Interpelacja w sprawie efektywności i przejrzystości programu dopłat do prosiąt w ramach wsparcia dla producentów trzody chlewnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12244
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie efektywności i przejrzystości programu dopłat do prosiąt w ramach wsparcia dla producentów trzody chlewnej
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 12-09-2025
W obliczu kryzysu na rynku trzody chlewnej, spadku rentowności oraz konkurencji ze strony taniego importu, polscy hodowcy trzody chlewnej potrzebują realnego, skutecznego i długofalowego wsparcia. Jednym z wprowadzonych przez rząd programów była zapowiedź dopłat „do każdego urodzonego prosięcia” mająca na celu stabilizację sektora i ograniczenie likwidacji stad.
Z informacji uzyskanych od rolników i organizacji branżowych wynika jednak, że w praktyce program ten może być trudny w realizacji – pojawiają się wątpliwości dotyczące kryteriów kwalifikacji, tempa wypłat oraz przejrzystości całego mechanizmu. Dla małych i średnich gospodarstw liczy się nie tylko wysokość wsparcia, ale również jego przewidywalność i brak nadmiernej biurokracji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Ilu hodowców skorzystało dotychczas z programu dopłat do prosiąt i jaka była łączna kwota wypłaconych środków?
Jakie są kryteria kwalifikacji gospodarstwa do udziału w programie i czy planowane są ich zmiany lub uproszczenia?
Czy ministerstwo analizuje wpływ tego programu na opłacalność produkcji trzody w małych i średnich gospodarstwach?
Jak wygląda harmonogram wypłat dopłat – czy dochodziło do opóźnień?
Czy planowane są działania mające na celu objęcie programem wsparcia także gospodarstw rozpoczynających hodowlę trzody lub odbudowujących stada po ASF?
Z punktu widzenia bezpieczeństwa żywnościowego Polski wsparcie dla krajowego sektora trzody chlewnej ma znaczenie strategiczne. W związku z tym proszę o kompleksową odpowiedź i ocenę skuteczności podjętych działań.
Z wyrazami szacunku Marek Matuszewski
Poseł na Sejm RP
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 23 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (17)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (34)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26033 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 10 października 2025 r.
znak sprawy: DBD.pp.058.23.2025
Kontakt: Kancelaria MRiRW
Telefon: +48 222 500 118
E-mail: kancelaria@minrol.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacja nr 12244 w sprawie efektywności i przejrzystości programu
dopłat do prosiąt w ramach wsparcia dla producentów trzody chlewnej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z Interpelacją nr 12244 Posła na Sejm RP Pana Marka Matuszewskiego w
sprawie efektywności i przejrzystości programu dopłat do prosiąt w ramach wsparcia
dla producentów trzody chlewnej, uprzejmie informuję, co następuje.
W ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 dotychczas
realizowane były m.in dwa nadzwyczajne instrumenty wsparcia, z których o pomoc
mogli ubiegać się producenci trzody chlewnej produkujący prosięta wyłącznie w
cyklu zamkniętym.
Instrument wsparcia w ramach PROW 2014-2020 Pomoc dla rolników szczególnie
dotkniętych kryzysem COVID-19 był jednorazowym, nadzwyczajnym mechanizmem
będącym natychmiastową odpowiedzią na problemy rolników związane z płynnością
finansową w wyniku pandemii. Pomoc dotyczyła ograniczania problemów
związanych z płynnością finansową, która zagrażała ciągłości działalności rolników w
danym sektorze. Pomoc została skierowana do rolników, którzy prowadzili produkcję
rolną określonego rodzaju: bydło mięsne, krowy mleczne, owce, kozy, świnie, drób
rzeźny - kurczęta, gęsi, indyki, drób hodowlany – produkcja jaj wylęgowe kur
-- 1 of 13 --
2 | S t r o n a
mięsnych, rośliny ozdobne pod osłonami ogrzewanymi. Pomoc była udzielana w
formie ryczałtu rolnikom i nie mogła przekroczyć równowartości w złotych kwoty
7000 euro. Na działanie zaplanowano 273,4 mln euro.
Nabór wniosków na ww. działanie odbył się od 9 września do 7 października 2020 r.
Złożono: 195 625 wniosków o przyznanie pomocy. Liczba beneficjentów, którzy
otrzymali płatność wynosi 180 340 (łączna kwota zrealizowanych płatności:
1 mld 199 mln zł). W ramach ww. instrumentu, wsparcie otrzymało 29 753 rolników
posiadających zwierzęta gatunku świnia (Sus scrofa), którzy do dnia 15 lipca 2020 r.
zgłosił oznakowanie, co najmniej 21 sztuk zwierząt tego gatunku urodzonych w
siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia, których urodzenie nastąpiło w okresie od
dnia 1 listopada 2019 r. do dnia 31 maja 2020 r.
Należy podkreślić, że była to jednorazowa pomoc – odbył się jeden nabór wniosków
o przyznanie pomocy, wnioski zostały rozpatrzone, pomoc przyznana i wypłacona.
Nie przewiduje się kontynuowania tej pomocy.
Kolejną bezprecedensową sytuacją była inwazja Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, co
skutkowało drastycznym wzrostem kosztów produkcji – szczególnie nawozów, paliw
i pasz. Dlatego też w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-
2020, został zaprogramowany nowy instrument wsparcia - Nadzwyczajne
tymczasowe wsparcie dla rolników i MŚP szczególnie dotkniętych wpływem
rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Był to jednorazowy, nadzwyczajny mechanizm będący
odpowiedzią na problemy z płynnością finansową zagrażającą ciągłości działalności
rolniczej. Pomoc w ramach tego działania została skierowana do rolników, którzy
zajmują się produkcją świń. Wsparcie miało na celu zachowanie płynności finansowej
w dłuższym okresie, a jego wysokość była zależna od skali produkcji w sposób
skokowy (populacja beneficjentów została podzielona na kilka grup o podobnej
wielkości produkcji i dla każdej grupy była przewidziana jednolita stawka na
gospodarstwo, a nie na sztukę zwierzęcia).
Wysokość wsparcia wynosiła, co najmniej 2 400 zł i nie więcej niż 15 000 euro (ok.
70 000 zł) na rolnika (maksymalny limit określony w przepisach rozporządzenia UE).
Wysokość pomocy została ustalona w oparciu o liczbę zgłoszonych przez rolnika,
-- 2 of 13 --
3 | S t r o n a
małżonka rolnika, osobę, która przekazała gospodarstwo rolne w całości lub
małżonka tej osoby, sztuk świń zgłoszonych w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r. do
dnia 31 marca 2022 r.
Stawki pomocy zróżnicowano względem wielkości stada świń zgłoszonego w ww.
okresie i wynosiły:
1) 2 400 zł – zgłoszono co najmniej 10 sztuk i nie więcej niż 24 sztuk,
2) 5 000 zł – zgłoszono co najmniej 25 sztuk i nie więcej niż 49 sztuk,
3) 10 000 zł – zgłoszono co najmniej 50 sztuk i nie więcej niż 99 sztuk,
4) 20 000 zł – zgłoszono co najmniej 100 sztuk i nie więcej niż 199 sztuk,
5) 30 000 zł – zgłoszono co najmniej 200 sztuk i nie więcej niż 299 sztuk,
6) 40 000 zł – zgłoszono co najmniej 300 sztuk i nie więcej niż 399 sztuk,
7) 50 000 zł – zgłoszono co najmniej 400 sztuk i nie więcej niż 499 sztuk,
8) 60 000 zł – zgłoszono co najmniej 500 sztuk i nie więcej niż 599 sztuk,
9) 70 000 zł – zgłoszono co najmniej 600 sztuk.
Producenci trzody chlewnej mogli aplikować o pomoc w ramach ww. instrumentu
wsparcia od 18 stycznia do 14 lutego 2023 roku. W ramach tego poddziałania
złożono 34 662 wnioski o przyznanie pomocy, z czego zrealizowano płatności dla
30 137 beneficjentów na kwotę 578,7 mln zł.
W ramach pomocy krajowej z budżetu państwa, na podstawie przepisów § 13zn oraz
§ 13zz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.), była
udzielana pomoc dla producenta świń (program pomocy ”Locha Plus”), któremu
zagrażała utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym
spowodowanymi epidemią COVID-19 bądź w związku z ograniczeniami na rynku
rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
W 2022 r. - pomoc finansowa dla producenta świń:
któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na
rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19;
który w dniu 15 listopada 2021 r. prowadził gospodarstwo w rozumieniu art.
2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym były utrzymywane świnie;
-- 3 of 13 --
4 | S t r o n a
który zgłosił Agencji do dnia 15 kwietnia 2022 r., zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt,
oznakowanie świń urodzonych w jego gospodarstwie od dnia 15 listopada
2021 r. do dnia 31 marca 2022 r.
Wysokość pomocy wynosiła 1000 zł do każdych 10 sztuk świń, jednak nie więcej
500 000 zł dla producenta świń.
Pomoc udzielono 32 570 beneficjentom na kwotę 442,9 mln zł.
W 2023 r. - pomoc finansowa dla producenta świń:
któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na
rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy;
który w dniu 15 marca 2023 r. prowadził gospodarstwo w rozumieniu art. 2
pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym były utrzymywane świnie;
który do dnia 31 sierpnia 2023 r. zgłosił do komputerowej bazy danych
prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 listopada 2022 r.
o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. poz. 2727 oraz z 2023 r.
poz. 412) oznakowanie świń urodzonych od dnia 15 marca 2023 r. do dnia 15
sierpnia 2023 r. w gospodarstwie.
Wysokość pomocy wynosi 100 zł na świnię, jednak nie więcej niż 500 000 zł dla
producenta świń.
Pomoc udzielono 27 711 beneficjentom na kwotę 441,3 mln zł.
Powyższe programy pomocowe były wprowadzane na warunkach określonych w
Komunikacie Komisji:
1) Wytyczne Komisji Europejskiej w sprawie stosowania ram dotyczących zamówień
publicznych w sytuacji nadzwyczajnej związanej z kryzysem wywołanym epidemią
COVID-19 (2020/C 108 I/01 z późn. zm.), które w zakresie pomocy dla
producentów rolnych obowiązywały do 30 czerwca 2023 r.,
2) Tymczasowe kryzysowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia
gospodarki po agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. U. UE C 101/3 z 17.03.2023 r. z
późn. zm.), które w zakresie możliwości udzielania pomocy producentom rolnym
obowiązywały do 31 grudnia 2024 roku.
-- 4 of 13 --
5 | S t r o n a
Obecnie uruchomienie pomocy dla producentów świń w formie dopłat „do każdego
urodzonego prosięcia”, byłoby możliwe w formule de minimis zgodnie z przepisami
rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie
stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de
minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 9, z późn. zm.).
W formule pomocy de minimis w rolnictwie obecnie udzielane jest między innymi
pomoc w formie umorzenia, ulg i zwolnień podatkowych (np. ulga i zwolnienia
przewidziane w podatku rolnym, podatku od czynności cywilnoprawnych), zadania z
zakresu ochrony środowiska, dopłaty do składek na ubezpieczenia społeczne osób
niepełnosprawnych, programy pomocowe jednostek samorządu terytorialnego,
dotacje do przezimowanych rodzin pszczelich, refundacja wydatków poniesionych na
bioasekurację, dofinansowanie czystorasowego buhaja rasy mięsnej do zakupu
czysto.
Limit pomocy de minimis w sektorze rolnym dla producenta rolnego, wynosi 50 000
euro w okresie trzech lat (liczony jako okres trzech pełnych lat, tj. 36 m-cy
poprzedzających udzielenie pomocy) natomiast limit krajowy wynosi 682,850 mln
euro w okresie trzech lat.
Aktualne wykorzystanie limitu pomocy de minimis w rolnictwie na dzień 03.10.2025
(10:44) wynosi 320 549 600,68 euro, co stanowi 46,94%.
Niezależnie od powyższego rolnicy prowadzący chów lub hodowlę trzody chlewnej
mogą ubiegać się o wsparcie w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023–2027, z następujących interwencji:
I.10.1.1 Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność
(dotacja) Pomoc jest skierowana do rolników posiadających gospodarstwa o
wielkości ekonomicznej powyżej 25 tys. euro i nie większej niż 250 tys. euro.
Celem interwencji jest zwiększenie zorientowania na rynek i konkurencyjności
gospodarstw poprzez: racjonalizację technologii produkcji, wprowadzenie
nowoczesnych, w tym cyfrowych, technologii lub innowacji, zmianę profilu produkcji,
poprawę jakości produkcji, zwiększenie wartości dodanej produktu. Operacje mogą
dotyczyć produkcji i przygotowania do sprzedaży produktów rolnych wytwarzanych
w gospodarstwie. Operacja musi doprowadzić do wzrostu wartości dodanej brutto
-- 5 of 13 --
6 | S t r o n a
(GVA) w gospodarstwie, co najmniej o 10% w odniesieniu do roku bazowego w
okresie 5 lat od dnia przyznania pomocy.
W ramach interwencji 10.1.1 możliwa będzie realizacja operacji w czterech
obszarach (A, B, C i D), przy czym, wsparcie do produkcji zwierzęcej (w tym trzody
chlewnej) można uzyskać w obszarze A i B:
W obszarze A pomoc przyznaje się na operacje dotyczące produkcji zwierzęcej
polegające na stosowaniu rozwiązań rolnictwa precyzyjnego w budynkach lub
budowlach służących do produkcji zwierzęcej,
W obszarze B pomoc przyznaje się na operacje dotyczące ekologicznej produkcji
zwierzęcej polegające na:
1) budowie lub modernizacji budynków lub budowli służących do produkcji
ekologicznej z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, w tym również
w miarę możliwości ograniczających szkodliwy wpływ rolnictwa na
środowisko, energooszczędnych, niskoemisyjnych (wraz z wyposażeniem tych
obiektów), lub
2) stosowaniu rozwiązań rolnictwa precyzyjnego, w tym w budynkach lub
budowlach służących do produkcji ekologicznej, lub
3) zapewnieniu wybiegów oraz pastwisk dla zwierząt, w tym z wykorzystaniem
innowacyjnych rozwiązań, lub
4) zakupie lub leasingu, zakończonego przeniesieniem prawa własności, nowych
maszyn, urządzeń, wyposażenia do ekologicznej produkcji rolnej, lub
5) budowie albo zakupie elementów infrastruktury technicznej wpływających
bezpośrednio na warunki prowadzenia działalności rolniczej.
Wsparcie ma formę refundacji części poniesionych kosztów operacji, którą może
wynosić do 65% kosztów kwalifikowalnych – w przypadku operacji realizowanej
przez rolnika, który w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy ma nie więcej niż
40 lat (nieukończone 41 lat) lub operacji realizowanej w obszarze B albo do 45%
kosztów kwalifikowalnych – w przypadku pozostałych operacji. Maksymalna
wysokość pomocy na jednego beneficjenta i na jedno gospodarstwo w ramach tej
interwencji w okresie realizacji PS WPR wynosi:
1) w obszarze A – 300 tys. zł;
2) w obszarze B – 1,3 mln zł, przy czym:
a) 1 mln zł – w przypadku inwestycji polegających na:
-- 6 of 13 --
7 | S t r o n a
– budowie lub modernizacji budynków lub budowli służących do produkcji
ekologicznej z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, w tym również w
miarę możliwości ograniczających szkodliwy wpływ rolnictwa na
środowisko, energooszczędnych, niskoemisyjnych (wraz z wyposażeniem
tych obiektów) lub
– zapewnieniu wybiegów oraz pastwisk dla zwierząt, w tym
z wykorzystaniem innowacyjnych rozwiązań, lub
b) 300 tys. zł – w przypadku pozostałych inwestycji.
Limity nie łączą się (beneficjent nie otrzyma więcej niż 1,3 mln zł pomocy, nawet jeśli
będzie ubiegał się o pomoc w ramach różnych obszarów wsparcia).
W obszarze B pomoc przyznaje się, jeżeli w dniu złożenia wniosku o przyznanie
pomocy co najmniej 80% powierzchni UR albo co najmniej 50% powierzchni UR i
cała produkcja zwierzęca, której dotyczy operacja, są objęte systemem rolnictwa
ekologicznego.
W obszarze B jednym z kryterium wyboru, za które można uzyskać 2 punkty, jest
prowadzenie produkcji zwierzęcej. Punkty przyznaje się, jeżeli co najmniej 50%
wielkości ekonomicznej gospodarstwa w roku wyjściowym stanowi wielkość
ekonomiczna osiągnięta z ekologicznej produkcji zwierzęcej. Przyznanie punktów za
to kryterium wiąże się z zobowiązaniem beneficjenta do prowadzenia ekologicznej
produkcji zwierzęcej, której dotyczy operacja, do końca okresu związania celem.
Zgodnie z harmonogramem planowanych przez ARiMR naborów wniosków w
ramach PS WPR w 2025 r. (dostępnym na stronie ARiMR:
https://www.gov.pl/web/arimr/plan-strategiczny-dla-wspolnej-polityki-rolnej-na-
lata-2023-2027) nabór w ramach interwencji I.10.1.1. Inwestycje w gospodarstwach
rolnych zwiększające konkurencyjność (dotacje) jest planowany w terminie 20
listopada - 19 grudnia 2025 r. Nabór będzie dotyczył obszarów A i D.
Interwencja I.10.3 Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF
Interwencja ma na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się afrykańskiego pomoru
świń. Wsparcie można uzyskać na inwestycje dotyczące bioasekuracji, w tym
wykonanie ogrodzenia chlewni i zakup urządzeń służących bioasekuracji.
Pomocą mogą być objęte w szczególności inwestycje związane m. in. z:
-- 7 of 13 --
8 | S t r o n a
− budową, przebudową, remontem budynków lub budowli służących
bioasekuracji, takich jak np.: niecki dezynfekcyjne, magazyny do
przechowywania słomy dla świń,
− wykonaniem ogrodzenia spełniającego warunki bioasekuracji, które będzie
posiadać zamykane bramy wjazdowe i furtki,
− zakupem urządzeń służących bioasekuracji, takich jak np.: brama, kurtyna lub
tunel,
− zakupem i posadowieniem silosu na paszę gotową do bezpośredniego
spożycia przez świnie lub silosu na zboże przeznaczone na paszę,
− wykonaniem inwestycji umożliwiającej utrzymywanie świń w gospodarstwie
rolnym w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach, mających oddzielne
wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w
których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne.
Maksymalna wysokość pomocy udzielonej beneficjentowi w ramach tego
instrumentu, nie może przekroczyć 100 tys. zł. Pomoc przyznaje się na operację o
planowanej wysokości kosztów kwalifikowalnych powyżej 20 tys. zł.
Intensywność pomocy wynosi do 80% kosztów kwalifikowalnych operacji lub do
80% ustalonych stawek.
25 sierpnia 2024 r. zakończył się drugi nabór wniosków o przyznanie pomocy dla
interwencji 10.3. Dotychczas rolnicy złożyli 3 132 wnioski o przyznanie pomocy na
kwotę 212,6 mln zł, w tym 1 459 wniosków na kwotę 100,2 mln zł w ramach naboru
w roku 2024. Zawarto 1 229 umów na kwotę na 80,6 mln zł.
