Interpelacja nr 12254
Interpelacja w sprawie dostępności rehabilitacji oraz usług asystenckich dla osób z niepełnosprawnościami w mniejszych miejscowościach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (83%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dostępności rehabilitacji oraz usług asystenckich dla osób z niepełnosprawnościami w mniejszych miejscowościach
Interpelacja nr 12254
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dostępności rehabilitacji oraz usług asystenckich dla osób z niepełnosprawnościami w mniejszych miejscowościach
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 12-09-2025
Osoby z niepełnosprawnościami w Polsce wciąż napotykają na wiele barier – nie tylko architektonicznych, ale również systemowych, społecznych i finansowych. Problem szczególnie dotyczy mieszkańców mniejszych miast i wsi, gdzie dostęp do profesjonalnej rehabilitacji, pomocy asystenckiej czy programów aktywizujących społecznie i zawodowo jest często znacznie ograniczony lub wręcz nieistniejący.
Zgłaszane są przypadki braku ośrodków rehabilitacyjnych w zasięgu kilkudziesięciu kilometrów, wielomiesięczne kolejki do zabiegów finansowanych przez NFZ oraz trudności w uzyskaniu wsparcia asystenta osobistego. To wszystko prowadzi do marginalizacji i izolacji społecznej tysięcy obywateli.
W związku z tym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Ile osób z orzeczeniem o niepełnosprawności korzysta obecnie z usług asystenta osobistego – z podziałem na województwa i typy gmin (miejska/wiejska)?
Czy planowane jest rozszerzenie programu asystenckiego tak, by objął większą liczbę beneficjentów, szczególnie z obszarów wykluczonych transportowo?
Jakie działania podejmowane są w celu skrócenia kolejek do rehabilitacji refundowanej przez NFZ dla osób z niepełnosprawnościami?
Czy ministerstwo przewiduje rozwój ośrodków dziennych i środowiskowych domów samopomocy (ŚDS) w mniejszych gminach?
Czy brane są pod uwagę nowe formy wsparcia - np. bon rehabilitacyjny, indywidualne dofinansowanie na opiekę lub mobilną rehabilitację w miejscu zamieszkania?
Państwo powinno tworzyć warunki do aktywnego, godnego życia osób z niepełnosprawnościami - niezależnie od miejsca zamieszkania. Równość szans oznacza dostępność, wsparcie i realną obecność usług tam, gdzie są potrzebne.
Interpelacja nr 12254
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dostępności rehabilitacji oraz usług asystenckich dla osób z niepełnosprawnościami w mniejszych miejscowościach
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 12-09-2025
Osoby z niepełnosprawnościami w Polsce wciąż napotykają na wiele barier – nie tylko architektonicznych, ale również systemowych, społecznych i finansowych. Problem szczególnie dotyczy mieszkańców mniejszych miast i wsi, gdzie dostęp do profesjonalnej rehabilitacji, pomocy asystenckiej czy programów aktywizujących społecznie i zawodowo jest często znacznie ograniczony lub wręcz nieistniejący.
Zgłaszane są przypadki braku ośrodków rehabilitacyjnych w zasięgu kilkudziesięciu kilometrów, wielomiesięczne kolejki do zabiegów finansowanych przez NFZ oraz trudności w uzyskaniu wsparcia asystenta osobistego. To wszystko prowadzi do marginalizacji i izolacji społecznej tysięcy obywateli.
W związku z tym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Ile osób z orzeczeniem o niepełnosprawności korzysta obecnie z usług asystenta osobistego – z podziałem na województwa i typy gmin (miejska/wiejska)?
Czy planowane jest rozszerzenie programu asystenckiego tak, by objął większą liczbę beneficjentów, szczególnie z obszarów wykluczonych transportowo?
Jakie działania podejmowane są w celu skrócenia kolejek do rehabilitacji refundowanej przez NFZ dla osób z niepełnosprawnościami?
Czy ministerstwo przewiduje rozwój ośrodków dziennych i środowiskowych domów samopomocy (ŚDS) w mniejszych gminach?
Czy brane są pod uwagę nowe formy wsparcia - np. bon rehabilitacyjny, indywidualne dofinansowanie na opiekę lub mobilną rehabilitację w miejscu zamieszkania?
