Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 03 października 2025 r.
znak sprawy: DEJ.re.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 12253
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12253 Pana Marka Matuszewskiego, Posła na Sejm
RP, w sprawie wsparcia dla rolnictwa ekologicznego oraz zrównoważonego rozwoju
w rolnictwie w Polsce, przekazuję poniższe odpowiedzi.
1. Jakie środki finansowe Ministerstwo Rolnictwa planuje przeznaczyć na wsparcie
rolników przechodzących na rolnictwo ekologiczne w latach 2024–2026?
Środki na rozwój produkcji ekologicznej w Polsce są zaplanowane,
a szczegółowe informacje dotyczące działań finansowanych z tych środków zawarte
są w dokumencie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pn. „Ramowym Planie Działań dla
Żywności i Rolnictwa Ekologicznego w Polsce na lata 2021-2030”, opublikowanym na
stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Dokument przekazuję
w załączeniu.
Środki finansowe skierowane m. in. na wsparcie rolników przechodzących na
rolnictwo ekologiczne znajdują się w budżecie krajowym i Planie Strategicznym dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zwanym dalej „PS WPR 2023-2027”.
Z ww. środków wspierane są działania skierowane bezpośrednio do rolników
i przetwórców ekologicznych, jak też działania w których preferowani do otrzymania

-- 1 of 25 --

wsparcia są producenci ekologiczni oraz działania edukacyjne i informacyjne
skierowane do rolników i konsumentów na temat produkcji ekologicznej.
Rozpoczęcie okresu konwersji gospodarstwa rolnego na rolnictwo ekologiczne
to dziś nie tylko wybór przyjazny dla środowiska, ale też opłacalna decyzja dla
gospodarstwa. Dzięki dostępnemu wsparciu w ramach interwencji I.8.11 „Rolnictwo
ekologiczne” PS WPR 2023–2027, rolnicy mogą liczyć w najbliższych latach na
konkretne korzyści finansowe oraz ułatwienia w prowadzeniu gospodarstwa.
Interwencja została zaprojektowana tak, aby zachęcić do produkcji metodami
ekologicznymi, oferując szereg korzyści finansowych oraz pomoc zarówno na start, jak
i na dalszym etapie rozwoju.
Dla wielu rolników barierą wejścia do systemu produkcji ekologicznej
i przestawienia gospodarstwa na gospodarstwo ekologiczne są dodatkowe koszty
związane z dostosowaniem gospodarstwa do rygorystycznych unijnych wymogów
produkcji ekologicznej. W odpowiedzi na to, w ramach interwencji przewidziano
wyższe stawki płatności dla upraw w okresie konwersji, czyli w tych pierwszych,
najtrudniejszych latach przejściowych. W zależności od rodzaju uprawy i jej statusu,
rolnik może otrzymać nawet do 3105 zł/ha.
Gospodarstwa o powierzchni do 10 ha użytków rolnych (dalej: UR) mogą zostać
objęte uproszczonym systemem wnioskowania o płatności ekologiczne. W takim
przypadku, rolnicy ekologiczni mogą otrzymać płatności w jednakowej wysokości,
tj. 1640 zł, do każdego ha UR zadeklarowanego do płatności ekologicznych niezależnie
od rodzaju uprawy.
To konkretna pomoc finansowa, która pozwala zniwelować początkowe
trudności i zapewnić płynność ekonomiczną gospodarstwa poprzez
zrekompensowanie dodatkowych kosztów i wysiłków związanych z wdrażaniem
praktyk ekologicznych.
W ramach ww. interwencji istnieje również możliwość uzyskania dodatkowej
premii w wysokości 573 zł/ha dla gospodarstw ekologicznych, które zapewnią
odpowiednią obsadę zwierząt, tj. od 0,3 DJP do 1,5 DJP/ha UR). Taka konstrukcja
zachęca do zachowania równowagi między produkcją roślinną a zwierzęcą, co jest
fundamentem zrównoważonego rolnictwa i dodatkowym atutem w oczach
konsumentów poszukujących lokalnych, ekologicznych produktów pochodzenia
zwierzęcego.

-- 2 of 25 --

Z myślą o ułatwieniu procesu przejścia i realizacji zobowiązań, w interwencji
I.8.11 „Rolnictwa ekologiczne” wprowadzono szereg uproszczeń administracyjnych
i proceduralnych. Jednym z przykładów jest zwiększenie swobody w podejmowaniu
decyzji dotyczących kierunku produkcji w trakcie trwania zobowiązania poprzez
umożliwienie dowolnych zmian na użytkach rolnych objętych wsparciem w ramach
interwencji (np. możliwość dowolnej zmiany upraw na użytkach rolnych bez żadnych
negatywnych konsekwencji dla rolnika). Dzięki temu rolnik może łatwiej dostosować
profil gospodarstwa do zmieniających się warunków rynkowych lub środowiskowych,
bez ryzyka utraty wsparcia.
Rolnicy, którzy podejmą zobowiązania ekologiczne, wchodzą w 5-letni okres
wsparcia, który zapewnia stabilność finansową w dłuższej perspektywie. Najbliższy
nabór wniosków w ramach interwencji I.8.11 „Rolnictwa ekologiczne” rozpoczyna się
15 marca 2026 r. i potrwa do 15 maja 2026 r.
Budżet interwencji I.8.11 „Rolnictwa ekologiczne” na lata 2023-2027 wynosi
około 905 mln euro. W ramach tego budżetu około 415 mln euro będzie przeznaczone
na wspieranie powierzchni upraw w okresie konwersji.
Niezależnie od głównej interwencji I.8.11 „Rolnictwo ekologiczne”, rolnicy
decydujący się na konwersję swojego gospodarstwa na gospodarstwo ekologiczne,
mogą skorzystać z dodatkowych form wsparcia finansowego, które jeszcze bardziej
zwiększają opłacalność ekologicznego gospodarowania.
Jednym z takich uzupełniających narzędzi jest ekoschemat „Dobrostan
zwierząt” PS WPR 2023-2027, w ramach którego rolnicy utrzymujący zwierzęta
w systemie produkcji ekologicznej mogą otrzymać płatności dobrostanowe, w tym
część praktyk mogą realizować na uroszczonych zasadach. To nie tylko korzyść
finansowa, ale również wyraz dbałości o etyczne traktowanie zwierząt, co jest
szczególnie ważne w oczach świadomych konsumentów.
W kontekście możliwości otrzymania dodatkowych płatności w ramach PS
WPR 2023-2027, preferencyjne warunki dla rolników ekologicznych zastosowano
również w ramach ekoschematu „Retencjonowanie wody na TUZ”, gdzie jednym
z warunków otrzymania płatności jest zadeklarowanie tego ekoschematu na TUZ
ekologicznych.
Dla rolników planujących przejście na produkcję ekologiczną lub już
prowadzących gospodarstwa ekologiczne, system wsparcia w ramach PS WPR 2023–
2027 oferuje na najbliższe lata szereg dodatkowych możliwości rozwoju,

-- 3 of 25 --

wykraczających poza podstawowe płatności ekologiczne. Rolnictwo ekologiczne
zostało wyraźnie wyróżnione i preferencyjnie potraktowane w wielu interwencjach,
co przekłada się na wyższe wsparcie finansowe, lepszy dostęp do środków oraz
korzystniejsze warunki uzyskania pomocy. Ponadto, rolnicy ekologiczni mają
możliwość ubiegania się, na zasadach ogólnych jak rolnicy konwencjonalni, o wsparcie
w ramach płatności bezpośrednich.
Ekologiczne podejście do produkcji obejmuje cały cykl produkcyjny, już od
momentu siewu. Dlatego rolnicy przechodzący na produkcję ekologiczną mogą liczyć
także na dopłaty do ekologicznego materiału siewnego lub sadzeniaków (kategorii
elitarny lub kwalifikowany), zakupionego i zużytego do siewu lub sadzenia. Pomoc ta
udzielana jest w ramach pomocy de minimis, a jej celem jest wspieranie ekologicznej
jakości produkcji od samego początku, co może przekładać się na wyższe plony
i ostatecznie lepszą pozycję rynkową gospodarstwa. Stawka dopłaty do 1 ha
powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych wytworzonym w ramach
produkcji ekologicznej materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany
wynosi:
 78 zł - w przypadku zbóż i mieszanek zbożowych lub mieszanek pastewnych;
 138 zł - w przypadku roślin strączkowych;
 420 zł - w przypadku ziemniaków.
Uzupełnieniem ww. działań są inwestycje, które rolnicy ekologiczni mogą
realizować w najbliższych latach w ramach interwencji I.10.1.1 „Inwestycje
w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność (dotacje)” PS WPR 2023-
2027. Interwencja jest skierowana do rolników posiadających gospodarstwa
o wielkości ekonomicznej powyżej 25 tys. euro. oraz stanowi realną szansę na rozwój
i unowocześnienie gospodarstwa przy znacznym wsparciu finansowym. Szczególnie
korzystny jest tu obszar B, który został specjalnie zaprojektowany z myślą o rolnikach
ekologicznych. Obszar B obejmuje szeroki katalog możliwych do realizacji inwestycji,
które wspierają rozwój produkcji ekologicznej. Oznacza to, że rolnicy mogą otrzymać
pomoc m.in. na budowę lub modernizację budynków i infrastruktury do produkcji
ekologicznej, przy użyciu nowoczesnych technologii, w tym również w miarę
możliwości technologii ograniczających szkodliwy wpływ rolnictwa na środowisko,
energooszczędnych i niskoemisyjnych, pomoc z przeznaczeniem na wybiegi
i pastwiska dla zwierząt, zgodne z zasadami dobrostanu i produkcji ekologicznej,
pomoc na inwestycje w przechowywanie, konfekcjonowanie i przygotowanie

-- 4 of 25 --

produktów do sprzedaży, zakup maszyn i urządzeń do ekologicznej produkcji rolnej, na
wdrażanie rozwiązań rolnictwa precyzyjnego, w tym w budynkach lub budowlach
służących do produkcji ekologicznej, czyli np. automatyczne systemy karmienia
i pojenia, systemy monitorowania stada z wykorzystaniem kamer.
Dodatkowo, wsparcie w ramach ww. interwencji obejmuje również budowę
lub zakup infrastruktury technicznej, która wpływa bezpośrednio na warunki
prowadzenia produkcji ekologicznej. Jedną z kluczowych korzyści dla rolników
ekologicznych jest wyższy poziom intensywności wsparcia. W przypadku gospodarstw
ekologicznych (obszar B) oraz młodych rolników (do 40. roku życia), poziom
dofinansowania może wynieść nawet 65% kosztów kwalifikowalnych. Dla
porównania, standardowa intensywność pomocy wynosi 45%. To oznacza, że rolnik
ekologiczny może pokryć z dotacji większą część wydatków inwestycyjnych,
co zmniejsza ryzyko finansowe i zwiększa rentowność inwestycji. Wysokość wsparcia
w obszarze B również przemawia na korzyść rolników ekologicznych, tj.:
 do 1 mln zł dla inwestycji związanych z budową lub modernizacją budynków
zgodnych z wymogami produkcji ekologicznej oraz wybiegów dla zwierząt,
 do 300 tys. zł dla pozostałych rodzajów inwestycji.
Tak duży zakres finansowania pozwala na realizację zarówno małych
modernizacji, jak i większych przedsięwzięć inwestycyjnych, np. kompleksowej
przebudowy gospodarstwa lub wprowadzenia całkowicie nowego kierunku produkcji
ekologicznej. Rolnictwo ekologiczne jest także preferowane w przypadku niektórych
form produkcji, które w tradycyjnych systemach nie kwalifikują się do wsparcia.
Przykładowo, w ramach ww. interwencji chów ekologiczny drobiu kwalifikuje się do
pomocy, podczas gdy chów drobiu konwencjonalnego nie jest wspierany. To wyraźny
sygnał, że ekologiczne metody chowu zwierząt są traktowane priorytetowo i mogą
liczyć na wsparcie w rozwoju.
Z pomocy w obszarze B mogą skorzystać rolnicy, którzy prowadzą produkcję
na rynek, mają co najmniej 80% powierzchni użytków rolnych objętych systemem
produkcji ekologicznej lub posiadają co najmniej 50% powierzchni użytków rolnych
i całą produkcję zwierzęcą w systemie produkcji ekologicznej na dzień składania
wniosku.
Dla rolników ekologicznych, interwencja I.10.1.1, a szczególnie jej obszar B,
stanowi szansę na rozwój gospodarstwa zgodnie z wymogami produkcji ekologicznej.
Wysokie poziomy dofinansowania, nawet do 65%, preferencje dla ekologicznych

-- 5 of 25 --

metod chowu zwierząt oraz realne wsparcie finansowe sięgające nawet 1 mln zł
stwarzają możliwość realizacji inwestycji, które zwiększają konkurencyjność
i rentowność gospodarstw ekologicznych.
Inwestycje w gospodarstwie mogą być również finansowane w ramach
wsparcia zwrotnego, zapewnianego w interwencji I.10.1.2 – „Inwestycje
w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność” (instrumenty finansowe).
Wsparcie w postaci gwarancji do kredytu można uzyskać m.in. na realizację inwestycji:
 o charakterze innowacyjnym lub wpływającym na cyfryzację, automatyzację
działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie, w tym na rolnictwo
precyzyjne;
 dotyczących produkcji rolnej w zakresie racjonalizacji technologii produkcji,
zmiany profilu produkcji, poprawy jakości produkcji;
 polegających na rozwoju produkcji roślinnej lub zwierzęcej w gospodarstwie;
 zakup sprzętu, urządzeń i wyposażenia;
 budowy i modernizacji pomieszczeń gospodarczych.
W przypadku, gdy inwestycje te przyczyniają się do ochrony środowiska i klimatu,
rolnicy mogą uzyskać wsparcie na bardziej korzystnych warunkach, w postaci dotacji
na spłatę odsetek od kredytu.
Interwencją, która przewiduje preferencyjne traktowanie rolników
ekologicznych jest interwencja I.10.5 „Rozwój małych gospodarstw”. Interwencja
skierowana jest do rolników posiadających gospodarstwa o wielkości ekonomicznej
poniżej 25 tys. euro. Jej celem jest zwiększenie rynkowego ukierunkowania,
konkurencyjności i wartości dodanej produkcji, przy jednoczesnym wsparciu
zrównoważonego rozwoju. Dla rolników ekologicznych przewidziano wyraźne
korzyści, tj.:
 wyższy poziom wsparcia – 120 tys. zł, zamiast standardowych 100 tys. zł,
 maksymalna intensywność pomocy – aż 85% kosztów operacji.
Ponadto, najwyższa liczba punktów (4) przysługuje za uczestnictwo w systemie
produkcji ekologicznej, przy założeniu, że co najmniej 50% użytków rolnych
w gospodarstwie objęte jest tym systemem. Dzięki temu, rolnik ekologiczny ma
większe szanse na pozytywną ocenę wniosku i otrzymanie wsparcia, a przyznane
środki może przeznaczyć na:
 inwestycje budowlane w gospodarstwie,
 wyposażenie budynków i obiektów,

-- 6 of 25 --

 zakup maszyn i urządzeń, w tym komputerowych,
 wartości niematerialne i prawne (np. oprogramowanie, prawa do technologii).
Szczególnie istotne jest również to, że wsparcie może dotyczyć nie tylko
produkcji, ale też przygotowania produktów do sprzedaży, co idealnie wpisuje się
w specyfikę małych gospodarstw ekologicznych, często stawiających na sprzedaż
bezpośrednio konsumentom i korzystanie z lokalnych rynków. Nabór wniosków w tej
interwencji zaplanowano od 1 października 2025 r. do 28 listopada 2025 r., dlatego
rolnicy zainteresowani ekologicznym rozwojem swoich gospodarstw powinni już teraz
przygotowywać niezbędną dokumentację i przemyśleć plan inwestycji.
Preferencyjne traktowanie rolnictwa ekologicznego znajduje również
odzwierciedlenie w interwencji I.11 „Premie dla młodych rolników”, która zachęca
młodych ludzi do podejmowania działalności rolniczej w sposób nowoczesny
i zrównoważony. Wsparcie to może być szczególnie atrakcyjne dla młodych rolników
planujących rozpoczęcie gospodarowania w systemie produkcji ekologicznej.
W ramach tej interwencji dodatkowe punkty przyznawane są wnioskodawcom, którzy
już uczestniczą w systemie jakości żywności (np. w systemie produkcji ekologicznej),
lub zobowiążą się do objęcia systemem produkcji ekologicznej co najmniej 50%
powierzchni użytków rolnych w roku docelowym. To nie tylko zwiększa szanse na
uzyskanie premii, ale również stwarza korzystne warunki startowe dla gospodarstw
ekologicznych, zwłaszcza że zobowiązanie do uczestnictwa w systemie jakości
żywności musi zostać utrzymane przez cały okres związania celem. Dla młodych
rolników, którzy dopiero rozpoczynają swoją przygodę z rolnictwem, produkcja
ekologiczna może być atrakcyjnym kierunkiem rozwoju, który zapewnia preferencyjne
traktowanie w systemie wsparcia, rosnące zainteresowanie konsumentów produktami
ekologicznymi, możliwość tworzenia krótkich łańcuchów dostaw, a także szybsze
budowanie rozpoznawalnej marki gospodarstwa. W efekcie, decyzja o rozpoczęciu
działalności w systemie produkcji ekologicznej to nie tylko krok w stronę ochrony
środowiska, ale również świadome i strategiczne wejście na rynek z produktami
o wysokiej jakości i dużym potencjale zbytu.
W ramach interwencji I.10.7.1 „Rozwój współpracy w ramach łańcucha
wartości (dotacja)” – poza gospodarstwem PS WPR 2023-2027, wsparcie dla
przetwórstwa ekologicznego zostało przewidziane w obszarze B, który dedykowany
jest podmiotom sektora rolno-spożywczego posiadającym status MŚP (mikro, małe lub
średnie przedsiębiorstwa). Pomoc w obszarze B skierowana jest do tych firm, które

-- 7 of 25 --

przetwarzają i wprowadzają do obrotu certyfikowane produkty ekologiczne. Celem
interwencji jest:
 wzmocnienie pozycji rynkowej ekologicznych przetwórców,
 skracanie i upraszczanie łańcuchów żywności ekologicznej,
 zwiększenie współpracy między rolnikami ekologicznymi a przetwórstwem
poprzez obowiązkowe umowy na dostawy.
To ważna szansa dla rolników ekologicznych, którzy dzięki powiązaniu
z przetwórstwem zyskują pewny rynek zbytu, stabilne relacje handlowe i mogą
rozwijać produkcję zgodnie z rzeczywistym popytem. Przejście na ekologiczne metody
gospodarowania staje się w tym kontekście nie tylko opłacalne, ale również wpisuje
się w szerszy łańcuch współpracy i wartości dodanej od pola, przez przetwórnię, aż po
konsumenta.
Kontynuując temat rozwoju współpracy w ramach łańcucha wartości, również
interwencja I.10.6.2 „Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (Instrumenty
finansowe)” – w gospodarstwie PS WPR 2023–2027, oferuje atrakcyjne rozwiązania
dla beneficjentów takich jak: rolnicy, domownicy, małżonkowie rolników,
mikroprzedsiębiorcy i MŚP. Pomoc ta ma charakter inwestycyjny i dotyczy:
 wzmacniania pozycji rynkowej producentów,
 dywersyfikacji działalności rolniczej,
 skracania drogi produktu od gospodarstwa do konsumenta,
 a przede wszystkim promowania współpracy i systemu produkcji ekologicznej.
W szczególności preferowane są działania obejmujące zrównoważone metody
przetwarzania, wytwarzanie produktów ekologicznych, jak również uczestnictwo
w systemach jakości żywności, w tym w systemie produkcji ekologicznej. Dla rolników,
którzy dopiero rozważają przejście na produkcję ekologiczną, instrumenty te stanowią
ważny impuls rozwojowy, ponieważ umożliwiają realizację nowoczesnych inwestycji,
budują trwałe powiązania rynkowe z przetwórstwem i handlem, zwiększają
opłacalność produkcji ekologicznej poprzez wyższą wartość dodaną i krótszy łańcuch
pośredników. Co istotne, nabór wniosków jest ciągły i trwa od 1 marca 2024 r., co daje
potencjalnym beneficjentom elastyczność w przygotowaniu i składaniu wniosków.
Mając na względzie rozwój wsparcia w ramach łańcucha wartości należy
wymienić jeszcze wsparcie zwrotne w ramach interwencji I.10.7.2 – Rozwój
współpracy w ramach łańcucha wartości (Instrumenty finansowe) – poza
gospodarstwem. Wsparcie to dedykowane jest przedsiębiorstwom, w tym MŚP oraz

-- 8 of 25 --

dużym przedsiębiorstwom, działającym w obszarze przetwórstwa rolno-spożywczego
poza gospodarstwem. Do głównych działań, które mogą uzyskać wsparcie zwrotne
w ramach tej interwencji należy:
 przetwarzanie produktów rolnych i wytwarzania w wyniku tego procesu
produktów rolnych oraz nierolnych, z wyłączeniem produktów rybołówstwa
i akwakultury,
 przetwarzanie odpadów żywnościowych na biokomponenty dla sektora
niespożywczego,
 przetwarzanie produktów ubocznych powstałych przy wytwarzaniu
produktów rolnych i nierolnych,
 wprowadzania do obrotu produktów rolnych.
Wsparcie dużych przedsiębiorstw ograniczone jest do:
 przetwarzania odpadów żywnościowych na biokomponenty dla sektora
niespożywczego,
 przetwarzania produktów ubocznych powstałych przy wytwarzaniu
produktów rolnych i nierolnych,
 inwestycji w zakresie wytwarzania gotowej paszy wolnej od organizmów
genetycznie zmodyfikowanych (bez-GMO) w oparciu o rośliny białkowe.
Wsparciem jest gwarancja do kredytu oraz dotacje na spłatę odsetek, jeżeli
inwestycja przyczynia się do ochrony środowiska i klimatu lub realizacji celów Strategii
„Od pola do stołu”.
W ramach PS WPR 2023-2027 szczególną uwagę poświęcono wspieraniu
promocji i rozwoju produktów rolnych wytwarzanych w ramach systemów jakości
żywności, w tym, co szczególnie istotne, produktów ekologicznych. Dla rolników
przechodzących na rolnictwo ekologiczne oznacza to nie tylko dostęp do wsparcia
finansowego w zakresie samej produkcji w ramach ww. interwencji, ale również
szerokie możliwości rozwoju działalności marketingowej i współpracy w grupach
producenckich, które mogą znacząco zwiększyć konkurencyjność i rozpoznawalność
ich produktów na rynku. Interwencje wspierające działania informacyjno-promocyjno-
marketingowe w systemach jakości żywności są nastęujące.
Interwencja I.13.3 „Promowanie, informowanie i marketing dotyczący
żywności wytwarzanej w ramach systemów jakości żywności” skierowana jest do
grup producentów, w tym ekologicznych, które prowadzą działalność na terytorium
Polski i produkują lub przetwarzają żywność przeznaczoną bezpośrednio lub po

-- 9 of 25 --

przetworzeniu do spożycia przez ludzi. Wsparcie obejmuje refundację do 70% kosztów
kwalifikowalnych poniesionych w związku z realizacją kampanii informacyjnych,
promocyjnych i marketingowych. Dotyczy to m.in. reklamy w mediach (w tym
w internecie, telewizji, prasie i radiu), promocji w punktach sprzedaży, przygotowania
stoisk targowych, produkcji materiałów reklamowych, organizacji szkoleń
i konferencji, prowadzenia stron internetowych i profili w mediach
społecznościowych, wynajmu przestrzeni reklamowej czy wynagrodzenia podmiotów
realizujących kampanie marketingowe. Obejmuje również koszty logistyczne
– podróży, zakwaterowania, wyżywienia, ponoszone w związku z udziałem
w wydarzeniach promocyjnych, a także koszty tłumaczeń, podatku VAT i kosztów
przygotowania produktów do degustacji.
Dla rolników ekologicznych dołączających do grup producentów oznacza to
możliwość znaczącego zwiększenia widoczności ich produktów na rynku bez
konieczności samodzielnego ponoszenia wysokich kosztów działań promocyjnych.
To również szansa na zbudowanie rozpoznawalnej marki i wyróżnienie się wśród
konkurencji poprzez podkreślenie certyfikowanej jakości produkcji ekologicznej.
Szczególnie dla nowo przekształconych gospodarstw ekologicznych może to być
kluczowe dla zdobycia zaufania konsumentów i nawiązania stabilnych relacji
z odbiorcami na rynkach lokalnych i regionalnych.
Kolejnym, równie istotnym instrumentem dla rolników decydujących się na
produkcję ekologiczną jest interwencja I.13.4 „Rozwój współpracy producentów
w ramach systemów jakości żywności”. Celem interwencji jest wsparcie budowania
trwałej współpracy pomiędzy producentami i przetwórcami działającymi w systemach
jakości żywności, w tym w systemie produkcji ekologicznej. Interwencja ta obejmuje
dwa główne komponenty. Pierwszy z nich to ryczałtowe wsparcie (pokrywające 100%
kosztów) na zarządzanie współpracą, czyli koordynację wspólnych działań w ramach
systemu jakości. Drugi, to refundacja do 70% kosztów wynikających z planu rozwoju
współpracy. W ramach tego komponentu możliwe jest sfinansowanie m.in.
specjalistycznych analiz, ekspertyz i badań laboratoryjnych, szkoleń i doradztwa dla
członków grupy, kosztów związanych z uzyskaniem i utrzymaniem wspólnego znaku
towarowego, licencji, a także oprogramowania wspierającego rolnictwo precyzyjne czy
zarządzanie produkcją.
Dla rolników przechodzących na produkcję ekologiczną możliwość współpracy
z innymi producentami w ramach takiej grupy stanowi istotne wsparcie organizacyjne