W województwie wielkopolskim do końca sierpnia 2025 r. złożono 735 wniosków o
przyznanie pomocy na kwotę 47,6 mln zł, z czego zawarto 315 umów na kwotę 19,3
mln zł.
Kolejny nabór wniosków trwał od 2 września do 1 października 2025 r.
Do dnia 28 września 2025 r. złożono 382 wnioski o przyznanie pomocy na kwotę
27,8 mln zł.
Rolnicy prowadzący chów lub hodowlę trzody chlewnej skorzystać mogą również z
interwencji I.10.15 Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń, wsparcie
udzielane jest rolnikom na realizację inwestycji w zakresie dobrostanu zwierząt, które
-- 8 of 13 --
9 | S t r o n a
wykraczają ponad odpowiednie minimalne normy wynikające
z powszechnie obowiązującego prawa oraz powszechnie stosowanych praktyk.
Pomoc polega na dofinansowaniu inwestycji mających na celu m.in.:
zakup zautomatyzowanych instalacji poprawiających mikroklimat w
budynkach inwentarskich,
zakup systemów zarządzania stadem,
zakup autonomicznych, samobieżnych urządzeń do czyszczenia podłóg.
Wsparcie ma formę refundacji, którą może zostać objętych do 65 proc. kosztów
kwalifikowalnych inwestycji. Łączny limit pomocy na jednego beneficjenta w okresie
realizacji PS WPR 2023-2027 w wynosi 150 tys. zł.
11 lipca 2025 r. zakończył się pierwszy nabór wniosków o przyznanie pomocy dla
interwencji I.10.15. Dotychczas rolnicy złożyli 2 385 wniosków o przyznanie pomocy
na kwotę 295,9 mln zł. Dotychczas nie rozpoczęto kontraktacji środków.
Podkreślić trzeba, że w Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023-2027, realizowane są interwencje w których, nie wyklucza się wsparcia
produkcji trzody chlewnej. Producenci trzody chlewnej będą mogli więc korzystać ze
wsparcia pod warunkiem spełnienia określonych wymagań. Są to między innymi:
I.10.5 Rozwój małych gospodarstw
W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027
posiadacze mniejszych gospodarstw rolnych mogą ubiegać się o pomoc w ramach
interwencji „Rozwój małych gospodarstw” – pomoc kierowana do rolników
posiadających gospodarstwa rolne o wielkości ekonomicznej mniejszej niż 25 tys.
euro.
Wsparcie w ramach omawianej interwencji jest przyznawane w formie ryczałtu, na
realizację biznesplanu, w którym określa się koszty operacji. Płatność ryczałtowa jest
wypłacana w dwóch ratach.
Wysokość ryczałtu (maksymalnie 85 % kosztów operacji) wynosi: 120 tys. zł – dla
gospodarstw rozpoczynających działalność w zakresie wprowadzania produktów na
rynek w ramach tzw. krótkiego łańcucha dostaw (rolniczy handel detaliczny, sprzedaż
bezpośrednia, dostawy bezpośrednie) oraz dla gospodarstw prowadzących produkcję
ekologiczną lub 100 tys. zł – dla pozostałych gospodarstw. W odniesieniu do obszaru
wsparcia dot. KŁD, warunek dotyczący rozpoczynania działalności w zakresie
-- 9 of 13 --
10 | S t r o n a
wprowadzania produktów rolnych na rynek w ramach KŁD (w tym RHD) uznaje się
za spełniony, jeżeli w okresie 24 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o
przyznanie pomocy rolnik nie był zarejestrowany we właściwym organie Państwowej
Inspekcji Sanitarnej lub Inspekcji Weterynaryjnej, w związku z rozpoczęciem
działalności w ww. zakresie.
W interwencji I.10.5 operacje mogą dotyczyć produkcji rolnej (w tym trzody
chlewnej) i przygotowania do sprzedaży produktów rolnych wytwarzanych w
gospodarstwie, rolniczego handlu detalicznego, sprzedaży bezpośredniej oraz dostaw
bezpośrednich.
Dodatkowo, jeżeli wnioskodawca prowadzi produkcję zwierzęcą, przyznaje się 2
punkty w ramach kryteriów wyboru (kryterium będzie obowiązywać od
tegorocznego naboru wniosków). Punkty przyznaje się, jeżeli:
co najmniej 50% wielkości ekonomicznej gospodarstwa w roku wyjściowym
stanowi wielkość ekonomiczna osiągnięta z produkcji zwierzęcej;
rozmiar produkcji zwierzęcej mierzony DJP w roku docelowym nie jest
mniejszy niż w roku wyjściowym. Przedmiot operacji ma związek z produkcją
zwierzęcą, za którą przyznano punkty.
Przyznanie punktów za to kryterium wiąże się z zobowiązaniem beneficjenta do
prowadzenia produkcji zwierzęcej do końca tzw. okresu związania z celem.
W ramach interwencji I.10.5 wspierane są inwestycje materialne i niematerialne
związane z ww. operacjami, w tym m. in. budowa, modernizacja lub wyposażenie
budynków lub budowli, zakup nowych maszyn i urządzeń.
Celem interwencji „Rozwój małych gospodarstw” jest zwiększenie zorientowania na
rynek i konkurencyjności gospodarstw, który powinien zostać osiągnięty, w
szczególności, poprzez: powiązanie produkcji ze sprzedażą (skrócenie łańcucha
dostaw), zmianę profilu produkcji, poprawę jakości produkcji, zwiększenie wartości
dodanej produktu.
Wnioskodawca przedstawia w biznesplanie koncepcję zmian strukturalnych w
gospodarstwie służących zwiększeniu orientacji rynkowej gospodarstwa, w tym
zmiany w zakresie wzrostu wartości sprzedaży produktów rolnych. Rolnik wskazuje
prognozowany w roku docelowym przychód ze sprzedaży produktów rolnych
wytworzonych w gospodarstwie oraz określa sposób, w jaki realizacja operacji
doprowadzi do osiągnięcia wzrostu wartości sprzedaży (brutto) produktów rolnych
wytworzonych w gospodarstwie do prognozowanego poziomu.
-- 10 of 13 --
11 | S t r o n a
Zgodnie z harmonogramem planowanych przez ARiMR naborów wniosków w
ramach PS WPR w 2025 r. (dostępnym na stronie ARiMR:
https://www.gov.pl/web/arimr/plan-strategiczny-dla-wspolnej-polityki-rolnej-na-
lata-2023-2027) nabór w ramach interwencji I.10.5 Rozwój małych gospodarstw
będzie w terminie 1 października – 28 listopada br. Nabór dotyczy wszystkich
obszarów wsparcia.
I.11 Premie dla młodych rolników
PS WPR przewiduje również wsparcie dla młodych rolników, w tym zajmujących się
chowem lub hodowlą świń albo planujących podjąć taką działalność. Interwencja ta
wspiera rozpoczynanie i rozwój działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym przez
młodych rolników, zapewniając dostęp do kapitału niezbędnego w początkowej fazie
prowadzenia gospodarstwa. W ramach inwestycji uwzględnia się przede
wszystkim: inwestycje budowlane związane z budynkami lub budowlami
wykorzystywanymi do wytwarzania nieprzetworzonych produktów rolnych lub
przygotowania ich do sprzedaży, zakup nieruchomości rolnych, zakup zwierząt
gospodarskich lub innych zwierząt niezbędnych do prowadzenia produkcji
zwierzęcej, zakup nowych maszyn, urządzeń, wyposażenia lub sprzętu, w tym sprzętu
komputerowego i oprogramowania służącego wsparciu wytwarzania
nieprzetworzonych produktów rolnych lub przygotowania ich do sprzedaży.
Wsparcie, jakie można otrzymać w ramach tego instrumentu to jednorazowa pomoc
w kwocie 200 tys. zł.
W I.11 za prowadzenie produkcji zwierzęcej przyznaje się 3 punkty. Punkty przyznaje
się, jeśli co najmniej 50% wyliczonej w biznesplanie docelowej wielkości
ekonomicznej gospodarstwa stanowi wielkość ekonomiczna osiągnięta z produkcji
zwierzęcej. Przyznanie punktów za to kryterium wyboru operacji wiąże się z
zobowiązaniem beneficjenta do prowadzenia produkcji zwierzęcej na poziomie co
najmniej 50% docelowej wielkości ekonomicznej gospodarstwa do końca okresu
związania celem (w I.11 to okres kończący się z upływem pięciu lat liczonych od dnia
wypłaty pierwszej raty pomocy).
Premia wypłacana jest w dwóch ratach (140 tys. zł i 60 tys. zł). Najważniejsze
zobowiązania beneficjentów „Premii dla młodych rolników” to: realizacja biznesplanu,
uzyskanie odpowiedniego wzrostu wielkości ekonomicznej gospodarstwa oraz
osiągnięcie co najmniej 60–procentowego udziału przychodów uzyskiwanych w
-- 11 of 13 --
12 | S t r o n a
związku z prowadzoną w gospodarstwie działalnością rolniczą we wszystkich
przychodach.
Kolejny nabór dla tej Interwencji planowany jest w 2026 r.
Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności
energetycznej - rolnicy prowadzący chów lub hodowlę trzody chlewnej mogą
uzyskać dofinansowanie na budowę biogazowni rolniczych oraz modułów
fotowoltaicznych do 50 kW wraz magazynami energii, pompami ciepła, systemami
zarządzania energią, a także na systemy poprawiające efektywność energetyczną
budynków gospodarskich służących produkcji rolnej (m.in. termomodernizacja, kotły
na biomasę, systemy odzyskiwania ciepła).
W ramach tej interwencji nabór wniosków planowany jest w terminie od 21
października do 19 listopada 2025 r.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi we współpracy z Bankiem Gospodarstwa
Krajowego, w związku ze spadkiem pogłowia świń w Polsce, przygotowało specjalną
ofertę wsparcia dedykowaną producentom trzody chlewnej.
Instrument ten ma formę wsparcia zwrotnego (kredytów preferencyjnych) w ramach
Funduszu Gwarancji Rolnych Plus, finansowanego ze środków Planu Strategicznego
dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027.
Beneficjentami mogą być gospodarstwa rolne produkujące świnie,
w przypadku, gdy inwestycja dotyczy zwiększenia i utrzymania pogłowia loch wraz z
produkcją prosiąt i warchlaków pochodzących od loch utrzymywanych w
gospodarstwie, w tym również w cyklu zamkniętym.
Wsparcie realizowane jest w ramach interwencji Inwestycje w gospodarstwach rolnych
zwiększające konkurencyjność – instrumenty finansowe i polega na udzielaniu przez
banki komercyjne oraz spółdzielcze współpracujące z BGK kredytów
preferencyjnych przeznaczonych na:
budowę, rozbudowę i modernizację chlewni, w tym instalacji elektrycznej i
wodno-kanalizacyjnej (roboty budowlane i zakup materiałów budowlanych),
wyposażenie chlewni.
Mechanizm wsparcia obejmuje:
-- 12 of 13 --
13 | S t r o n a
bezpłatną gwarancję do 80% kwoty kredytu pozostającego do spłaty
(maksymalna wartość gwarancji – 9 mln zł),
spłatę odsetek za rolnika przez pierwsze 4 lata: w pierwszych 2 latach –
100% odsetek, w kolejnych 2 latach – 50% odsetek,
maksymalny okres objęcia kredytu gwarancją – do 15 lat.
Dedykowane wsparcie dla producentów świń zostało uruchomione w styczniu
2025 r. Do dnia 31 sierpnia 2025 r. w ramach ww. interwencji udzielono 17
kredytów na łączną kwotę ok. 28 mln zł.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 13 of 13 --