Państwo powinno tworzyć warunki do aktywnego, godnego życia osób z niepełnosprawnościami - niezależnie od miejsca zamieszkania. Równość szans oznacza dostępność, wsparcie i realną obecność usług tam, gdzie są potrzebne.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maja Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
24%
Konkretność
76%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.2 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7299 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.461.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12254 Pana Posła Marka Matuszewskiego, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmuje liczne działania zmierzające do
poprawy jakości życia wszystkich osób z niepełnosprawnościami, bez względu na miejsce
ich zamieszkania. W resorcie dokłada się wszelkich starań, by oferowane wsparcie w jak
największym stopniu odpowiadało na potrzeby tych osób.
Jedną z form wspierania osób z niepełnosprawnościami są usługi asystencji osobistej
świadczone w ramach resortowych programów Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
pn. „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu
Terytorialnego i „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Organizacji
Pozarządowych. Podstawą prawną programów jest art. 7 ust. 5 ustawy z dnia
23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym1.
Powyższe działania są realizowane w ramach rocznych edycji; w przypadku realizacji usług
przez samorządy terytorialne od 2019 r., a w przypadku wsparcia świadczonego przez
organizacje pozarządowe od 2020 r.
Odnośnie do liczby osób z niepełnosprawnościami, które aktualnie korzystają z usług
asystencji osobistej wyjaśniam, że będą one dostępne w II kwartale 2026 r., po weryfikacji
sprawozdań z wykonania zadania publicznego w ramach realizacji programów w edycji na
rok 2025.
Dane obecnie dostępne dotyczą liczby osób, które z programowej asystencji realizowanej
przez jednostki samorządu terytorialnego korzystały w roku 2024. Uwzględniają one
miejsce świadczenia usługi (w podziale na województwa, gminy i powiaty) i stanowią
załącznik do niniejszego pisma.
W ministerstwie czynione są starania, aby z roku na rok zwiększać nakłady finansowe na
realizację programów. Konsekwencją tych działań jest sukcesywny wzrost zarówno liczby
beneficjentów wsparcia (w przypadku asystencji świadczonej przez gminy/powiaty ich
liczba w latach 2019- 2024 wzrosła ze 112 do 45 606 osób) jak i jego dostępność
terytorialna (w 2019 r. wsparcie realizowały 54 jednostki samorządu terytorialnego, a w
2025 r. do jego realizacji przystąpiło 1 970 samorządów). Również w przypadku asystencji
osobistej świadczonej przez organizacje pozarządowe znacząco wzrosła liczba osób
z niepełnosprawnościami, które korzystają ze wsparcia, jak i liczba realizatorów tej usługi
(w 2020 r. było to 20 organizacji pozarządowych, a w roku 2025 już 264 podmioty).
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1848.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Na realizację przyszłorocznej edycji programów, Minister Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej zabezpieczył 1 451,5 mln zł, czyli niemal 141 mln zł więcej niż w edycji 2025.
Pragnę podkreślić, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowany
został też projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, mający na
celu wprowadzenie rozwiązań systemowych, które zapewnią stabilność i powszechność
dostępu do usług asystencji osobistej. Projekt znajduje się obecnie na etapie prac
parlamentarnych (druk sejmowy 1929); po I czytaniu na posiedzeniu Sejmu RP 21 listopada
2025 r. został skierowany do prac sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.
Po wejściu w życie ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami realizacja
asystencji programowej będzie kontynuowana na zasadzie komplementarności. Oznacza to,
że osoby z niepełnosprawnościami, które nie będą uprawnione do korzystania z
ustawowego wsparcia, nie utracą dostępu do usług świadczonych w ramach wskazanych
wcześniej programów.
W kwestii dotyczącej rozwoju ośrodków dziennych i środowiskowych domów samopomocy
(ŚDS) uprzejmie informuję, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej co roku
podejmuje działania mające na celu zwiększenie liczby środowiskowych domów
samopomocy oraz liczby dostępnych miejsc w istniejących ośrodkach, uruchamiając środki
rezerwy celowej budżetu państwa pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw
zabezpieczenia społecznego na rozwijanie sieci ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi. W ramach powyższych środków Minister Rodziny uruchamia - po weryfikacji
złożonych przez poszczególnych wojewodów wniosków (na podstawie informacji
i zapotrzebowań zgłaszanych przez jednostki samorządu terytorialnego) - nowe
środowiskowe domy samopomocy oferujące kolejne miejsca, a także poszerza istniejącą
infrastrukturę poprzez zwiększanie liczby miejsc w istniejących już środowiskowych
domach samopomocy.