-- 10 of 25 --

i merytoryczne. Wspólne działania umożliwiają lepsze planowanie produkcji, obniżenie
kosztów jednostkowych, a także skuteczniejsze wejście na rynek z ofertą większego
wolumenu wysokiej jakości produktów ekologicznych. Co więcej, grupy producentów
ekologicznych korzystające z tego typu wsparcia mają ułatwiony dostęp do wiedzy
eksperckiej oraz narzędzi technologicznych, które mogą pomóc w dalszym
unowocześnianiu i optymalizacji działalności.
Najbliższy nabór wniosków w ramach interwencji I.13.4 „Rozwój współpracy
producentów w ramach systemów jakości żywności” rozpoczyna się z dniem
30 października 2025 r. i potrwa do 27 listopada 2025 r.
Zarówno interwencja I.13.3, jak i I.13.4 to konkretna propozycja dla
gospodarstw rolnych będących w trakcie przekształcania się w ekologiczne metody
produkcji. Działania te nie tylko ułatwiają promocję i zwiększają rozpoznawalność
produktów ekologicznych, ale również budują solidne podstawy organizacyjne do
długofalowego rozwoju rynku ekologicznego w Polsce. Rolnicy powinni mieć
świadomość, że rolnictwo ekologiczne to nie tylko zmiana technologii produkcji, ale
również nowe możliwości w zakresie współpracy, marketingu i budowania pozycji
rynkowej.
W połączeniu z płatnościami ekologicznymi w ramach interwencji – rolnictwo
ekologiczne, ekoschematem – dobrostan zwierząt, oraz interwencjami mającymi na
celu wspieranie inwestycji i współpracy, stworzono w ramach PS WPR 2023-2027
kompleksowy pakiet zachęt dostępny dla rolników ekologicznych, który może
znacząco ułatwić i przyspieszyć rozwój gospodarstw ekologicznych w Polsce.
W Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi odpowiada za realizację Inwestycji na rzecz dywersyfikacji
i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności
podmiotów uczestniczących w łańcuchu (A1.4.1), w której ARiMR jako jednostka
wspierająca plan rozwojowy przeprowadziła szereg naborów wniosków.
Realizując zapisy decyzji wykonawczej w sprawie polskiego KPO, Ministerstwo
Rolnictwa i Rozwoju Wsi zobowiązane było do realizacji kamienia milowego A20G
inwestycji A1.4.1 KPO pn. Przyjęcie kryteriów kwalifikacji beneficjentów w odniesieniu do
wszystkich projektów objętych zakresem tej inwestycji. W 2022 r. MRiRW opracowało
projekt „Kryteriów wyboru ostatecznych odbiorców wsparcia dla przedsięwzięć w ramach
inwestycji A1.4.1. Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw
produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących

-- 11 of 25 --

w łańcuchu Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności”, w którym
zaproponowano kryterium premiujące dot. realizacji przedsięwzięć związanych
z rolnictwem ekologicznych lub wytworzeniem bądź wprowadzeniem do obrotu
żywności ekologicznej. Kryterium to zostało utrzymane w trakcie konsultacji
publicznych dokumentu.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez ARiMR z 29 września 2025 r.
w naborach przeprowadzonych w ramach inwestycji A1.4.1 KPO:
 na wsparcie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw na wykonanie
działalności w zakresie przetwórstwa lub wprowadzenie do obrotu produktów
rolnych, rybołówstwa lub akwakultury, zawarto 167 umów na kwotę 667,8 mln
zł. Nabór trwał od 17 października 2022 r. do 18 listopada 2022 r., a w naborze
trwa ocena wniosków,
 na wsparcie centrów przechowalniczo-dystrybucyjnych oraz rolno-
spożywczych rynków hurtowych zawarto 49 umów na kwotę 431,2 mln zł.
Nabór został przeprowadzony w terminie od 1 do 30 czerwca 2023 r.,
a w naborze trwa ocena wniosków,
 na wsparcie w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów
rolnych, spożywczych oraz rybołówstwa lub akwakultury – zawarto 75 umów
na kwotę 21, 4 mln zł. W zakresie tego wsparcia przeprowadzone zostały dwa
nabory. Pierwszy nabór został przeprowadzony w terminie od 17 października
2022 r. do 18 listopada 2022 r., gdzie ARiMR zakończyła ocenę wniosków,
a drugi od 3 stycznia 2024 r. – 5 lutego 2024 r., w którym trwa ocena
wniosków,
 na wsparcie w zakresie rolnictwa 4.0, zawarto 178 na kwotę 29,3 mln zł. Nabór
został przeprowadzony w terminie w terminie od 15 do 17 listopada 2023 r.
i ocena wniosków została zakończona,
 na wsparcie w zakresie rolnictwa 4.0 dla producentów świń złożono 16
wniosków i obecnie trwa ich ocena. Nabór został przeprowadzony w terminie
od 14 lipca do 4 sierpnia 2025 r.
Jednocześnie, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi corocznie przeznacza środki
finansowe na badania naukowe w zakresie rolnictwa ekologicznego, których celem jest
praktyczne wsparcie producentów rolnych i przetwórców w rozwiązywaniu
rzeczywistych problemów produkcyjnych. Co istotne, na szczególne podkreślenie
zasługuje fakt, że tematyka badań nie jest narzucana odgórnie. To środowisko

-- 12 of 25 --

związane z rolnictwem ekologicznym, w tym organizacje branżowe, instytuty
badawcze oraz eksperci, wskazują najważniejsze wyzwania i potrzeby, które następnie
stają się podstawą do opracowania listy priorytetowych tematów badawczych. Dzięki
temu finansowane projekty badawcze są ściśle dopasowane do praktyki, odpowiadają
na aktualne problemy i wnoszą realną wartość do codziennego funkcjonowania
gospodarstw ekologicznych. Prowadzone badania koncentrują się m.in. na
opracowywaniu nowoczesnych metod uprawy i chowu, poprawie jakości plonów
i produktów, ograniczaniu chorób i szkodników bez stosowania środków chemicznych.
Wszystkie wyniki prowadzonych badań są publikowane i dostępne online.
Można je znaleźć zarówno na stronach jednostek badawczych, jak i na stronie
Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Dzięki temu rolnicy mają łatwy i bezpłatny
dostęp do najnowszych informacji naukowych, które mogą wykorzystać w swoim
gospodarstwie. W celu upowszechniania wyników badań Ministerstwo we współpracy
z Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie (oddział w Radomiu) organizuje
coroczne webinaria, tj. szkolenia online, podczas których prezentowane są
najważniejsze wnioski i rekomendacje dla praktyki rolniczej. Równolegle
przygotowywana jest publikacja elektroniczna zawierająca streszczenia ww. badań,
która trafia do doradców rolniczych oraz do Narodowego Instytutu Kultury
i Dziedzictwa Wsi. Umożliwia to szersze rozpowszechnienie wiedzy i ułatwia
producentom dostęp do rzetelnych źródeł informacji.
Na szczególną uwagę zasługują również tzw. metodyki upraw i produkcji
ekologicznej, to praktyczne poradniki i instrukcje opracowane na podstawie wyników
badań, które zawierają szczegółowe wytyczne dotyczące prowadzenia ekologicznej
produkcji roślinnej i zwierzęcej. Metodyki są stale aktualizowane i dostępne bezpłatnie
na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Dla rolników przechodzących na rolnictwo ekologiczne, dostępność aktualnej,
praktycznej wiedzy i gotowych rozwiązań naukowych stanowi ogromne wsparcie.
Dzięki temu mogą oni łatwiej zaplanować konwersję gospodarstwa, wdrożyć
wymagane praktyki i uniknąć wielu kosztownych błędów. Udział w systemie produkcji
ekologicznej nie oznacza działania „po omacku”, przeciwnie, rolnicy mają możliwość
korzystania z wyników wieloletnich badań, które ułatwiają im spełnianie wymogów
certyfikacji i rozwijanie gospodarstwa w sposób zgodny z zasadami produkcji
ekologicznej i zrównoważonego rozwoju.

-- 13 of 25 --

Równolegle, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi
zintensyfikowane działania informacyjno-promocyjne, które nie tylko zwiększają
świadomość konsumentów na temat walorów produktów ekologicznych, ale również
wspierają rolników w ich wysiłkach promocyjno-marketingowych. Rozszerzona
kampania upowszechniająca logo produkcji ekologicznej UE, a także wielokanałowa
edukacja skierowana do różnych grup społecznych, od dzieci po dorosłych, skutecznie
buduje rozpoznawalność i zaufanie do żywności ekologicznej. To ogromna szansa dla
nowych rolników ekologicznych, ponieważ wzrost rozpoznawalności logo produkcji
ekologicznej UE i edukacja konsumentów bezpośrednio przekładają się na większy
popyt na żywność ekologiczną, a tym samym lepsze warunki zbytu tych produktów.
Kampanie realizowane w telewizji, radiu, prasie, Internecie czy podczas wydarzeń
branżowych, takie jak #KupujŚwiadomie PRODUKT EKOLOGICZNY, wspierają nie tylko
promocję samej idei rolnictwa ekologicznego, ale też konkretnych rolników
ekologicznych, którzy mogą lepiej dotrzeć do świadomych nabywców. Dla rolników
decydujących się na przejście na metody produkcji ekologicznej, oznacza to
korzystniejsze warunki wejścia na rynek oraz większe szanse na budowanie lojalnej
bazy klientów, szukających certyfikowanej i lokalnej żywności ekologicznej.
2. Czy Ministerstwo planuje zwiększenie dofinansowania lub uproszczenie procedur
certyfikacji produktów ekologicznych?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco analizuje możliwości
zwiększenia poziomu dofinansowania dla rolników ekologicznych, biorąc pod uwagę
zarówno dostępne środki krajowe, jak i unijne. Ewentualne zmiany w tym zakresie
muszą być poprzedzane analizami efektywności dotychczasowych instrumentów
wsparcia oraz oceną potrzeb zgłaszanych przez sektor rolnictwa ekologicznego.
Równocześnie, niezależnie od wymienionych w pytaniu nr 1 środków, działań
i mechanizmów, Ministerstwo aktywnie poszukuje dodatkowych form wsparcia oraz
rozwiązań służących rolnikom decydującym się na wejście do systemu produkcji
ekologicznej. Celem tych działań jest nie tylko stworzenie korzystnych warunków do
rozwoju sektora, ale również zapewnienie stabilności i przewidywalności
dla gospodarstw podejmujących decyzję o konwersji.
W odniesieniu do procedur certyfikacji produktów ekologicznych, należy
wyjaśnić, że system produkcji ekologicznej ma charakter unijny i jest ściśle regulowany
przepisami prawa Unii Europejskiej. Wymogi w tym zakresie stanowią więc

-- 14 of 25 --

kompetencję Komisji Europejskiej i nie są ustanawiane na poziomie krajowym. Choć
Ministerstwo nie ma możliwości samodzielnego upraszczania tych procedur, aktywnie
uczestniczy w pracach i konsultacjach na forum unijnym, przekazując postulaty
i doświadczenia zgłaszane przez polskich rolników ekologicznych i organizacje
branżowe, w tym dotyczące potencjalnych barier czy nadmiernych obciążeń
administracyjnych.
3. Jakie działania Ministerstwo podejmuje w celu rozwijania rynku produktów
ekologicznych w Polsce, w tym wspieranie lokalnych sieci sprzedaży i zwiększania
dostępności produktów ekologicznych w sklepach?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje szereg działań opisanych
w „Ramowym Planie Działań dla Żywności i Rolnictwa Ekologicznego w Polsce na lata
2021–2030”, których celem jest rozwijanie rynku produktów ekologicznych w Polsce,
wspieranie lokalnych sieci sprzedaży oraz zwiększanie dostępności tych produktów
w sklepach i instytucjach publicznych.
W ramach tych działań Ministerstwo wykorzystuje zarówno środki krajowe, jak
i unijne, w tym mechanizmy Wspólnej Polityki Rolnej oraz Plan Strategiczny dla WPR
na lata 2023–2027, co umożliwia finansowanie szeroko zakrojonych kampanii
informacyjnych i promocyjnych, wspieranie organizacji branżowych oraz grup
producentów ekologicznych. Duży nacisk kładziony jest na rozwój sprzedaży
bezpośredniej i innych form działalności w ramach krótkich łańcuchów dostaw
żywności poprzez wspieranie w ramach PS WPR 2023-2027 inwestycji związanych
z przechowywaniem, konfekcjonowaniem i przygotowaniem produktów
ekologicznych do sprzedaży, co umożliwia rolnikom zbywanie żywności, bez
pośredników, bezpośrednio konsumentom.
Dodatkowo wspierane jest przetwórstwo ekologiczne, szczególnie w małych
i średnich przedsiębiorstwach, które przetwarzają produkty ekologiczne, z myślą
o wzmocnieniu ich pozycji rynkowej, uproszczeniu łańcucha dostaw oraz budowaniu
trwałych relacji z rolnikami.
Ponadto, w odniesieniu do produktów ekologicznych pochodzących
z akwakultury ekologicznej, w rozporządzeniu do Priorytetu 21) dotyczącego realizacji
operacji w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027
przewidziano preferencyjne warunki wsparcia w zakresie produkcji ekologicznej
w ramach działania Inwestycje i innowacje w akwakulturze – grupy operacji inwestycje

-- 15 of 25 --

w akwakulturze oraz dywersyfikacja działalności. W ramach ww. działania jest
przyznawana pomoc na realizacje operacji mających na celu zwiększenie
konkurencyjności i rentowności przedsiębiorstwa z sektora akwakultury, w tym
poprawę bezpieczeństwa i warunków pracy, obejmujących inwestycje
w zrównoważoną akwakulturę mające na celu zwiększenie zdolności produkcyjnej albo
niemające na celu zwiększenia zdolności produkcyjnej. W przypadku podmiotu
posiadającego certyfikat w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 czerwca
2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1235),
który dotyczy części albo całości działalności polegającej na chowie lub hodowli ryb,
wysokość pomocy zwiększono o 10 punktów procentowych w stosunku do innych
podmiotów ubiegających się o pomoc w ramach programu i wynosi do 60 % zwrotu
kosztów kwalifikowalnych. Dodatkowo, podmiot taki przy ocenie wniosku
o dofinasowane otrzymuje dodatkowe punkty jeśli operacja jest realizowana
w obiekcie chowu lub hodowli ryb, w którym jest prowadzona działalność objęta ww.
certyfikatem.
Równolegle realizowane są inwestycje w gospodarstwach rolnych, obejmujące
m.in. rozwój infrastruktury przeznaczonej do sprzedaży produktów ekologicznych,
a promocja tych produktów prowadzona jest w ramach systemów jakości żywności.
Działania marketingowe, informacyjne oraz wspieranie tworzenia grup
producentów służą zwiększeniu rozpoznawalności żywności ekologicznej na rynku
krajowym i zagranicznym. Kluczowym elementem strategii Ministerstwa jest także
wspieranie współpracy między rolnikami, przetwórcami i sprzedawcami w ramach
zintegrowanych łańcuchów wartości.
Ważnym aspektem polityki promocji jest prowadzenie kampanii
informacyjnych zwiększających świadomość konsumentów na temat korzyści
płynących z rolnictwa ekologicznego oraz promowanie unijnego logo produktów
ekologicznych. Ministerstwo aktywnie promuje polską żywność ekologiczną na
targach branżowych, konferencjach, w mediach i w internecie. W działaniach tych
wykorzystuje m.in. fundusze promocji produktów rolno-spożywczych oraz środki
w ramach mechanizmu „Wsparcie działań promocyjnych i informacyjnych na rynkach
wybranych produktów rolnych”. Fundusze promocji pozwalają na realizację kampanii
marketingowych, co bezpośrednio przekłada się na wzrost obecności produktów
ekologicznych w handlu detalicznym i sieciach lokalnych.

-- 16 of 25 --

W celu popularyzacji rolnictwa ekologicznego i edukacji zarówno specjalistów,
jak i społeczeństwa, Ministerstwo organizuje wydarzenia takie jak Dzień Rolnictwa
Ekologicznego, który jest okazją do szerokiej prezentacji osiągnięć sektora, dobrych
praktyk i innowacji.
Znaczącą rolę odgrywają także ogólnopolskie konkursy, które nie tylko
promują dobre praktyki, ale również nagradzają liderów w poszczególnych obszarach.
Konkurs „Najlepsze Gospodarstwo Ekologiczne” służy rozpowszechnianiu wiedzy
o innowacyjnych i efektywnych rozwiązaniach w gospodarstwach ekologicznych,
z kolei „Najlepszy Przetwórca Ekologiczny” wyróżnia podmioty przetwarzające surowce
ekologiczne w sposób zgodny z ideą zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska.
Konkurs „Najlepszy Doradca Ekologiczny” promuje doradców rolniczych, którzy
wykazali się szczególnymi osiągnięciami w zakresie wspierania rolników
ekologicznych, a „Test Wiedzy o Rolnictwie Ekologicznym” adresowany do młodzieży
ze szkół rolniczych, ma na celu rozwój wiedzy i kompetencji przyszłych specjalistów.
Ministerstwo wspiera również edukację dzieci i młodzieży poprzez realizację
programów w szkołach i przedszkolach, takich jak „Skąd się biorą produkty ekologiczne”
czy „Program dla szkół”, które uczą rozpoznawania i wartościowania produktów
ekologicznych oraz promują zdrowe nawyki żywieniowe.
W szkołach kształcących w zawodach rolniczych została wprowadzana
dodatkowa umiejętność zawodowa pn. „Prowadzenie gospodarstwa rolnego w systemie
rolnictwa ekologicznego”, która jest ukierunkowana na zrównoważoną produkcję rolną
z poszanowaniem środowiska. Rolnictwo ekologiczne stanowi ogromną szansę dla
polskiego rolnictwa, w dużej mierze opartego na małych i średnich gospodarstwach
rodzinnych, z których to w większości pochodzą uczniowie szkół rolniczych.
To właśnie te gospodarstwa mogą skorzystać najbardziej na wprowadzaniu praktyk
przyjaznych środowisku, które uwzględniają dobrostan zwierząt i sprzyjają
zrównoważonemu rozwojowi – a w konsekwencji zyskuje na tym całe społeczeństwo.
Do proponowanej dodatkowej umiejętności zawodowej przypisane zostały zawody
z branży rolno-hodowlanej (rolnik, pszczelarz, mechanik-operator pojazdów i maszyn
rolniczych, technik hodowca koni, technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, technik
pszczelarz, technik rolnik i technik weterynarii) oraz z branży ogrodniczej (ogrodnik,
technik ogrodnik i technik architektury krajobrazu).
Działania Ministerstwa obejmują także zwiększanie dostępności produktów
ekologicznych w żywieniu zbiorowym, m.in. poprzez promocję tzw. zielonych

-- 17 of 25 --

zamówień publicznych, które umożliwiają instytucjom preferowanie produktów
ekologicznych przy zakupach. W tym celu opracowano „Przewodnik po rynku produktów
ekologicznych – poradnik dla zamawiającego”, który pomaga instytucjom publicznym
prawidłowo rozpoznać i uwzględnić produkty ekologiczne w procedurach zamówień.
Zatem, rozwój lokalnych sieci sprzedaży wspierany jest poprzez działania
edukacyjne, promocyjne i informacyjne, które umożliwiają lokalnym producentom
lepsze dostosowanie się do potrzeb rynku oraz zwiększenie rozpoznawalności ich
oferty.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi szeroko zakrojoną, spójną
strategię mającą na celu rozwój rynku żywności ekologicznej w Polsce. Obejmuje ona
wsparcie finansowe, promocję i edukację konsumentów oraz producentów, rozwój
kwalifikacji zawodowych, ułatwianie dostępu do produktów ekologicznych w sektorze
publicznym i wspieranie lokalnych inicjatyw, co tworzy silne fundamenty dla dalszego
wzrostu sektora rolnictwa ekologicznego.
4. Czy przewidziane są programy edukacyjne i doradcze dla rolników, którzy chcą
przestawić swoje gospodarstwa na produkcję ekologiczną?
Tak, dla rolników zainteresowanych przestawieniem swoich gospodarstw na
produkcję ekologiczną przewidziane są rozbudowane programy edukacyjne
i doradcze. Trwały rozwój produkcji ekologicznej zależy w dużym stopniu od wiedzy
i umiejętności producentów, dlatego istotne jest zapewnienie im odpowiedniego
wsparcia merytorycznego, głównie poprzez działalność ośrodków doradztwa
rolniczego. W ramach ich działalności oferowane są szkolenia, doradztwo oraz pomoc
w rozwiązywaniu problemów pojawiających się w produkcji ekologicznej. Wsparcie to
często jest realizowane przy współpracy z instytutami badawczymi resortu rolnictwa,
które opracowują innowacyjne rozwiązania dostosowane do potrzeb praktyki
rolniczej.
Rolnicy mają dostęp do profesjonalnych, bezpłatnych szkoleń i usług
doradczych, realizowanych przez ośrodki doradztwa rolniczego na podstawie ustawy
z 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego, finansowanych w ramach
dotacji budżetowej dla ODR-ów. Bezpłatne szkolenia i indywidualne porady doradcze
są możliwe także dzięki środkom z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata
2014-2020 (dalej: PROW 2014-2020) i PS WPR 2023-2027. W ramach PROW 2014-
2020 poddziałania „Wsparcie dla projektów demonstracyjnych i działań

-- 18 of 25 --

informacyjnych” zrealizowany został projekt demonstracyjny pt. Rolnictwo ekologiczne,
kompleksowo przekazujący wiedzę o innowacyjnych rozwiązaniach i dobrych
praktykach w tym zakresie, obejmujący technologie uprawy roślin, chów zwierząt,
przetwórstwo produktów rolno-spożywczych i marketing. W ramach PROW 2014-
2020 realizowane były także bezpłatne dla rolników szkolenia na temat „Rolnictwo
ekologiczne”. Zarówno w PROW 2014-2020 jak i w PS WPR 2023-2027 realizowana
jest usług doradcza dla rolników w zakresie rolnictwa ekologicznego, która obejmuje
pomoc na etapie włączania gospodarstwa rolnego do systemu produkcji ekologicznej
oraz wsparcie podczas realizacji działania PROW 2014-2020/ Interwencji I 8.11. PS
WPR- „Rolnictwo ekologiczne”.
Istnieje również możliwość uczestnictwa w sieci gospodarstw
demonstracyjnych, co umożliwia rolnikom bezpośrednie zapoznanie się
z praktycznymi aspektami produkcji ekologicznej oraz wymianę doświadczeń.
Ponadto, Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie (oddział w Radomiu) prowadzi
warsztaty i pokazy z zakresu małego przetwórstwa ekologicznego, udostępniając linie
technologiczne do przetwórstwa mięsa, zbóż, mleka i owoców. Rozwój takiego
przetwórstwa przyczynia się do zwiększenia efektywności ekonomicznej gospodarstw
oraz skrócenia łańcucha dostaw.
Dodatkowo, przewidziano również wsparcie w ramach programu Fundusze
Europejskie dla Rybactwa na lata 2021–2027 dla szkoleń i konferencji dotyczących
akwakultury ekologicznej.
Aby doradcy mogli skutecznie wspierać rolników, również dla nich
przewidziano szkolenia, kursy, wyjazdy studyjne i dostęp do studiów
podyplomowych z zakresu produkcji ekologicznej. Doradcy mogą również uzyskać
specjalizację z zakresu rolnictwa ekologicznego, co dodatkowo zwiększa jakość
oferowanego wsparcia.
Systematyczne działania informacyjne i edukacyjne obejmują również
opracowywanie materiałów informacyjno-dydaktycznych, organizację konkursów
upowszechniających wiedzę na temat rolnictwa ekologicznego oraz publikację
artykułów w prasie branżowej i na stronach internetowych ośrodków doradztwa
rolniczego. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi we współpracy z Centrum
Doradztwa Rolniczego w Brwinowie (oddział w Radomiu) i Wojewódzkimi Ośrodkami
Doradztwa Rolniczego, co roku organizuje następujące konkursy, tj.:

-- 19 of 25 --

 Ogólnopolski Konkurs na „Najlepsze Gospodarstwo Ekologiczne”, którego celem
jest szerzenie dobrych praktyk w zakresie rolnictwa ekologicznego, wdrażanie
najlepszych rozwiązań w gospodarstwach rolnych oraz rozpowszechnianie wiedzy
z zakresu rolnictwa ekologicznego,
 Ogólnopolski Konkurs na „Najlepszego Przetwórcę Ekologicznego”, którego
celem jest szerzenie dobrych praktyk w zakresie przetwórstwa surowców
ekologicznych, wdrażanie najlepszych rozwiązań w ochronie środowiska i klimatu,
promowanie zdrowej i zrównoważonej diety oraz rozpowszechnianie wiedzy
z zakresu wartości ekologicznych,
 Ogólnopolski Konkurs na „Najlepszego Doradcę Ekologicznego”, którego celem
jest popularyzacja i promowanie najlepszych osiągnięć doradców w zakresie
rolnictwa ekologicznego, wpisanych na listę doradców rolniczych,
 Test Wiedzy o Rolnictwie Ekologicznym dla młodzieży szkół rolniczych, którego
celem jest zwiększenie poziomu wiedzy uczniów szkół sektora rolno-spożywczego
na temat rolnictwa ekologicznego oraz żywności ekologicznej, zainteresowanie
młodzieży rolnictwem ekologicznym i kierunkami jego rozwoju, popularyzacja
produktów rolnictwa ekologicznego oraz problematyki ekologii w aspekcie
ekologicznego systemu gospodarowania, kształtowanie świadomości na temat
pozytywnego oddziaływania rolnictwa ekologicznego na środowisko,
kształtowanie właściwych postaw młodzieży wobec środowiska przyrodniczego,
zapoznanie młodzieży z podstawowymi zasadami produkcji ekologicznej.
Rolnicy wchodzący do systemu produkcji ekologicznej są informowani
o zasadach prowadzenia działalności w tym systemie, w tym o okresie konwersji, który
wiąże się z koniecznością przestrzegania wymogów produkcji ekologicznej, ale jeszcze
bez prawa do znakowania produktów jako ekologiczne. Dla takich osób opracowano
tzw. Pakiet Startowy, zawierający materiały informacyjne o produkcji ekologicznej,
dostępne bezpłatnie online. Dostępne są również aktualizowane metodyki upraw,
chowu i przetwórstwa, oparte na wynikach badań naukowych.
Ponadto, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, we współpracy z instytutami
badawczymi, opracowuje i udostępnia informacje o dopuszczonych do stosowania
nawozach, środkach ochrony roślin, materiale rozmnożeniowym oraz zwierzętach
przeznaczonych do chowu ekologicznego. Dzięki temu rolnicy mają zapewniony
dostęp do rzetelnych danych na temat dostępnych środków w produkcji ekologicznej.

-- 20 of 25 --

W związku z rosnącym zainteresowaniem żywnością ekologiczną wśród
konsumentów, rolnicy są również informowani o możliwościach sprzedaży swoich
produktów, w szczególności w ramach krótkich łańcuchów dostaw, tj. w ramach takich
działalności jak np. rolniczy handel detaliczny, sprzedaż bezpośrednia czy działalność
marginalna, lokalna i ograniczona. Informacje te przekazywane są podczas szkoleń
oraz za pośrednictwem materiałów publikowanych na stronach internetowych
ośrodków doradztwa rolniczego.
Zatem, rolnicy zainteresowani przejściem na produkcję ekologiczną mają
zapewniony szeroki dostęp do programów edukacyjnych i doradczych, które obejmują
zarówno szkolenia teoretyczne, jak i praktyczne, dostęp do wiedzy eksperckiej,
materiałów informacyjnych oraz sieci wsparcia.
5. Jakie formy wsparcia (np. dotacje, preferencyjne kredyty) będą dostępne dla
rolników inwestujących w ekologiczne technologie upraw, w tym systemy
nawadniające, biodynamikę czy rolnictwo precyzyjne?
Na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015r. poz. 187 z późn. zm.),
producenci rolni mogą ubiegać się w bankach współpracujących z Agencją
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o preferencyjne kredyty, tj.:
1) Kredyt na inwestycje w rolnictwie i w rybactwie śródlądowym
Kredyt może zostać udzielony na realizację inwestycji w gospodarstwach
rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej. Okres kredytowania może wynosić
maksymalnie na 15 lat. Kwota kredytu nie może przekroczyć:
a) 80% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 5 mln zł, w przypadku
inwestycji realizowanych w gospodarstwie rolnym,
b) 70% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 8 mln zł w przypadku
inwestycji realizowanych w dziale specjalnym produkcji rolnej.
Kredyt może zostać udzielony na realizację inwestycji, które służą realizacji
co najmniej jednego z następujących celów:
1) inwestycje w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej:
a) poprawa ogólnej efektywności i trwałości gospodarstwa rolnego,
w szczególności przez zmniejszenie kosztów produkcji lub udoskonalenie

-- 21 of 25 --

i przestawienie produkcji (np. poprzez zmianę kierunku produkcji lub
technologii produkcji),
b) poprawa stanu środowiska naturalnego, warunków higieny lub norm
w zakresie dobrostanu zwierząt,
c) tworzenie i doskonalenie infrastruktury związanej z rozwojem, dostosowaniem
i modernizacją rolnictwa, w tym dostępem do gruntów rolnych, scalaniem
i poprawą stanu gruntów, efektywnością energetyczną, zaopatrzeniem
w zrównoważoną energię oraz oszczędnościami energii i wody,
d) przyczynianie się do łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej,
w tym poprzez ograniczanie emisji gazów cieplarnianych i zwiększanie
sekwestracji dwutlenku węgla, a także promowanie zrównoważonej energii
i efektywności energetycznej,
e) przyczynianie się do zrównoważonej biogospodarki o obiegu zamkniętym oraz
wspieranie zrównoważonego rozwoju zasobów naturalnych, takich jak woda,
gleba i powietrze, i wydajnego gospodarowania nimi, w tym poprzez
ograniczanie zależności od substancji chemicznych,
f) przyczynianie się do zatrzymania i odwrócenia procesu utraty różnorodności
biologicznej, wzmacnianie usług ekosystemowych oraz ochrona siedlisk
i krajobrazów,
2) inwestycje w rybactwie śródlądowym:
a) rozpoczęcie działalności w rybactwie śródlądowym,
b) poprawa ogólnej efektywności i trwałości podmiotu prowadzącego działalność
w zakresie rybactwa śródlądowego, w szczególności przez zmniejszenie
kosztów produkcji lub udoskonalenie i przestawienie produkcji (np. poprzez
zmianę technologii produkcji),
c) poprawa bezpieczeństwa i higieny pracy oraz jakości produktów rybnych,
zdrowia ludzi i zwierząt, a także ochrona środowiska,
d) ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko lub poprawa środowiska.
Oprocentowanie kredytu na realizację inwestycji jest zmienne i nie może
wynosić więcej niż stopa referencyjna WIBOR 3M powiększona o nie więcej niż 2,5
punktu procentowego. Oprocentowanie płacone bankowi przez kredytobiorcę
w zależności od Banku wynosi 5,1724 % – 5,1590 %.
Dostępne są również preferencyjne instrumenty finansowe, takie jak
interwencja I.10.1.2 „Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające

-- 22 of 25 --

konkurencyjność” ( instrumenty finansowe), która zakłada udzielanie gwarancji spłaty
kredytów dla rolników ekologicznych, co może ułatwić dostęp do finansowania
inwestycji. Instrumentem wsparcia jest bezpłatnie udzielana gwarancja z Funduszu
Gwarancji Rolnych Plus, w wysokości do 80% kwoty kredytu inwestycyjnego lub
powiązanego z nim kredytu obrotowego. Gwarancja o maksymalnej wysokości do
5 mln zł może zostać udzielona na okres do 183 miesięcy w przypadku kredytów
inwestycyjnych albo do 51 miesięcy w przypadku kredytów obrotowych.
Na szczególnie korzystne warunki mogą liczyć właściciele mniejszych gospodarstw (do
25 tys. euro wielkości ekonomicznej) lub młodzi rolnicy (do 40 roku życia) lub rolnicy
realizujący działania prośrodowiskowe lub proekologiczne. Poza gwarancją można
uzyskać przez okres 2 lat dotacje na spłatę odsetek, w wysokości 50% lub 100 %
wartości odsetek, w zależności od spełnianych warunków.
Przetwórcy rolno-spożywczy mogą skorzystać ze wsparcia zwrotnego
w postaci gwarancji Funduszu Gwarancji Rolnych Plus w wysokości do 80% kwoty
kredytu inwestycyjnego lub powiązanego z nim kredytu obrotowego w ramach
interwencji: I.10.6.2 – Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości – (instrumenty
finansowe) w gospodarstwie lub I.10.7.2 – Rozwój współpracy w ramach łańcucha
wartości (Instrumenty finansowe) – poza gospodarstwem. Gwarancja może zostać
udzielona na okres do 183 miesięcy dla kredytu inwestycyjnego w przypadku
przetwórców produktów rolnych, albo do 120 miesięcy w przypadku przetwórców
produktów nierolnych oraz do 51 miesięcy w przypadku kredytów obrotowych.
Maksymalna kwota gwarancji to 5 mln zł w przypadku przedsiębiorstwa przetwórstwa
rolno-spożywczego lub 10 mln zł w przypadku dużych przedsiębiorstw. Poza
gwarancją przetwórcy sektora rolno-spożywczego (MŚP) mogą uzyskać przez okres
2 lat dotacje na spłatę odsetek w wysokości 50% wartości odsetek, jeżeli inwestycja
przyczynia się do ochrony środowiska i klimatu lub realizacji celów Strategii „Od pola
do stołu”.
Na podobne wsparcie mogą liczyć także przedsiębiorstwa świadczące usługi na
rzecz rolnictwa i leśnictwa w ramach interwencji I.10.9 – „Rozwój usług na rzecz
rolnictwa i leśnictwa” (instrumenty finansowe). Celem tej interwencji jest wdrażanie
nowych modeli biznesu i organizacji rynku na obszarach wiejskich, jak również wzrost
poziomu przedsiębiorczości rolniczej poprzez wsparcie inwestycyjne podmiotów
świadczących usługi na rzecz rolnictwa lub leśnictwa, w tym również przez ochronę
zasobów naturalnych oraz klimatu również z wykorzystaniem innowacji i rozwiązań

-- 23 of 25 --

cyfrowych. Instrumentem wsparcia jest gwarancji Funduszu Gwarancji Rolnych Plus
w wysokości do 80% kwoty kredytu inwestycyjnego lub powiązanego z nim kredytu
obrotowego. Maksymalna kwota gwarancji to 5 mln zł i może być ona udzielona
na okres do 183 miesięcy w przypadku kredytów inwestycyjnych albo do 51 miesięcy
w przypadku kredytów obrotowych. Beneficjenci tego wsparcia mogą też liczyć przez
okres 2 lat dotacje na spłatę odsetek w wysokości 50% wartości odsetek, jeżeli
inwestycja przyczynia się do ochrony środowiska i klimatu.
Więcej informacji na temat wsparcia w ramach instrumentów finansowych
ze środków PS WPR 2023-2027 można znaleźć na stronie:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/fundusz-gwarancji-rolnych-plus.
W ramach Krajowego Planu Odbudowy, inwestycja A1.4.1 wspiera działania
na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw, w tym zakup maszyn i urządzeń
(również z zakresu technologii rolnictwa 4.0, np. rolnictwo precyzyjne), rozbudowę
infrastruktury, transport i inne elementy związane z przetwórstwem ekologicznym,
innowacjami czy gospodarką o obiegu zamkniętym.
Podsumowując, rolnicy ekologiczni mają możliwość skorzystania z szerokiego
wachlarza form wsparcia, zarówno w postaci instrumentów finansowych jak
i kredytów z gwarancjami na inwestycje w nowoczesne i przyjazne środowisku
technologie.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 października 2023
r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i wypłaty pomocy
finansowej na realizacje operacji w ramach Priorytetu 2. Wspieranie
zrównoważonej działalności w zakresie akwakultury oraz przetwarzania
i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury,
przyczyniając się w ten sposób do bezpieczeństwa żywnościowego w Unii

-- 24 of 25 --

objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027
oraz wysokości tej pomocy (Dz. U. poz. 2361, z późn. zm.)
Załączniki:
1. Ramowy Plan Działań dla Żywności i Rolnictwa Ekologicznego w Polsce na lata
2021-2030
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 25 of 25 --

Ramowy Plan Działań
dla Żywności i Rolnictwa Ekologicznego
w Polsce na lata 2021– 2030
Aktualizacja wrzesień 2025 r.

-- 1 of 54 --

1
Spis treści
Rozdział I. Wstęp i założenia.....................................................................................................2
Rozdział II. Stan produkcji ekologicznej w Polsce ..................................................................4
Część I. Dane statystyczne o produkcji ekologicznej.....................................................4
Część II. Wnioski z analizy SWOT................................................................................8
Część III. Wsparcie powierzchni użytków rolnych, objętych systemem produkcji
ekologicznej w Polsce w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.........................................12
Rozdział III. Stan akwakultury ekologicznej w Polsce oraz wsparcie w ramach programu
Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027...........................................................14
Rozdział IV. Działania ukierunkowane na rozwój produkcji ekologicznej w Polsce .............16
Obszar I. Transfer wiedzy i umiejętności – działania doradcze, szkoleniowe
i informacyjne ...............................................................................................................15
Obszar II. Promowanie produkcji ekologicznej – działania informacyjno-promocyjne
i edukacyjne...................................................................................................................26
Obszar III. Innowacje w produkcji ekologicznej ........................................................33
Obszar IV. Wsparcie producentów ekologicznych......................................................35
Obszar V. Utrzymanie zaufania do systemu produkcji ekologicznej ..........................46
Rozdział V. Źródła finansowania działań zawartych w Ramowym Planie Działań dla
Żywności i Rolnictwa Ekologicznego w Polsce na lata 2021– 2030 .......................................50
Rozdział VI. Podsumowanie……………………………………...………………………….50
Załącznik nr 1. Analiza SWOT ...............................................................................................51

-- 2 of 54 --

2
Rozdział I. Wstęp i założenia
1 stycznia 2022 r. sektor produkcji ekologicznej w Polsce i w pozostałych państwach
członkowskich Unii Europejskiej został objęty nowymi ramami prawnymi na mocy
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 z dnia 30 maja 2018 r.
w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego
rozporządzenie Rady (WE) nr 834/20071, zwanego dalej: rozporządzeniem 2018/848.
Ustawa z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej2, zwana
dalej: ustawą o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej, wdraża do polskiego
porządku prawnego rozporządzenie 2018/848. Zachowana została idea i główne cele produkcji
ekologicznej, funkcjonujące w poprzednim porządku prawnym. Zgodnie z przepisami
rozporządzenia 2018/848, produkcja ekologiczna jest ogólnym systemem zarządzania
gospodarstwem i produkcji żywności, łączącym praktyki najkorzystniejsze dla środowiska
i klimatu, wysoki stopień różnorodności biologicznej, ochronę zasobów naturalnych
oraz stosowanie wysokich norm dotyczących dobrostanu zwierząt – odpowiadających
zapotrzebowaniu rosnącej liczby konsumentów na produkty ekologiczne wytwarzane przy
użyciu naturalnych środków i procesów, z poszanowaniem praw zwierząt. Produkcja
ekologiczna w pełni realizuje wielofunkcyjny rozwój wsi, ponieważ z jednej strony
w odpowiedzi na zapotrzebowanie świadomych konsumentów dostarcza na rynek produkty
ekologiczne o certyfikowanej jakości, a z drugiej strony zabezpiecza powszechnie dostępne
dobra, przyczyniając się do ochrony środowiska, poprawy dobrostanu zwierząt oraz rozwoju
obszarów wiejskich. Przestrzeganie wysokich norm w zakresie zdrowia, środowiska
i dobrostanu zwierząt przy wytwarzaniu produktów ekologicznych decyduje o szczególnej
jakości tych produktów. Zatem, w kontekście powiązań produkcji ekologicznej z rynkiem
i handlem, system produkcji ekologicznej to przejście przez producentów ekologicznych
z konkurencji ilościowej na jakościową.
W połowie 2020 roku Komisja Europejska ogłosiła nowe podejście do rolnictwa w Unii
Europejskiej: strategię „Od pola do stołu”3 oraz strategię na rzecz Bioróżnorodności 20304.
W obu strategiach produkcja ekologiczna wskazywana jest jako sektor realizujący cele
„zazieleniania” Wspólnej Polityki Rolnej, a także transformacji unijnego rolnictwa w rolnictwo
o zrównoważonym sposobie gospodarowania, poprzez działania przeciwdziałające zmianom
klimatu, zapewniające ochronę środowiska i zachowanie różnorodności biologicznej. Do takich
działań w produkcji ekologicznej należą m.in. ograniczenie stosowania środków ochrony
roślin, nawozów i antybiotyków, przyczynianie się do wysokiego poziomu różnorodności
biologicznej, utrzymywanie i poprawa żyzności gleby, wysokie normy dobrostanu zwierząt,
w tym zaspokajanie ich potrzeb behawioralnych, a także zachęcanie
do stosowania krótkich łańcuchów dostaw i wykorzystanie produktów wytwarzanych lokalnie.
1 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:32018R0848&qid=1647421929810
2 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220001370
3 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A52020DC0381&qid=1647422051907
4 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A52020DC0380&qid=1647422126183

-- 3 of 54 --

3
Należy podkreślić, że rolnicy ekologiczni są pionierami przyszłego rolnictwa
zrównoważonego. Stwarzają oni możliwości ekologizacji rolnictwa
poprzez stosowanie innowacyjnych technik produkcji, które są przyjazne dla środowiska,
sprzyjają zamkniętemu obiegowi materii oraz utrzymują dobrostan zwierząt. Rolnictwo
ekologiczne stanowi zatem wzór do naśladowania. Z tego względu Komisja Europejska
wyznaczyła dla państw członkowskich Unii Europejskiej wspólny cel, jakim jest znaczne
zwiększenie powierzchni użytków rolnych oraz akwakultury w systemie produkcji
ekologicznej. Komisja Europejska opublikowała swój plan działania na rzecz rolnictwa
ekologicznego5, którego celem jest zwiększenie produkcji i konsumpcji produktów
ekologicznych, w tym wsparcie państw członkowskich w osiągnięciu wzrostu powierzchni
ekologicznych użytków rolnych. Każde państwo członkowskie zostało poproszone przez
Komisję Europejską o opracowanie planu działań, który ma na celu rozwój produkcji
ekologicznej oraz o wyznaczenie krajowej wartości powierzchni użytków rolnych
przeznaczonej na rolnictwo ekologiczne do 2030 r., przy uwzględnieniu zróżnicowanych
uwarunkowań państw członkowskich.
„Ramowy Plan Działań dla Żywności i Rolnictwa Ekologicznego w Polsce na lata 2021– 2030”
stanowi powyższy plan działań, którego celem jest rozwój produkcji i rynku produktów
ekologicznych w Polsce oraz objęcie co najmniej 7% powierzchni użytków rolnych w Polsce
systemem produkcji ekologicznej do 2030 r. Cel ten oznacza podwojenie (w stosunku do roku
2019) do 2030 r. powierzchni certyfikowanych użytków rolnych oraz dążenie do osiągnięcia
ponad miliona hektarów tej powierzchni. Wsparcie sektora rolnictwa ekologicznego
zaplanowano dla wszystkich uczestników łańcucha żywnościowego „Od pola do stołu”,
począwszy od wsparcia rolników w obszarze produkcji rolnej surowców i przetwórstwa,
poprzez działania wspierające inwestycje i potencjał rynkowy
(w tym małych i średnich gospodarstw), skracanie łańcuchów dostaw, działania kształtujące
popyt i zaufanie konsumentów wobec produktów ekologicznych i produkcji ekologicznej,
aż po wsparcie integracji branży oraz krajowego doradztwa rolniczego.
5 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A52021DC0141R%2801%29

-- 4 of 54 --

4
Rozdział II. Stan produkcji ekologicznej w Polsce
Część I. Dane statystyczne o produkcji ekologicznej
Łączna powierzchnia użytków rolnych objęta systemem produkcji ekologicznej wzrosła
w 2024 r. do 691471,13 ha. Przekłada się to na zwiększenie udziału powierzchni użytków
rolnych objętych systemem produkcji ekologicznej w całkowitej powierzchni użytkowanej
rolniczo w Polsce z 3,74% w 2021 r. do 4,92% w 2024 r. Wartość ta została obliczona
odniesieniu do powierzchni użytkowanej rolniczo zadeklarowanej przez rolników we
wnioskach o przyznanie płatności bezpośrednich do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa za rok 2024, która w przybliżeniu wynosił 14,04 mln ha. Największa powierzchnia
użytków rolnych objętych systemem była w województwach warmińsko-mazurskim
i zachodniopomorskim, co stanowi niespełna 40 % wszystkich gruntów w systemie.
61236
82730
166300
228009
287529
314848
416261
524075
605579
661681
669969
657902
580730
536579
494987
495121
507637
509291
550088
554631
636021
691471
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
0
175000
350000
525000
700000
875000
POWIERZCHNIA UŻYTKÓW ROLNYCH W SYSTEMIE ROLNICTWA EKOLOICZNEGO W POLSCE LATACH 2003-2024
Źródło danych: GIJHARS
2286
3760
7182 9187 11870
1488817092
20626
2344925994265892482922277224352025719207186371859819986211872235423155
2 0 0
3
2 0 0
4
2 0 0
5
2 0 0
6
2 0 0
7
2 0 0
8
2 0 0
9
2 0 1
0
2 0 1
1
2 0 1
2
2 0 1
3
2 0 1
4
2 0 1
5
2 0 1
6
2 0 1
7
2 0 1
8
2 0 1
9
2 0 2
0
2 0 2
1
2 0 2
2
2 0 2
3
2 0 2
4
0
5000
10000
15000
20000
25000
30000
35000
L I C Z B A E K O L O G I C Z N Y C H G O S P O D A R S T W R O L N Y C H
W L A T A C H 2 0 0 3 - 2 0 2 4
Źródło danych: GIJHARS

-- 5 of 54 --

5
Od 2021 r. obserwujemy również stały wzrost liczby producentów w systemie rolnictwa
ekologicznego, których liczba w 2024 r. wyniosła 24793, z czego 23160 to gospodarstwa rolne.
Najwięcej producentów rolnych w 2024 r., podobnie jak w latach ubiegłych znajdowało się
w województwach: podlaskim (4971), warmińsko-mazurskim (3894), zachodniopomorskim
(2953) i mazowieckim (2533). Najmniej producentów znajduje się w województwie opolskim
(75).
podlaskie, 4971
;
zachodniopomorskie
, 2953
mazowieckie, 2533
lubelskie, 1920
lubuskie, 1263
wielkopolskie, 1045
dolnośląskie, 809
podkarpackie, 783
pomorskie, 716
małopolskie, 574
łódzkie, 572
świętokrzyskie, 526 kujawsko-
pomorskie, 376 śląskie, 150
opolskie, 75
LICZBA PRODUCENTÓW ROLNYCH W PODZIALE NA WOJEWÓDZTWA
W 2024 R.
Źródło danych: GIJHARS
dolnośląskie,
399921.88
zachodniopomorskie
, 138109.25 warmińsko-
mazurskie,
136049.39
podlaskie, 99031.71
lubuskie, 64972.88
mazowieckie,
54317.39
wielkopolskie,
41068.81
lubelskie, 31723.56
pomorskie, 29732.5
kujawsko-
pomorskie, 11935.25
łódzkie, 11704.76
podkarpackie,
10109.41
świętokrzyskie,
8241.38
śląskie, 3975.71
opolskie, 2572.4
POWIERZCHNIA UŻYTKÓW ROLNYCH W SYSTEMIE ROLNICTWA
EKOLOGICZNEGO W PODZIALE NA WOJEWÓDZTWA W 2024 R.
Źródło danych: GIJHARS

-- 6 of 54 --

6
W strukturze zasiewów w 2024 r. dominowały zboża i uprawy roślin pastewnych. Udział zbóż
utrzymuje się na stałym poziomie ok. 30%, natomiast udział roślin pastewnych w 2024 r.
nieznacznie zmniejszył się do 23,2%, podczas gdy w 2023 r. wynosił 24%. Wzrósł udział
trwałych użytków zielonych (łąk i pastwisk) z 17,3% w 2021 r., przez 17,2% w 2023 r.
do 18,7% w 2024 r. Udział roślin przemysłowych wykazywał tendencję spadkową z 4,2%
w 2021 r., do 3,1 % w 2024 r., jednakże udział roślin strączkowych zwiększył się istotnie
z poziomu 7,9% w 2023 r. do 9,4% w 2024 r. Równie dynamicznie wzrósł udział warzyw
w strukturze upraw, jednak chociaż w kampanii 2024 rolnicy zadeklarowali do płatności
ekologicznych: – 15,4 tys. ha upraw warzywnych, to w tym 11,9 tys. ha upraw soczewicy,
co stanowi 77% powierzchni upraw warzywnych. Na przestrzeni lat 2021-2024 udział warzyw
zwiększył się od 6% w 2021 do 9,5% w 2024 r. Zmniejszenie natomiast zaobserwowano
w przypadku upraw sadowniczych i jagodowych z 5,2% w 2021 roku do 3% w 2024 r.
29%
23%
19%
3%
10%
9%
3% 4%
zboża rośliny na paszę łąki i pastwiska
uprawy sadownicze i jagodowe (owoce) warzywa rośliny strączkowe na suche nasiona
rośliny przemysłowe pozostałe uprawy
STRUKTURA UPRAW W 2024 R.
Źródło danych: GIHARS
W ekologicznej produkcji zwierzęcej najszybciej rozwija się chów drobiu, którego pogłowie
wyniosło w 2024 r. 1096732 sztuk, w tym najwięcej kur użytkowanych nieśnie – 632806 sztuk.
Jest to wzrost pogłowia drobiu o ponad 200 tys. sztuk w stosunku do roku 2023. Drugim co
do liczebności gatunkiem hodowanym w systemie rolnictwa ekologicznego jest bydło, którego
pogłowie w 2024 r. wyniosło 28801 sztuk. Wsparcie dalszego rozwoju ekologicznej produkcji
zwierzęcej jest jednym z priorytetów resortu rolnictwa dla rozwoju produkcji ekologicznej, stąd
wprowadzono do Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
wsparcie dla rolników do ekologicznej produkcji zwierzęcej, zarówno od strony produkcji
surowców ekologicznych, jak i działań inwestycyjnych w produkcji zwierzęcej.

-- 7 of 54 --

7
O rozwoju sektora produkcji ekologicznej w Polsce świadczy ciągły wzrost liczby podmiotów
zajmujących się przygotowaniem produktów ekologicznych6 z 1182 w 2021 r. do 1227
w 2024 r.
22 55
99 170 206 223 229 264 270 312
407 484 562
705 795
903
1022 1104 1182 1216 1202 1227
2 0 0 3
2 0 0 4
2 0 0 5
2 0 0 6
2 0 0 7
2 0 0 8
2 0 0 9
2 0 1 0
2 0 1 1
2 0 1 2
2 0 1 3
2 0 1 4
2 0 1 5
2 0 1 6
2 0 1 7
2 0 1 8
2 0 1 9
2 0 2 0
2 0 2 1
2 0 2 2
2 0 2 3
2 0 2 4
-200
0
200
400
600
800
1000
1200
1400
L I C Z B A P O D M I O T Ó W Z A J M U J Ą C Y C H S I Ę P R Z Y G O T O W A N I E M P R O D U K T Ó W
E K O L O G I C Z N Y C H W L A T A C H 2 0 0 3 - 2 0 2 4
Źródło danych: GIJHARS
Szczegółowe dane o produkcji ekologicznej dostępne są pod adresem:
https://www.gov.pl/web/ijhars/dane-o-rolnictwie-ekologicznym.
6 Zgodnie z definicją, zawartą w rozporządzeniu 2018/848, przygotowanie oznacza działania polegające na konserwowaniu lub przetwarzaniu
produktów ekologicznych lub produktów w okresie konwersji lub każde inne działanie, któremu poddawany jest nieprzetworzony produkt,
niezmieniające produktu wyjściowego, takie jak ubój, rozbiór, czyszczenie lub mielenie jak również pakowanie, znakowanie lub wprowadzanie
zmian w znakowaniu odnoszących się do produkcji ekologicznej.

-- 8 of 54 --

8
Część II. Wnioski z analizy SWOT
Przeprowadzona analiza SWOT sektora rolnictwa ekologicznego w Polsce znajduje
się w załączniku. Najważniejsze wnioski wynikające z analizy SWOT przedstawiono
w poniższej części niniejszego rozdziału.
 Gospodarstwa ekologiczne
Stan produkcji ekologicznej w Polsce na obecnym etapie rozwoju kształtowany jest poprzez
popyt przewyższający krajową podaż surowców ekologicznych oraz niewystarczającą liczbę
przetwórni ekologicznych. Czynnikiem przyczyniającym się do rozwoju produkcji
ekologicznej jest wzmacnianie konkurencyjności gospodarstw ekologicznych na rynku, w tym
stałe podnoszenie poziomu produktywności i innowacyjności produkcji ekologicznej. Bariery
rozwoju towarowości gospodarstw ekologicznych wynikają m.in. z niskiej produktywności
gospodarstw, szczególnie mniejszych produkujących głównie na własne potrzeby,
z rozdrobnionej podaży i struktury gospodarstw rolnych, a także z braku wystarczającego
doświadczenia i znajomości zasad produkcji ekologicznej. Przykładowo autorzy opracowania7
dotyczącego towarowości gospodarstw z województwa podlaskiego, na przykładzie analizy
2576 ekologicznych gospodarstw rolnych8 oszacowali, że 1068 z nich to gospodarstwa
potencjalnie towarowe. Zatem, konieczne jest dalsze wspieranie działań inwestycyjnych
w gospodarstwach ekologicznych, które podnoszą ich poziom produktywności
i konkurencyjności na rynku żywnościowym.
W celu poprawy podaży surowców do przetwórstwa rolnicy są wspierani i zachęcani
do współpracy, m.in. w formie grup producentów rolnych, organizacji producentów oraz
spółdzielni. Popularyzacja i rozwój wspólnych struktur gospodarczych w postaci grup
producentów rolnych i ich związków, spółdzielni, spółdzielni rolników, uznanych organizacji
producentów i ich zrzeszeń, organizacji międzybranżowych, przyczyni się do optymalizacji
kosztów, przyspieszy zmiany technologiczne, ułatwi dostęp do trwalszych kanałów dystrybucji
i wzmocni pozycję rolników wobec pozostałych uczestników łańcucha wartości. Dzięki temu
zwiększą się również dochody gospodarstw rolnych w Polsce, poprawi się ich trwałość
ekonomiczna, co z kolei przyczyni się do zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego.
Istotnym czynnikiem wpływającym na rozwój produkcji ekologicznej jest także sprawnie
funkcjonujący system transferu wiedzy i innowacji. W Polsce głównymi jednostkami doradztwa
rolniczego, zgodnie z przepisami ustawy z 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa
rolniczego9, są wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego (ODR), upowszechniające wiedzę
wśród rolników i mieszańców obszarów wiejskich poprzez szkolenia i doradztwo oraz Centrum
Doradztwa Rolniczego (CDR), do którego głównych zadań należy organizacja szkoleń, pokazów
seminariów i konferencji w zakresie rolnictwa ekologicznego a także koordynacja zadań z tego
zakresu, realizowanych przez ODR-y. Wspierany jest rozwój specjalistycznego doradztwa
rolniczego w zakresie produkcji ekologicznej, aby zapewnić rolnikom dostęp do szkoleń oraz
7 Bańkowska K., Jasiński J. (2020). Ocena potencjału towarowości gospodarstw ekologicznych – na przykładzie województwa podlaskiego.
Wieś i Rolnictwo 1 (186)/2020, ISSN 0137-1673, str. 28-30.
8 Z wyłączeniem gospodarstw będących w okresie konwersji.
9 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20042512507

-- 9 of 54 --

9
wsparcia doradczego dostosowanego do ich potrzeb. Niezbędne są przede wszystkim działania
szkoleniowe podnoszące poziom wiedzy i umiejętności doradców rolniczych.
 Rynek produktów ekologicznych
W Polsce rośnie świadomość konsumentów na temat zalet produkcji ekologicznej żywności,
co przekłada się na podejmowanie świadomych decyzji zakupowych i zwiększenie popytu na
produkty ekologiczne. Konsumenci w Polsce coraz częściej szukają żywności, która powstała
w warunkach jak najbardziej zbliżonych do naturalnych, z poszanowaniem dobrostanu
zwierząt, środowiska i zasobów naturalnych, przyczyniając się tym samym do osiągania
szeroko rozumianych korzyści środowiskowych. Żywność ekologiczna spełnia te oczekiwania,
ponieważ została uzyskana w procesie produkcyjnym, w którym nie stosuje się przemysłowych
nawozów ani środków ochrony roślin innych niż dopuszczone do stosowania w rolnictwie
ekologicznym, GMO, hormonów, a także ogranicza się do niezbędnego minimum stosowanie
u zwierząt produktów leczniczych, w tym antybiotyków. Należy mieć jednocześnie na uwadze,
że ekologiczna jakość żywności wynikająca z powyższych zasad pociąga za sobą wyższe
jednostkowe koszty produkcji, które przekładają się na wyższe ceny produktów ekologicznych,
co w efekcie ma wpływ na niższą dostępność ekonomiczną żywności ekologicznej wśród
społeczeństwa.
Skłonność konsumentów do zakupu żywności na rynku wyznacza dochód, ceny żywności oraz
ceny pozostałych dóbr i usług. Badania wskazują, że popyt na produkty ekologiczne, których
ceny w detalu są znacznie wyższe niż produkty spożywcze pochodzące z rolnictwa
konwencjonalnego jest ściśle uzależniony od poziomu zamożności społeczeństwa. Według
najnowszych danych szacowana wartość detalicznego rynku żywności ekologicznej
w 2022 roku wyniosła 1,793 mld złotych, wobec 1,36 mld w 2019 roku. Uwzględniając
wskaźnik wzrostu cen żywności jest to wzrost o 2,8%. Wartość per capita odzwierciedlająca
wydatki przeciętnego obywatela rocznie na żywność ekologiczną wyniosła 47,46 zł rocznie10.
Wyniki badań przeprowadzonych wśród konsumentów wskazują, że pomimo niekorzystnej
sytuacji gospodarczej zaledwie 16% badanych przyznało, że kupuje „zdecydowanie mniej”
żywności ekologicznej. Natomiast 51% wskazało, że “kupuje tyle samo żywności
ekologicznej”. Z analizy częstości zakupu wybranych kategorii produktów z asortymentu
żywności ekologicznej wynika, że najczęściej kupowane są podstawowe, powszechnie
spożywane produkty, takie jak: nabiał, jaja, warzywa, owoce i przetwory zbożowe. Produktami,
których według respondentów brakuje na rynku żywności ekologicznej to: ryby, dania gotowe
oraz mięso i jego przetwory.15
Sprzedaż żywności ekologicznej odbywa się za pośrednictwem kilku kanałów dystrybucji:
sprzedaży bezpośredniej (na targach, jarmarkach, bezpośrednio w gospodarstwie),
sprzedaży w specjalistycznych sklepach, sprzedaży w sklepach ogólnych (w tym
10 „Marketing, promocja oraz analiza rynku: badania w zakresie analizy wartości rynku produktów ekologicznych w Polsce z podziałem na
wartość poszczególnych sektorów produkcji oraz wskazanie produktów o najwyższym potencjale rozwoju” Raport Szkoły Głównej
Gospodarstwa Wiejskiego 2023

-- 10 of 54 --

10
wielkopowierzchniowych: super- i hipermarketach) oraz sprzedaży internetowej. W Polsce
istnieje około 850 sklepów wyspecjalizowanych w sprzedaży żywności ekologicznej. Z danych
za 2021 r. wynikało, że w każdym mieście w Polsce powyżej 20 000 mieszkańców istniał już
sklep z żywnością ekologiczną. Działało również 150 sklepów on-line.11 Średnio w UE
znajomość logo deklaruje 56% konsumentów (Eurobarometr, 556), co oznacza, że logo
rolnictwa ekologicznego nadal znajduje się na szczycie listy logo produktów spożywczych,
których Europejczycy są najbardziej świadomi, wyprzedzając logo np. Fairtrade. Natomiast
z badania „Polska wieś i rolnictwo” z 2024 r. 12 wynika, że 45,3% badanych, podczas zakupów
żywności spotyka się z oznaczeniem dotyczącym produkcji ekologiczne, a dla 23,9% badanych
logo produkcji ekologicznej Unii Europejskiej okazało się decydującym powodem do zakupu
produktu ekologicznego. Jednocześnie, ponad 70% ogółu respondentów uważa, że przejście
z rolnictwa konwencjonalnego na rolnictwo ekologiczne jest bardzo dobrą propozycją zmian
w Polskim rolnictwie. Mieszkańcy obszarów wiejskich wyrażali taką opinię znacznie częściej
niż mieszkańcy miast. Na zbyt wysokie ceny produktów ekologicznych wskazał natomiast
co trzeci badany. Wyraźnie wyższy odsetek takich odpowiedzi odnotowano w przypadku
mieszkańców miast. Ponadto, obywatele zainteresowani są w większym stopniu
wspomaganiem gospodarstw, które faktycznie mają związek z konsumentami
niż wspomaganiem gospodarstw, które nie wykazują związków z rynkiem13. Zatem,
wzmocnienie i ustabilizowanie powiązań produkcji ekologicznej z rynkiem i handlem jest
kluczową kwestią w dalszym rozwoju rynku produktów ekologicznych w Polsce. Rozwój rynku
polskiej żywności ekologicznej będzie postępował również w miarę intensyfikacji działań
informacyjno-promocyjno-marketingowych, a także działań edukacyjnych dotyczących
produktów ekologicznych. Działania te mają na celu kształtowanie świadomości ekologicznej
odbiorców, a także zachęcanie rolników konwencjonalnych do rozpoczęcia produkcji
ekologicznej.
 System kontroli i przepisy dotyczące produkcji ekologicznej
W dłuższej perspektywie czasowej mało wiarygodne normy mogą podważyć publiczne
zaufanie i doprowadzić do załamania rynku. Dlatego fundamentem trwałego rozwoju produkcji
ekologicznej powinny być zharmonizowane reguły produkcji. Zakłada się, że pozytywny
wizerunek rynkowy dzięki zwiększonemu zaufaniu konsumentów, przyciągnie do sektora
nowe podmioty. Poza tym, reguły produkcji powinny odpowiadać oczekiwaniom podmiotów
i konsumentów, jeżeli chodzi o jakość produktów ekologicznych oraz zgodność z zasadami
i przepisami ustanowionymi rozporządzeniem 2018/848. Sektor produkcji ekologicznej jest
w znacznym stopniu zależny od sprawności funkcjonowania systemu kontroli produkcji
ekologicznej oraz opiera się na zaufaniu konsumentów do logo produkcji ekologicznej Unii
Europejskiej, tj. zaufaniu, że produkt nim oznakowany faktycznie został wyprodukowany
metodami ekologicznymi na każdym etapie produkcji, przygotowania i dystrybucji.
W przypadku rolnictwa ekologicznego nie ma możliwości rozpoznania pochodzenia produktu
11 Żywność ekologiczna w Polsce, Raport 2021, Koalicja na rzecz BIO we współpracy z NielsenIQ
12 https://www.gov.pl/web/rolnictwo/polska-wies-i-rolnictwo
13 Bańkowska K., Jasiński J. (2020). Ocena potencjału towarowości gospodarstw ekologicznych – na przykładzie województwa podlaskiego.
Wieś i Rolnictwo 1 (186)/2020, ISSN 0137-1673, str. 28-30.

-- 11 of 54 --

11
tj. ekologicznej jakości produktu, bazując jedynie na jego wyglądzie lub cechach
organoleptycznych. Tylko zaufanie do systemu kontroli produkcji ekologicznej skłania
konsumentów do wybierania produktów ekologicznych. W Polsce działają prywatne jednostki
certyfikujące upoważnione do przeprowadzania kontroli urzędowych i certyfikacji produkcji
ekologicznej. W celu zachowania zharmonizowanych standardów kontroli i utrzymania
zaufania sektora rolnictwa ekologicznego i konsumentów, działania upoważnionych jednostek
certyfikujących muszą być skutecznie koordynowane.
Na podstawie Ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji
ekologicznej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1235) nadzór nad jednostkami certyfikującymi sprawuje
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych. W ramach nadzoru nad
jednostkami certyfikującymi Główny Inspektor JHARS m. in.: przeprowadza analizy danych
dostarczanych przez jednostki certyfikujące, przeprowadza audyty i inspekcje jednostek
certyfikujących w obszarze stosowania przez nie procedur kontrolnych, posiadanych środków
technicznych i kwalifikacji osób (inspektorów rolnictwa ekologicznego) prowadzących
kontrole oraz dokonuje sprawdzenia dokumentów dotyczących kontroli. Ponadto może
sprawdzić u producentów ekologicznych prawidłowość przeprowadzania przez jednostki
certyfikujące kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych, wydaje wytyczne
i polecenia w celu zapewnienia prawidłowej realizacji wykonywanych przez jednostki
certyfikujące zadań, w szczególności w celu stosowania wspólnego katalogu środków.
 Podsumowanie
Reasumując, osiągnięcie celu jakim jest rozwój produkcji ekologicznej w Polsce
oraz przeznaczenie do 2030 r. co najmniej 7% całkowitej powierzchni użytkowanej rolniczo
na rolnictwo ekologiczne, w praktyce oznacza konieczność wprowadzenia zmian w podejściu
do wsparcia produkcji ekologicznej i rozwoju inicjatyw społeczno-gospodarczych,
ze szczególnym wzmocnieniem produktywności gospodarstw ekologicznych, powiązań
rynkowych, wykorzystania kanałów dystrybucji, skracania łańcuchów dostaw, współpracy
branży sektora produkcji ekologicznej, a także wsparcie działań szkoleniowo-doradczych
dla rolników ekologicznych. Skumulowany efekt tych działań poprawi podaż produktów
ekologicznych na rynku, obniży ceny produktów ekologicznych, które wówczas staną
się osiągalne dla większości konsumentów w Polsce. Wówczas produkcja ekologiczna ma
szanse stać się znaczącą częścią sektora rolno-spożywczego.

-- 12 of 54 --

12
Część III. Wsparcie powierzchni użytków rolnych, objętych systemem produkcji
ekologicznej w Polsce w ramach Wspólnej Polityki Rolnej w różnych perspektywach
finansowych
W Polsce rolnictwo ekologiczne po raz pierwszy uzyskało wsparcie finansowe z budżetu
państwa w 1998 r., w ramach dotacji do kosztów kontroli gospodarstw ekologicznych, które
udzielane były jednostkom przeprowadzającym kontrolę. W 1999 r. została przyznana dotacja
do powierzchni upraw ekologicznych. Beneficjentami wsparcia byli rolnicy prowadzący
ekologiczne gospodarstwa rolne lub będący w trakcie okresu konwersji, tj. czasu wymaganego
na przestawienie gospodarstwa rolnego na gospodarstwo produkujące certyfikowane produkty
ekologiczne.
Następnie, w latach 2004-2020 po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej, procentowy udział
powierzchni użytków rolnych rolnictwa ekologicznego zmieniał się znacząco. Akcesja Polski
do UE pozwoliła na większe wsparcie finansowe ekologicznych gospodarstw rolnych.
W pierwszym roku członkostwa Polski w UE udział powierzchni użytków rolnych rolnictwa
ekologicznego wyniósł 0,5%. W następnych latach w związku z wdrażaniem unijnych
instrumentów wsparcia rolnictwa ekologicznego, udział ten szybko wzrastał i po pięciu latach
członkostwa w UE w 2009 r. wyniósł 2,6%. W 2013 r. udział powierzchni użytków rolnych
rolnictwa ekologicznego osiągnął najwyższy poziom 4,6%. W latach 2013-2018 następował
spadek udziału tej powierzchni w całkowitej powierzchni użytków rolnych w Polsce
do poziomu 3,3%, natomiast od 2019 r. rozpoczął się okres wzrostu powierzchni ekologicznych
użytków rolnych, aby w 2024 r. osiągnąć poziom 4.9%, tj. 69147 ha użytków rolnych objętych
systemem produkcji ekologicznej.
 PROW 2004-2006
Po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej, wsparcie dla rolników do powierzchni użytków
rolnych objętych systemem produkcji ekologicznej realizowano ze środków Planu Rozwoju
Obszarów Wiejskich na lata 2004–2006 w ramach działania 4: „Wspieranie przedsięwzięć
rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt” z Pakietu 2 – „Rolnictwo ekologiczne”.
W ramach realizacji pakietu rolnicy podejmowali działania, mające przyczynić się
do upowszechnienia systemów produkcji rolniczej, zgodnych z wymogami ochrony
środowiska oraz ochrony zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich. W 2004 r. w Polsce
było 3705 gospodarstw ekologicznych o łącznej powierzchni 82,3 tys. ha. W okresie realizacji
PROW 2004-2006, liczba gospodarstw ekologicznych zwiększyła się do 9189 o łącznej
powierzchni 228 tys. ha.
 PROW 2007-2013
Kolejny program, w ramach którego przewidziano wsparcie rolnictwa ekologicznego w Polsce
to Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013. Według założeń programu
rolnicy ekologiczni uzyskiwali pomoc finansową na zasadach preferencyjnych, realizując
działania „Uczestnictwo rolników w systemie jakości żywności” lub „Działania informacyjne

-- 13 of 54 --

13
i promocyjne” z osi I „Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego”. Jednocześnie
wsparcie finansowe można było uzyskać w ramach osi II „Poprawa środowiska naturalnego
i obszarów wiejskich”, w działaniu 214 „Program rolno-środowiskowy (Płatności rolno-
środowiskowe)” pakiet 2 – „Rolnictwo ekologiczne”. W okresie obowiązywania PROW 2007-
2013 nastąpił najwyższy przyrost powierzchni użytków rolnych objętych systemem produkcji
ekologicznej oraz przyrost liczby gospodarstw ekologicznych. W 2013 r. było ich 26598,
a powierzchnia użytków rolnych w systemie produkcji ekologicznej osiągnęła najwyższy
poziom, tj. 670,0 tys. ha.
 PROW 2014-2020 i okres przejściowy
Kolejny program, w ramach którego przewidziano wsparcie rolnictwa ekologicznego w Polsce
to Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020. Wsparcie finansowe
do powierzchni ekologicznych użytków rolnych dla rolników w ramach działania „Rolnictwo
ekologiczne” PROW 2014-2020 było dostępne do 2024 r. włącznie. Dostępność ww. działania
wynikała z okresu przejściowego, potrzebnego na wdrażanie określonych działań
lub zobowiązań wynikających z PROW 2014-2020 – w związku z rokiem uruchomienia Planu
Strategicznego. Ponadto, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wprowadził inne mechanizmy
wsparcia w ramach PROW 2014–2020, zawierające preferencyjne zasady w przyznawaniu
pomocy dla operacji dotyczących produkcji ekologicznej, tj. w zakresie działań pn. „Rozwój
gospodarstw i działalności gospodarczej”, „Inwestycje w środki trwałe”, „Systemy jakości
produktów rolnych i środków spożywczych”, „Tworzenie grup i organizacji producentów”.
Pomimo, że do 2018 r. liczba gospodarstw ekologicznych, a tym samym powierzchnia
ekologicznych użytków rolnych zmniejszała się, należy zaznaczyć, że wielkość produkcji
ekologicznej z przeznaczeniem na rynek w tym samym okresie wzrastała.
Oznacza to, że z systemu produkcji ekologicznej rezygnowali głównie ci rolnicy, którzy
w rzeczywistości nie przyczyniali się wzrostu produkcji żywności ekologicznej
oraz zwiększania jej dostępności na rynku. Od 2019 r. przy pomocy zwiększonych stawek
płatności do powierzchni użytków rolnych w rolnictwie ekologicznym w związku z unijnym
celem dotyczącym zwiększenia powierzchni takich użytków w UE, zaobserwowano ponowny
wzrost powierzchni użytków rolnych w systemie produkcji ekologicznej, która w 2021 r.
zwiększyła się do blisko 550 tys. ha. Należy przy tym zaznaczyć, że znacząca większość ww.
użytków rolnych objęta jest płatnościami ekologicznymi w ramach WPR.
 Plan Strategiczny dla WPR na lata 2023-2027
Od 2023 r. realizowany jest Plan Strategiczny dla WPR na lata 2023-2027, który stanowi
kontynuację wsparcia finansowego dla rolników do powierzchni użytków rolnych rolnictwa
ekologicznego w ramach interwencji – Rolnictwo ekologiczne. Wsparcie to w dalszym ciągu
dotyczy zarówno utrzymania praktyk rolnictwa ekologicznego po okresie konwersji, jak
również w trakcie okresu konwersji. Plan Strategiczny przewiduje również inne interwencje
wspierające rozwój produkcji ekologicznej, w tym rynku produktów ekologicznych, które
zostały opisane w rozdziale IV niniejszego dokumentu.

-- 14 of 54 --

14
Rozdział III. Stan akwakultury ekologicznej w Polsce oraz wsparcie
w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata
2021-2027
Produkcja akwakultury ekologicznej, która jest stosunkowo nowym działem produkcji
ekologicznej w porównaniu do rolnictwa ekologicznego, zyskuje obecnie na znaczeniu.
Celem unijnej strategii „Od pola do stołu” jest znaczny wzrost produkcji akwakultury
ekologicznej w Unii Europejskiej. W latach 2019-2021 odnotowano wzrost produkcji zwierząt
akwakultury ekologicznej ze 160 ton w 2019 r. do 262,7 ton w 2024 r. Biorąc pod uwagę
rosnące w Unii Europejskiej zainteresowanie konsumentów produktami akwakultury
ekologicznej, oczekuje się, że coraz więcej jednostek produkcji w sektorze akwakultury będzie
przechodzić na produkcję ekologiczną. W 2024 r. na polskim rynku akwakultury ekologicznej
działało 7 podmiotów ekologicznych i były to głównie gospodarstwa karpiowe. Sytuacja
ta wynika z dość specyficznej formy akwakultury, która ukształtowała się w Polsce,
tj. stawowej gospodarki karpiowej. Stanowi ona wzorzec zrównoważonej akwakultury
ekstensywnej. Chów i hodowla karpia metodą tradycyjną, zgodnie z naturalnym cyklem
klimatycznym spełnia wysokie standardy jakości, która jest oczekiwana przez konsumentów
oraz pełni wiele funkcji ekosystemowych. Ze względu na swój wielowiekowy i tradycyjny
charakter jest to produkcja przyjazna zarówno rybom jak i środowisku naturalnemu,
przynosząca mu wiele korzyści w postaci wspierania i ochrony różnorodności biologicznej,
retencji wody, poprawy jej jakości, tworzenia żerowisk i siedlisk dla wielu gatunków roślin
i zwierząt. Chów karpi w stawach ziemnych w znacznej części wpisuje się w ogólne założenia
ekologicznego chowu ryb, jednak ze względów formalno-prawnych nie spełnia całości
wymogów produkcji certyfikowanej akwakultury ekologicznej. Zatem, aby zachęcić
producentów akwakultury do rozpoczęcia działalności w ramach systemu produkcji
ekologicznej niezbędne jest wsparcie tego sektora produkcji oraz działania szkoleniowo-
doradcze z zakresu akwakultury ekologicznej. W ramach nowej perspektywy finansowej
programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027 (FER) zaplanowano wsparcie
finansowe dla hodowców, którzy podejmują się utrzymać lub przejść na praktyki i metody
akwakultury ekologicznej określone w prawodawstwie unijnym i krajowym.
W ramach programu wsparcia sektora rybactwa w Polsce w perspektywie finansowej UE
na lata 2021-2027 przewidziano możliwość skorzystania przez producentów ekologicznych
z preferencyjnych zasad w przyznawaniu pomocy dla operacji dotyczących produkcji
ekologicznej w ramach działania Inwestycje i innowacje w akwakulturze. W tym działaniu
specjalne zasady dofinansowania producentów akwakultury ekologicznej przewidziano
w ramach krajowego rozporządzenia w obszarze dwóch grup operacji mających na celu
zwiększenie konkurencyjności i rentowności przedsiębiorstw z sektora akwakultury:
1) inwestycje w akwakulturze i 2) dywersyfikacja działalności.
Ponadto w krajowym rozporządzeniu wdrażającym program FER przewidziano propagowanie
zasad produkcji ekologicznej w akwakulturze poprzez ukierunkowane szkolenia, konferencje i
realizację programów doradczych. Odpowiednie wsparcie uwzględniono w ramach działania

-- 15 of 54 --

15
Kapitał ludzki w obszarze grupy operacji szkolenia i konferencje. Realizacja ww.
ukierunkowanych działań ma na celu wzrost produkcji akwakultury ekologicznej do 2030 r.
Dodatkowe informacje w tym zakresie zostały przedstawione w rozdziale IV niniejszego
dokumentu.

-- 16 of 54 --

16
Rozdział IV. Działania ukierunkowane na rozwój produkcji ekologicznej
w Polsce
Celem działań zawartych w „Ramowym Planie Działań dla Żywności i Rolnictwa
Ekologicznego w Polsce na lata 2021 – 2030” jest rozwój produkcji ekologicznej w Polsce,
w tym rynku produktów ekologicznych oraz realizacja unijnego celu ujętego w strategii
„Od pola do stołu” oraz strategii na rzecz Bioróżnorodności 2030, poprzez znaczne
zwiększenie powierzchni użytków rolnych objętych systemem produkcji ekologicznej.
Mając na uwadze powyższe oraz bazując na wnioskach z analizy SWOT (załącznik nr 1),
poniżej przedstawiono pięć głównych obszarów rozwoju produkcji ekologicznej w Polsce:
I. Transfer wiedzy i umiejętności– działania doradcze, szkoleniowe i informacyjne,
II. Promowanie produkcji ekologicznej– działania informacyjno-promocyjne i edukacyjne,
III Innowacje w produkcji ekologicznej,
IV. Wsparcie producentów ekologicznych,
V. Utrzymanie zaufania do systemu produkcji ekologicznej.

-- 17 of 54 --

17
Obszary te obejmują zachęty finansowe oraz szczegółowe działania, które są podejmowane
przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jednostki podległe lub nadzorowane,
uczestników systemu produkcji ekologicznej oraz zainteresowane podmioty. Należy
podkreślić, że oprócz kontynuowania większości już skutecznie prowadzonych działań,
„Ramowy Plan Działań dla Żywności i Rolnictwa Ekologicznego w Polsce na lata 2021 –
2030” zawiera nowe działania przyczyniające się do rozwoju produkcji ekologicznej.
W celu corocznego monitorowania postępów prac nad rozwojem sektora produkcji
ekologicznej, poszczególnym działaniom przypisano wskaźniki monitorowania.
Obszar I. Transfer wiedzy i umiejętności – działania doradcze,
szkoleniowe i informacyjne
Trwały rozwój produkcji ekologicznej zależy w dużym stopniu od wiedzy i umiejętności
producentów ekologicznych. Ważne jest zapewnienie odpowiedniego wsparcia
merytorycznego producentom ekologicznym za pośrednictwem ośrodków doradztwa
rolniczego poprzez szkolenia i doradztwo rolnicze, w tym dostarczanie rozwiązań względem
pojawiających się problemów w produkcji ekologicznej. Działania doradcze ODR-ów muszą
być wspomagane innowacyjnymi rozwiązaniami, opracowywanymi przede wszystkim
w instytutach badawczych resortu rolnictwa.
Prowadzenie systematycznych działań doradczych, szkoleniowych i informacyjnych jest
niezbędne do dalszego rozwoju produkcji ekologicznej i rynku produktów ekologicznych.
Poniżej przedstawiono szczegółowe działania w tym zakresie.
1) Działanie: Upowszechnianie wiedzy, dobrych praktyk i doradztwo
Działanie odnosi się do działalności doradczej, szkoleniowej, informacyjnej
oraz upowszechnieniowej, realizowanej przez państwowe jednostki doradztwa rolniczego
(Centrum Doradztwa Rolniczego i wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego), administrację
publiczną i ośrodki naukowe posiadające dorobek naukowy w zakresie rolnictwa
ekologicznego. Rozwój produkcji ekologicznej, w tym akwakultury ekologicznej wymaga
transferu wiedzy oraz warunków współpracy między doradztwem, nauką
i praktyką. Niezbędne jest zapewnienie stałego dostępu do profesjonalnego wsparcia

-- 18 of 54 --

18
doradczego oraz szkoleń dla rolników w obszarze produkcji ekologicznej. Odpowiedni poziom
wiedzy rolników ma wpływ na podejmowane przez nich działania, w zgodzie z wymogami
produkcji ekologicznej. W celu zapewnienia wysokiej jakości wsparcia doradczego i szkoleń,
niezbędne jest również odpowiednie przygotowanie kadr doradczych. W związku
z powyższym, przewidziano następujące działania w zakresie ww. obszaru:
a) działania doradcze oraz szkolenia skierowane do rolników i producentów
akwakultury, którzy chcą wejść do systemu produkcji ekologicznej lub już w nim są.
Działania mają na celu wzmocnienie przepływu wiedzy i informacji dotyczących zasad
prowadzenia działalności rolniczej w systemie produkcji ekologicznej i rozwoju
ekologicznych gospodarstw rolnych. Wsparcie w postaci dostępu do bezpłatnych szkoleń i
usług doradczych przewidziano m.in. w ramach dotacji budżetowej dla ODR-ów i CDR na
realizację zadań ustawowych, w ramach PROW 2014-2020 kończących się w 2025 roku
oraz Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027; W przypadku programu FER na lata
2021-2027, w krajowym rozporządzeniu wdrażającym wsparcie dla zrównoważonej
działalności w zakresie akwakultury (Priorytet 2), w ramach działania Kapitał ludzki,
uwzględniono preferencje dla grupy operacji szkolenia i konferencje, w tym realizację
programów doradczych dla akwakultury, jeżeli ich zakres tematyczny dotyczy produkcji
ekologicznej. Preferencję taką zapewnia podwyższona punktację dla wyboru danej operacji
(szkolenia lub konferencji albo programu doradczego uwzględniających tematykę
produkcji ekologicznej)
b) działania doradcze oraz szkolenia skierowane do podmiotów przygotowujących
produkty ekologiczne do sprzedaży. Przepisy dotyczące rolnictwa ekologicznego są
stosowane na każdym etapie produkcji, przygotowania i dystrybucji, zapewnienie pełnej
zgodności i identyfikowalności produktów ekologicznych jest w gestii wszystkich
producentów, także tych zajmujących się obrotem produktami ekologicznymi;
c) możliwość uczestnictwa w sieci ekologicznych gospodarstw demonstracyjnych. Dzięki
temu, rolnicy mają możliwość bezpośrednio, na przykładzie funkcjonujących gospodarstw
ekologicznych, zaznajomić się z praktycznymi aspektami produkcji ekologicznej, które
mogą być zastosowane we własnym gospodarstwie ekologicznym oraz wymienić
się doświadczeniami z innymi producentami. Ponadto, gospodarstwa demonstracyjne
promują ideę rolnictwa ekologicznego, przyjmując grupy rolników dotychczas zajmujących
się rolnictwem konwencjonalnym;
d) możliwość uczestnictwa w zajęciach praktycznych (warsztatach, pokazach) w zakresie
przetwórstwa surowców ekologicznych, prowadzonych przez Centrum Doradztwa
Rolniczego oddział w Radomiu w utworzonym w tej instytucji Centrum Praktycznego
Szkolenia w Zakresie Małego Przetwórstwa. Centrum Doradztwa Rolniczego oddział
w Radomiu stale pracuje nad poszerzeniem oferty rozwiązań technologicznych w tym
zakresie. Obecnie, CDR dysponuje czterema podstawowymi liniami technologicznymi
w przetwórstwie (mięso, zboża, mleko i owoce), które mogą zostać uruchomione
w gospodarstwach jako ekologiczne przetwórstwo „przyzagrodowe”. Rozwój przetwórstwa
w gospodarstwach ekologicznych może istotnie podnieść efektywność ekonomiczną
prowadzonej działalności poprzez rozszerzenie oferty gospodarstwa ekologicznego

-- 19 of 54 --

19
o ekologiczne produkty przetworzone, a tym samym przyczynić się do skracania łańcucha
dostaw od rolnika do konsumenta;
e) wsparcie merytoryczne kadry doradztwa rolniczego poprzez szkolenia, kursy, wyjazdy
studyjne, dostęp do studiów podyplomowych z zakresu rolnictwa ekologicznego, wymiana
wiedzy i doświadczeń w ramach prowadzonej, zwłaszcza przez CDR, współpracy
międzynarodowej. Dzięki ww. inicjatywom, doradcy mogą w profesjonalny sposób służyć
wiedzą merytoryczną i technologiczną producentom ekologicznym;
f) możliwość uzyskania specjalizacji pn. „Rolnictwo ekologiczne”, którą doradca rolniczy
może uzyskać, jeżeli ukończył szkolenie w zakresie ww. specjalizacji przeprowadzane przez
CDR i zdał egzamin w zakresie tej specjalizacji przeprowadzany przez CDR lub ukończył
studia podyplomowe w zakresie tej specjalizacji;
g) wzmocnienie systemu AKIS poprzez realizację wspólnych projektów mających na celu
transfer wiedzy, dobrych praktyk, upowszechnianie wyników badań naukowych i innowacji
pomiędzy strukturami doradztwa zajmującymi się rolnictwem ekologicznym a jednostkami
naukowymi i producentami rolnymi. Wzmocnienie systemu AKIS ma również istotny
wpływ na zacieśnianie współpracy pomiędzy nauką, doradztwem rolniczym i praktyką
rolniczą;
h) poprzez doradztwo rolnicze kontynuowane będą konkursy upowszechniające wiedzę na
temat rolnictwa ekologicznego, zwłaszcza wśród młodszego pokolenia jak również
zamieszczane będą artykuły w czasopismach wydawanych przez wojewódzkie ośrodki
doradztw rolniczego lub na ich stronach internetowych;
i) opracowywanie materiałów informacyjno-dydaktycznych, stanowiących kompendium
wiedzy dla producentów (rolników) i doradców na temat zasad produkcji ekologicznej,
w tym promujących dobre praktyki i metodyki produkcji ekologicznej. Wiedza w tym
zakresie jest stale poszerzana, a także dostępna pod adresem:
 https://www.gov.pl/web/rolnictwo/baza-wiedzy,
 https://cdr.gov.pl/produkcja-rolna/rolnictwo-ekologiczne/rolnictwo-ekologiczne-
publikacje;
j) doskonalenie współpracy pomiędzy strukturami doradztwa, ośrodkami naukowymi
a administracją publiczną, w tym bezpośrednio z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju
Wsi w celu sprawnego przekazywania aktualnych informacji o działaniach i inicjatywach
odbywających się w sektorze rolnictwa ekologicznego oraz udostępniania materiałów
informacyjnych dotyczących zasad i najnowszych rozwiązań w produkcji ekologicznej
(wyników badań naukowych, przewodników dobrych praktyk, rekomendacji
w prowadzeniu produkcji ekologicznej, obowiązujących przepisów prawnych, informacji
na temat dostępnych środków do produkcji ekologicznej, itp.);
k) rozwój współpracy pomiędzy podmiotami działającymi na rynku produktów
rolnictwa ekologicznego, w tym z innymi resortami, organami administracji rządowej,
jednostkami administracji samorządowej, doradcami, rolnikami, producentami,
organizacjami i zrzeszeniami pozarządowymi w celu wspierania i zachęcania rolników
ekologicznych do samoorganizacji, zrzeszania się i rozwoju kontaktów handlowych.
Rozwój współpracy realizowany jest poprzez organizację konferencji naukowych,

-- 20 of 54 --

20
branżowych spotkań oraz innych wydarzeń, inicjatyw ukierunkowanych na transfer wiedzy
i upowszechnianie nowoczesnych rozwiązań technologicznych w produkcji ekologicznej.
Tabela 1. Wskaźniki dla działania 1)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Liczba przeszkolonych odbiorców.
2. Liczba przeszkolonych doradców rolniczych.
2) Działanie: Informowanie o zasadach produkcji ekologicznej producentów
wchodzących do systemu produkcji ekologicznej
Zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia 2018/848, przed wprowadzeniem produktów do obrotu
jako „ekologiczne”, „w okresie konwersji” lub w okresie pierwszych 12 miesięcy
od przystąpienia do systemu kontroli, podmioty lub grupy podmiotów, które produkują,
przygotowują, dystrybuują lub przechowują produkty ekologiczne albo produkty w okresie
konwersji, a także przywożą je z państw trzecich, wywożą do państw trzecich lub wprowadzają
do obrotu, muszą zgłosić swoją działalność właściwym organom państwa członkowskiego,
w którym prowadzą działalność i podlegają systemowi kontroli. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy
o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej zgłoszenia działalności, o którym mowa
w art. 34 ust. 1 rozporządzenia 2018/848, dokonuje się do Wojewódzkiego Inspektora Jakości
Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, za pośrednictwem jednostki certyfikującej,
na formularzu udostępnionym pod adresem: https://www.gov.pl/web/ijhars/zgloszenie-
dzialalnosci2.
Przejście z systemu konwencjonalnego na ekologiczny wiąże się z tzw. okresem konwersji,
czyli gospodarowaniem według zasad rolnictwa ekologicznego pod nadzorem jednostki
certyfikującej, bez prawa do znakowania produktów jako ekologiczne. Okres konwersji jest
niezbędny do rozkładu w glebie pozostałości stosowanych uprzednio środków
agrochemicznych i służy osiąganiu równowagi ekologicznej w gospodarstwie. W tym okresie,
rolnik zdobywa również, wiedzę i doświadczenie. Przed podjęciem decyzji o przejściu
z systemu rolnictwa konwencjonalnego na system ekologiczny, wskazane jest najpierw
zapoznanie się z zasadami rolnictwa ekologicznego. W tym celu niezbędne jest udostępnianie
rolnikom podstawowej wiedzy z zakresu prowadzenia produkcji ekologicznej w ramach tzw.
Pakietu Startowego, zawierającego materiały informacyjne o produkcji ekologicznej, w tym
informacje jak produkować ekologicznie, gdzie szukać środków do produkcji ekologicznej, jak
uzyskać wsparcie finansowe do produkcji ekologicznej. Pakiet startowy będzie sukcesywnie
uzupełniany na podstawie bieżących zmian przepisów prawnych i aktualnych potrzeb sektora.
Materiały szkoleniowe w formie broszury informacyjnej dla rolników, w tym co każdy rolnik
wiedzieć powinien o gospodarowaniu ekologicznym, znajdują się pod adresem:
https://cdr.gov.pl/produkcja-rolna/rolnictwo-ekologiczne/rolnictwo-ekologiczne-publikacje.

-- 21 of 54 --

21
Poniżej przedstawiono działania w obszarze informowania o zasadach produkcji ekologicznej
rolników wchodzących do systemu produkcji ekologicznej. Poniższe inicjatywy będą stale
aktualizowane na podstawie bieżących potrzeb oraz stanu rozwoju sektora produkcji
ekologicznej.
a) Wymiana informacji pomiędzy doradcą a rolnikiem
Producenci wchodzący do systemu produkcji ekologicznej, którzy współpracują z doradcami
ośrodków doradztwa rolniczego są informowani o dostępnych szkoleniach i działaniach
doradczych, prowadzonych przez ODR-y w zakresie rolnictwa ekologicznego, a także
o możliwości skorzystania z oferty ekologicznych gospodarstw demonstracyjnych w ramach
sieci gospodarstw demonstracyjnych oraz Centrum Praktycznego Szkolenia w Zakresie Małego
Przetwórstwa.
b) Metodyki produkcji ekologicznej i wyniki badań naukowych
W celu popularyzacji wiedzy o produkcji ekologicznej oraz wsparcia nowych producentów
ekologicznych są wykorzystywane metodyki produkcji ekologicznej odnoszące
się do poszczególnych upraw, grup zwierząt oraz przetwórstwa ekologicznego. Metodyki
produkcji ekologicznej są stale rozwijane i powstają w oparciu o wyniki uprzednio
przeprowadzonych, jak i najnowszych badań naukowych na rzecz rolnictwa ekologicznego,
realizowanych w ramach dotacji udzielanych przez ministra właściwego do spraw rolnictwa.
Ponadto, podmioty realizujące badania naukowe w rolnictwie ekologicznym przygotowują
w ramach sprawozdań z realizacji ww. badań część poświęconą podsumowaniu, praktycznym
zaleceniom lub wskazówkom dla rolników (więcej szczegółowych informacji na ten temat
znajduje się w rozdziale IV w obszarze III niniejszego dokumentu).
 Metodyki produkcji ekologicznej poddawane są stałej aktualizacji oraz dostępne są pod
adresem: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/metodyki-dla-produkcji-ekologicznej
 Wyniki badań naukowych z zakresu rolnictwa ekologicznego, które zawierają rozwiązania
względem pojawiających się lub istniejących problemów w produkcji rolniczej,
przetwórstwie ekologicznym oraz akwakulturze ekologicznej, dostępne są pod adresem:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/wykaz-tematow-badawczych-z-zakresu-rolnictwa-
ekologicznego-realizowanych-w-latach-2004-2021.
c) Materiały informacyjne o produkcji ekologicznej
Ze względu na duże zainteresowanie tematyką rolnictwa ekologicznego zarówno wśród
rolników, doradców, jak i instytucji pracujących na rzecz rolnictwa, Centrum Doradztwa
Rolniczego Oddział w Radomiu stworzyło bazę wydawnictw dotyczących rolnictwa
ekologicznego i programów rolnośrodowiskowych. Baza wydawnictw dostępna jest pod
adresem: https://cdr.gov.pl/produkcja-rolna/rolnictwo-ekologiczne/rolnictwo-ekologiczne-
publikacje.

-- 22 of 54 --

22
Ponadto, w odniesieniu do przetwórstwa ekologicznego, Centrum Doradztwa Rolniczego
Oddział w Radomiu dysponuje przykładami rozwiązań technologicznych w czterech
podstawowych rodzajach przetwórstwa (mięso, zboża, mleko i owoce), które mogą zostać
uruchomione w gospodarstwach jako ekologiczne przetwórstwo „przyzagrodowe”. Rozwój
przetwórstwa w gospodarstwach ekologicznych może istotnie podnieść efektywność
ekonomiczną prowadzonej działalności poprzez rozszerzenie oferty gospodarstwa
ekologicznego o ekologiczne produkty przetworzone, a tym samym skracanie łańcucha dostaw
od rolnika do konsumenta. Przykładowe rozwiązania w tym zakresie dostępne są na stronie
internetowej Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Radomiu pod adresem:
https://cpsz.cdr.gov.pl/przetworstwo. Dodatkowo, CDR opracował również filmy szkoleniowe,
które dostępne są pod adresem: https://cpsz.cdr.gov.pl/#zrodla-finansowania.
Źródło finansowania dla działania 1 i 2: środki unijne oraz budżet krajowy: Plan Strategiczny
dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania
Odporności
Tabela 1. Wskaźnik dla działania 2)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Liczba nowych podmiotów objętych systemem kontroli
w produkcji ekologicznej.
3) Działanie: Informowanie o dostępnych środkach do produkcji ekologicznej.
System produkcji ekologicznej wyklucza stosowanie nawozów sztucznych oraz dopuszcza
do ochrony roślin tylko niektóre środki ochrony roślin, głównie biologiczne oraz proste związki
siarki i miedzi. Wymaga on natomiast stosowania odpowiedniego płodozmianu i zabiegów
chroniących glebę, materię organiczną, wodę i powietrze. Wsparcie do powierzchni, na której
wytwarza się surowce do dalszego przetwórstwa zakłada konieczność zapewnienia
odpowiedniej podaży i dostępności środków do produkcji ekologicznej. Zwiększanie
dostępności środków do produkcji ekologicznej przyczyni się do zmniejszenia w skali ogólnej
zużycia ich przemysłowych odpowiedników i zwiększenia ochrony bioróżnorodności,
co z kolei przełoży się na ograniczenie presji sektora produkcji rolnej na środowisko.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rolników, doradców rolniczych oraz producentów
dotyczących potrzeby informowania o dostępnych środkach do produkcji ekologicznej, poniżej
przedstawiono rozwiązania w tym zakresie, które będą stale aktualizowane w związku
z bieżącymi potrzebami sektora rolnictwa ekologicznego.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi we współpracy z państwowymi instytutami
badawczymi przygotowało bezpłatne materiały informacyjne dla rolników, doradców
i zainteresowanych podmiotów, dotyczące stosowania dozwolonych środków do produkcji
ekologicznej oraz dobrych praktyk, które zapobiegają przemieszczaniu substancji

-- 23 of 54 --

23
niedozwolonych z sąsiadujących z uprawami ekologicznymi działek konwencjonalnych.
Materiały dostępne są pod adresem:https://www.gov.pl/web/rolnictwo/baza-wiedzy.
a) Nawozy i środki wspomagające uprawę roślin
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach
(IUNG-PIB) prowadzi bazę nawozów i środków wspomagających uprawę roślin
wprowadzanych do obrotu zgodnie z przepisami wspólnotowymi i krajowymi. Baza podlega
stałej aktualizacji. Do bazy wprowadzono również wyszukiwarkę nawozów i środków
zakwalifikowanych przez IUNG-PIB do stosowania w rolnictwie ekologicznym, która
dostępna jest pod adresem: https://nawozy.iung.pl/
Wykaz IUNG-PIB nawozów i środków poprawiających właściwości gleby zakwalifikowanych
do stosowania w rolnictwie ekologicznym dostępny jest pod adresem:
https://www.iung.pl/informacje/do-pobrania/.
Ponadto, na podstawie art. 31 ustawy o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej
wprowadzono możliwość przywozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: nawozów
i środków wspomagających uprawę roślin, które spełniają wymagania rolnictwa ekologicznego
i są dostępne w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej lub Republice Turcji. Nie
ma konieczności przeprowadzania kosztownych badań dotyczących spełnienia wymogów
określonych w ustawie o nawozach i nawożeniu14 na nawozach i środkach
przetransportowanych do Polski zgodnie z tymi kryteriami. Nawóz albo środek wspomagający
uprawę roślin musi w takim przypadku spełniać wymogi określone
w przepisach o rolnictwie ekologicznym w celu zagwarantowania, że jego skład jest bezpieczny
dla zdrowia ludzi, zwierząt i ochrony środowiska.
b) Środki ochrony roślin
Wykaz środków ochrony roślin, których stosowanie jest zgodne z zasadami produkcji
ekologicznej jest na bieżąco aktualizowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ponadto, informacje na temat ochrony upraw ekologicznych znajdują się w bazie substancji
podstawowych prowadzonej przez Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy
w Poznaniu. Baza ta w formie wyszukiwarki została zaprojektowana w ramach dotacji Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi do badań na rzecz rolnictwa ekologicznego. IOR-PIB bezpłatnie
udostępnił również przewodnik stosowania substancji podstawowych w rolnictwie
ekologicznym. Powyższe informacje dostępne są pod adresem:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/ochrona-roslin-w-rolnictwie-ekologicznym.
c) Materiał rozmnożeniowy roślin i zwierzęta przeznaczone do chowu ekologicznego
W celu udostępniania rzetelnych danych o środkach do produkcji ekologicznej, gromadzone
są i przekazywane rolnikom oraz podmiotom informacje oraz dane dotyczące dostępności
14 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20071471033

-- 24 of 54 --

24
na rynku ekologicznego materiału rozmnożeniowego roślin i materiału rozmnożeniowego
roślin w okresie konwersji, ekologicznych zwierząt i ekologicznych młodocianych osobników
zwierząt akwakultury. W tym celu zostały utworzone następujące wykazy zawierające takie
informacje. Wykazy te są na bieżąco aktualizowane.
c.1) Wykaz materiału rozmnożeniowego roślin
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej,
prowadzony jest wykaz dostępnego materiału ekologicznego lub w okresie konwersji,
przeznaczonego do reprodukcji roślin. Wykaz jest aktualizowany i dostępny pod adresem:
https://www.gov.pl/web/piorin/wykaz
W przypadku braku w ww. wykazie dostępnego ekologicznego materiału przeznaczonego
do reprodukcji roślin, którym zainteresowany jest podmiot prowadzący produkcję ekologiczną,
może on wystąpić z wnioskiem do wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa
o zezwolenie na zastosowanie nieekologicznego materiału przeznaczonego do reprodukcji
roślin (konwencjonalnego). Formularz wniosku i szczegółowe informacje w tym zakresie
dostępne są pod adresem: https://www.gov.pl/web/piorin/zezwolenie-na-material-
nieekologiczny
W celu zgłoszenia się do "Wykazu podmiotów dostarczających ekologiczny lub w okresie
konwersji materiał przeznaczony do reprodukcji roślin" podmiot wypełnia i wysyła formularz
wraz z dołączoną kopią aktualnego certyfikatu zgodności pocztą tradycyjną lub poprzez
Elektroniczną Skrzynkę Podawczą. Formularz i szczegółowe informacje w tym zakresie
dostępne są pod adresem:
https://www.gov.pl/web/piorin/informacje-dla-podmiotow-produkujacych-material-siewny
W 2024 r. Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w ramach dotacji celowej przeprowadził
badania, których celem było opracowanie dobrych praktyk produkcyjnych w prowadzeniu
ekologicznej plantacji nasiennej ziemniaka. Wyniki tych badań, wnioski oraz opracowane
praktyki dostępne są na stronie internetowej Instytutu pod adresem:
https://ihar.edu.pl/pl/instytut/dzialalnosc-naukowa/rolnictwo-ekologiczne/2024/ekologiczna-
uprawa-sadzeniakow-ziemniaka
c.2) Wykaz materiału rozmnożeniowego roślin ekologicznego materiału heterogenicznego
Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 2) ustawy o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej
wprowadzono w 2022 r. wykaz ekologicznego materiału heterogenicznego. Przyjmowanie
zgłoszeń o materiale przeznaczonym do reprodukcji roślin ekologicznego materiału
heterogenicznego i prowadzenie wykazu zgłoszonego ekologicznego materiału
heterogenicznego prowadzi Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych.

-- 25 of 54 --

25
Umieszczenie w wykazie jest dla dostawcy bezpłatne. Ww. informacje dostępne są pod
adresem: https://www.coboru.gov.pl/pl/eko/emh
c.3) Zwierzęta ekologiczne i zwierzęta ekologiczne akwakultury
Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) tiret drugi ustawy o rolnictwie ekologicznym i produkcji
ekologicznej wprowadzono rejestr zwierząt ekologicznych oraz rejestr ekologicznych
młodocianych osobników zwierząt akwakultury. O wpis do wykazu mogą ubiegać
się dobrowolnie producenci ekologiczni posiadający zwierzęta ekologiczne przeznaczone
do obrotu. Odbywa się to za pomocą formularza wniosku o wpis do rejestru zwierząt
ekologicznych lub rejestru ekologicznych młodocianych osobników zwierząt akwakultury
przeznaczonych do obrotu. Formularz wniosku dostępny jest pod adresem:
https://www.gov.pl/web/ijhars/rejestry-zwierzat.
Tabela 3. Wskaźnik dla działania 3)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Liczba odsłon stron internetowych zawierających informacje
o dostępnych środkach do produkcji ekologicznej.
4) Działanie: Informowanie o kanałach dystrybucji.
W związku ze wzrostem wiedzy i zainteresowania konsumentów rolnictwem ekologicznym,
konsumenci coraz częściej poszukują żywności ekologicznej o gwarantowanej i kontrolowanej
jakości. W miarę rozwijającego się popytu na produkty ekologiczne, powstała potrzeba
zwiększenia zaangażowania rolników ekologicznych w rozwój kanałów dystrybucji. Część
gospodarstw rolnych sprzedaje swoje produkty w oparciu o pojedyncze kanały dystrybucji lub
w sposób zależny od aktualnej sytuacji na rynku. W związku z tym, rolnicy są informowani
o zasadach, możliwościach i zaletach sprzedaży produktów ekologicznych w ramach krótkich
łańcuchów dostaw, tj. rolniczego handlu detalicznego15, działalności marginalnej, lokalnej
i ograniczonej16 sprzedaży bezpośredniej17 oraz dostaw bezpośrednich18, jak również
w gospodarstwach ekologicznych i edukacyjnych, za pośrednictwem platform żywnościowych,
w ramach handlu internetowego oraz agroturystyki, na bazarach, targach, wystawach,
festynach, kiermaszach, na trasach turystycznych i innych. Konieczne jest zwiększenie
zainteresowania rolników różnymi formami zarówno współpracy, ale również alternatywnymi
i nowymi kanałami dostaw.
Na przykład, ośrodki doradztwa rolniczego prowadzą działania szkoleniowe, podczas których
m.in. rolnicy informowani są o różnych kanałach dystrybucji. Rolnikom udostępniane są
15 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160002159
16 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160000451
17 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20150001703
18 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20071120774

-- 26 of 54 --

26
również materiały informacyjne na temat kanałów dystrybucji zarówno przez wojewódzkie
ośrodki doradztwa rolniczego (na ich stronach internetowych), jak i przez Centrum Doradztwa
Rolniczego Oddział w Radomiu, pod adresem:
https://cpsz.cdr.gov.pl/bazarek-producent#znakowanie-produktow-ekologicznych.
Tabela 4. Wskaźnik dla działania 4)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Liczba przeszkolonych rolników z zakresu krótkich łańcuchów dostaw.
Obszar II. Promowanie produkcji ekologicznej – działania
informacyjno-promocyjne i edukacyjne
Trwały rozwój rynku żywności ekologicznej zależy zarówno od stałej podaży surowców
ekologicznych na rynku, jak również od wiedzy konsumentów oraz ich zaufania do żywności
ekologicznej. Konieczne jest zachęcanie konsumentów do dokonywania świadomych decyzji
zakupowych, w tym do nabywania produktów ekologicznych poprzez prowadzenie stałej
działalności informacyjno-promocyjnej i edukacyjnej, przybliżającej zasady produkcji
ekologicznej, jej korzyści dla konsumentów i środowiska oraz zwiększającej rozpoznawalność
logo produkcji ekologicznej Unii Europejskiej. Równie ważne jest również wsparcie
wykorzystania żywności ekologicznej w zakładach żywienia zbiorowego. Poniżej
przedstawiono szczegółowe działania w tym obszarze.
1) Działanie: Działania informacyjno-edukacyjne oraz promocyjne dotyczące żywności
ekologicznej
Oddziaływanie na konsumentów wymaga prowadzenia działań informacyjno-edukacyjnych
oraz promocyjnych zwiększających świadomość ekologiczną konsumentów i rolników
o produkcji ekologicznej. Na mocy unijnej deklaracji, dzień 23 września oficjalnie uznano
Dniem Rolnictwa Ekologicznego w całej Unii Europejskiej. Inicjatywa ta wynika z potrzeby
podniesienia poziomu świadomości społecznej na temat produkcji ekologicznej. Komisja
Europejska przewidziała również wprowadzenie nagród za najlepsze wyniki w obszarze
ekologicznego łańcucha wartości. Nagrody mają wyróżnić najbardziej innowacyjne podmioty
ekologiczne w UE przyczyniające się do zmniejszenia presji rolnictwa na środowisko i klimat.

-- 27 of 54 --

27
Nagrody przyznawane są przez Komisję Europejską corocznie w dniu 23 września, począwszy
od roku 2022.
Jednym z priorytetowych zadań Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest promowanie
polskiej żywności wysokiej jakości, w tym żywności ekologicznej na krajowym, europejskim
i światowym rynku zbytu poprzez udział w wydarzeniach targowo-wystawienniczych,
konferencjach, spotkaniach a także za pomocą publikacji i dystrybucji materiałów
informacyjno-promocyjnych oraz realizacji kampanii m. in. w radiu, telewizji, prasie
i za pośrednictwem Internetu. Celem tych działań jest edukacja społeczna konsumentów
poprzez utrwalanie wiedzy i zwiększanie świadomości ekologicznej nt. logo produkcji
ekologicznej Unii Europejskiej, wyjątkowych cechy żywności ekologicznej, w tym korzyści
wynikających z prowadzenia produkcji ekologicznej, takich jak: ochrona środowiska i klimatu,
zwiększenie żyzności gleby oraz wysoki poziom dobrostanu zwierząt, zachęcanie do zwracania
uwagi na informacje zawarte na opakowaniach produktów spożywczych Działania
informacyjno-promocyjne dotyczące produktów ekologicznych prowadzone są na bieżąco
bezpośrednio przez resort rolnictwa, jak również w ramach współpracy z innymi podmiotami
i jednostkami organizacyjnymi, m.in. z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa (KOWR),
którego zadaniami w zakresie promowania polskiej żywności wysokiej jakości, w tym
żywności ekologicznej, są głównie: wspieranie rozwoju współpracy handlowej sektora rolno-
spożywczego z zagranicą, prowadzenie i wsparcie działań promocyjnych, informacyjnych,
edukacyjnych, kulturalnych (w tym w formie wystaw, pokazów oraz konkursów),
w szczególności dotyczących produktów rolnych i żywnościowych, metod ich produkcji,
a także systemów jakości produktów rolnych i żywnościowych, obsługa 10 funduszy promocji
produktów rolno-spożywczych oraz administrowanie mechanizmami wspólnej polityki rolnej
pn. „Wsparcie działań promocyjnych i informacyjnych na rynkach wybranych produktów
rolnych” oraz pn. „Program dla szkół”.
Działania resortu rolnictwa w obszarze informacji i edukacji nt. produkcji ekologicznej
realizowane są na rynku krajowym na kilku płaszczyznach. Dedykowane przekazy kierowane
są do rolników/producentów, do konsumentów, w tym również do dzieci w wieku
przedszkolnym i wczesnoszkolnym.
Celem działań skierowanych do producentów oraz rolników jest informacja i edukacja
w zakresie zasad produkcji ekologicznej, budowanie rozbudowanych przekazów
z konkretnymi wskazówkami, przepisami i know-how. To projekty, gdzie swoimi
doświadczeniami i wiedzą dzielą się m. in. praktycy, doradcy oraz przedstawiciele nauki.
Dodatkowe działania skierowane do tej grupy docelowej mają na celu zachęcenie rolników oraz
producentów do przejścia na produkcje czy gospodarowanie metodami ekologicznymi.
Do działań promujących rolnictwo ekologiczne i produkty ekologiczne należą również,
organizowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi we współpracy z Centrum
Doradztwa Rolniczego oddział w Radomiu i Wojewódzkimi Ośrodkami Doradztwa
Rolniczego, następujące konkursy, tj.:
a) Ogólnopolski Konkurs „Najlepsze Gospodarstwo Ekologiczne”

-- 28 of 54 --

28
Celem konkursu jest szerzenie dobrych praktyk w zakresie rolnictwa ekologicznego, wdrażanie
najlepszych rozwiązań w gospodarstwach rolnych oraz rozpowszechnianie wiedzy z zakresu
rolnictwa ekologicznego.
b) Ogólnopolski Konkurs „Najlepszy Przetwórca Ekologiczny”
Celem konkursu jest szerzenie dobrych praktyk w zakresie przetwórstwa surowców
ekologicznych, wdrażanie najlepszych rozwiązań w ochronie środowiska i klimatu,
promowanie zdrowej i zrównoważonej diety oraz rozpowszechnianie wiedzy z zakresu
wartości ekologicznych.
c) Ogólnopolski Konkurs „Najlepszy Doradca Ekologiczny”
Głównym celem konkursu jest popularyzacja i promowanie najlepszych osiągnięć doradców
w zakresie rolnictwa ekologicznego. Konkurs skierowany jest do doradców świadczących
usługi dla rolników w zakresie rolnictwa ekologicznego, wpisanych na listę doradców
rolniczych prowadzoną przez Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie,
d) Test Wiedzy o Rolnictwie Ekologicznym dla młodzieży szkół rolniczych
Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu wraz z Ministerstwem
Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Krajowym Centrum Edukacji Rolniczej organizują konkurs pn.:
„Test Wiedzy o Rolnictwie Ekologicznym”. Konkurs realizowany jest w ramach Planu
Działania Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich. Celem konkursu jest:
 zwiększenie poziomu wiedzy uczniów szkół sektora rolno-spożywczego na temat rolnictwa
ekologicznego oraz żywności ekologicznej,
 zainteresowanie młodzieży rolnictwem ekologicznym i kierunkami jego rozwoju,
 popularyzacja produktów rolnictwa ekologicznego oraz problematyki ekologii w aspekcie
ekologicznego systemu gospodarowania,
 kształtowanie świadomości na temat pozytywnego oddziaływania rolnictwa ekologicznego
na środowisko,
 kształtowanie właściwych postaw młodzieży wobec środowiska przyrodniczego,
 zapoznanie młodzieży z podstawowymi zasadami produkcji ekologicznej.
Laureaci konkursów promowani są w ramach działań informacyjno-promocyjnych o produkcji
ekologicznej. Szczegółowe informacje o konkursach i teście wiedzy, dostępne są pod adresem:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/konkursy5.
Oprócz działań prowadzonych przez administrację, oddziaływanie na konsumentów wymaga
prowadzenia działań informacyjno-promocyjnych przez organizacje lub grupy producentów
ekologicznych. Dlatego utrzymane są mechanizmy pozwalające takim podmiotom
na prowadzenie działań informacyjno-promocyjnych. W ramach środków dostępnych w tym
zakresie należy wymienić interwencje Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023-2027 (rozdział IV/obszar IV niniejszego dokumentu) oraz mechanizm Wspólnej
Polityki Rolnej pn. „Wsparcie działań promocyjnych i informacyjnych na rynkach wybranych
produktów rolnych”. W ramach tego mechanizmu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu

-- 29 of 54 --

29
Europejskiego i Rady (UE) nr 1144/2014 z dnia 22 października 2014 r. w sprawie działań
informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych wdrażanych na rynku
wewnętrznym i w państwach trzecich oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 3/2008
19, współfinansowane są działania informacyjne i promocyjne prowadzone na terenie państw
Unii Europejskiej oraz na obszarze niektórych państw trzecich. Zasadniczym jego celem jest
wsparcie kampanii organizacji branżowych, które dostarczają konsumentom wiedzy na temat
walorów, specyficznych cech oraz jakości produktów rolno-spożywczych wyprodukowanych
na terenie UE, a tym samym wpływają na wzrost ich sprzedaży.
Sektor rolno-spożywczy dysponuje także 10 branżowymi funduszami promocji, które powstały
na mocy ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych20.
Głównym celem funduszy jest wspieranie marketingu, wzrostu spożycia
i promocji produktów rolno-spożywczych, w tym produktów rolnictwa ekologicznego.
Środkami funduszy promocji zarządzają wyłącznie przedstawiciele organizacji branżowych
reprezentujący producentów rolnych oraz przetwórców działających w danej branży, tworząc
9 osobową komisję zarządzającą. Środki funduszy promocji mogą zostać przeznaczone
na działania mające na celu informowanie o jakości i zaletach produktów oraz działania mające
na celu promocję spożycia poszczególnych produktów, badania naukowe i prace rozwojowe
mające na celu poprawę ich jakości.
Przykładem może być kampania #KupujŚwiadomie i jej część #KupujŚwiadomie produkt
ekologiczny, gdzie Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa zachęca do wybierania żywności z
oznaczeniami i certyfikatami jakości, w tym logo produkcji ekologicznej UE. Prowadzone
działania mają na celu budowanie rozpoznawalności oznaczenia produkcji ekologicznej,
edukowanie konsumentów na temat metod produkcji ekologicznej i zalet posiadania unijnego
certyfikatu oraz zwiększenie spożycia żywności produkowanej w kraju, a przez to wzrost
konkurencyjności polskich produktów rolno-spożywczych.
Źródło finansowania dla działania: budżet krajowy i środki unijne (z wyłączeniem funduszy
promocji produktów rolno-spożywczych, które nie są środkami publicznymi, tylko
branżowymi)
Tabela 5. Wskaźniki dla działania 1)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Liczba działań informacyjno-promocyjnych skierowanych
do producentów ekologicznych w obszarze produkcji ekologicznej.
2. Liczba działań informacyjno-promocyjnych skierowanych
do konsumentów dotyczących produkcji ekologicznej.
19 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/ALL/?uri=CELEX:32014R1144
20 htts://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20090970799

-- 30 of 54 --

30
2) Działania edukacyjne skierowane do dzieci i młodzieży o produkcji ekologicznej
a) Przedszkola, szkoły podstawowe i ponadpodstawowe
W celu zapewnienia edukacji dla dzieci w wieku przedszkolnym w zakresie znajomości
i poziomu rozpoznawania produktów ekologicznych, a także w celu upowszechniania
właściwych nawyków żywieniowych realizowano skierowany do przedszkoli program
edukacyjny pn. „Skąd się biorą produkty ekologiczne”. W ramach programu przygotowano
i udostępniono publikację dla dzieci oraz film animowany pn. „Skąd się biorą produkty
ekologiczne”, jak również udostępniono scenariusz zajęć dla nauczycieli i lekcję pokazową.
Bezpłatne materiały dostępne są na stronie internetowej:
 Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/rolnictwo-
ekologiczne1 ;
 Głównego Inspektoratu Sanitarnego:
https://www.gov.pl/web/gis/skad-sie-biora-produkty-ekologiczne--nowy-ogolnopolski-
program-edukacyjny-dla-przedszkoli.
W związku z potrzebą kontynuacji działań edukacyjnych o produkcji ekologicznej wśród dzieci
zostały opracowane materiały instruktażowe o produkcji żywności ekologicznej dla nauczycieli
do zastosowania w ramach godziny wychowawczej w szkołach podstawowych
i ponadpodstawowych. Celem takich lekcji jest nabycie przez uczniów umiejętności
rozpoznawania żywności ekologicznej, rozumienia zależności między ekologicznymi
metodami produkcji żywności a jakością żywności oraz zwiększenie wrażliwości uczniów na
kwestie dobrostanu zwierząt gospodarskich i ochrony środowiska, w tym zasobów naturalnych.
Jednym ze sposobów upowszechniania wśród dzieci zdrowych nawyków żywieniowych,
skutkującym zwiększeniem w ich diecie udziału świeżych owoców i warzyw oraz mleka
spożywczego jest „Program dla szkół”, będący instrumentem Wspólnej Polityki Rolnej Unii
Europejskiej. Dzięki utrwaleniu zdrowych nawyków żywieniowych na wczesnym etapie
rozwoju, dorośli konsumenci częściej sięgają po żywność o wysokich walorach zdrowotnych,
co skutkuje wzrostem popytu na tego typu produkty. „Program dla szkół” w Polsce umożliwia
uczniom szkół podstawowych spożywanie dostarczanych bezpłatnie przetworów mlecznych,
owoców, warzyw, soków oraz mleka, a także pozwala na realizowane wśród nich na terenie
całego kraju działań edukacyjnych. Począwszy od roku szkolnego 2021/2022 w ramach
„Programu dla szkół” realizowane są wycieczki edukacyjne, podczas których uczniowie
otrzymują do degustacji produkty pochodzenia ekologicznego.
b) Szkoły prowadzące kształcenie zawodowe
Rozwój systemu produkcji ekologicznej wymaga specjalistów reprezentujących szeroką
wiedzę, praktyczne umiejętności i zaangażowanie w produkcję ekologicznej żywności.

-- 31 of 54 --

31
Młodzież uczęszczająca do szkół prowadzących kształcenie zawodowe w zawodach
związanych z rolnictwem powinna nabyć podstawową wiedzę i umiejętność poszukiwania
informacji o rolnictwie ekologicznym tak, aby w przyszłości mieć pełne kwalifikacje
i świadomość jak prowadzić swoje gospodarstwa w ekologicznym systemie produkcji.
Powyższe rozwiązania wpłyną na zapewnienie w przyszłości odpowiedniej liczby specjalistów
w obszarze prowadzenia produkcji ekologicznej.
Od 1 września 2022 r. rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r.
w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego
oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa
branżowego21, wprowadziło do wykazu dodatkowych umiejętności zawodowych w szkołach
rolniczych – umiejętność zawodową pn. „Prowadzenie gospodarstwa rolnego w systemie
rolnictwa ekologicznego”. W ramach systemu oświaty uczniowie kształcący się w wybranych
zawodach branży rolno-hodowlanej, ogrodniczej oraz hotelarsko-gastronomiczno-turystycznej
uzyskują wiedzę w zakresie produkcji ekologicznej w rolnictwie i ogrodnictwie. Dotyczy
to zawodów: Rolnik, Technik rolnik, Technik agrobiznesu, Technik hodowca koni, Pszczelarz,
Technik pszczelarz, Technik weterynarii, Ogrodnik, Technik ogrodnik oraz Technik turystyki
na obszarach wiejskich. Rozszerzenie oferty kształcenia dla ww. uczniów o dodatkową
umiejętność zawodową z zakresu wiedzy o produkcji ekologicznej, zwiększy ich szanse
na zatrudnienie lub samozatrudnienie w przyszłości, a sektor rolnictwa ekologicznego w Polsce
zyska dostęp do niezbędnych specjalistów.
Źródło finansowania dla działania: budżet krajowy
Tabela 6. Wskaźniki dla działania 2)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Liczba uczniów szkół prowadzących kształcenie zawodowe w zawodach związanych
z rolnictwem i ogrodnictwem uczestniczących w zajęciach o produkcji ekologicznej.
2. Liczba szkół biorących udział w działaniach edukacyjnych
w gospodarstwach ekologicznych.
3) Działanie: Rozwój żywienia zbiorowego z udziałem żywności ekologicznej.
Oddziaływanie na konsumentów wymaga działań bezpośrednio zwiększającymi popyt
na produkty ekologiczne. Takim działaniem jest wsparcie wykorzystania żywności
ekologicznej w zakładach żywienia zbiorowego. Aby żywność ekologiczna była w większym
stopniu wykorzystywana w żywieniu zbiorowym, prowadzone są działania promujące zielone
zamówienia publiczne w administracji oraz działania zmierzające do uregulowania rozwiązań
systemowych skierowanych do zakładów żywienia zbiorowego.
21 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190000991

-- 32 of 54 --

32
Rozwiązania będą mogły podnieść zainteresowanie zakładów żywienia zbiorowego w zakresie
korzystania z żywności ekologicznej w swojej działalności, a także zapewnić jasne i czytelne
zasady w obszarze kontroli i znakowania oferowanych dań, terminami związanymi z produkcją
ekologiczną z korzyścią dla ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami.
W celu zwiększenia udziału żywności ekologicznej w zamówieniach publicznych, instytucje
zamawiające mając na uwadze kwestie środowiskowe, mogą w dokumentacji zamówienia
wymagać posiadania przez produkt lub usługę etykiety potwierdzającej spełnienie określonych
wymogów produkcji ekologicznej, (w przypadku żywności jest to certyfikat dostawcy i logo
produkcji ekologicznej Unii Europejskiej).
Mając na celu przybliżenie obecnie obowiązujących rozwiązań dotyczących możliwości, zasad
i warunków zamawiania produktów rolnictwa ekologicznego w ramach realizowanych
zamówień publicznych, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wspólnie z Urzędem
Zamówień Publicznych opracowało „Przewodnik po rynku produktów ekologicznych –
poradnik dla zamawiającego”. Materiał przeznaczony jest zarówno dla przedstawicieli
administracji rządowej, samorządowej oraz innych instytucji państwowych, korzystających
z zamówień publicznych. Przewodnik ma również na celu dostarczenie wiedzy na temat
sposobów rozpoznawania produktów ekologicznych i szczegółowych rozwiązań w zakresie
znakowania, zasad wykorzystania nazwy „ekologiczny”, „biologiczny” i „organiczny”, a także
sposobów i możliwości weryfikacji certyfikatów dla tych produktów potencjalnym
zamawiającym. „Przewodnik po rynku produktów ekologicznych – poradnik dla
zamawiającego” dostępny jest bezpłatnie dla wszystkich zainteresowanych na stronie
internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi pod adresem:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/zamowienia-publiczne-rolnictwo-ekologiczne.
Przewodnik wraz z materiałem informacyjnym na temat etykiet ekologicznych dostępny jest
również na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych pod adresem:
https://www.gov.pl/web/uzp/publikacje-z-obszaru-zzp.
Źródło finansowania: budżet krajowy
Tabela 7. Wskaźnik dla działania 3)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Przygotowanie krajowych standardów żywienia zbiorowego z udziałem
produktów ekologicznych.

-- 33 of 54 --

33
Obszar III. Innowacje w produkcji ekologicznej
Ograniczony dostęp do środków do produkcji ekologicznej, niewystarczająca podaż krajowego
surowca ekologicznego, potrzeba rozwoju przetwórstwa ekologicznego oraz kanałów dostaw
i dystrybucji, a także konieczność spełniania restrykcyjnych wymagań produkcji ekologicznej
powoduje, że rolnicy ekologiczni stoją przed wyzwaniami, które nie występują w rolnictwie
konwencjonalnym. Dlatego konieczne jest stałe wspieranie sektora produkcji ekologicznej
poprzez badania naukowe, ukierunkowane na rozwiązywanie problemów specyficznych dla
tego rodzaju produkcji. Ważne jest również, aby w Polsce odbywała się nie tylko produkcja
pierwotna żywności ekologicznej, ale także dynamicznie rozwijała się produkcja ekologicznej
żywności przetworzonej. Przetwórstwo produktów ekologicznych daje rolnikom możliwość
osiągnięcia wyższych dochodów, skracania łańcuchów dostaw żywności ekologicznej, wpływa
pozytywnie na budowanie relacji handlowych oraz zwiększenie liczby miejsc pracy na
obszarach wiejskich. Skracanie łańcuchów dostaw jest również ważne w celu obniżania cen
detalicznych produktów ekologicznych na rynku.
1) Badania w rolnictwie ekologicznym
Prowadzone badania są przede wszystkim ukierunkowane na wypracowanie innowacyjnych
metod i rozwiązań pojawiających się problemów, zarówno w produkcji rolniczej,
przetwórstwie ekologicznym i akwakulturze ekologicznej, jak również uwzględniają
oczekiwane i przygotowywane zmiany w regulacjach prawnych dotyczących zasad produkcji
ekologicznej. W szczególności finansowane są badania naukowe, które angażują ośrodki
naukowe posiadające udokumentowane doświadczenie badawcze w dziedzinie rolnictwa
ekologicznego oraz ośrodki doradztwa rolniczego współpracujące z ośrodkami naukowymi
pozwalające na integrację branży sektora rolnictwa ekologicznego. Badania mają jednocześnie
na celu dostarczanie wiedzy z zakresu ekologicznej produkcji roślinnej, zasad chowu zwierząt
ekologicznych, technologii przetwórstwa, produkcji pasz ekologicznych oraz stosowania
środków do produkcji ekologicznej wraz z możliwością poszerzenia ich asortymentu. Badania
są również skierowane na zwiększenie oferty ekologicznego materiału rozmnożeniowego roślin
oraz opracowania metod i środków ochrony upraw ekologicznych.
Działanie przewiduje wsparcie badań na rzecz rolnictwa ekologicznego, realizowanych
w ramach dotacji przedmiotowych oraz dotacji celowych, udzielanych corocznie przez Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Badania na rzecz doskonalenia produkcji ekologicznej i rozwoju
sektora rolnictwa ekologicznego oraz rynku żywności ekologicznej w Polsce realizowane są
przez uczelnie i instytucje prowadzące działalność naukową, badawczą i badawczo-rozwojową,
w tym nadzorowane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Tematy i obszary badawcze

-- 34 of 54 --

34
w ramach dotacji przedmiotowych konsultowane są corocznie we współpracy z sektorem
producentów ekologicznych, a uzyskane wyniki badań rozpowszechniane są na stronie
internetowej resortu rolnictwa oraz podmiotów realizujących te badania, a także na szkoleniach
i konferencjach dla producentów, doradców oraz zainteresowanych podmiotów.
Uzyskane wyniki badań nadal są na bieżąco i bezpłatnie upowszechniane przez resort
rolnictwa, pod adresem:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/badania-w-rolnictwie-ekologicznym.
Źródło finansowania: budżet krajowy
2) Wsparcie innowacji w Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023-2027
Kontynuowane będzie wsparcie na rzecz współpracy m.in. pomiędzy jednostkami naukowo –
badawczymi i rolnikami w ramach interwencji 13.5 – Współpraca Grup Operacyjnych EPI.
Interwencja przewiduje wsparcie innowacyjnych operacji, mających na celu m.in. rozwijanie
systemów jakości żywności, a jednocześnie skoncentrowanych na produkcji i przetwarzaniu
produktów rolnych. Operacje powinny być ukierunkowane na innowacje, badania naukowe,
technologię i cyfryzację, pozytywnie wpływając na kwestie środowiska i klimatu. W przypadku
operacji na rzecz rozwijania produkcji w systemach jakości żywności wymagany jest udział
podmiotów uczestniczących w krajowych lub unijnych systemach jakości. W przypadku gdy
operacja obejmuje koszty badań, udział jednostki naukowej w operacji jest obowiązkowy.
W ten sposób środki wspólnej polityki rolnej będą zacieśniały współpracę pomiędzy sektorem
systemów jakości żywności a nauką oraz wzmacniały wzajemne uczenie się. W ramach
interwencji – Współpraca Grup Operacyjnych EPI przewiduje się również przeprowadzenie
naborów tematycznych z pulą osobnych środków w celu poszukiwania innowacji
w konkretnych obszarach. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi może określić tematy naborów
w różnych zakresach, w tym m.in. rozwijania produkcji w systemach jakości żywności.
Źródło finansowania: Środki unijne- Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023-2027
Tabela 8. Wskaźnik dla obszaru III
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Poziom wydatkowania zaplanowanych środków
na dotacje udzielane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

-- 35 of 54 --

35
Obszar IV. Wsparcie producentów ekologicznych
Strategia „Od pola do stołu” nakłada na państwa członkowskie obowiązek realizacji szeregu
celów, w tym przeznaczenie na rolnictwo ekologiczne wyznaczonej przez państwo
członkowskie powierzchni użytków rolnych. Realizacja tego celu – bez względu na możliwy
poziom jego wykonania – wymaga wsparcia. Z tych względów, poniżej przedstawiono
najważniejsze mechanizmy finansowe wspierające rozwój produkcji ekologicznej
na poszczególnych etapach łańcucha żywnościowego. W celu zwiększenia areału powierzchni
użytków rolnych zajmowanych przez uprawy rolnictwa ekologicznego, zapewnienia
odpowiedniego poziomu podaży surowców ekologicznych i popytu na produkty ekologiczne,
a także mając na względzie rozwój akwakultury ekologicznej, w pełni uzasadnione jest
wsparcie producentów ekologicznych w ramach różnych środków finansowych, tj.: Planu
Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (zwanym dalej: PS WPR 2023-
2027), Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 (zwanego dalej PROW 2014-2020),
Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021-2027 oraz
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Środki powinny być kierowane
do producentów rolnych oraz gospodarstw rybackich objętych systemem produkcji
ekologicznej i wytwarzających produkty ekologiczne na rynek. Przewidywany wzrost
zainteresowania systemem produkcji ekologicznej jest uzależniony od dostępności
przedmiotowego wsparcia i jego odpowiedniej wysokości.
1) Działanie: Wsparcie producentów ekologicznych rekompensujące nakłady na ochronę
środowiska i poprawę dobrostanu zwierząt
W nowej perspektywie finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027 przewidziano kontynuację wsparcia do powierzchni upraw
ekologicznych w ramach interwencji I.8.11- Rolnictwo ekologiczne. Celem tej interwencji
jest wspieranie dobrowolnych zobowiązań rolników, którzy podejmują się utrzymać lub przejść
na praktyki i metody rolnictwa ekologicznego określone w prawodawstwie unijnym i
krajowym. Wsparcie rolników ekologicznych do upraw: rolniczych, warzywnych, zielarskich,
jagodowych, sadowniczych (podstawowe, ekstensywne) oraz paszowych i TUZ powiązanych
z produkcją zwierzęcą, jest zróżnicowane ze względu na grupy upraw oraz status uprawy,
tj. czy znajduje się ona w okresie konwersji, czy też jest już uprawą ekologiczną po okresie
konwersji.
W ramach interwencji - Rolnictwo ekologiczne PS WPR 2023-2027 rolnik, realizujący
zobowiązanie w ramach pakietu Małe gospodarstwa z uprawami ekologicznymi może

-- 36 of 54 --

36
otrzymać płatność ekologiczną w jednakowej wysokości do każdego hektara UR –
niezależnie od grupy upraw, jeżeli posiada nie więcej niż 10 ha wszystkich użytków rolnych.
Ponadto, możliwe jest otrzymanie dodatkowej płatności do ha w przypadku posiadania
w gospodarstwie obsady zwierząt od 0,3 do 1,5 DJP/ha, tzw. premii za zrównoważoną
produkcję roślinno-zwierzęcą.
W wypełnianiu wniosków o przyznanie płatności ekologicznych pomagają eksperci z
Ośrodków Doradztwa Rolniczego. W przypadku wątpliwości dotyczących dokumentacji warto
umówić się na wizytę w miejscowej placówce ODR.
W odniesieniu do produkcji zwierzęcej, w ramach ekoschematu – Dobrostan zwierząt PS
WPR 2023-2027, przewidziano płatność dobrostanową, która stanowi rekompensatę
za utracone dochody i dodatkowe koszty związane z realizacją praktyk podwyższających
poziom dobrostanu zwierząt, wykraczających ponad odpowiednie normy wynikające z
powszechnie obowiązującego prawa oraz powszechnie stosowane praktyki. W związku z
faktem, że system produkcji ekologicznej kompleksowo zapewnia zwierzętom wysoki poziom
dobrostanu, zwierzęta gatunków/grup objętych interwencją, które są utrzymywane zgodnie z
systemem rolnictwa ekologicznego, co zostało potwierdzone przez upoważnione jednostki
certyfikujące w rolnictwie ekologicznym, mogą kwalifikować się do przyznania płatności
dobrostanowych w ramach wybranych praktyk/wariantów na uproszczonych zasadach.
W ramach Interwencji I.10.3- Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF PS
WPR 2023-2027, która ma na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się afrykańskiego pomoru
świń można otrzymać wsparcie na inwestycje dotyczące bioasekuracji, w tym wykonanie
ogrodzenia chlewni i zakup urządzeń służących bioasekuracji. Jednym z kryterium wyboru
operacji jest prowadzenie chowu lub hodowli świń zgodnie z metodami ekologicznymi.
W przypadku interwencji I.10.15– Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń PS
WPR 2023-2027 pomoc dotyczy inwestycji materialnych i niematerialnych w zakresie
dobrostanu zwierząt, które wykraczają ponad odpowiednie minimalne normy wynikające z
powszechnie obowiązującego prawa. W przypadku inwestycji dotyczących chowu lub hodowli
świń, kryteria wyboru dotyczą m.in. prowadzenia chowu lub hodowli świń zgodnie z metodami
ekologicznymi.
W ramach interwencji I.6.3 w sektorze pszczelarskim - Wspieranie walki z warrozą
produktami leczniczymi PS WPR 2023-2027 w przypadku pasiek, których właściciele
posiadają certyfikat produkcji ekologicznej przewidziano pomoc finansową do nabycia
produktów leczniczych do walki z warrozą, zawierających substancje czynne wymienione w
rozporządzeniu 2018/848.
W ramach interwencji 4.– Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych
PS WPR 2023-2027, przewidziano wsparcie do ochrony dawnych odmian drzew owocowych,
nieprzydatnych do uprawy towarowej, lecz stanowiących cenne dziedzictwo i zasób

-- 37 of 54 --

37
genetyczny. Sady złożone z tradycyjnych odmian drzew owocowych są charakterystycznym
elementem krajobrazu wiejskiego i ze względu na ekstensywny sposób użytkowania
– środowiskiem życia wielu organizmów. W ramach tej interwencji beneficjenci zobowiązują
się do realizacji szeregu wymogów, w tym zakazu stosowania środków ochrony roślin,
z wyjątkiem dopuszczonych do stosowania w rolnictwie ekologicznym. Takie rozwiązanie
ułatwia rolnikom ekologicznym dostęp do przedmiotowego wsparcia, jednak nie można go
łączyć z zobowiązaniami w ramach interwencji Rolnictwo ekologiczne.
W ramach interwencji I.7.5- Działania na rzecz ochrony środowiska oraz łagodzenia zmian
klimatu PS WPR 2023-2027 przewidziano wsparcie dla organizacji producentów lub zrzeszeń
organizacji producentów owoców i warzyw realizujących zatwierdzony program operacyjny
dotyczący działań na rzecz ochrony środowiska naturalnego i łagodzenia zmian klimatycznych.
Dla każdego programu operacyjnego wymaga się, aby obejmował on co najmniej 3 działania
związane z celami, o których mowa w art. 46 lit. e oraz f rozporządzenia o Planach
Strategicznych WPR22. W przypadku gdy co najmniej 80% członków danej organizacji
producentów podlega jednemu lub większej liczbie jednakowych zobowiązań rolno-
środowiskowo-klimatycznych lub w zakresie rolnictwa ekologicznego. Każde z tych
zobowiązań liczy się jako jedno z minimalnie trzech działań, o których mowa powyżej.
W ramach interwencji I.10.2– Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE
i poprawy efektywności energetycznej PS WPR 2023-2027, przewidziano pomoc do operacji
mających na celu zmniejszenie presji działalności rolniczej na środowisko, poprzez
wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych, właściwe zagospodarowanie odpadów
i produktów ubocznych z rolnictwa oraz poprawę efektywności energetycznej. Kryteria wyboru
mogą w szczególności dotyczyć prowadzenia produkcji ekologicznej.
Źródło finansowania: Środki unijne- Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023-2027
Tabela 9. Wskaźniki dla działania 1)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Areał powierzchni użytków rolnych w ha objęty wsparciem w ramach interwencji
– Rolnictwo ekologiczne PS WPR 2023-2027.
2. Areał powierzchni użytków rolnych w ha objęty wsparciem w ramach działania
– Rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020.
2) Działanie: Wsparcie produkcji ekologicznej rekompensujące koszty kontroli
Udział producentów ekologicznych w systemie produkcji ekologicznej wymaga ponoszenia
przez nich kosztów kontroli. W związku z powyższym, aby zachęcić rolników do przestawiania
22 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/ALL/?uri=CELEX:32021R2115

-- 38 of 54 --

38
swoich gospodarstw na gospodarstwa ekologiczne przewidziano wsparcie rekompensujące
powyższe koszty.
W ramach interwencji - Rolnictwo ekologiczne PS WPR 2023-2027 istnieje możliwość
częściowej rekompensaty kosztów kontroli gospodarstwa przeprowadzanej przez jednostkę
certyfikującą w ramach systemu kontroli w produkcji ekologicznej. Ubieganie się
o zwrot kosztów transakcyjnych jest dobrowolne dla rolników. Wysokość kosztów
transakcyjnych dla gospodarstw jest zróżnicowana ze względu na ich wielkość oraz wysokość
otrzymanej płatności ekologicznej.
Źródło finansowania: Środki unijne- Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023-2027, Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027
Tabela 10. Wskaźnik dla działania 2)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1.
Liczba podmiotów ekologicznych, które uzyskały wsparcie
w ramach interwencji – Rolnictwo ekologiczne PS WPR 2023-2027 lub działania –
Rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020.
3) Działanie: Wsparcie produkcji ekologicznej podnoszące poziom efektywności
ekonomicznej producentów ekologicznych
W przypadku gospodarstw konwencjonalnych przestawienie na produkcję ekologiczną
związane jest z koniecznością dostosowania gospodarstw do restrykcyjnych wymogów
produkcji ekologicznej m.in. przez stosowanie praktyk zmniejszających presję rolnictwa na
środowisko, racjonalne gospodarowanie zasobami oraz modernizację gospodarstw. Konieczne
może być zakupienie nowych maszyn, urządzeń i adaptacja budynków oraz pomieszczeń dla
zwierząt. Kluczowe jest zatem zapewnienie wsparcia inwestycyjnego ekologicznym
gospodarstwom i przetwórcom o potencjale rozwojowym, którzy produkują na rynek oraz mają
szansę dzięki zrealizowanym inwestycjom zwiększyć swoje zorientowanie na rynek
i konkurencyjność.
W Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023-2027 producenci ekologiczni, poprzez liczne
preferencje lub wyodrębnione obszary wsparcia, otrzymali ułatwiony dostęp do środków
przeznaczonych na inwestycje, które są niezbędne do rozwoju i podnoszenia konkurencyjności
polskiego sektora rolnictwa ekologicznego.
W ramach interwencji I.10.1.1– Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające
konkurencyjność (dotacje) PS WPR 2023-2027, w obszarze B wsparcie na operacje

-- 39 of 54 --

39
dotyczące produkcji ekologicznej w gospodarstwach prowadzących taką produkcję na rynek,
w przypadku których co najmniej 80% powierzchni użytków rolnych albo co najmniej 50%
powierzchni użytków rolnych i cała produkcja zwierzęca jest objęte tym system w dniu
składania wniosku o przyznanie pomocy. Inwestycja musi doprowadzić do wzrostu wartości
dodanej brutto (GVA) w gospodarstwie, w szczególności
w wyniku racjonalizacji technologii produkcji lub wprowadzenia innowacji, zmiany profilu
produkcji, poprawy jakości produkcji lub zwiększenia wartości dodanej produktu, co najmniej
o 10% w odniesieniu do roku bazowego w okresie 5 lat od dnia przyznania pomocy. Wielkość
ekonomiczna gospodarstwa uprawnionego do otrzymania pomocy wynosi co najmniej 25 tys.
euro i nie więcej niż 250 tys. euro. O pomoc może ubiegać się rolnik w rozumieniu art. 3 pkt 1
rozporządzenia o Planach Strategicznych WPR, który prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej działalność rolniczą, z której uzyskuje roczny przychód ze sprzedaży w wysokości
co najmniej 45 tys. zł – w przypadku obszaru B.
W ramach interwencji I.10.1.2– Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające
konkurencyjność (instrument finansowy) PS WPR 2023-2027, zakłada się wsparcie
gospodarstw rolnych w dostępie do finansowania poprzez udzielanie gwarancji (gwarancja
spłaty kredytu).
W ramach interwencji I.10.5– Rozwój małych gospodarstw PS WPR 2023-2027,
zaplanowano wsparcie rozwoju małych gospodarstw, to znaczy gospodarstw o wielkości
ekonomicznej poniżej 25 tys. euro, które w wyniku realizacji operacji osiągną wzrost wartości
sprzedaży wyprodukowanych lub przetworzonych produktów rolnych. Operacje mogą
dotyczyć produkcji i przygotowania do sprzedaży produktów rolnych wytwarzanych
w gospodarstwie, rolniczego handlu detalicznego, sprzedaży bezpośredniej oraz dostaw
bezpośrednich. W ramach interwencji wspierane będą inwestycje materialne i niematerialne
związane z ww. operacjami, w tym budowa, modernizacja lub wyposażenie budynków lub
budowli, zakup nowych maszyn i urządzeń. Kryteria wyboru operacji mogą dotyczyć
w szczególności produkcji w systemach jakości. Zakres wsparcia w postaci ryczałtu,
maksymalnie 85 % kosztów operacji, wynosi 120 tys. zł w odniesieniu do gospodarstw
rozpoczynających działalność w zakresie wprowadzania produktów na rynek w ramach tzw.
krótkiego łańcucha dostaw (RHD, sprzedaż bezpośrednia, dostawy bezpośrednie)
oraz gospodarstw prowadzących produkcję ekologiczną.
W ramach interwencji I.11 – Premie dla młodych rolników PS WPR 2023-2027,
zaplanowano wsparcie na rozpoczynanie i rozwój działalności rolniczej w gospodarstwie
rolnym w zakresie wytwarzania nieprzetworzonych produktów rolnych, a także przygotowania
do sprzedaży nieprzetworzonych produktów rolnych wytwarzanych w gospodarstwie.
Wymiana pokoleniowa w rolnictwie oraz udział w systemach jakości będą wiodącymi
zagadnieniami przy wyborze operacji do przyznania pomocy.
Należy podkreślić, że dbanie o rozwój sektora rolno-spożywczego w Polsce, w tym o rozwój
krótkich łańcuchów dostaw, które mają szczególne znaczenie dla poprawy i dywersyfikacji
dochodów rolniczych jest jednym z kierunków rozwoju również sektora rolnictwa

-- 40 of 54 --

40
ekologicznego. W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-
2027 wdrożone są mechanizmy wsparcia rozwoju i modernizacji przetwórstwa rolno-
spożywczego, które mają wzmocnić pozycję rynkową rolników/mikro przedsiębiorców, a także
wpłynąć na dywersyfikację i skracanie etapów łańcucha żywnościowego.
W ramach interwencji I.10.6.1– Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości -
w gospodarstwie PS WPR 2023-2027, zaplanowano wsparcie realizacji działań
inwestycyjnych, które mają wzmocnić pozycję rynkową rolników/mikro przedsiębiorców,
a także wpłynąć na dywersyfikację i skracanie etapów łańcucha żywnościowego. Pomoc
dotyczy inwestycji materialnych i niematerialnych dotyczących przetwarzania
lub sprzedaży/zbywania produktów rolnych (tj. produktów wymienionych w Załączniku nr 1
do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) oraz wytwarzania produktów nierolnych
(pomoc de minimis) z wyłączeniem produktów rybołówstwa i akwakultury. Kryteria wyboru
obejmują m.in. wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktów ekologicznych.
W ramach interwencji I.10.7.1– Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości - poza
gospodarstwem PS WPR 2023-2027, wydzielono oddzielny obszar B dotyczący przetwarzania
i wprowadzania do obrotu ekologicznych produktów rolnych przez przedsiębiorców sektora
MŚP. Obszar ten objęty jest wyższą intensywnością refundacji kosztów kwalifikowalnych
w porównaniu z systemem konwencjonalnym. Wsparcie dotyczy realizacji działań
inwestycyjnych na obszarach wiejskich, które mają wzmocnić pozycję rynkową przetwórców
sektora MŚP objętych systemem produkcji ekologicznej, wpłynąć na dywersyfikację
i skracanie etapów łańcucha żywności ekologicznej na rynkach lokalnych, a także promować
współpracę w ramach łańcucha wartości poprzez obowiązek podpisywania umów na dostawy
pomiędzy rolnikami objętymi systemem produkcji ekologicznej a ekologicznym przemysłem
przetwórczym. W ramach obszaru B wspierane są inwestycje materialne i niematerialne
dotyczące budowy budynków lub budowli, zakupu technologii na cele przetwarzania
produktów rolnych lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych (w tym przechowywania,
sortowania, pakowania, przygotowania do sprzedaży – wyłącznie w przypadku
zorganizowanych form współpracy rolników), inwestycje dotyczące ochrony środowiska,
infrastruktury do przetwarzania odpadów żywnościowych na biokomponenty
lub przetwarzania produktów ubocznych powstałych przy wytwarzaniu produktów rolnych.
Wsparcie sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich przewidziano również w ramach
Inwestycji A1.4.1. pn. Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw
produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących
w łańcuchu Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Celem Inwestycji jest
zwiększenie konkurencyjności i odporności podmiotów łańcucha dostaw produktów rolnych,
spożywczych, rybołówstwa i akwakultury na kryzysy, w tym przyspieszenie inwestycji
prywatnych sektora MŚP, wzmocnienie krótkich łańcuchów dostaw i systemu redystrybucji
żywności oraz zwiększenie konkurencyjności gospodarstw rolnych przez wdrożenie
i upowszechnienie innowacyjnych rozwiązań z zakresu rolnictwa 4.0. Inwestycja obejmować
będzie wsparcie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) przetwórstwa rolno-
spożywczego (podmioty istniejące i nowo zakładane) w zakresie zakupu maszyn

-- 41 of 54 --

41
i urządzeń do przetwarzania, przechowywania, magazynowania i wprowadzania do obrotu
produktów rolnych, rybołówstwa i akwakultury, specjalistycznych środków transportu
do przewozu produktów rolnych oraz rybołówstwa i akwakultury lub do dystrybucji żywności
oraz rozbudowy infrastruktury zakładów, w tym zrównoważonych i innowacyjnych technologii
oraz inwestycji w obszarze gospodarki obiegu zamkniętym, ochrony środowiska, rolnictwa
ekologicznego.
W ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027 przewidziano
wsparcie inwestycyjne dla producentów akwakultury ekologicznej. Hodowcy będą mogli
skorzystać z preferencyjnych zasad w przyznawaniu pomocy w ramach operacji 2.2.1.
pn. „Inwestycje w akwakulturze”.
Źródło finansowania: Środki unijne i budżet krajowy - Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027, Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności
Tabela 11. Wskaźniki dla działania 3)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające
konkurencyjność (dotacje) - obszar B.
2.
Liczba podmiotów
ekologicznych, które
uzyskały wsparcie
w ramach
interwencji PS WPR
2023-2027:
Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości - poza
gospodarstwem - obszar B.
3. Liczba podmiotów ekologicznych, które uzyskały wsparcie
w ramach Inwestycji A1.4.1. Programu Odbudowy i Zwiększania Odporności.
4. Liczba podmiotów ekologicznych, które uzyskały wsparcie
w ramach Działania 2.2.1. Programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa 2021-2027.
4) Działanie: Wsparcie integracji branży
Organizacje producentów lub zrzeszenia organizacji producentów pomagają rolnikom
w ograniczeniu kosztów transakcji i współpracują z nimi podczas przetwarzania
i wprowadzania do obrotu wytworzonych produktów. Organizacje producentów wzmacniają
zbiorową siłę przetargową rolników poprzez koncentrację dostaw, skuteczniejszy marketing,
zapewnianie wsparcia technicznego i logistycznego swoim członkom, pomoc w zarządzaniu
jakością oraz transfer wiedzy. Współpracujący w łańcuchu dostaw rolnicy i przetwórcy (lub
handlowcy) mogą również zrzeszać się w organizacjach międzybranżowych, które służą jako
platforma dialogu, propagująca najlepsze praktyki i przejrzystość rynku.
Wspierane będą działania na rzecz integracji poziomej poprzez możliwości tworzenia grup
producentów rolnych w kategorii produkty rolnictwa ekologicznego. Taką możliwość daje
ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz

-- 42 of 54 --

42
o zmianie innych ustaw23 oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 19 kwietnia 2016 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów,
ze względu na które mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej
wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych24.
W celu uzyskania statusu grupy producentów rolnych lub organizacji producentów, producenci
muszą najpierw utworzyć przedsiębiorstwo, zarejestrować je w Krajowym Rejestrze Sądowym,
a następnie złożyć wniosek o uznanie za grupę producentów rolnych do Dyrektora Oddziału
Regionalnego ARiMR, właściwego ze względu na siedzibę tego przedsiębiorstwa. Do wniosku
musi dołączyć plan biznesowy. Przepisy dopuszczają każdą z form prawnych jako prowadzenie
przedsiębiorstwa przez grupę, jak dotąd powstawały przede wszystkim spółdzielnie i spółki,
rzadziej stowarzyszenia oraz zrzeszenia. Rolnicy decydują, którą formę wybrać. Grupy
producentów rolnych mogą powstawać w 27 kategoriach produktów, np. ziarno zbóż lub
nasiona roślin oleistych, buraków, ziemniaków, roślin energetycznych, roślin przeznaczonych
do produkcji zielarskiej lub farmaceutycznej, lnu i konopi, trzody, bydła, owiec i mleka. Jeśli
producenci prowadzą produkcję ekologiczną, mogą utworzyć grupę producentów ze względu
na produkcję ekologiczną. Zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 19 kwietnia 2016 r. w przypadku rolnictwa ekologicznego wymagane jest członkostwo
minimum 5 producentów w grupie oraz minimum 50 tys. przychodów rocznie z produkcji
sprzedanej łącznie przez członków do grupy producentów rolnych. Wspólne działanie w grupie
służy m.in. obniżeniu kosztów produkcji poprzez możliwość tańszych hurtowych zakupów
środków do produkcji, a także możliwości pozyskiwania nowych rynków zbytu, dzięki
hurtowym dostawom standaryzowanych produktów. W Planie Strategicznym dla WPR na lata
2023-2027 przewidziano wsparcie w następujących interwencjach.
InterwencjaI.13.2 – Tworzenie i rozwój organizacji producentów i grup producentów
rolnych przewiduje wsparcie form zorganizowanych, tj. przedsiębiorstw zarejestrowanych
w Krajowym Rejestrze Sądowym, które następnie uzyskały status grupy producentów rolnych
lub organizacji producentów. Wsparcie jest ukierunkowane na realizację działań
inwestycyjnych, które mają wspomóc budowę wspólnych struktur rolników i jednocześnie
zachować ich trwałość w kierunku wzmacniania ich pozycji rynkowej, zarówno na poziomie
lokalnym jak i dalszym, a także móc wpływać na dalsze etapy łańcucha. Celem interwencji jest
również zwiększanie działalności producentów rolnych we wspólnych strukturach, jakimi są
organizacje producentów i grupy producentów rolnych oraz odpowiednio ich zrzeszenia
i związki. Kryteria wyboru operacji do przyznania pomocy obejmują prowadzenie przez
członków produkcji w systemach jakości żywności, w tym w systemie produkcji ekologicznej.
Interwencja I.13.3 – Promowanie, informowanie i marketing dotyczący żywności
wytwarzanej w ramach systemów jakości żywności przewiduje wsparcie grup producentów,
składających się co najmniej z dwóch członków, którzy wytwarzają na terytorium RP produkty
rolne lub środki spożywcze, przeznaczone bezpośrednio lub po przetworzeniu do spożycia
23 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20000880983
24 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160000577

-- 43 of 54 --

43
przez ludzi w ramach unijnych lub krajowych systemów jakości, w tym w ramach systemu
produkcji ekologicznej. Wsparcie polega na refundacji do 70% kosztów kwalifikowalnych,
poniesionych z tytułu przeprowadzenia działań o charakterze informacyjno-promocyjno-
marketingowym dotyczących produktów wysokiej jakości wytwarzanych w ramach systemów
jakości żywności, w tym produktów ekologicznych pochodzących z systemu produkcji
ekologicznej. Pomoc jest przyznawana beneficjentowi, który nie otrzymuje dofinansowania na
działania promocyjne i informacyjne w rolnictwie ekologicznym, o których mowa w przepisach
o rolnictwie ekologicznym, na zadania objęte realizowaną operacją.
Do zakresu kosztów kwalifikowalnych zalicza się m.in. koszty: reklamy w mediach, (w
szczególności w Internecie, telewizji, radiu lub prasie), promocji w punktach sprzedaży,
przygotowania stoisk, przygotowania materiałów reklamowych, udziału w pokazach,
wystawach lub targach, organizacji szkoleń lub konferencji, przygotowania, administrowania
stroną internetową, profesjonalnego prowadzenia profilu beneficjenta w mediach
społecznościowych do celów związanych z realizacją operacji lub innej profesjonalnie
prowadzonej działalności internetowej dotyczącej realizowanej operacji, najmu powierzchni
reklamowej oraz publikacji broszur, ulotek, plakatów, zaproszeń i innych materiałów
reklamowych.
Interwencja I.13.4 – Rozwój współpracy producentów w ramach systemów jakości
żywności ma na celu wzmocnienie i rozwój współpracy producentów w ramach systemów
jakości żywności, w tym systemu produkcji ekologicznej oraz rozwój produkcji i zapewnienie
dostępności produktów wytwarzanych w ramach systemów jakości żywności na rynku.
Wsparcie obejmuje dwa obszary:
A) zarządzanie współpracą – ryczałt (100%) dotyczący zarządzania wspólnymi działaniami
w danym systemie jakości żywności,
B) refundacja do 70% kosztów kwalifikowalnych wynikających z planu rozwoju współpracy
w danym systemie jakości żywności, polegających na:
1) badaniach, analizach i ekspertyzach;
2) badaniach i analizach laboratoryjnych próbek produktów wytwarzanych w ramach
systemów jakości żywności, których posiadanie jest wymagane w danym systemie
jakości lub niezbędne dla zapewnienia pożądanej jakości produktu przez członków
grupy producentów;
3) doradztwie, szkoleniach, konsultacjach dotyczących danego produktu wytwarzanego
w ramach danego systemu jakości żywności lub metody produkcji;
4) uzyskaniu i utrzymaniu ochrony wspólnego znaku towarowego;
5) pozyskiwaniu licencji i ponoszeniu kosztów opłat związanych z programami
wspierającymi wiedzę i umiejętności, zarządzanie, dostęp do informacji - wyłącznie
w zakresie dotyczącym danego systemu jakości żywności (portale specjalistyczne,
programy do zarządzania, programy wspierające rolnictwo precyzyjne itp.).

-- 44 of 54 --

44
Plan Strategiczny dla WPR na lata 2023-2027 przewiduje możliwość ubiegania się o wsparcie
przez grupy operacyjne europejskiego partnerstwa innowacyjnego na rzecz wydajnego
i zrównoważonego rolnictwa (GO EPI) w ramach interwencji I.13.5– Współpraca Grup
Operacyjnych EPI. Wspierane operacje łączą partnerów dysponujących wiedzą z wzajemnie
uzupełniających się dziedzin oraz opierają się na interaktywnym modelu innowacji. Operacje
objęte wsparciem powinny dotyczyć problemów, potrzeb rolnika lub gospodarstwa rolnego.
Więcej szczegółowych informacji na ten temat znajduje się w rozdziale IV w obszarze III
niniejszego dokumentu.
Z kolei celem interwencji I.7.1 – Poprawa infrastruktury służącej do planowania i
organizacji produkcji, dostosowania produkcji do popytu w odniesieniu do jakości i ilości,
optymalizacji kosztów produkcji i zwrotu z inwestycji oraz stabilizacji cen producentów
owoców i warzyw jest poprawa jakości wyposażenia technicznego, z którego korzystają
organizacje producentów owoców i warzyw lub ich zrzeszenia. Wyposażenie techniczne jest
wykorzystywane do planowania i organizacji produkcji, w tym do utrzymania jakości produktu
w jej procesie, dostosowywania tej produkcji do popytu, optymalizacji jej kosztów oraz
stabilizacji cen producentów owoców i warzyw. W ramach interwencji wspierane będą
inwestycje w aktywa materialne i niematerialne dotyczące m.in. wdrażania krajowych
i unijnych systemów jakości, w tym systemu produkcji ekologicznej.
Cel interwencji I.7.3 – Działania informacyjne, promocyjne i marketingowe w odniesieniu
do produktów, marek i znaków towarowych organizacji producentów owoców i warzyw
PS WPR 2023-2027 obejmuje zwiększenie rozpoznawalności marki lub znaku towarowego
organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów owoców i warzyw, promocji
produktów oferowanych przez organizacje producentów lub zrzeszenia organizacji
producentów owoców i warzyw jak też promocji znaków jakości. Dodatkowo interwencja
przyczynia się do upowszechniania wiedzy wśród konsumentów na temat zdrowych nawyków
żywieniowych poprzez promowanie przez organizacje producentów i zrzeszenia organizacji
producentów zwiększania udziału świeżych owoców i warzyw w diecie. W ramach interwencji
wspierane będą działania polegające m.in. na przeprowadzaniu badań marketingowych
w zakresie promocji ogólnej produktów i promocji znaków jakości.
Źródło finansowania: Środki unijne- Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023-2027
Tabela 12. Wskaźniki dla działania 4)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Tworzenie i rozwój organizacji producentów i
grup producentów rolnych.
2.
Liczba grup zrzeszających
podmioty ekologiczne, które
uzyskały wsparcie w ramach Promowanie, informowanie i marketing dotyczący

-- 45 of 54 --

45
żywności wytwarzanej w ramach systemów
jakości.
3.
interwencji PS WPR 2023-2027:
Rozwój współpracy producentów w ramach
systemów jakości żywności.
5) Działanie: Wsparcie dla producentów ekologicznego materiału rozmnożeniowego
roślin
W związku z coraz mocniej akcentowaną przez Komisję Europejską możliwością odejścia
od stosowania nieekologicznego materiału rozmnożeniowego roślin, a także mając na uwadze
ogólne zasady produkcji ekologicznej, podejmowane są prace mające na celu przyspieszenie
rozwoju sektora ekologicznych producentów nasion i materiału rozmnożeniowego do produkcji
ekologicznej. W ramach rozwiązań legislacyjnych zaplanowano możliwość uzyskania dopłaty
do powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych ekologicznym materiałem
siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany. Przyjęto, że stawki dopłat z tytułu zużycia do
siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w przypadku
materiału siewnego wytworzonego metodami ekologicznymi będą wyższe niż w przypadku
materiału konwencjonalnego.
Źródło finansowania: budżet krajowy.
Tabela 13. Wskaźnik dla działania 5)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Liczba złożonych wniosków o wsparcie na wykorzystanie ekologicznego materiału
siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany.

-- 46 of 54 --

46
Obszar V. Utrzymanie zaufania do systemu produkcji ekologicznej
Według wyników raportu25 z konsultacji społecznych w sprawie przeglądu polityki UE
dotyczącej rolnictwa ekologicznego, 71 % respondentów wyraziło zaufanie do produktów
certyfikowanych jako ekologiczne. W celu utrzymania wysokiego zaufania konsumentów
do produktów ekologicznych oraz systemu kontroli i certyfikacji produkcji ekologicznej istotny
jest bieżący nadzór nad zgodnością prowadzonej produkcji ekologicznej z jej zasadami
i celami, w tym ciągła współpraca i wymiana informacji pomiędzy podmiotami tworzącymi ten
system. Ponadto, nadal będą prowadzone prace dotyczące standaryzacji i harmonizacji działań
tych podmiotów poprzez wypracowywanie skutecznych zgodnych z prawem rozwiązań
mających zastosowanie w praktyce.
1) Działanie: Rozwój i doskonalenie systemu kontroli i certyfikacji produkcji
ekologicznej.
Wszystkie podmioty uczestniczące w systemie kontroli i certyfikacji produkcji ekologicznej
oraz procesy regulujące powiązania pomiędzy tymi podmiotami są weryfikowane
i doskonalone w celu utrzymania wysokiego poziomu kontroli i certyfikacji, wprowadzania
bardziej efektywnych i innowacyjnych rozwiązań, w tym opartych o techniki cyfrowe oraz
uwzględniające zmiany w obowiązujących przepisach dotyczących produkcji ekologicznej.
Działania te będą przyczyniały się do stopniowego obniżania kosztów funkcjonowania
systemu, jednakże bez obniżenia jakości i wiarygodności produkcji ekologicznej.
Ponadto, prowadzona jest współpraca w formie konsultacji i spotkań pomiędzy podmiotami
tworzącymi system kontroli i certyfikacji w produkcji ekologicznej, tj. Ministerstwem
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Głównym Inspektoratem Jakości Handlowej Artykułów Rolno-
Spożywczych, upoważnionymi jednostkami certyfikującymi oraz Polskim Centrum
Akredytacji. Opracowane są, oraz w razie konieczności będą uaktualniane wytyczne
postępowań, stanowiska oraz materiały instruktażowe. Celem tych działań jest przede
wszystkim harmonizacja funkcjonowania jednostek certyfikujących w rolnictwie
ekologicznym oraz podnoszenie standardów kontroli, w szczególności w kontekście
wykrywania niedozwolonych produktów czy substancji w rolnictwie ekologicznym. Produkcja
ekologiczna jest wiarygodna jedynie wtedy, gdy towarzyszy jej skuteczna weryfikacja
i kontrole na wszystkich etapach: produkcji, przetwarzania i dystrybucji.
25 https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/food-farming-fisheries/farming/documents/public-consultation-final-report_en.pdf

-- 47 of 54 --

47
Produkcja ekologiczna podlega kontrolom urzędowym lub innym czynnościom urzędowym
prowadzonym w celu weryfikowania zgodności z przepisami dotyczącymi produkcji
ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych. W celu zapewnienia wysokiego poziomu
kontroli urzędowych, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych,
na mocy porozumienia z Głównym Inspektorem Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Głównym
Inspektorem Sanitarnym oraz Głównym Lekarzem Weterynarii, prowadzą współpracę
dotyczącą zwalczania naruszeń przepisów, w tym wynikających ze stosowania nieuczciwych
praktyk w zakresie produkcji ekologicznej. Weryfikacja przestrzegania przepisów dotyczących
znakowania produktów ekologicznych na rynku ma na celu ochronę zarówno interesów
podmiotów związanych z wprowadzaniem do obrotu odpowiednio oznaczonych produktów
oraz funkcjonowaniem w warunkach uczciwej konkurencji jak również ochronę interesów
konsumentów, umożliwiając im podejmowanie świadomych wyborów.
W ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) ukierunkowano
wsparcie na zapewnienie właściwego zaplecza analitycznego i laboratoryjnego Głównego
Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych w celu zwiększenia
możliwości analitycznych badania jakości żywności, w tym produktów ekologicznych.
Ponadto, system prawny jest stale analizowany pod kątem możliwości wprowadzania dalszych
uproszczeń i ograniczenia obciążeń administracyjnych.
Więcej informacji związanych z systemem kontroli i certyfikacji w produkcji ekologicznej
dostępnych jest na stronach internetowych:
a) https://www.gov.pl/web/rolnictwo/akty-prawne2 - akty prawne dotyczące rolnictwa
ekologicznego;
b) https://www.gov.pl/web/ijhars/system-kontroli-i-certyfikacji - system kontroli
i certyfikacji w produkcji ekologicznej w Polsce;
c) https://www.gov.pl/web/ijhars/jednostki-certyfikujace - lista jednostek certyfikujących
w rolnictwie ekologicznym w Polsce.
Tabela 14. Wskaźnik dla działania 1)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Liczba działań związanych z doskonaleniem systemu kontroli
i certyfikacji produkcji ekologicznej.
2) Działanie: Transfer dobrych praktyk w systemie produkcji ekologicznej
Zgodnie z ustawą o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej kontrole działalności
producentów ekologicznych prowadzone są przez inspektorów rolnictwa ekologicznego,
tj. osoby, które zdały urzędowy egzamin sprawdzający wiedzę z zakresu produkcji
ekologicznej oraz biorą udział w szkoleniach organizowanych przez jednostki certyfikujące
z zakresu zagadnień dotyczących rolnictwa ekologicznego. Prowadzone są szkolenia w celu
transferu wiedzy i dobrych praktyk dotyczących kontroli i certyfikacji produkcji ekologicznej,

-- 48 of 54 --

48
obejmujących relacje pomiędzy administracją publiczną tj. PIORIN, PIW, ARiMR, a także
pomiędzy IJHARS PCA a jednostkami certyfikującymi. Kontynuowane będą również
inicjatywy na rzecz tworzenia warunków do podnoszenia poziomu wiedzy i umiejętności w
ramach współpracy międzynarodowej w odniesieniu do inspektorów rolnictwa ekologicznego
oraz jednostek certyfikujących. Więcej informacji związanych z nabywaniem uprawnień
inspektora rolnictwa ekologicznego dostępne jest pod adresem:
https://www.gov.pl/web/ijhars/egzaminy-na-inspektorow-rolnictwa-ekologicznego.
Tabela 15. Wskaźnik dla działania 2)
Lp. Nazwa wskaźnika:
1. Liczba przeszkolonych inspektorów rolnictwa ekologicznego przez
jednostki certyfikujące.
3) Działanie: Cyfryzacja informacji i danych o produkcji ekologicznej.
Pandemia COVID-19 zmieniła funkcjonowanie gospodarki, w tym także rolnictwa.
Uwidoczniła, jak ważna staje się sprawna komunikacja na odległość oraz możliwość
załatwiania spraw, w tym urzędowych, przez Internet. Rozproszone źródła danych i informacji
o produkcji ekologicznej i producentach ekologicznych mogą utrudniać dostęp do nich,
ograniczać ich wykorzystanie lub podnosić koszty ich pozyskania, co stanowi jedną z barier
rozwoju produkcji ekologicznej w Polsce. Rozwój platform internetowych oraz wykorzystanie
narzędzi informatycznych w wymianie wiedzy, informacji, dobrych praktyk, a także
nawiązywaniu w ten sposób współpracy jest potrzebnym kierunkiem w cyfryzacji sektora
rolnictwa ekologicznego.
Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Radomiu koordynuje i realizuje utworzenie
na jednej platformie kompleksowej bazy informacji o produkcji ekologicznej pn. Cyfrowy
asystent rolnika ekologicznego (w skrócie CARE), w tym producentach ekologicznych,
środkach do produkcji ekologicznej, stosownych rejestrach i wykazach wraz z wytycznymi oraz
interpretacjami przepisów dotyczących produkcji ekologicznej. Baza będzie podlegała bieżącej
aktualizacji. Kompleksowa baza informacji o produkcji ekologicznej jest odpowiedzią
na problemy związane z nadzorem oraz z obciążeniami administracyjnymi rolników,
które związane są z udziałem w systemie kontroli produkcji ekologicznej. Baza przyczyni się
do zwiększenia przejrzystości działań organów administracji, podniesie poziom cyfryzacji tego
sektora produkcji i przyspieszy wymianę informacji oraz umożliwi rolnikom szybki dostęp
do odpowiednich formularzy rejestrów, wniosków czy zgłoszeń.
W ramach współpracy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów oraz jednostek podległych i nadzorowanych przez MRiRW, uruchomiono

-- 49 of 54 --

49
na platformie gov.pl podstronę przeznaczoną dla rolników w ramach tzw. „Okienka dla
rolnika” pod adresem: https://www.gov.pl/web/gov/uslugi-dla-rolnika. „Okienko dla rolnika”
to miejsce w Internecie, w którym rolnicy mają szybki dostęp do e-usług różnych instytucji
wspierających rolnictwo. „Okienko dla rolnika” umożliwia załatwienie określonych spraw
przez Internet oraz w postaci kart informacyjno-formularzowych, które mówią o sposobie
załatwienia danej sprawy, wymaganych dokumentach, a także zawierają odniesienia
do formularzy, jeśli są wymagane. Przykładami e-usług dotyczących produkcji ekologicznej
objętych platformą jest zgłoszenie ekologicznego materiału siewnego, nasion i wegetatywnego
materiału nasadzeniowego do wykazu materiału ekologicznego oraz zezwolenie
na nieekologiczny materiał przeznaczony do reprodukcji roślin w rolnictwie ekologicznym.
Przewiduje się sukcesywne uzupełnianie „Okienka dla rolnika” o nowe e-usługi, w tym również
dotyczące produkcji ekologicznej.
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa-Państwowy Instytut Badawczy zgromadził duży
dorobek naukowy i praktyczny podczas realizacji tematów badawczych na rzecz rolnictwa
ekologicznego z dotacji MRiRW w latach 2004-2023 oraz innych projektów. Wyniki te
są często, zdaniem rolników i doradców, rozproszone w raportach, broszurach i publikacjach,
co stwarza trudność w ich dostępności dla rolników. Ponadto niektórzy rolnicy zwracają się
bezpośrednio do IUNG-PIB z pytaniami dotyczącymi agrotechniki roślin uprawnych
w systemie ekologicznym. Na rynku brak było takiego narzędzia wsparcia dedykowanego dla
rolnictwa ekologicznego, na wzór aplikacji dostępnych dla rolnictwa konwencjonalnego.
Te przesłanki skłoniły IUNG-PIB do opracowania kompleksowego narzędzia - aplikacji
webowej EKO - ZBOŻE do wsparcia decyzji w zakresie ekologicznej produkcji zbóż.
Aplikacja dostępna jest on-line dla szerokiego grona użytkowników na stronie internetowej
IUNG-PIB w zakładce: „Oferta – Programy doradcze online” i pod adresem:
https://ekozboze.iung.pl. Program ma charakter Internetowego Systemu Wspomagania Decyzji
w Rolnictwie Ekologicznym.
Tabela 16. Wskaźnik dla działania 3)
Lp. Nazwa wskaźnika::
1. Liczba e-usług w produkcji ekologicznej.

-- 50 of 54 --

50
Rozdział V. Źródła finansowania działań zawartych w Ramowym Planie Działań dla
Żywności i Rolnictwa Ekologicznego w Polsce na lata 2021– 2030
Źródła finansowania działań zawartych w Ramowym Planie Działań dla Żywności i
Rolnictwa Ekologicznego w Polsce na lata 2021– 2030:
 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020,
 Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027,
 Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności,
 Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich +,
 10 branżowych funduszy promocji produktów rolno-spożywczych,
 budżet krajowy,
Szczegółowe informacje na temat przedmiotowych źródeł wsparcia znajdują się na stronie
internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/wsparcie-rolnictwa-ekologicznego
Rozdział VI. Podsumowanie
W ramach aktualnych prognoz wynikających z danych o produkcji ekologicznej
oraz na podstawie mechanizmów finansowych, rozwiązań legislacyjnych, działań
informacyjno-promocyjnych, działań edukacyjnych, a także działań doradczych,
szkoleniowych i informacyjnych, przedstawionych w niniejszym dokumencie przewiduje się,
że na przestrzeni nadchodzącego dziesięciolecia nastąpi znaczny wzrost liczby producentów
ekologicznych, a cel jakim jest podwojenie powierzchni użytków rolnych objętych systemem
produkcji ekologicznej do 2030 r. jest realny do osiągnięcia.

-- 51 of 54 --

51
Załącznik nr 1. Analiza SWOT
Mocne strony:
1) Dogodne położenie geograficzne w sąsiedztwie
krajów o wysokim popycie i wydatkach na
produkty ekologiczne.
2) Rosnąca świadomość ekologiczna wśród
rolników.
3) Wzrost zainteresowania konsumentów
żywnością ekologiczną.
4) Wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego,
posiadające ukształtowaną strukturę
i potencjał dla dalszego rozwoju, prowadzące
szkolenia i działania doradcze bezpośrednio
u rolników.
5) Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie
oddział w Radomiu jako wyspecjalizowana
jednostka doradcza w zakresie rolnictwa
ekologicznego.
6) Ukształtowana grupa instytutów naukowych
i ośrodków akademickich mających dostęp do
wiedzy i nowych rozwiązań w ramach
finansowanych badań w zakresie rolnictwa
ekologicznego.
7) Wysoki poziom wiedzy i umiejętności
inspektorów rolnictwa ekologicznego,
wykonujących kontrolę na rzecz rolnictwa
ekologicznego.
8) Wprowadzone rozwiązania dotyczące
identyfikacji i transferu najlepszych rozwiązań
w rolnictwie ekologicznym: konkurs na
najlepsze gospodarstwo ekologiczne, centrum
praktycznego szkolenia oraz sieć gospodarstw
demonstracyjnych, bezpośredni kanał wymiany
informacji z doradcami, metodyki produkcji
ekologicznej dla doradców i rolników.
9) Intensywnie rozwijające się przetwórstwo
produktów ekologicznych (zakłady przetwórcze
posiadające certyfikaty) i w efekcie rosnący
udział produktów z tej kategorii na rynku
krajowym oraz wzrost możliwości eksportu
przetworzonych produktów ekologicznych.
10) Wzrost wiedzy konsumentów o rolnictwie
Słabe strony:
1) Niedostatecznie rozwinięty rynek produktów
ekologicznych przekładający się na małą
dostępność produktów oraz ich wysoką cenę.
2) Nierówny rozwój sektora rolnictwa
ekologicznego ze względu na wyraźne
zróżnicowanie Polski na regiony bogatsze
i zdecydowanie biedniejsze oraz dużą
koncentrację popytu w obrębie aglomeracji
miejskich.
3) Relatywnie niska wiedza konsumentów
w zakresie zasad oraz korzyści środowiskowych
i społecznych produkcji ekologicznej.
4) Duże rozdrobnienie gospodarstw rolnych.
5) Mała skłonność rolników do współpracy i
zrzeszania się.
6) Rozdrobniona podaż surowców rolnych
i niewystarczające dostosowanie podaży
do potrzeb przetwórstwa. Niewystarczający
poziom produkcji.
7) Niedostatecznie rozwinięte kanały dystrybucji
produktów ekologicznych. Brak trwałych
i dostatecznie rozwiniętych łańcuchów
produkcji i dystrybucji produktów
ekologicznych (rolnik- przetwórca-handlowiec-
konsument).
8) Niewystarczające zbilansowanie produkcji
roślinnej poprzez produkcję zwierzęcą
w gospodarstwach ekologicznych.
9) Niewystarczająco efektywne mechanizmy
współpracy i transferu wiedzy pomiędzy
sektorem naukowym, doradztwem
i rolnictwem oraz niska świadomość
producentów ekologicznych o dostępnych
opracowaniach, wynikach badań w zakresie
produkcji ekologicznej oraz metodykach
produkcji ekologicznej.
10) Duże uzależnienie możliwości rozwoju
produkcji zwierzęcej od stosowania odstępstw
od zasad produkcji ekologicznej.
11) Niskie zainteresowanie rolników prowadzeniem

-- 52 of 54 --

52
ekologicznym oraz wzrost zainteresowania
konsumentów żywnością ekologiczną.
11) Funkcjonowanie Rady Produkcji Ekologicznej,
która wspiera Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi w zakresie opiniowania i konsultowania
propozycji rozwiązań systemowych w produkcji
ekologicznej.
12) Duży potencjał ekstensywnych gospodarstw
rolniczych oraz ze zrównoważoną produkcją
akwakultury z uwagi na już spełnianie wysokich
standardów jakości oczekiwanej przez
konsumentów.
13) Duży udział obszarów o wysokiej cenności
przyrodniczej sprzyjającej rozwojowi produkcji
ekologicznej i agroturystyce.
14) Żywność ekologiczna utożsamiana jest przez
konsumentów z wysoką jakością, pozytywnym
wpływem na zdrowie, bezpieczeństwem i
korzystnym oddziaływaniem na środowisko, jak
również dbałością o dobrostan zwierząt
gospodarskich. Takie postrzeganie żywności
ekologicznej stanowi źródło wizerunkowej
przewagi konkurencyjnej.
ekologicznej produkcji zwierzęcej, w wyniku
m.in. małej podaży ekologicznego materiału
rozmnożeniowego oraz zwierząt.
12) Brak rozwoju produkcji ekologicznego
materiału rozmnożeniowego oraz zwierząt
do chowu ekologicznego z uwagi na szerokie
stosowanie odstępstw od zasad produkcji.
13) Niska wydajność produkcji ekologicznej
związana z brakiem wiedzy rolników i małą
znajomością przepisów rozporządzenia
2018/848 przez sektor produkcji ekologicznej,
14) Niski poziom wiedzy specjalistycznej (agro i
zootechnicznej) z zakresu produkcji
ekologicznej na poziomie ODR.
15) Niedostateczna wiedza producentów rolnych
w zakresie zasad stosowania tradycyjnego
płodozmianu i innych naturalnych metod
utrzymywania lub podwyższania biologicznej
aktywności gleby.
16) Niedobór siły roboczej na obszarach wiejskich.
Szanse:
1) Wskazanie rolnictwa ekologicznego
i akwakultury ekologicznej jako jednego
z najważniejszych obszarów rozwoju w strategii
„Od Pola do Stołu” oraz Strategii na rzecz
Bioróżnorodności.
2) Podnoszenie się świadomości środowiskowo-
ekologicznej społeczeństwa i w efekcie wzrost
zainteresowania produktami ekologicznymi
oraz wzrost popytu na te produkty, zarówno
w Polsce jak też za granicą.
3) Duży potencjał dla dalszego rozwoju sektora
rolnictwa i akwakultury ekologicznej.
4) Podnoszenie się świadomości środowiskowo-
ekologicznej mieszkańców obszarów wiejskich
i w efekcie rozwój rolnictwa przyjaznego
środowisku, w tym rolnictwa ekologicznego.
5) Poprawienie systemu powiązań, współpracy
i transferu wiedzy na linii nauka - praktyka.
Zagrożenia:
1) Powolny rozwój rynku produktów
ekologicznych.
2) Wzrost cen żywności, rosnąca inflacja.
3) Rosnąca konkurencja ze strony producentów
wytwarzających produkty ekologiczne
w innych krajach Unii Europejskiej jak
i w krajach trzecich.
4) Ryzyko braku trwałości ekonomicznej
gospodarstw.
5) Rosnące zanieczyszczenie środowiska środkami
niedopuszczonymi w produkcji ekologicznej,
negatywnie wpływające na możliwość
prowadzenia takiej produkcji lub zwiększające
ryzyko jej prowadzenia.
6) System produkcji ekologicznej jest oparty na
zaufaniu konsumentów do systemu kontroli
i certyfikacji. Błędy pojedynczych podmiotów
w sektorze lub w systemie kontroli

-- 53 of 54 --

53
6) Poprawienie jakości komunikowania
się pomiędzy podmiotami na rynku.
7) Konsolidacja branży i podejmowanie
wspólnych działań.
8) Możliwość otrzymania dużego wsparcia
finansowego przeznaczonego na rolnictwo
ekologiczne w ramach WPR
9) Rozwój kanałów dystrybucji produktów
ekologicznych.
10) Rozwój internetowej sieci sprzedaży produktów
ekologicznych.
11) Wysoki poziom korzystania z Internetu
i mediów społecznościowych wśród młodych
rolników.
12) Relatywnie niskie zanieczyszczenie środowiska
w Polsce środkami do produkcji
np. pestycydami i nawozami mineralnymi.
13) Dobrze zachowana bioróżnorodność terenów
rolniczych.
14) Lepsza jakość oraz większe zaufanie
konsumentów do polskich produktów
ekologicznych w porównaniu do
importowanych.
15) Uruchomiona baza zwierząt do produkcji
ekologicznej.
16) Poszerzenie zakresu produktów objętych
przepisami o rolnictwie ekologicznym.
17) Zwiększenie działań promocyjnych rolnictwa
ekologicznego, mających wpływ między innymi
na zmiany nawyków żywieniowych
społeczeństwa.
18) Zmniejszenie podaży importowanych
produktów ekologicznych.
19) Komisja Europejska zauważa potrzebę
uproszczenia przepisów w zakresie rolnictwa
ekologicznego jako sektora, który jest
priorytetem i zapewnia ważny wkład
w zrównoważoną produkcję.
20) Potencjalnie bardzo chłonny rynek wewnętrzny
uzależniony od wzrostu zamożności
społeczeństwa.
i certyfikacji mogą rzutować na postrzeganie
całego sektora lub systemu.
7) Niekorzystne zmiany przepisów prawnych UE
oraz możliwość wystąpienia różnej
ich interpretacji.
8) Pogłębiający się niedobór siły roboczej
na obszarach wiejskich.
9) Wysokie marże pośredników w handlu
produktami ekologicznymi.
10) Mała chęć rolników do zrzeszania się.
11) Duże rozdrobnienie upraw i sąsiedztwo
z uprawami konwencjonalnymi jako źródło
zanieczyszczeń produktów ekologicznych.
12) Spektrum działania dostępnych do stosowania
w rolnictwie ekologicznym środków ochrony
roślin nie pokrywa całego zapotrzebowania.
13) Wzrost cen środków do produkcji.
14) Niewystarczająca dostępność produktów
ekologicznych w sklepach znajdujących się
w mniejszych miejscowościach lub na wsi.
15) Koszty certyfikacji przetwórstwa ekologicznego
są zbyt wysokie dla małych producentów
ekologicznych.
16) Ryzyko niekorzystnego wpływu pogody na
plony.
17) Zmiany preferencji i nawyki zakupowe
konsumentów.
18) Ryzyko niepewnej sytuacji geopolitycznej
wywołanej np.: konfliktami zbrojnymi i
barierami handlowymi.
19) Zmiany klimatyczne i towarzyszące im
gwałtowne zjawiska pogodowe oraz
niekorzystne czynniki abiotyczne (np. wysokie
temperatury, susze, gwałtowne burze, niedobory
wody, degradacja gleb) oraz biotyczne (np.
szkodniki, choroby roślin, zwierząt i ludzi).

-- 54 of 54 --