Interpelacja w sprawie rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) w Polsce oraz wsparcia dla inwestycji w zieloną energię
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12252
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) w Polsce oraz wsparcia dla inwestycji w zieloną energię
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 12-09-2025
Rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE) jest niezbędnym elementem transformacji energetycznej, którą Polska musi przejść w odpowiedzi na wyzwania związane z globalnym ociepleniem oraz potrzebą ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. OZE stanowią kluczowy element unijnej polityki klimatycznej oraz krajowej strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju. W Polsce, mimo postępującej transformacji, wciąż istnieją bariery, które utrudniają pełne wykorzystanie potencjału energii odnawialnej, zwłaszcza w małych i średnich przedsiębiorstwach, jak również w gospodarstwach domowych.
Wiele osób, szczególnie na obszarach wiejskich, nie ma wystarczającej wiedzy ani środków, aby zainwestować w panele fotowoltaiczne, kolektory słoneczne czy pompy ciepła. Istnieje także potrzeba dostosowania infrastruktury energetycznej, w tym modernizacji sieci elektroenergetycznych, które pozwolą na efektywne przyłączenie nowych instalacji OZE.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu przyspieszenia rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce do 2030 roku?
Jakie środki finansowe w ramach funduszy krajowych i unijnych zostaną przeznaczone na wspieranie inwestycji w OZE, szczególnie dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz osób prywatnych?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie ulg podatkowych lub innych form wsparcia dla osób i firm inwestujących w odnawialne źródła energii, w tym panele fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe czy pompy ciepła?
Jakie programy edukacyjne i doradcze są dostępne dla obywateli, którzy chcą zainwestować w OZE, szczególnie na terenach wiejskich?
Jakie działania ministerstwo podejmuje w celu modernizacji krajowej infrastruktury energetycznej, by wspierała ona integrację zróżnicowanych źródeł energii odnawialnej, w tym energii wiatrowej i słonecznej?
Zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w polskim miksie energetycznym to kluczowy krok w kierunku osiągnięcia celów klimatycznych oraz poprawy jakości powietrza. OZE stanowią fundament dla przyszłości energetycznej Polski i Europy.
Z wyrazami szacunku Marek Matuszewski
Poseł na Sejm RP
Minister Paulina Hennig-Kloska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 20 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (21)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
52650 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
DOZE-PL.050.8.2025.GS
3993943.16078654.13115547
Warszawa, 27-10-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Marka Matuszewskiego, K10INT12252
Temat: w sprawie rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) w Polsce oraz wsparcia dla
inwestycji w zieloną energię
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Posła Marka Matuszewskiego (nr K10INT12252), poniżej
przekazuję odpowiedź.
1. Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu
przyspieszenia rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce do 2030 roku?
Ministerstwo podejmuje szereg działań, w tym w obszarze implementacji unijnych
rozwiązań do prawodawstwa krajowego, których głównym celem jest podjęcie wysiłku
realizacji wiążącego celu UE w zakresie OZE w 2030 r. na poziomie co najmniej 42,5%.
Temu działaniu służą trwające prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o
odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (numer w wykazie prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów: UC118). Projekt implementuje przepisy
dyrektywy 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r. zmieniającej dyrektywę Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania
stosowania energii ze źródeł odnawialnych (dalej: „RED III”).
W ramach projektu planowane są działania służące wsparciu potencjalnych i obecnych
wytwórców OZE w działaniach służących zwiększaniu wykorzystania energii odnawialnej
w:
sektorze budownictwa,
przemyśle, w tym w zakresie ciepła i chłodu odpadowego,
w sektorze ogrzewnictwa i chłodnictwa, w tym w zakresie ciepła i chłodu
odpadowego,
w systemach ciepłowniczych i chłodniczych, w tym w zakresie ciepła i chłodu
odpadowego.
W ramach prac planuje się kontynuację upraszczania procedur wydawania zezwoleń w
procesie inwestycji w odnawialne źródła energii poza obszarami przyspieszonego rozwoju,
dla instalacji modernizowanych oraz dla fotowoltaiki i pomp ciepła, ułatwienia w zakresie
-- 1 of 18 --
integracji systemu odnawialnej energii elektrycznej, czy wprowadzenie możliwości
odstępstwa od zasady kaskadowego wykorzystania biomasy i zapewnienie stosowania
kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych dla paliw z
biomasy.
Przepisy dyrektywy są także wdrażane również dwoma innymi projektami – projektem
ustawy o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (UC106) oraz
projektem ustawy o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w
morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (UD 162, projekt ustawy
offshore wind)), który został już przyjęty przez Parlament, a obecnie czeka na podpis
Prezydenta RP.
W celu zwiększenia ogólnego udziału OZE w krajowym zużyciu energii brutto oraz
ponownego procedowania rozwiązań zawartych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2025 r. o
zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych
ustaw MKiŚ w dalszym ciągu proceduje projekt w nowej formie. W dniu 23 października
2025 r. przekazano do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wniosek o wpisanie projektu
ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw do
Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
Głównym elementem nowego projektu ustawy będą rozwiązania wpływające na rozwój
rynku biogazu, biogazu rolniczego i biometanu przez wprowadzenie aukcyjnego systemu
wsparcia dla instalacji wytwarzających biometan o mocy zainstalowanej elektrycznej
większej niż 1 MW oraz wprowadzenie ułatwień dla gazociągu bezpośredniego, za pomocą
którego będzie dostarczany biogaz, biogaz rolniczy lub biometan. Projekt zakłada także
wprowadzenie regulacji mających na celu usprawnienie procesów inwestycyjnych
w lądowej energetyce wiatrowej.
Regulacje, które będą zawarte w nowelizacji dotyczą następujących obszarów:
1. Obszar biometanu, biogazu i biomasy:
a. wprowadzenie wsparcia dla biometanu w instalacjach powyżej 1 MW –
system aukcyjny,
b. umożliwienie lokalizowania wszystkich biogazowni rolniczych powyżej 1
MW na podstawie uchwały rady gminy,
c. wprowadzenie definicji oraz określenie zasad funkcjonowania gazociągu
bezpośredniego biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu,
d. liberalizacja systemu aukcyjnego dla źródeł paliwowych.
2. Pozostałe zmiany:
a. zmiana poziomu dopłat do ceny rynkowej w systemie wsparcia
operacyjnego (tzw. FIP w ramach wsparcia operacyjnego),
b. zmiana restrykcyjnych warunków wsparcia dla zmodernizowanych
hydroelektrowni,
c. zmiana poziomu wsparcia dla instalacji zmodernizowanych,
d. umożliwienie budowy lub montażu nowej instalacji w miejscu instalacji
zdemontowanej.
Powyższy projekt ustawy będzie zawierał również regulacje wspierające rozwój spółdzielni
energetycznych i prosumentów energii odnawialnej, dotyczący:
a. udostępniania przez operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD) danych
pomiarowych na wniosek spółdzielni, a nie jak obecnie spółdzielni
energetycznej,
-- 2 of 18 --
b. doprecyzowania trybu i kolejności postępowania spółdzielni oraz
spółdzielni energetycznych w odniesieniu do zawieranych umów ze
sprzedawcą oraz rejestracji w wykazie KOWR,
c. propozycji zmiany znoszącej obowiązek przekazywania sprawozdań
rocznych do KOWR,
d. doprecyzowania przepisów mających zastosowanie do procesów
zakładania, rejestracji, przystępowania członków, włączania punktów
poboru energii do spółdzielni energetycznej, a także do późniejszego
zarządzania energią elektryczną, jak również biogazem, biogazem
rolniczym, biometanem i ciepłem, poprzez ich bilansowanie, rozliczanie,
zakup i dostarczanie, pomiędzy sprzedawcą, spółdzielnią energetyczną i
poszczególnymi członkami. W szczególności, regulacje te precyzują, że do
powyższych procesów zastosowania nie mają przepisy ustawy z dnia 11
września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz.
1320),
e. zwiększenia mocy magazynu do 2,2 mocy mikroinstalacji przy przyłączaniu
ich do sieci elektroenergetycznej na zgłoszenie, co ma na celu zwiększenie
autokonsumpcji energii produkowanej przez prosumentów i w efekcie
lepszą integrację z instalacjami OZE i tym samym wsparcie elastyczności
systemu elektroenergetycznego.
Należy zauważyć, że poza obecnie podejmowanymi działaniami na rzecz rynku rozwoju
biogazu i biometanu w Polsce, Ministerstwo Klimatu i Środowiska w ostatnich latach
przyjęło szereg działań wspierających ten rynek. Jako najważniejsze działania resortu
klimatu z ostatnich lat można wymienić następujące:
• Podniesiona została cena referencyjna dla biogazu, biogazu rolniczego, składowisk
odpadów i ścieków: w 2022 r. o ok. 25%, która w 2023 r. została podwyższona o
kolejne 11,9% na mocy Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska – co
przekłada się na atrakcyjniejsze warunki dla inwestorów biogazowych;
• Stworzono pierwsze regulacje dla rynku biometanu, m.in. FIP (Feed in Premium) dla
biometanu (instalacje do 1 MW) w oparciu o cenę referencyjną;
• Katalog inwestycji celu publicznego wymienionych w ustawie o planowaniu
przestrzennym został rozszerzony o biogazownie budowane na istniejących
oczyszczalniach ścieków i składowiskach odpadów;
• Reforma systemu planowania przestrzennego wprowadziła uproszczone procedury
lokalizacji nowych inwestycji w odnawialne źródła energii (w tym biogazowni);
• Przyjęto Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 6 sierpnia 2022 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania
systemu gazowego, które umożliwiło dostarczanie biometanu do odbiorców za
pośrednictwem sieci gazowej.
• Zmieniono przepisy określające wymagania jakościowe dla wszystkich gazów
wprowadzanych do sieci gazowej, w tym biometanu – odchylenie średniej wartości
opałowej brutto zostało zwiększone do 4%, co stanowi ułatwienie we
wprowadzaniu biometanu do sieci gazowej.
• Przyjęto ustawę z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji
inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych oraz ich eksploatacji. Ustawa
przewiduje szereg ułatwień w procesie inwestycyjnym biogazowni rolniczych (w
zakresie przyłączeń, decyzji o pozwoleniu na budowę).
W kontekście morskiej energetyki wiatrowej (MEW) uprzejmie informuję, że projekt ustawy
offshore wind ma na celu przyspieszenie realizacji inwestycji oraz poprawę warunków
prowadzenia działalności w zakresie projektów morskich farm wiatrowych (MFW).
-- 3 of 18 --
Proponowane zmiany mają na celu usprawnienie procesów inwestycyjnych, zwiększenie
konkurencyjności sektora odnawialnych źródeł energii oraz dostosowanie krajowego
porządku prawnego do wymogów wynikających z polityki klimatyczno- energetycznej Unii
Europejskiej.
Przede wszystkim w projekcie ustawy offshore wind proponuje się wprowadzenie zmian w
aukcyjnym systemie wsparcia morskiej energetyki wiatrowej obejmujące:
warunkową prekwalifikację;
weryfikację liczby wydanych zaświadczeń o dopuszczeniu do aukcji oraz wniosków
o wydanie zaświadczeń o dopuszczeniu do aukcji;
umożliwienie przeprowadzenia aukcji interwencyjnej w 2026 r. w przypadku gdyby
aukcja w 2025 r. nie została rozstrzygnięta;
umożliwienie obszarom z I fazy uczestniczenie w aukcjach w odniesieniu do
niewykorzystanej mocy;
umożliwienie złożenia dwóch oddzielnych ofert aukcyjnych dla dwóch MFW
zlokalizowanych w granicach tego samego obszaru wskazanego w załączniku 2 do
ustawy offshore wind pod warunkiem posiadania osobnego wyprowadzenia mocy;
dostosowanie przepisów do rozliczania ujemnego salda w całości lub części w euro;
zmianę sposobu waloryzacji wsparcia w przypadku przyznania prawa do pokrycia
ujemnego salda na zasadach aukcyjnych;
doprecyzowanie i uproszczenie procedury dopuszczenia do udziału w aukcji i zasad
składania ofert w aukcji.
Proponuje się również wprowadzenie zmian mających na celu zagwarantowanie, że również
w przypadku tzw. rynkowego redysponowania MFW w okresie, w którym operator systemu
przesyłowego elektroenergetycznego nie gwarantuje pełnego wyprowadzenia mocy,
wytwórca będzie miał możliwość uzyskania od Zarządcy Rozliczeń prawa do pokrycia
ujemnego salda jako formy rekompensaty za ograniczenie produkcji w wyniku
redysponowania.
Dodatkowo zostało dodane umożliwienie sprzedaży energii elektrycznej produkowanej w
trakcie okresu oddawania MFW do użytkowania na rynkach: dnia następnego, dnia
bieżącego oraz bilansującym. Pozostałe przepisy wprowadzają możliwość mikroprzesunięć
fundamentów morskich turbin wiatrowych lub stacji elektroenergetycznych, a także
współdzielenie przez więcej niż jedną MFW tej samej stacji elektroenergetycznej
zlokalizowanej na morzu lub zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy lub ich
elementów.
Zmodyfikowano także regulacje związane z kumulacją pomocy publicznej, tak aby pomoc
inwestycyjna przeznaczona na realizację inwestycji w zakresie morskiej farmy wiatrowej
wraz z zespołem urządzeń służących do wyprowadzenia mocy była uwzględniana w takiej
samej części, w jakiej moc tej instalacji została objęta wnioskiem koncesyjnym.
W projekcie ustawy offshore wind zaproponowano zmianę przepisów w zakresie czasu
pracy w portach morskich lub bazach serwisowych. Ponadto wprowadzono brak możliwości
ubiegania się o przyznanie ponownego prawa do pokrycia ujemnego salda dla danej MFW,
dla której wcześniej przyznano wsparcie. Dokonano zmiany katalogu okoliczności
uniemożliwiających wytwórcy realizację inwestycji w zakresie morskiej farmy wiatrowej
zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym, a także pewnych modyfikacji
redakcyjno-technicznych w celu wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych.
-- 4 of 18 --
Pozostałe zmiany dotyczą następujących obszarów:
o Ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej
i administracji morskiej:
wydłużenie terminu ważności pozwoleń i uzgodnień lokalizacyjnych dla morskich
farm wiatrowych oraz zespołu urządzeń wyprowadzających moc;
tworzenie stref ochronnych i bezpieczeństwa dla MFW;
niezbędne uproszczenia terminologiczne.
o Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zakresie doprecyzowania
terminologicznego definicji budowli.
o Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze w zakresie składania
dokumentacji w formie elektronicznej.
o Ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim:
zdefiniowanie personelu do obsługi MFW;
udostępniania danych niezbędnych do sporządzenia ekspertyz technicznych;
terminy dotyczące certyfikatu zgodności projektowej.
o Ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu w zakresie czasu pracy personelu
przemysłowego do obsługi morskich farm wiatrowych.
o Ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne w zakresie zwolnienia z opłaty za grunty
pokryte wodami Skarbu Państwa stref ochronnych i stref bezpieczeństwa dla kabli
MFW i inwestycji realizowanych przez OSP.
Wprowadzenie ww. rozwiązań stanowi kolejny etap wsparcia dla rozwoju MEW, uznawanej
za jeden z filarów transformacji energetycznej Polski. Rozwój tego sektora przyczynia się do
stabilizacji cen energii, wzrostu konkurencyjności gospodarki oraz tworzenia nowych miejsc
pracy w perspektywie najbliższych lat.
W celu dalszego rozwoju sektora OZE w Polsce, Ministerstwo Klimatu i Środowiska w
ramach projektu ustawy UD162 wprowadza także dodatkowe rozwiązania służące
dalszemu przyspieszaniu inwestycji w odnawialne źródła energii, takie jak stworzenie
cyfrowych map potencjału OZE oraz opracowanie ram prawnych dla wyznaczania
obszarów przyspieszonego rozwoju OZE (OPRO).
Mapowanie OZE umożliwi lepszą identyfikację obszarów o największym potencjale dla
rozwoju odnawialnych źródeł energii i tym samym będzie wspierać lokalne strategie
energetyczne. Mapy zostaną zintegrowane z krajowym portalem obejmującym
infrastrukturę informacji przestrzennej (Geoportal), umożliwiającą dostęp do zebranych
danych oraz ich dalszą analizę i wykorzystanie (zwłaszcza na potrzeby wyznaczania OPRO.
Opracowanie map potencjału dla wszystkich najważniejszych technologii spodziewane jest
do końca br.
Poza podstawą prawną dla mapowania, projekt UD162 zawiera także ramy prawne dla
wyznaczania OPRO, które będą ściśle związane z ww. mapowaniem, stanowiąc podzbiór
obszarów o największym potencjale do lokalizowania poszczególnych rodzajów instalacji
OZE.
OPRO mają zostać wyznaczone na powierzchniach i terenach niebudzących wątpliwości
z punktu widzenia ochrony środowiska, co docelowo ma pozwolić na znaczące skrócenie
etapu wydawania decyzji środowiskowej, uznawanego za najbardziej czasochłonny, dzięki
czemu proces inwestycyjny ma zostać znacząco skrócony (do 12 miesięcy).
Powyższe działania stanowią implementację dyrektywy RED III oraz realizują kamienie
milowe KPO.
-- 5 of 18 --
W ww. projekcie ustawy zaproponowano także regulacje prawne, których celem jest:
umożliwienie prowadzenia działalności spółdzielni energetycznych w gminach
miejskich. Zaproponowana zmiana wychodzi naprzeciw znacznemu
zainteresowaniu gmin, spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, a także innych
podmiotów zlokalizowanych poza obszarami gmin wiejskich i miejsko-wiejskich.
Rozwiązanie to pozwoli na znaczną redukcję w kosztach energii, stając jednocześnie
naprzeciw problemowi ubóstwa energetycznego.
umożliwienie zawierania umów na zakup energii elektrycznej, ciepła lub paliw w
ramach klastra energii przez JST i spółki z ich udziałem od innych członków tego
klastra, po spełnieniu wymagań określonych w projektowanych przepisach. W
takim przypadku JST nie będzie zobowiązana do stosowania regulacji zawartych w
ustawie Prawo Zamówień Publicznych. Projektowane regulacje umożliwią JST
nabywanie tańszej energii wytworzonej w strukturze klastra, co zachęci je do
inicjowania i rozwijania współpracy w ramach klastrów energii.
poprawa warunków funkcjonowania prosumenta lokatorskiego, w tym poprzez
zniesienie wymogu umiejscowienia instalacji na budynku, co umożliwi
wykorzystanie powierzchni, które naturalnie nadają się do montażu instalacji OZE,
np. dachów garaży i wiat parkingowych.
Powyższy projekt regulacji przyczyni się do bardziej dynamicznego rozwoju lokalnych
inicjatyw energetycznych, jakimi są spółdzielnie energetyczne, klastry energii i prosument
lokatorski, działających w oparciu o istniejący lokalnie potencjał odnawialnych źródeł
energii.
W celu wdrożenia dyrektywy RED III w sektorze transportu trwają prace nad
przygotowaniem projektu ustawy o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach
ciekłych oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii (nr UC106). Projekt przewiduje m.in.:
podniesienie Narodowego Celu Wskaźnikowego (NCW) do poziomu 29% udziału
energii odnawialnej w transporcie w 2030 r., zgodnie z art. 25 RED III,
wprowadzenie podcelów: co najmniej 5,5% biokomponentów zaawansowanych
oraz 1% paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego,
dostosowanie systemu NCW do wymagań unijnych poprzez większą rolę
biokomponentów zaawansowanych, energii elektrycznej z OZE i paliw
alternatywnych (m.in. SAF, biometan),
utrzymanie modelu realizacji celu w oparciu o udział OZE w transporcie, a nie o
redukcję emisji gazów cieplarnianych; wybór ten wynika z obecnych uwarunkowań
krajowych, w tym niskiego poziomu elektromobilności i ograniczonego
wykorzystania energii elektrycznej z OZE,
rola poszczególnych nośników energii – obok biokomponentów I generacji, których
stosowanie pozostaje ograniczone do maks. 6,2% udziału, przewiduje się
zwiększone wykorzystanie biokomponentów zaawansowanych (m.in. HVO, co-
HVO), rozwój biometanu, energii elektrycznej z OZE oraz – w perspektywie
długoterminowej – paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego,
rozszerzenie obowiązków raportowych zgodnie z unijną bazą danych UDB, a także
wzmocnienie nadzoru nad systemami certyfikacji i jednostkami certyfikującymi
przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.
Realizacja założeń RED III poprzez projekt UC106 ma na celu nie tylko spełnienie
zobowiązań unijnych, ale także dywersyfikację źródeł dostaw energii, wzmocnienie
bezpieczeństwa paliwowego państwa i wsparcie rozwoju krajowego sektora rolno-
spożywczego poprzez stabilny popyt na surowce wykorzystywane do wytwarzania
biokomponentów.
-- 6 of 18 --
Ministerstwo współpracuje z innymi resortami w obszarze przyspieszenia rozwoju
odnawialnych źródeł energii w tym m.in. z:
Ministerstwem Energii (opracowanie Projektu Krajowego Planu w dziedzinie
Energii i Klimatu do 2030 r. z perspektywą do 2040 r. który określa cele
wykorzystania OZE w różnych sektorach),
Ministerstwem Rozwoju i Technologii przy opracowaniu m.in.:
o Projektu Krajowego planu renowacji budynków (KPRB). KPRB określi
scenariusze wykorzystania OZE w sektorze budownictwa do 2050 r. Nasz
resort kładzie nacisk na zwiększenie udziału energii z OZE poprzez m.in.
wskazanie roli społeczności energetycznych, obowiązkowych standardów dla
nowych i poddawanych renowacji budynków, integracji OZE z systemami
magazynowania energii czy systemami automatyki i zarządzania energią w
budynkach.
o Projektu rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny
odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z projektem rozporządzenia
budynek i jego instalacje będą projektowane i wykonywane w taki sposób, aby
źródło ciepła, źródło chłodu i źródło energii elektrycznej w budynku nie
emitowało na miejscu dwutlenku węgla z paliw kopalnych, a roczne
zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną w budynku było
pokrywane z wykorzystaniem OZE. Wymaganie to będzie obowiązywać w
przypadku budynku będącego własnością jednostki sektora finansów
publicznych od 1 stycznia 2028 r., a w przypadku pozostałych budynków od 1
stycznia 2030 r. Rozporządzenie określi również m.in. wymagania służące
zwiększeniu wykorzystania OZE w budynkach, w tym energii dostarczanej
przez społeczność energetyczną.
o Projektu rozporządzenia w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki
energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki
energetycznej. Projekt rozporządzenia wprowadza sposób wyznaczania
charakterystyki energetycznej, sporządzania świadectwa charakterystyki
energetycznej oraz wzory świadectw charakterystyki energetycznej, które
uwzględniają kwestie wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Nowe
wzory świadectwa charakterystyki energetycznej będą informowały o
wykorzystaniu OZE na pierwszej stronie świadectwa.
Ministerstwo podejmuje też działania doraźne, czego przykładem jest planowana
interwencja w związku ze spadkiem opłacalności inwestycji w nowe wielkoskalowe farmy
fotowoltaiczne. Problem tzw. kosztu profilu, który jest ponoszony przez tego typu
wytwórców, tyczy się w największym stopniu wytwórców energii z instalacji PV, gdyż
nasycenie systemu elektroenergetycznego energią wyprodukowaną z instalacji PV ma
istotny wpływ na ceny energii elektrycznej w godzinach, kiedy z powodów sprzyjających
warunków pogodowych instalacje fotowoltaiczne produkują energię z największą mocą.
Sytuacja ta spowodowała, że część inwestorów już wstrzymała, albo rozważa wstrzymanie
budowy instalacji fotowoltaicznych, które wygrały aukcję wyczekując na zmianę tej
niekorzystnej dla nich sytuacji, godząc się nawet na utratę wpłaconych kaucji. Żeby zaradzić
temu niekorzystnemu zjawisku ustawą z dnia 5 sierpnia 2025 r. zmianie ustawy o
inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw planowano
wprowadzić przepis epizodyczny, który dawał możliwość bardziej korzystnego rozliczenia
ujemnego salda do końca 2027 r.
Z tej dodatkowej możliwości mieli skorzystać wytwórcy energii elektrycznej wytworzonej z
odnawialnych źródeł energii w instalacji odnawialnego źródła energii wykorzystującej do
wytworzenia energii elektrycznej wyłącznie energię promieniowania słonecznego, który
-- 7 of 18 --
wygrali aukcję i zdeklarują się nie wprowadzać do sieci więcej niż 50% mocy zainstalowanej,
co byłoby bardzo korzystne dla systemu elektroenergetycznego. Skorzystanie z możliwości
rozliczania ujemnego salda na zasadach określonych w projekcie miało być całkowicie
dobrowolne. Podmioty, które by nie zadeklarowały chęci rozliczania ujemnego salda na
zaproponowanych w projekcie zasadach, mogłyby rozliczać ujemne saldo na zasadach
dotychczasowych. Przedmiotowe regulacje będą procedowane w kolejnych projektach
legislacyjnych.
Warto dodać, że resort klimatu i środowiska prowadzi także działania umożliwiające
digitalizację procesów inwestycyjnych OZE. Obecnie realizowane są prace na rzecz
utworzenia platformy cyfrowej na potrzeby wydawania pozwoleń w zakresie odnawialnych
źródeł energii. Jest to działanie wpisujące się w proces cyfryzacji procedur
administracyjnych dla OZE oraz realizujące kamienie milowe KPO, które ma zapewniać
cyfrowe wnioskowanie i rozpatrywanie wniosków na wszystkich etapach
administracyjnych, wymaganych do realizacji inwestycji i eksploatacji instalacji OZE
(z wyjątkiem podłączenia do sieci).
Uruchomienie ww. platformy planowane jest na II półrocze 2026 r.
Co zaś się tyczy kwestii podejmowanych działań mających na celu rozwój energetyki
wiatrowej na lądzie należy podkreślić, że w dniu 23 kwietnia 2023 r. weszła w życie ustawa
z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 553). Przepisy tego aktu utrzymują
generalną zasadę 10H. Odległość planowanej elektrowni wiatrowej od zabudowy
mieszkaniowej może w drodze wyjątku być zmniejszona do 700 metrów przez radę gminy
w ramach uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nowelizacja ustawy o inwestycjach rozpoczęła proces stopniowej liberalizacji zasad
lokalizowania elektrowni wiatrowych na lądzie. Dzięki niej inwestycje wiatrakowe mają
obecnie możliwość realizacji. Niemniej jednak z punktu widzenia bezpieczeństwa
energetycznego państwa, przyjęte zmiany zostały uznane za niewystarczające. Nowelizacja
ustawy o inwestycjach nie zlikwidowała barier, których efektem jest zbyt długi czas
realizacji inwestycji energetyce wiatrowej na lądzie, a w niektórych obszarach wprowadziła
nowe bariery wydłużające jeszcze bardziej proces inwestycyjny.
Powyższe wymaga przede wszystkim od MKiŚ przygotowania takiego środowiska
regulacyjnego, w którym te procesy inwestycyjne dla instalacji OZE będą zachodziły jeszcze
szybciej. Aby zrealizować tak zakładane cele należy przyśpieszyć proces wydawania
pozwoleń oraz umożliwić równoległe prowadzenie procedur – tam, gdzie nie stoi to w
sprzeczności z potrzebą upodmiotowienia społeczności lokalnych mieszkających przy
wiatrakach.
Zawetowana przez Prezydenta RP ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o
inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw realizowała
powyższe cele. Niemniej jednak MKiŚ nie ustaje w działaniach mających na celu dalszą
transformację energetyczną Polski, w kierunku zazielenienia miksu energetycznego i
obniżania kosztów energii. Priorytetem w tym zakresie jest stworzenie takich rozwiązań
prawnych, które przyśpieszą wydawanie pozwoleń. Istotnym obszarem jest także
uproszczenie przeprowadzenia repoweringu elektrowni wiatrowych.
Obecnie procedowany jest projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego
rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
(RD239). Celem przedmiotowego projektu jest stworzenie preferencyjnych warunków dla
inwestycji polegających na rozbudowie, przebudowie lub montażu instalacji
wykorzystujących do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru, które obecnie
-- 8 of 18 --
kwalifikują się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na
środowisko i zlokalizowane są poza formami ochrony przyrody. Projektowana zmiana
dotyczyć będzie zwolnienia z obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach jedynie repoweringu podejmowanego w celu zwiększenia mocy o nie
więcej niż 30% pod warunkiem, że działania te nie doprowadzą do zwiększenia liczby
instalacji, zmiany ich lokalizacji w promieniu większym niż 250 metrów od osi wieży oraz w
wyniku repoweringu łączna moc będzie mniejsza niż 100 MW, bowiem jest to próg
determinujący o kwalifikacji do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na
środowisko dla których każdorazowo przeprowadzana jest ocena oddziaływania na
środowisko. Gospodarzem projektu jest Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska.
W celu śledzenia dalszych inicjatyw legislacyjnych MKiŚ dotyczących rozwoju energetyki
wiatrowej na lądzie poleca się sprawdzać stronę internetową Rządowego Centrum
Legislacji: https://legislacja.gov.pl/.
2. Jakie środki finansowe w ramach funduszy krajowych i unijnych zostaną przeznaczone na
wspieranie inwestycji w OZE, szczególnie dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz osób
prywatnych?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska realizuje program wsparcia w ramach KPO, Inwestycja
B2.2.2/G1.1.2 „Instalacje OZE realizowane przez społeczności energetyczne”, którego celem
jest rozwój lokalnych odnawialnych źródeł energii realizowanych przez społeczności
energetyczne (w tym klastry energii, spółdzielnie energetyczne oraz inne społeczności
energetyczne wynikające z wdrożenia Dyrektywy RED II), grupowo działających
prosumentów (prosument zbiorowy i wirtualny) ze szczególnym uwzględnieniem roli JST (w
szczególności gminy i związki gmin) tworzących tego typu lokalne społeczności energetyczne.
Inwestycja przyczyni się do bardziej zrównoważonego rozwoju energetyki odnawialnej na
szczeblu lokalnym, w szczególności lepszego planowania rozwoju OZE oraz dostosowania
tego procesu do lokalnych uwarunkowań oraz potrzeb.
Inwestycja będzie realizowana do połowy 2026 (jednocześnie prowadzone są rozmowy z
MFIPR i MF nt. możliwości jej realizacji w 2027 r. – w zakresie naboru inwestycyjnego) i jej
zasadniczym elementem jest wsparcie przedinwestycyjne istniejących społeczności
energetycznych, jak i podmiotów mających zamiar powołać takie społeczności. W ramach
Inwestycji przewidziano również wsparcie działań inwestycyjnych o charakterze
demonstracyjnym. Dodatkowo, w celu lepszego skoordynowania całego procesu
przewidziano realizację działań wspierających na szczeblu centralnym, w tym wsparcie
administracyjne realizacji Inwestycji oraz wnioskodawców i ostatecznych odbiorców
wsparcia. Na realizację ww. Inwestycji przewidziano kwotę 1,67 mld zł (po wdrożeniu zmian
wynikających z IV rewizji KPO).
Ministerstwo Klimatu i Środowiska uczestniczy także w pracach związanych z
programowaniem działań w ramach nowego instrumentu wsparcia finansowego -
Społecznego Funduszu Klimatycznego (SFK). Fundusz pomoże m.in. gospodarstwom
domowym w trudnej sytuacji i mikroprzedsiębiorstwom, które są szczególnie dotknięte
ubóstwem energetycznym, w dostosowaniu się do nowych warunków na rynku energii.
Oprócz wsparcia bezpośredniego, systemu bonów (voucherów) na koszty ogrzewania i
energii, kluczowe znaczenie będą miały inwestycje w poprawę efektywności energetycznej
budynków, w tym wykorzystujące instalacje OZE do produkcji energii na potrzeby
centralnego ogrzewania i produkcji ciepłej wody z oraz dostęp do transportu publicznego.
Inwestycje te umożliwią stopniowe zmniejszanie potrzeby wsparcia bezpośredniego,
zapewniając trwałe rozwiązania na rzecz ograniczenia ubóstwa energetycznego i
-- 9 of 18 --
transportowego. Więcej informacji o funduszu znajduje się pod linkiem https://eur-
lex.europa.eu/PL/legal-content/summary/social-climate-fund.html.
Aktualnie trwają prace nad opracowaniem Planu społeczno-klimatycznego (PSK), który jest
niezbędny do uruchomienia SFK. Projekt PSK jest dostępny na stronie internetowej
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/spoleczny-fundusz-
klimatyczny/.W projekcie PSK w komponencie budynkowym znalazły się następujące
działania, w których obszarze znajdzie się wykorzystanie OZE w sektorze budynków:
1) Program Priorytetowy „Czyste Powietrze”;
2) Program Budownictwa Socjalnego i Komunalnego;
3) Program wsparcia mikroprzedsiębiorstw – efektywność energetyczna budynków;
4) Program Mieszkalnictwa Wspomaganego i Treningowego;
5) Program „Szkolenia dla pracowników OPS w zakresie oferty dla ubogich
energetycznie”;
6) Inwestycje w ramach komponentu regionalnego – wspieranie renowacji
budynków;
7) Inwestycje w ramach komponentu regionalnego – działania edukacyjne oraz
doradztwa energetycznego/klimatycznego w ramach wsparcia sieci doradców
klimatycznych zatrudnionych w jst;
8) Program Pilotażowy – Społeczności energetyczne.
Nasz resort skupia się na przygotowaniu programów z pkt. 1 i 8. Program Pilotażowy –
Społeczności energetyczne będzie skierowany do jednostek samorządu terytorialnego przy
ewentualnej współpracy z innymi podmiotami (przykładowo z organizacjami
pozarządowymi, spółdzielniami). Ostatecznymi odbiorcami wsparcia będą gospodarstwa
domowe znajdujące się w trudnej sytuacji. Przedsięwzięcia finansowane w ramach
inwestycji będą gwarantowały mieszkańcom bezpieczeństwo energetyczne zgodne z celami
społeczno-ekonomicznymi określonymi dla SFK. Zapewnią renowację budynków (w tym
dekarbonizację), wytwarzanie energii odnawialnej i jej magazynowanie a także działania
edukacyjne, co przełoży się ostatecznie na niskie koszty ogrzewania, chłodzenia i
przygotowania posiłków w budynkach.
Łączny budżet programu pilotażowego ma wynieść 300 mln zł. Zaplanowano wsparcie
ok. 80 samorządów, w tym bezpośrednie wsparcie (dokumentacja, renowacja budynków,
wytwarzanie energii odnawialnej i jej magazynowanie, działania edukacyjne) w wysokości
3 mln zł/projekt oraz wsparcie eksperckie (doradztwo, edukacja, tutoring, działania
informacyjne) 750 tys. zł/projekt.
Fundusz Modernizacyjny (FM) funkcjonuje od 2020 r. Polska jest największym
beneficjentem tych środków spośród 13 krajów UE z szacunkowym budżetem blisko 55 mld
zł.
Do chwili obecnej w ramach dziewięciu transz wniosków Polska uzyskała akceptację 24
programów priorytetowych. W sierpniu br. w ramach dziesiątej transzy przedłożono do
akceptacji Europejskiego Banku Inwestycyjnego projekt kolejnego programu
priorytetowego Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie
biometanu (oczekuje na ocenę). Spośród 24 programów 23 zostało już uruchomione przez
Krajowego Operatora FM – Narodowy Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej.
Zatwierdzone programy obejmują szerokie spektrum przedsięwzięć wpisujących się w
obszary priorytetowe i niepriorytetowe wskazane w Dyrektywie ETS. Dziewięć programów
-- 10 of 18 --
dotyczy wsparcia przedsiębiorstw i osób prywatnych w zakresie rozwoju i stosowania
odnawialnych źródeł energii. Zestawienie programów wspierających OZE ze środków FM
przedstawiono w załączonej tabeli.
Transformacja energetyczna jest jednym z priorytetów polityki klimatyczno-energetycznej
państwa, a jej realizacja wymaga znacznych nakładów inwestycyjnych. Przewidywane
wsparcie finansowe ze środków europejskich w obszarze energetyki dla inwestycji w OZE
wynosi ok. 30 mld PLN.
[FEnIKS 2021–2027] FENX.02.02 – Rozwój OZE
Typy beneficjentów: przedsiębiorstwa (MŚP i duże), JST i ich jednostki.
Alokacja: ok. 3,9 mld PLN.
Program obejmuje finansowanie inwestycji w odnawialne źródła energii, w tym:
• budowę lub modernizację instalacji do wytwarzania energii elektrycznej i/lub ciepła
z OZE, w tym z biogazu i biomasy,
• rozwój technologii wytwarzania biometanu jako paliwa alternatywnego,
• instalacje magazynów energii działających na potrzeby źródła OZE lub społeczności
energetycznej,
• niezbędne przyłączenia do sieci elektroenergetycznej lub gazowej.
W ramach działania przewidziano również finansowanie programu „Mój Prąd” w kwocie ok.
570 mln euro, a na inwestycje związane z produkcją energii z biogazu oraz wytwarzaniem
biometanu – ok. 338 mln euro. Dzięki temu wsparcie obejmuje zarówno prosumentów, jak
i duże projekty przemysłowe, co pozwala na kompleksowy rozwój rynku OZE w Polsce.
Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu (Fundusz
Modernizacyjny)
Typy beneficjentów: przedsiębiorstwa realizujące projekty biometanowe.
Alokacja: planowane 1 mld PLN (dotacje i pożyczki).
Celem programu jest dofinansowanie inwestycji dotyczących budowy nowych, rozbudowy
lub modernizacji istniejących instalacji fermentacji selektywnie zebranych bioodpadów*,
nienadającej się do spożycia żywności, osadów ściekowych oraz ubocznych produktów
pochodzenia zwierzęcego kategorii
2 i 3, do produkcji biogazu wraz z modułem oczyszczania biogazu do biometanu, wraz z
przyłączeniem do sieci gazowej lub dalszego procesowania biometanu do formy skroplonej
(bioLNG) lub wysoko sprężonej (bioCNG) celem wykorzystania na potrzeby własne lub/i na
paliwo transportowe.
Moja Elektrownia Wiatrowa (Fundusz Modernizacyjny)
Typy beneficjentów: osoby fizyczne – właściciele budynków mieszkalnych.
Alokacja: 400 mln PLN.
Celem programu jest rozwój energetyki prosumenckiej w obszarze mikroelektrowni
wiatrowych. Wsparcie zakupu i montażu przydomowej siłowni wiatrowej albo zakupu i
montażu przydomowej siłowni wiatrowej wraz z magazynem energii elektrycznej przyczyni
-- 11 of 18 --
się do wzrostu udziału OZE w finalnym zużyciu energii. Przyczyni się to do wzrostu
autokonsumpcji wytworzonej energii elektrycznej poprzez jej magazynowanie (magazyny
energii elektrycznej) oraz do propagowania OZE.
Energia dla wsi (Fundusz Modernizacyjny)
Typy beneficjentów: rolnicy, spółdzielnie energetyczne i ich członkowie.
Alokacja: ok. 3 mld PLN (w tym 1 mld PLN w naborze 2025).
Celem programu jest wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenie gmin
wiejskich i wiejsko-miejskich.
Regionalne Programy Operacyjne (RPO) 2021–2027
Typy beneficjentów: JST, przedsiębiorstwa (w tym MŚP), organizacje społeczne, wspólnoty
i spółdzielnie mieszkaniowe.
Alokacja: zależna od programu regionalnego; informacje w harmonogramach naborów
publikowanych przez urzędy marszałkowskie.
Opis i cel: w każdym województwie dostępne są konkursy na inwestycje w OZE i
efektywność energetyczną (np. instalacje PV, pompy ciepła, modernizacja energetyczna
budynków).
[KPO] G3.1.5 – Budowa morskich farm wiatrowych (Fundusz na rzecz Morskiej
Energetyki Wiatrowej)
Typy beneficjentów: duże przedsiębiorstwa – inwestorzy realizujący projekty offshore.
Alokacja: ok. 20,5 mld PLN.
Działanie, choć nie dotyczy bezpośrednio wsparcia osób fizycznych i MŚP stanowi bardzo
istotny element wsparcia sektora OZE. Obejmuje inwestycje publiczne w Fundusz na rzecz
morskiej energetyki wiatrowej, w celu zachęcenia do realizacji inwestycji prywatnych oraz
poprawy dostępu do finansowania w polskim sektorze morskiej energetyki wiatrowej.
Umowy mają na celu osiągnięcie zainstalowanej morskiej energii wiatrowej o mocy co
najmniej 3 GW, wytwarzanej w ramach co najmniej dwóch projektów.
W ramach inwestycji G3.1.5 wsparcie uzyskają projekty polegające na budowie farm
wiatrowych na morzu wraz z niezbędną infrastrukturą. Wsparciem objęty będzie zakres
rzeczowy projektów
w szczególności dotyczący budowy i instalacji fundamentów, morskich turbin wiatrowych,
morskich stacji transformatorowych, kabli wewnętrznych oraz kabla eksportowego, z
wyłączeniem infrastruktury lądowej.
Możliwości pozyskania dofinansowania wynikające z ustawy o OZE
Poza programami dotacyjnymi, ustawa o odnawialnych źródłach energii przewiduje
systemowe mechanizmy wsparcia dla wytwórców energii. W szczególności wielkoskalowe
instalacje wiatrowe na lądzie oraz duże instalacje fotowoltaiczne korzystają z rozwiązań
przewidzianych w tej ustawie, które zapewniają stabilność przychodów i przewidywalność
inwestycji. Mechanizmy te obejmują m.in. możliwość uzyskania prawa do sprzedaży energii
w ramach systemu aukcyjnego oraz rozliczeń prosumenckich dla mniejszych wytwórców
-- 12 of 18 --
energii. Dzięki tym rozwiązaniom inwestorzy mogą planować projekty w oparciu o
długoterminowe zasady, co zwiększa bezpieczeństwo finansowe i sprzyja rozwojowi OZE
w Polsce.
3. Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie ulg podatkowych lub innych form wsparcia dla
osób i firm inwestujących w odnawialne źródła energii, w tym panele fotowoltaiczne, turbiny
wiatrowe czy pompy ciepła?
Należy zauważyć, że odpowiednia ulga została już wprowadzona do przepisów krajowych.
W rozporządzeniu Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie
określenia wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z
realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1128) znajduje się
wykaz rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją
przedsięwzięć termomodernizacyjnych, które objęte są tzw. ulgą termomodernizacyjną.
Wykaz ten obejmuje między innymi:
Materiały i urządzenia, w tym m.in:
o kocioł przeznaczony wyłącznie do spalania biomasy;
o przyłącze do sieci ciepłowniczej lub sieci gazowej wykorzystującej jako źródło
energii biogaz lub biometan;
o pompa ciepła wraz z infrastrukturą niezbędną do jej funkcjonowania, pod
warunkiem że pompa ta jest częścią instalacji wykorzystywanej do ogrzewania
pomieszczeń lub przygotowania ciepłej wody użytkowej;
o kolektor słoneczny wraz z infrastrukturą niezbędną do jego funkcjonowania;
o ogniwo fotowoltaiczne wraz z infrastrukturą niezbędną do jego
funkcjonowania;
o magazyn energii lub magazyn ciepła wraz z infrastrukturą niezbędną do ich
funkcjonowania;
o system zarządzania energią.
Usługi, w tym m.in.:
o montaż pompy ciepła oraz infrastruktury niezbędnej do jej funkcjonowania,
pod warunkiem że pompa ta jest częścią instalacji wykorzystywanej do
ogrzewania pomieszczeń lub przygotowania ciepłej wody użytkowej;
o montaż kolektora słonecznego oraz infrastruktury niezbędnej do jego
funkcjonowania;
o montaż ogniwa fotowoltaicznego oraz infrastruktury niezbędnej do jego
funkcjonowania;
o montaż magazynu energii lub magazynu ciepła oraz infrastruktury niezbędnej
do ich funkcjonowania;
o montaż systemu zarządzania energią;
o wykonanie przyłącza do sieci ciepłowniczej lub sieci gazowej wykorzystującej
jako źródło energii biogaz lub biometan.
Informacje na temat skorzystania z ulgi termomodernizacyjnej znajdują się na stronie
internetowej Krajowej Administracji Skarbowej1.
4. Jakie programy edukacyjne i doradcze są dostępne dla obywateli, którzy chcą zainwestować
w OZE, szczególnie na terenach wiejskich?
1 https://www.podatki.gov.pl/pit/ulgi-odliczenia-i-zwolnienia/ulga-termomodernizacyjna/.
-- 13 of 18 --
Ministerstwo Klimatu i Środowiska opracowało i udostępniło serwis informacyjno-
edukacyjny pod linkiem https://www.gov.pl/web/klimat/prosument, który przybliża
zagadnienia związane z energetyką prosumencką.
Ogromne znaczenie dla dynamicznego rozwoju lokalnych wspólnot energetycznych mają
jednostki samorządu terytorialnego i instytucje wspierające działalność rolniczą na
obszarach wiejskich i wiejsko - miejskich, które aktywnie uczestniczą w procesie edukacji i
doradztwa lokalnej społeczności. W tym miejscu należy podkreślić rolę Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które wraz z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa (dalej:
„KOWR”) służą wsparciem na każdym etapie tworzenia lokalnych wspólnot energetycznych.
Do przykładowych inicjatyw wspierających należą, m.in.:
opracowanie Podręcznika „Jak założyć i prowadzić spółdzielnię energetyczną?”,
skierowanego do wszystkich zainteresowanych założeniem i prowadzeniem
spółdzielni energetycznej, w którym omówiono aspekty związane z założeniem i
działalnością operacyjną spółdzielni energetycznej. Publikacja zawiera także
niezbędne dokumenty wraz z objaśnieniami do wykorzystania w procesie
tworzenia lokalnej spółdzielni energetycznej. Podręcznik jest dostępny pod
linkiem https://www.gov.pl/web/kowr/spoldzielnie-energetyczne.
kalkulator umożliwiający oszacowanie bilansu energetycznego i korzyści z
założenia spółdzielni energetycznych.
webinar z zakresu zakładania spółdzielni energetycznych.
materiały animowane o ww. tematyce.
broszury i materiały informacyjne opisujące m.in. dobre praktyki, wyzwania i
bariery w zakładaniu i funkcjonowaniu spółdzielni energetycznych.
Ponadto, w ramach działań edukacyjnych i informacyjnych na rzecz rozwoju odnawialnych
źródeł energii, Ministerstwo Klimatu i Środowiska uruchomiło w czerwcu br. również
Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Odnawialnych Źródeł Energii (dalej: „KPK OZE”). KPK OZE
ma za zadanie udzielać wsparcia w zakresie procedur administracyjnych, które wymagane
są w ramach procesów inwestycyjno-budowlanych instalacji odnawialnego źródła energii.
Portal dostępny jest pod adresem kontaktoze.gov.pl i umożliwia skorzystanie z:
• opisów procesów inwestycyjnych OZE;
• opisów procedur administracyjnych;
• formularza kontaktowego za pomocą którego można skontaktować się w sprawie
całego procesu inwestycyjnego lub poszczególnych procedur;
• podręcznika procedur inwestycyjnych OZE zawierającego szczegółowe
informacje dotyczące procesów inwestycyjnych w OZE.
Dodatkowo Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie
(NFOŚiGW) realizuje Projekt Doradztwa Energetycznego we współpracy z 16 Partnerami
na terenie całego kraju (wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki
wodnej).
Na stronie internetowej Doradztwa Energetycznego NFOŚiGW pod adresem
https://doradztwo-energetyczne.gov.pl/ znajduje się oferta doradców energetycznych,
obejmująca m.in.:
• Szkolenia Energetyków Gminnych - skierowane do kandydatów na Energetyków
Gminnych;
• Audyty Energetyczne - dla podmiotów sektora publicznego, przedsiębiorców,
spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, osób fizycznych;
• Wsparcie inwestycji - skierowane do przedsiębiorców indywidualnych, mikro i
małe przedsiębiorstw, zakładów średniej wielkości, dużych podmiotów
-- 14 of 18 --
przemysłowych, spółek zarządzanych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego
(JST), Państwowych Jednostek Budżetowych, Spółdzielni i wspólnot
mieszkaniowych, Kościołów i związków wyznaniowych;
• Konsultacje indywidualne dla dużych i małych przedsiębiorstw, spółdzielni
mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, państwowych jednostek
terytorialnych (urzędy statystyczne, sądy, więzienia, straż pożarna, szkoły,
internaty), szkół wyższych, organów władzy publicznej, a takżespołeczności i
przedstawicieli poszczególnych grup społecznych.
Na stronie Doradztwa Energetycznego NFOŚiGW dostępna jest aktualna oferta
finansowania inwestycji m.in. z zakresu:
• odnawialnych źródeł energii,
• efektywności energetycznej,
• adaptacji do zmian klimatu.
Oferta jest szczegółowo podzielona według:
rodzaju odbiorcy (np. osoby fizyczne, przedsiębiorcy, JST),
rodzaju przedsięwzięcia (np. kolektory słoneczne, instalacja PV, magazyny
energii),
formy finansowania (dotacje, pożyczki, wsparcie mieszane),
województwa – z uwzględnieniem regionalnych programów realizowanych przez
WFOŚiGW.
Informacje o programach wsparcia w zakresie termomodernizacji budynków (w tym
wykorzystania OZE) znajdują się również na stronie internetowej Ministerstwa Rozwoju i
Technologii.
W ramach funkcjonujących programów doradczych warto wymienić Program Doradztwa
Energetycznego 2.0, który jest finansowany ze środków unijnych w ramach programu
Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS 2021–2027).
Jego celem jest zapewnienie bezpłatnego, profesjonalnego wsparcia doradczego dla
mieszkańców, jednostek samorządu terytorialnego, przedsiębiorców oraz sektora
mieszkaniowego w zakresie inwestycji w OZE, poprawy efektywności energetycznej,
jakości powietrza, a także adaptacji do zmian klimatu i gospodarki o obiegu zamkniętym.
Doradcy pomagają w doborze technologii, analizie opłacalności, przygotowaniu
dokumentacji projektowej oraz wskazują dostępne źródła finansowania,
w tym środki z KPO, FEnIKS, Funduszu Modernizacyjnego czy programów krajowych.
Program obejmuje również działania edukacyjne – organizację szkoleń, warsztatów,
webinarów
i kampanii informacyjnych, które zwiększają świadomość energetyczną obywateli, w tym
mieszkańców obszarów wiejskich. Budżet PDE 2.0 wynosi 172 mln zł, a sieć doradców liczy
obecnie 102 ekspertów działających w całym kraju.
Ciekawym elementem systemu wsparcia są szkolenia dla energetyków gminnych. Są to
osoby w gminach odpowiedzialne za planowanie energetyczno-klimatyczne, przygotowanie
projektów OZE i efektywności energetycznej oraz doradztwo dla mieszkańców i lokalnych
przedsiębiorców. Duża liczba przeszkolonych energetyków gminnych tworzy lokalną sieć
ekspertów, którzy – obok doradców PDE – wspierają samorządy w absorpcji środków
unijnych i krajowych, przygotowaniu dokumentacji oraz wdrażaniu inwestycji. Dzięki temu
mieszkańcy, w tym na terenach wiejskich, mają dostęp do wiedzy i pomocy na poziomie
lokalnym, co znacząco ułatwia realizację inwestycji w odnawialne źródła energii.
-- 15 of 18 --
5. Jakie działania Ministerstwo podejmuje w celu modernizacji krajowej infrastruktury
energetycznej, by wspierała ona integrację zróżnicowanych źródeł energii odnawialnej, w tym
energii wiatrowej i słonecznej?
Modernizacja krajowej infrastruktury energetycznej, umożliwiająca integrację
zróżnicowanych źródeł energii odnawialnej, takich jak energia wiatrowa i słoneczna, jest
jednym z kluczowych wyzwań transformacji energetycznej w Polsce. Choć
odpowiedzialność za infrastrukturę elektroenergetyczną spoczywa przede wszystkim na
operatorach systemów przesyłowych i dystrybucyjnych oraz Prezesie Urzędu Regulacji
Energetyki, administracja rządowa – w szczególności Ministerstwo Energii oraz
Ministerstwo Klimatu i Środowiska – podejmuje szereg działań wspierających ten proces.
Ministerstwo Energii, które od sierpnia 2025 r. przejęło kompetencje w zakresie energii i
gospodarki surowcami energetycznymi, odpowiada m.in. za:
planowanie i koordynację rozwoju infrastruktury elektroenergetycznej, w tym sieci
przesyłowych i dystrybucyjnych,
wspieranie inwestycji w nowe moce przyłączeniowe dla OZE,
rozwój inteligentnych sieci (smart grids) oraz technologii zwiększających
elastyczność systemu elektroenergetycznego,
współpracę z operatorami systemów w zakresie długoterminowego planowania
rozwoju sieci.
Z kolei Ministerstwo Klimatu i Środowiska koncentruje się m.in. na:
tworzeniu ram prawnych i regulacyjnych sprzyjających rozwojowi OZE i ich
integracji z siecią,
wspieraniu rozwoju przydomowych magazynów energii oraz rozwiązań cyfrowych
i prosumenckich,
koordynacji wykorzystania środków krajowych i unijnych (np. KPO, FEnIKS) na
inwestycje w infrastrukturę energetyczną.
Oba resorty współpracują ze sobą oraz z kluczowymi interesariuszami sektora
energetycznego, aby zapewnić, że rozwój infrastruktury nadąża za dynamicznym wzrostem
udziału odnawialnych źródeł energii w krajowym miksie energetycznym.
Integracja rosnącej liczby źródeł OZE wymaga rozbudowy i modernizacji sieci przesyłowych
i dystrybucyjnych, wdrożenia inteligentnych systemów zarządzania (smart grid), rozwoju
magazynów energii oraz infrastruktury towarzyszącej. W tym celu Polska korzysta z
instrumentów finansowych w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO), programu
Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS 2021–2027) oraz
Funduszu Modernizacyjnego (FM).
Poniżej przedstawiam najważniejsze programy wspierające modernizację infrastruktury
energetycznej:
[KPO] G1.2.3 – Rozwój sieci przesyłowych, inteligentna infrastruktura
elektroenergetyczna
Typy beneficjentów: Operator Systemu Przesyłowego – PSE S.A. (nabór niekonkurencyjny).
Alokacja: ponad 2,5 mld PLN (granty KPO).
-- 16 of 18 --
Celem tej inwestycji jest rozbudowa, modernizacja i cyfryzacja sieci przesyłowych w szeregu
regionów,
w tym rozbudowa połączeń między północną i południową częścią kraju, co ma ułatwić
integrację odnawialnych źródeł energii z systemem elektroenergetycznym.
[KPO] G3.1.4 – Fundusz Wsparcia Energetyki (BGK)
Typy beneficjentów: przedsiębiorstwa energetyczne, operatorzy sieci, jednostki sektora
publicznego.
Alokacja: ok. 70 mld PLN (pożyczki preferencyjne w ramach KPO).
Działanie to obejmuje inwestycje publiczne w określony instrument – Fundusz Wsparcia
Energetyki –
w celu zachęcenia do realizacji inwestycji prywatnych oraz poprawy dostępu do
finansowania w tych sektorach polskiej gospodarki, które bezpośrednio ponoszą koszty
transformacji energetycznej. Fundusz wspiera przede wszystkim inwestycje w zakresie
budowy infrastruktury elektroenergetycznej operatorów systemu dystrybucyjnego oraz
duże inwestycje w zakresie budowy odnawialnych źródeł energii (minimalna wartość
pożyczki wynosi 200 mln PLN).
[FEnIKS 2021–2027] FENX.02.03 – Infrastruktura energetyczna
Typy beneficjentów: Operator Systemu Przesyłowego – Polskie Sieci Elektroenergetyczne
S.A. (przesył)- w ramach trybu niekonkurencyjnego; Przedsiębiorstwa prowadzące
działalność w obszarze dystrybucji energii elektrycznej spełniające warunki określone w
regulaminie (dystrybucja) – w ramach trybu konkurencyjnego.
Alokacja: środki w ramach działania 2.3 FEnIKS ok. 2,3 mld PLN.
Celem działania w ramach sieci elektroenergetycznych jest rozwijanie inteligentnych
systemów elektroenergetycznych. Wspierana będzie budowa, rozbudowa lub modernizacja
linii elektroenergetycznych na wszystkich poziomach napięć, stacji elektroenergetycznych,
jak i projektów zawierających oba ww. komponenty. Wspierane projekty muszą służyć
integracji OZE z siecią.
Program przewiduje wsparcie następujących działań: budowa i modernizacja inteligentnych
sieci elektroenergetycznych (przesyłowych i dystrybucyjnych) na wszystkich poziomach
napięć; budowa lub rozbudowa magazynów energii elektrycznej.
Budowa/rozbudowa sieci elektroenergetycznych na potrzeby ogólnodostępnych stacji
ładowania dużych mocy (Fundusz Modernizacyjny)
Typy beneficjentów: operatorzy systemów dystrybucyjnych (OSD).
Alokacja: 2 mld zł (I nabór – 1 mld zł).
Przedmiotem programu jest powstanie nowych lub rozbudowa istniejących miejsc
dostarczania energii dla zasilania podstawowego ogólnodostępnych stacji ładowania
dużych mocy oraz zwiększenie mocy przyłączy elektroenergetycznych.
Podsumowując, modernizacja infrastruktury elektroenergetycznej jest realizowana poprzez
skoordynowane działania finansowane z KPO, FEnIKS i Funduszu Modernizacyjnego.
-- 17 of 18 --
Obejmują one zarówno rozbudowę sieci przesyłowych i dystrybucyjnych, wdrożenie
inteligentnych systemów zarządzania, jak i rozwój infrastruktury dla elektromobilności.
Dzięki tym inwestycjom możliwe jest bezpieczne i efektywne przyłączanie nowych źródeł
OZE, co stanowi fundament transformacji energetycznej i realizacji celów klimatycznych
Polski. Jednocześnie należy podkreślić, że kwestie ustawowe, w tym zmiany w prawie
energetycznym i ustawie o OZE, pozostają w kompetencji Ministerstwa Energii.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 18 of 18 --