Należy dodać, że identyfikacja potrzeb dotyczących liczby i lokalizacji nowych ŚDS lub
uruchomienia kolejnych miejsc jest ustawowym zadaniem wojewody. Jednakże to od
decyzji jednostek samorządu terytorialnego – podejmowanych na podstawie rozeznania
potrzeb lokalnych w zakresie pomocy społecznej i ich analizy oraz w oparciu o założenia
opracowanej gminnej/powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych –
zależy rozwój ośrodków wsparcia. Jednostki samorządu terytorialnego, które dokonały
diagnozy potrzeb i zamierzają utworzyć ŚDS na swoim terenie, mogą ubiegać się o środki
z rezerwy celowej budżetu państwa na realizację tego celu. Wniosek należy kierować do
właściwego wojewody, który ocenia go uwzględniając wyniki wspomnianej analizy. W
przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku, wojewoda przekazuje go do Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej celem dalszego rozpatrzenia i dokonania ostatecznego
podziału środków na zadania.
Dostępność usług w środowiskowych domach samopomocy jest w ostatnich latach stale
zwiększana, do czego przyczynia się rozwijanie sieci ośrodków wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi. Obrazują to poniższe dane:
– w 2021 r. funkcjonowało 847 ŚDS na 32 389 miejsc, z których w ciągu roku skorzystało
35 113 osób,
– w 2022 r. funkcjonowało 859 ŚDS na 32 987 miejsc, z których w ciągu roku skorzystały
36 284 osoby,
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
– w 2023 r. funkcjonowało 869 ŚDS na 33 730 miejsc, z których w ciągu roku skorzystało
37 256 osób,
– w 2024 roku funkcjonowało 874 ŚDS na 34 068 miejsc, z których w ciągu roku
skorzystało 37 690 osób.
Pragnę zapewnić, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi się
szereg działań legislacyjnych i programowych ukierunkowanych na poprawę jakości życia
osób z niepełnosprawnościami, zwiększenie ich samodzielności, niezależności, a także
pełniejsze włączenie społeczne i zawodowe przedstawicielek i przedstawicieli tej grupy
społecznej.
Jednocześnie zwracam uwagę, że zagadnienia dotyczące działań mających na celu skrócenie
„kolejek do rehabilitacji refundowanej przez NFZ” oraz innych form wsparcia w rehabilitacji
leczniczej osób z niepełnosprawnościami należą do właściwości Ministra Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.461.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12254 Pana Posła Marka Matuszewskiego, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmuje liczne działania zmierzające do
poprawy jakości życia wszystkich osób z niepełnosprawnościami, bez względu na miejsce
ich zamieszkania. W resorcie dokłada się wszelkich starań, by oferowane wsparcie w jak
największym stopniu odpowiadało na potrzeby tych osób.
Jedną z form wspierania osób z niepełnosprawnościami są usługi asystencji osobistej
świadczone w ramach resortowych programów Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
pn. „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu
Terytorialnego i „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Organizacji
Pozarządowych. Podstawą prawną programów jest art. 7 ust. 5 ustawy z dnia
23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym1.
Powyższe działania są realizowane w ramach rocznych edycji; w przypadku realizacji usług
przez samorządy terytorialne od 2019 r., a w przypadku wsparcia świadczonego przez
organizacje pozarządowe od 2020 r.
Odnośnie do liczby osób z niepełnosprawnościami, które aktualnie korzystają z usług
asystencji osobistej wyjaśniam, że będą one dostępne w II kwartale 2026 r., po weryfikacji
sprawozdań z wykonania zadania publicznego w ramach realizacji programów w edycji na
rok 2025.
Dane obecnie dostępne dotyczą liczby osób, które z programowej asystencji realizowanej
przez jednostki samorządu terytorialnego korzystały w roku 2024. Uwzględniają one
miejsce świadczenia usługi (w podziale na województwa, gminy i powiaty) i stanowią
załącznik do niniejszego pisma.
W ministerstwie czynione są starania, aby z roku na rok zwiększać nakłady finansowe na
realizację programów. Konsekwencją tych działań jest sukcesywny wzrost zarówno liczby
beneficjentów wsparcia (w przypadku asystencji świadczonej przez gminy/powiaty ich
liczba w latach 2019- 2024 wzrosła ze 112 do 45 606 osób) jak i jego dostępność
terytorialna (w 2019 r. wsparcie realizowały 54 jednostki samorządu terytorialnego, a w
2025 r. do jego realizacji przystąpiło 1 970 samorządów). Również w przypadku asystencji
osobistej świadczonej przez organizacje pozarządowe znacząco wzrosła liczba osób
z niepełnosprawnościami, które korzystają ze wsparcia, jak i liczba realizatorów tej usługi
(w 2020 r. było to 20 organizacji pozarządowych, a w roku 2025 już 264 podmioty).
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1848.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Na realizację przyszłorocznej edycji programów, Minister Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej zabezpieczył 1 451,5 mln zł, czyli niemal 141 mln zł więcej niż w edycji 2025.
Pragnę podkreślić, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowany
został też projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, mający na
celu wprowadzenie rozwiązań systemowych, które zapewnią stabilność i powszechność
dostępu do usług asystencji osobistej. Projekt znajduje się obecnie na etapie prac
parlamentarnych (druk sejmowy 1929); po I czytaniu na posiedzeniu Sejmu RP 21 listopada
2025 r. został skierowany do prac sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.
Po wejściu w życie ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami realizacja
asystencji programowej będzie kontynuowana na zasadzie komplementarności. Oznacza to,
że osoby z niepełnosprawnościami, które nie będą uprawnione do korzystania z
ustawowego wsparcia, nie utracą dostępu do usług świadczonych w ramach wskazanych
wcześniej programów.
W kwestii dotyczącej rozwoju ośrodków dziennych i środowiskowych domów samopomocy
(ŚDS) uprzejmie informuję, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej co roku
podejmuje działania mające na celu zwiększenie liczby środowiskowych domów
samopomocy oraz liczby dostępnych miejsc w istniejących ośrodkach, uruchamiając środki
rezerwy celowej budżetu państwa pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw
zabezpieczenia społecznego na rozwijanie sieci ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi. W ramach powyższych środków Minister Rodziny uruchamia - po weryfikacji
złożonych przez poszczególnych wojewodów wniosków (na podstawie informacji
i zapotrzebowań zgłaszanych przez jednostki samorządu terytorialnego) - nowe
środowiskowe domy samopomocy oferujące kolejne miejsca, a także poszerza istniejącą
infrastrukturę poprzez zwiększanie liczby miejsc w istniejących już środowiskowych
domach samopomocy.
Należy dodać, że identyfikacja potrzeb dotyczących liczby i lokalizacji nowych ŚDS lub
uruchomienia kolejnych miejsc jest ustawowym zadaniem wojewody. Jednakże to od
decyzji jednostek samorządu terytorialnego – podejmowanych na podstawie rozeznania
potrzeb lokalnych w zakresie pomocy społecznej i ich analizy oraz w oparciu o założenia
opracowanej gminnej/powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych –
zależy rozwój ośrodków wsparcia. Jednostki samorządu terytorialnego, które dokonały
diagnozy potrzeb i zamierzają utworzyć ŚDS na swoim terenie, mogą ubiegać się o środki
z rezerwy celowej budżetu państwa na realizację tego celu. Wniosek należy kierować do
właściwego wojewody, który ocenia go uwzględniając wyniki wspomnianej analizy. W
przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku, wojewoda przekazuje go do Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej celem dalszego rozpatrzenia i dokonania ostatecznego
podziału środków na zadania.
Dostępność usług w środowiskowych domach samopomocy jest w ostatnich latach stale
zwiększana, do czego przyczynia się rozwijanie sieci ośrodków wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi. Obrazują to poniższe dane:
– w 2021 r. funkcjonowało 847 ŚDS na 32 389 miejsc, z których w ciągu roku skorzystało
35 113 osób,
– w 2022 r. funkcjonowało 859 ŚDS na 32 987 miejsc, z których w ciągu roku skorzystały
36 284 osoby,
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
– w 2023 r. funkcjonowało 869 ŚDS na 33 730 miejsc, z których w ciągu roku skorzystało
37 256 osób,
– w 2024 roku funkcjonowało 874 ŚDS na 34 068 miejsc, z których w ciągu roku
skorzystało 37 690 osób.
Pragnę zapewnić, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi się
szereg działań legislacyjnych i programowych ukierunkowanych na poprawę jakości życia
osób z niepełnosprawnościami, zwiększenie ich samodzielności, niezależności, a także
pełniejsze włączenie społeczne i zawodowe przedstawicielek i przedstawicieli tej grupy
społecznej.
Jednocześnie zwracam uwagę, że zagadnienia dotyczące działań mających na celu skrócenie
„kolejek do rehabilitacji refundowanej przez NFZ” oraz innych form wsparcia w rehabilitacji
leczniczej osób z niepełnosprawnościami należą do właściwości Ministra Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --