Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 1 z 29
Odpowiedź MRiRW na pytania zawarte w interpelacji nr 12243 Pana Posła Rafała
Romanowskiego
- załącznik do pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi sygn. DWM.ww.058.12.2025
A) Ryzyka wynikające z ewentualnego zatwierdzenia umowy UE–Mercosur
Pytanie 1. Czy MRiRW dysponuje oceną skutków dla polskiego rynku zbóż (pszenica,
kukurydza, jęczmień, żyto, owies) w scenariuszu wejścia w życie UE–Mercosur
(znoszenie/obniżki ceł, kontyngenty)?
1 a) Proszę o przedstawienie wariantowej analizy cenowej (krótki/średni okres) oraz wpływu
na marże gospodarstw typowych dla północnego Mazowsza (gleby słabszych klas,
rozdrobnienie).
Projekt umowy z Mercosurem przewiduje poniższe zobowiązania dotyczące ceł w imporcie
zbóż do UE z krajów Mercosuru
 Pszenica (za wyjątkiem nasion do siewu) jest wyłączona z liberalizacji. Stawki celne
w imporcie z Mercosuru tego zboża nie ulegną zmianie.
 Kukurydza – umowa przewiduje ustanowienie bezcłowego kontyngentu taryfowego
(TRQ) w dostępie do rynku UE o wielkości stopniowo wzrastającej w kolejnych
latach od poziomu 166 677 tys. ton w roku wejścia w życie umowy do poziomu 1 mln
ton w piątym i kolejnych latach po wejściu w życie. Należ jednak mieć na uwadze, że
obecnie UE już stosuje zerową stawką celną w imporcie kukurydzy z Mercosuru, a
także niemal wszystkich pozostałych partnerów handlowych. Ustanowienie
proponowanego kontyngentu nie będzie więc miało ekonomicznego znaczenia
(zerowa stawka celna będzie obowiązywać zarówno wewnątrz kontyngentu jak i poza
nim).
 Żyto, jęczmień, owies – stopniowa redukcja stawki celnej w kolejnych latach po
wejściu w życie umowy aż do całkowitego zniesienia po 7 latach (w przypadku ziaren
owsa do siewu po 10 latach).
Generalnie zboża nie mają dużego udziału w strukturze towarowej importu UE z Mercosuru.
Udział ten wynosił 2,5% w całym rolno-spożywczym imporcie z Mercosuru w 2024 r.
Relatywnie spośród zbóż największy udział w tym imporcie ma kukurydza. W 2024 r.
wartość importu UE z Argentyny stanowiła 1,15% a z Brazylii 7,35% wartości przywozu
kukurydzy ogółem spoza UE.
Z kolei import UE pszenicy z Argentyny w 2024 r. na poziomie 7, 8 tys. EUR i z Brazylii
poniżej 1 tysiąca EUR stanowił marginalny udział w przywozie pszenicy ogółem. Jeśli chodzi
o jęczmień to w 2024 r. większe ilości tego zboża (35 tys. EUR) sprowadzane były tylko z
Argentyny, ale stanowiło to znikomy udział w całym przywozie spoza UE jęczmienia - około
0,01%.
Żyto – w ostatnich latach nie było importu do UE lub import marginalny z Brazylii. Owies -
w 2024 r. zaimportowano do UE owies o wartości 1 mln 382 tys. EUR z Urugwaju i 45 tys.
EUR z Brazylii i Argentyny, co w sumie stanowi ok. 7,4% wartości importu ogółem owsa
spoza UE.
Jeśli chodzi o import Polski zbóż z Mercosuru, relatywnie największe znaczenie ma przywóz
kukurydzy (ok 22 mln EUR w 2024 r.), natomiast przywóz pozostałych zbóż jest marginalny.
W imporcie Polski z krajów Mercosur dominują makuchy sojowe, tytoń nieprzetworzony,
orzeszki ziemne, sok pomarańczowy, kawa, filety rybne zamrożone, cytryny.

-- 1 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 2 z 29
Wobec faktu, że stawka celna UE na kukurydzę z Mercosuru już obecnie wynosi 0%, a
pszenica inna niż do siewu jest wyłączona z koncesji (zresztą import pszenicy z Mercosuru
nie jest znaczący), umowa nie wpłynie znacząco na poziom ceł na te zboża przywożone z
Mercosuru. Import kukurydzy będzie dalej podlegał zerowej stawce, jak obecnie, a stawki w
imporcie pszenicy (za wyjątkiem nasion do siewu) pozostaną bez zmian. Umowa z
Mercosurem nie powinna istotnie wpłynąć na ceny i marże w sektorze zbóż.
Pytanie 1 b) Czy rząd postulował w KE klauzule ochronne i/lub kontyngenty taryfowe
ograniczające napływ zbóż w okresach żniwnych w Polsce? Jakie dokładnie mechanizmy i
progi uruchomienia (wolumen, cena, czas)?
W okresie, gdy postanowienia handlowe umowy z Mercosurem była negocjowane (do
połowy 2019 r.; potem negocjacje dotyczyły zagadnień zrównoważonego rozwoju), Rząd
regularnie zgłaszał postulaty odnoszące się do rolnego obszaru tych negocjacji. Nasze
postulaty dotyczyły m.in. ograniczenia koncesji (kontyngentów taryfowych) w dostępie do
rynku UE na towary wrażliwe oraz uwzględnienia w umowie klauzuli ochronnej tj.
skutecznych zapisów umożliwiających czasowe wycofanie przyznanych w umowie
preferencji celnych w dostępie do rynku UE w razie nadmiernego importu powodującego
szkody rynkowe.
Szczególnie należy w tym kontekście przywołać wspólne stanowisko Polski, Bułgarii,
Francji, Grecji, Węgier i Rumunii przekazane we wrześniu 2017 r. na forum Komitetu
Polityki Handlowej w Brukseli (zał. 1). Tekst stanowiska, opracowany przez MRiRW, został
zaproponowany przez Polskę i zyskał poparcie ww. państw członkowskich. Postulat
dotyczący klauzuli ochronnej miał charakter przekrojowy (dotyczył zasadniczo wszystkich
towarów rolnych). Uważamy, że generalnie z punktu widzenia skuteczności korzystniejsze
jest nadanie zapisom umowy dotyczącym klauzuli ochronnej charakteru ogólnego zamiast
szczegółowych warunków/progów aktywacji dla poszczególnych towarów. Takie
szczegółowe zapisy mogłyby okazać się niedostosowane do konkretnych sytuacji rynkowych,
które mogą zaistnieć w przyszłości, a tym samym utrudniać działania, zamiast ułatwiać. Poza
tym uzgodnienie takich szczegółowych parametrów z Mercosurem w sposób
satysfakcjonujący dla nas byłoby trudne, o ile nie niemożliwe.
Ostatecznie w ogłoszonych przez KE w 2019 r. wynikach negocjacji postanowień
handlowych umowy z Mercosurem znalazły się zapisy w sprawie klauzuli ochronnej.
Jednakże nie są one satysfakcjonujące. Zapisane w umowie warunki zastosowania tej klauzuli
są, z jednej strony, nazbyt szczegółowe1 a z drugiej strony niedostosowane do specyfiki
sektora rolnego. Postulaty Polski zostały więc zrealizowane tylko częściowo.
Ze względu na krytykę tych zapisów m.in. przez Francję i Polskę, Komisja rozważa obecnie
przyjęcie unijnego aktu prawnego upraszczającego kryteria uruchomienia postępowania
ochronnego wobec importu rolnego z Mercosuru. Prace w tym obszarze wciąż trwają.
Pytanie 2. Czy Polska wnioskuje o wyłączenia wrażliwych produktów (sensitive products)
lub okresy przejściowe dla zbóż? Proszę o kopie stanowisk przekazanych na forum Rady
UE/KE.
Negocjacje w sprawie zakresu i skali koncesji taryfowych na poszczególne produkty
prowadzone były do czerwca 2019r, kiedy zamknięto ten obszar negocjacyjny. W okresie
1 Według projektu umowy z Mercosurem do uruchomienia przez Komisję postępowania ochronnego
wymagane byłoby poparcie wniosku w tej sprawie przez podmioty reprezentujące min. 25% całej produkcji
danego towaru w UE. Wymagane jest również przeanalizowanie licznych, wskazanych w umowie, czynników
rynkowych i wskaźników ekonomicznych.

-- 2 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 3 z 29
przed 2019 r. Polska, samodzielnie lub razem z innymi państwami członkowskimi, zgłaszała
postulaty dotyczące ograniczenia liberalizacji ceł produktów wrażliwych. Postulaty dotyczyły
przede wszystkim sektora mięsnego, cukru, etanolu, ale wskazywaliśmy również na potrzebę
ochrony innych sektorów o mniejszej wrażliwości w kontekście tej umowy ( jak zboża, czy
wybrane produkty sektora owoców i warzyw). W załączeniu (zał. 2) przekazuję wspólne
stanowisko Polski, Francji, Austrii, Cypru, Grecji, Węgier, Francji, Litwy, Luksemburga,
Rumunii, które w kwietniu 2016 było przekazane przez Francję do Komisji Europejskiej.
Na obecnym etapie priorytetem jest wzmocnienie klauzuli ochronnej zapisanej w umowie.
Polska podtrzymuje zastrzeżenia do zapisów umowy w tym punkcie (mowa jest o tym w pkt 5
w przekazanym na forum UE przez MSZ 19 września br. stanowisku do projektu decyzji
Rady w sprawie zawarcia umowy z Mercosurem – załącznik 3) i wnioskujemy o ich
wzmocnienie (np. we wspólnym komunikacie z Francją - załącznik 4). Nie wskazujemy w
tym kontekście zbóż ani innych konkretnych sektorów/produktów. Zależy nam na tym, aby
wzmocnione zasady mogły mieć zastosowanie do wszystkich towarów rolnych.
Pytanie 3. Jakie instrumenty krajowe (interwencja rynkowa, dopłaty wyrównawcze,
wsparcie magazynowe, ubezpieczenia dochodu) rząd przewiduje w razie materializacji
ryzyka spadku cen wskutek UE–Mercosur — i w jakim harmonogramie wdrożenia?
Widzimy i zgłaszamy ryzyka wynikające z ew. wejścia w życie umowy UE-Mercosur m.in.
możliwość zwiększenia przywozu z Mercosuru do UE produktów takich jak wołowina, drób,
który mógłby wypierać polskie produkty z rynku innych państw członkowskich UE. Nie
stwierdzamy natomiast znaczącego ryzyka negatywnego wpływu umowy z Mercosurem na
sektor zbóż, oleistych, czy pasz. Obecnie przywóz do UE pszenicy wysokiej jakości,
kukurydzy, soi i śruty sojowej do produkcji pasz realizowany jest po zerowej stawce celnej
nie tylko z krajów Mercosur, ale praktycznie ze wszystkich pozostałych kierunków (za
wyjątkiem Rosji i Białorusi). A zatem po wejściu w życie umowy warunki handlu tymi
produktami z Mercosurem się nie zmienią.
B) Ryzyka i mechanizmy w ramach UE–Ukraina
Pytanie 4. W odniesieniu do autonomicznych środków handlowych UE dla Ukrainy oraz
„korytarzy solidarności”:
4 a) Czy Polska wnioskowała o trwałą lub czasową klauzulę ochronną na zboża? Jak brzmi
proponowany próg wolumenowy/cenowy uruchamiający środek?
Autonomiczne środki handlowe (ATM) UE dla Ukrainy, tj. pełne jednostronne zawieszenie
ceł w imporcie z Ukrainy obowiązywały od maja 2022 r. do 5 czerwca 2025 r. W okresie
obowiązywania ATM Polska wielokrotnie zgłaszała postulat zwiększenia ochrony rynku UE
w imporcie zbóż z Ukrainy. W odpowiedzi na te apele KE wprowadziła w maju 2023 r.
nadzwyczajne środki zapobiegawcze tj. zakaz przywozu z Ukrainy kukurydzy, pszenicy,
słonecznika i rzepaku do pięciu państw członkowskich UE (Polski, Węgier, Słowacji,
Rumunii, Bułgarii). Środki te wygasły 15 września 2023 r., gdyż Komisja odmówiła ich
przedłużenia pomimo apeli państw 5-tki. Jednym z argumentów KE było to, że tego typu
środki (zakazy importu) mogą być rozwiązaniem tylko krótkotrwałym i na zasadzie wyjątku,
gdyż są zasadniczo niedozwolone w normalnych warunkach handlu i wątpliwe z punktu
widzenia zasad jednolitego rynku UE.
W związku z nieprzedłużeniem ww. środków zapobiegawczych Polska wprowadziła
jednostronnie krajowy zakaz importu z Ukrainy pszenicy zwyczajnej i kukurydzy (za
wyjątkiem ziaren do siewu), słonecznika, rzepaku i wybranych produktów przemiału ziaren

-- 3 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 4 z 29
zbóż i oleistych2. Jest on kwestionowany przez KE oraz Ukrainę jako niezgodny z przepisami
UE, Układem o stowarzyszeniu oraz z zobowiązaniami w WTO. Rząd podtrzymuje ten zakaz,
przy czym jest to związane z ryzykiem zaskarżenia Polskę przed Komisję Europejską przed
Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości.
W kontekście negocjacji Komisji z Ukrainą w sprawie pogłębienia liberalizacji handlu na
podstawie art. 29 Układu o stowarzyszeniu Polska wnioskowała m.in. o: utrzymanie
mechanizmów TRQs (niektóre TRQs dotyczą zbóż) z możliwością niewielkiego wzrostu ich
poziomu, dostosowanie Ukrainy do standardów produkcji UE oraz uwzględnienie
mechanizmu ochronnego, który mógłby skutecznie ograniczyć import produktów w pełni
zliberalizowanych, jak np. kukurydza3. Postulaty te zostały częściowo zrealizowane.
W sektorze zbóż porozumienie nie przewiduje pełnej liberalizacji ceł w imporcie z Ukrainy. W
przypadku towarów wrażliwych zerowa stawka celna ma być dalej ograniczona do wielkości
określonych TRQs. W zakresie zbóż przewidziane jest zwiększenie poniższych TRQ
przysługujących Ukrainie w dostępie do rynku UE:
 pszenica zwyczajna i granulki: z 1mln ton do 1,3 mln ton,
 jęczmień i granulki: z 350 tys. ton do 450 tys. ton,
 owies: z 4 tys. ton do 7,7 tys. ton,
 kukurydza i granulki: z 650 tys. ton do 1 mln ton4,
 kasze i mączki z jęczmienia: z 7,8 tys. ton do 33,2 tys. ton.
Ponadto utworzony ma zostać nowy TRQ na mąkę z pszenicy, jęczmienia i kukurydzy w
wysokości 30 tys. ton.
Według projektu porozumienia dodatkowe wielkości TRQs mogą być wycofane, jeśli Ukraina
nie dostosuje do końca 2028 r. swoich przepisów do unijnych standardów dobrostanu
zwierząt, stosowania pestycydów i leków weterynaryjnych. Istnieje więc możliwość np.
wycofania dodatkowych wielkości TRQs na zboża (powrotu do ich poziomu według Układu
o stowarzyszeniu w jego w wersji podpisanej w 2014 r.) w razie niedostosowania Ukrainy do
standardów w zakresie pestycydów. Ponadto wg projektu porozumienia jeśli import w ramach
TRQs będzie powodował zakłócenia na rynku UE, nawet w pojedynczym państwie
członkowskim UE, to wówczas może być to podstawą do podjęcia „odpowiednich środków
ochronnych5”. Charakter tych działań byłby za każdym razem określony przez Komisję w
konsultacji z zainteresowanymi krajami. Rozwiązaniem preferowanym przez Komisję w
takich sytuacjach będzie zapewne ograniczenie wielkości TRQ (przywróceniu poziomu
według Układu z 2014r.), niemniej jednak zapisy są sformułowane na tyle elastycznie, że dają
możliwość wprowadzenie środków ochronnych w innej formie.
2 rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z 15 września 2023 r. w sprawie zakazu przywozu z Ukrainy
produktów rolnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1898 ).
3 zważywszy na unijną zerową stawke celną erga omnes na kukurydzę takim mechanizmem nie może być TRQ,
choć formalnie jest on przewidziany w umowie
4 TRQ na kukurydzę obejmuje zarówno kod CN 1005 90 00 objęty obecnie 0% stawką celną erga omnes (więc
zwiększenie TRQ na ten asortyment nie będzie miało obecnie praktycznego znaczenia ekonomicznego), jak
również inne produkty (CN: 1103 13 (10-90), 1103 20 (40), 1104 23 (40-98)).
5 Fragment z projektu umowy z Ukrainą: „Jeżeli poważne trudności gospodarcze, społeczne lub środowiskowe
o charakterze sektorowym lub regionalnym, które mogą się utrzymywać przez dłuższy czas, wystąpiły lub mogą
wystąpić na terytorium jednej ze Stron, w tym w przypadku Unii w jednym lub kilku państwach członkowskich,
w wyniku przywozu produktu objętego dodatkową liberalizacją na podstawie art. 1, zainteresowana Strona
może wprowadzić odpowiednie środki ochronne w odniesieniu do preferencji przyznanych na podstawie
art. 1”.

-- 4 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 5 z 29
4 b) Czy rząd popiera mechanizm cen referencyjnych albo „cena minimalna” na wjazd
zboża do UE? Jeśli tak — na jakim poziomie względem średnich cen skupu z 2023 r. w
Polsce?
4 c) Czy rząd postuluje regułę sezonowości (ograniczenia w miesiącach żniwnych), by nie
destabilizować rynku północnego Mazowsza?
Cena interwencyjna zboża zawarta w przepisach unijnych wynosi 101,31 Euro/t. Polska
wielokrotnie wskazywała na konieczność podniesienia tej ceny, jednak propozycja ta nie
uzyskała poparcia Komisji Europejskiej ani innych państw członkowskich UE.
Model Wspólnej Polityki Rolnej, w którym istniały w przeszłości wysokie ceny interwencyjne,
obejmował opłaty importowe, subsydia eksportowe i zakupy interwencyjne. Był to system,
który izolował rynek wewnętrzny ówczesnej Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej od rynku
światowego, a koszty interwencji ponosili głównie konsumenci, płacąc wyższe ceny od cen
światowych. Z upływem czasu koszt dopłat do eksportu zaczął przewyższać dochody z opłat
wyrównawczych nakładanych na import i koszty wspólnej polityki rolnej zaczęły znacząco
rosnąć więc zaczęto odchodzić od takiego zarządzania rynkiem.
Obecnie trwają dyskusje na temat kształtu Wspólnej Polityki Rolnej po roku 2027.
Dyskutowane są między innymi instrumenty zarządzania kryzysem. Przewidywane zmiany
instrumentów przyszłej WPR dotyczące stabilizacji rynków rolnych nie idą w kierunku
zwiększenia interwencji rynkowej, ale w kierunku wzmocnienia instrumentów zarządzania
ryzykiem, wzmocnienia pozycji producentów w łańcuchu wartości.
Ponadto, należy uwzględniać również kontekst zobowiązań międzynarodowych. Mechanizm
cen minimalnych, a więc uzależnienie możliwości importu od przestrzegania określonej ceny,
jest wskazany jako jeden z niedozwolonych instrumentów w Porozumieniu WTO w sprawie
rolnictwa. Z tego względu jego wprowadzenie mogłoby być skutecznie zaskarżone jako
niezgodne z zobowiązaniami w WTO. Zakazy i ograniczenia ilościowe wprowadzane w
okolicznościach innych niż wyjątkowe sytuacje określone w zasadach WTO (taką wyjątkową
okoliczność wg artykułu XX GATT mogą stanowić np. względy ochrony bezpieczeństwa i
zdrowia ludzi, roślin i zwierząt) również wiążą się z ryzykiem ich zaskarżenia bądź
wywołania retaliacji partnerów handlowych. Nie ma znaczenia, czy chodzi o środek stały, czy
stosowany sezonowo.
Wprowadzanie środków w imporcie leży zasadniczo w kompetencji UE a nie pojedynczych
państw członkowskich. Wprowadzenie ich wymaga zgody Komisji Europejskiej (aktu
prawnego wydanego lub przygotowanego przez Komisję) i skonsultowania z państwami UE,
gdyż dotyczy importu do wszystkich państw UE. Z opisanych wyżej względów (możliwość
zaskarżenia w WTO) Komisja nie zgodziłaby się na zastosowania cen minimalnych w
imporcie do UE ani stosowanie sezonowych ograniczeń importu.
Jeśli chodzi o import z Ukrainy, obowiązuje krajowy zakaz przywozu określonych zbóż i
oleistych, o czym była mowa w odpowiedzi na pyt. 4a). Ponadto porozumienie z Ukrainą w
sprawie pogłębienia liberalizacji w handlu wzajemnym na podstawie art. 29 Układu o
stowarzyszeniu zawiera pewne mechanizmy ochronne (opisane również w odpowiedzi na
punkt 4a), o których zastosowanie państwa członkowskie będą mogły wnioskować do
Komisji Europejskiej w razie problemów z nadmiernym importem z Ukrainy.

-- 5 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 6 z 29
Pytanie 5. Jakie krajowe filtry/reguły logistyczne (priorytetyzacja tranzytu, strefy buforowe,
okna czasowe) funkcjonują i/lub są planowane, by zboże z Ukrainy nie kumulowało się na
Mazowszu? Proszę o opis obowiązujących procedur.
Jak wskazaliśmy w odpowiedzi na poprzednie pytania, obowiązuje krajowy zakaz importu z
Ukrainy najbardziej wrażliwych zbóż tj. pszenicy zwyczajnej i kukurydzy (za wyjątkiem
ziaren do siewu), oraz niektórych produktów ich przemiału określonych w załączniku do
rozporządzenia MRiT.
C) Dane o napływie zboża z Ukrainy i monitoring jakości (01.01.2024 – data odpowiedzi)
6. Proszę o przekazanie, w podziale miesięcznym (01.2024 – miesiąc bieżący) i wg kodów
CN (8-znakowych), następujących danych dla: pszenicy, kukurydzy, jęczmienia, żyta,
owsa:
 wolumen (t) i wartość (PLN/EUR) importu,
 kierunek logistyczny (przejście: Dorohusk, Hrebenne, Medyka, Korczowa,
Dołhobyczów, Budomierz; kolej/auto; terminale),
 przeznaczenie: zboże konsumpcyjne vs paszowe (definicje, klasyfikacja i podstawa
prawna kwalifikacji), docelowy zasięg dystrybucji (województwa/PSZOK-typ
magazynów; wskazanie udziału trafiającego do magazynów/podmiotów na
północnym Mazowszu).
7. Proszę o łączny bilans za powyższy okres: ile ton zboża konsumpcyjnego, a ile
paszowego wjechało do Polski — oraz osobno udział % obu kategorii, w tym udział
zasilający rynek Mazowsza.
W kwietniu 2023 r. Polska wprowadziła zakaz przywozu z Ukrainy większości produktów
rolnych, w tym zbóż. Środki te podlegały później modyfikacjom, m.in. były przez pewien czas
zastąpione tzw. środkami zapobiegawczymi Komisji Europejskiej (zakazem importu do 5
państw członkowskich). Obecnie obowiązujące przepisy tj. rozporządzenie MRiT z 15
września 2023 r. zakazują przywozu z Ukrainy niektórych zbóż (pszenicy zwyczajnej i
kukurydzy, za wyjątkiem nasion do siewu) i obowiązują bezterminowo. Możliwy jest
wyłącznie tranzyt ww. produktów z Ukrainy przez terytorium naszego kraju, który kończy się
poza terytorium Polski lub w portach bałtyckich. Nadzór nad tranzytem pełni Krajowa
Administracja Skarbowa.
Od momentu wprowadzenia zakazu organy celne nie wyraziły zgody na ich dopuszczenie do
obrotu na terytorium kraju ww. produktów z Ukrainy stąd nie można zgodzić się z interpretacją
jakoby zboże z Ukrainy kumulowało się na Mazowszu.
Jednocześnie informujemy, że w roku 2024 łącznie, przejechało przez Polskę tranzytem (z
Ukrainy opuszczając następnie nasz kraj) 1,73 mln ton pszenicy, kukurydzy, rzepaku oraz
pozostałych zakazowych produktów. Od stycznia do września br. łącznie tranzytem ww.
produktów przejechało tylko 151 tys. ton.
Załącznikiem nr 5 do niniejszej odpowiedzi jest zagregowany zbiór statystyczny (za okres
od 1 stycznia 2024 r. do 31 sierpnia 2025r., w podziale na miesiące), wyekstrahowany z
wygenerowanych danych dostępnych w bazie analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej
(KAS). Poniżej objaśnienie do kodów taryfowych zbóż:

-- 6 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 7 z 29
 pszenica6: 1001 11 00 00, 1001 19 00 18, 1001 19 00 20, 1001 19 00 30, 1001 91 20
20, 1001 99 00 60, 1001 19 00 12, 1001 91 10 00, 1001 91 20 10, 1001 91 90 00, 1001
99 00 92,
 żyto : 1002 10 00 00, 1002 90 00 00,
 owies – 1004 10 00 00, 1004 90 00 00,
 jęczmień – 1003 10 00 00, 1003 90 00 20, 1003 90 00 30, 1003 90 00 90,
 kukurydza – 1005 10 13 00, 1005 10 15 00, 1005 10 18 00, 1005 10 90 00, 1005 90 00
00.
Pozyskane dane obejmują import (objęcie procedurą celną dopuszczenia do obrotu – kod
procedury 40) zbóż, z uwzględnieniem:
 kraju pochodzenia: Ukraina,
 Oddziału Celnego (wraz z kodem identyfikacyjnym), w którym objęto towar
procedurą celną,
 deklarowanego przeznaczenia: na cele paszowe i na cele spożywcze,
 kodu taryfy i nazwy towaru,
 masy netto w tonach,
 wartości statystycznej w PLN.
W wygenerowanym zbiorze danych nie wskazano przejść granicznych, przez które
wprowadzono wymienione wyżej zboża, gdyż systemy obsługi zgłoszeń celnych zbudowane
są na unijnej matrycy danych, która nie wymaga obligatoryjnego podawania danych w
zgłoszeniach, jeśli nie jest to wskazane w załączniku B do rozporządzenia delegowanego
Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących
niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015, str. 1, z
późn. zm.) oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada
2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny
kodeks celny.
Informacje nt. realizacji przez Krajową Administrację Skarbową rozporządzenia w
sprawi zakazu przywozu niektórych zbóż i oleistych z Ukrainy.
Krajowy zakaz przywozu z Ukrainy objętych nim zbóż i oleistych - na podstawie
rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z 15 września 2023 r. w sprawie zakazu
przywozu z Ukrainy produktów rolnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1898 ) - nie dotyczy:
1) tranzytu zewnętrznego, o którym mowa w art. 226 rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego
unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013, str. 1, z późn. zm.),
2) wspólnej procedury tranzytowej w oparciu o Konwencję o wspólnej procedurze
tranzytowej sporządzoną w Interlaken dnia 20 maja 1987 r. (Dz. Urz. WE L 226 z
13.08.1987, str. 2, z późn. zm.) – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 2, t. 2,
str. 291, z późn. zm.) – pod warunkiem, że tranzyt ma się zakończyć w portach
morskich w Gdańsku, Gdyni, Świnoujściu, Szczecinie lub Kołobrzegu lub poza
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
6 W załączonym zestawieniu figuruje tylko kod 1001190030 tj. jeden z kodów taryfowych reprezentujących
pszenicę durum, inną niż do siewu. Zakaz importu z Ukrainy dotyczy pszenicy zwyczajnej (za wyjątkiem ziaren
do siewu). Przywóz pszenicy durum jest dozwolony.

-- 7 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 8 z 29
W związku z ww. rozporządzeniem, KAS wdrożyła procedury dotyczące tranzytu,
dozwolonego zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii.
Działania kontrolne są ukierunkowane na weryfikację pochodzenia towaru, jego rodzaju oraz
miejsca dostarczenia. Jeżeli na tym etapie nie zostaną stwierdzone nieprawidłowości, dalsze
działania są związane z zabezpieczeniem trasy przewozu i samego towaru, do momentu jego
dostarczenia do miejsca zakończenia procedury tranzytu i uzyskania pewności, że transport
opuścił granice kraju. Wymagane jest, aby tranzyt zakończony był poza terytorium Polski lub
w portach morskich w Gdańsku, Gdyni, Świnoujściu, Szczecinie lub Kołobrzegu.
Dodatkowo należy podkreślić, że w ramach prowadzonego monitorowania egzekwowania
przez organy celne przepisów odnośnie zakazu przywozu na podstawie ww. rozporządzenia
Ministra Rozwoju i Technologii z 15 września 2023r. nie stwierdzono przywozu
pochodzących z Ukrainy produktów rolnych wymienionych w Załączniku do rzeczonego
rozporządzenia.
KAS działa wyłącznie w granicach określonych przepisami prawa i egzekwuje obowiązki w
takim zakresie, w jakim wynika to z obowiązujących przepisów prawa unijnego i krajowego.
Zadania KAS wykonują organy KAS określone w art. 11 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2016 r.
o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 1131), m. in.
naczelnik urzędu celno-skarbowego, który jest organem celnym wskazanym w art. 69 ust. 1
ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 1373).
Z uwagi na fakt, że wschodni odcinek granicy RP stanowi jednocześnie zewnętrzną granicę
UE, działania kontrolne realizowane są nie tylko przez organy celne, ale także przez inne
służby/inspekcje graniczne, tj. Granicznego Lekarza Weterynarii, Granicznego Inspektora
Sanitarnego, Oddziały Graniczne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa,
Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Każda z ww.
służb ma określony zakres kompetencji i sposób funkcjonowania, wynikający z
obowiązujących regulacji prawnych. Inspekcje po przeprowadzeniu granicznych kontroli
urzędowych wydają określone rozstrzygnięcie w zakresie towaru będącego przedmiotem
kontroli, którym organ celny jest związany.
W tym zakresie organ celny uznaje wyniki kontroli dokonywanych przez służby graniczne,
właściwe w zakresie prawa żywnościowego. Rozstrzygnięcie właściwej inspekcji determinuje
następcze czynności organu celnego w odniesieniu do kontrolowanego towaru.
Wymogi przeprowadzenia granicznych kontroli zostały zaimplementowane do systemów
informatycznych KAS, które obsługują obrót towarowy i walidują dane w zgłoszeniu celnym.
Na etapie weryfikacji formalnej zgłoszenia celnego walidowane jest, czy przywożone z kraju
trzeciego produkty rolno – spożywcze przeszły wymaganą prawem odpowiednią graniczną
kontrole wykonywaną przez powołane do tego Inspekcje
Pytanie 8. Monitoring jakości i bezpieczeństwa na przejściach granicznych (01.01.2024 –
obecnie):
8 a) Liczba i odsetek partii przebadanych vs wszystkich partii (z rozróżnieniem na
konsumpcyjne i paszowe).
8 b) Parametry badań i częstotliwości próbkowania: wilgotność, zanieczyszczenia, gęstość
(kg /hl), liczba opadania, białko, gluten, obecność szkodników; pozostałości pestycydów;
mykotoksyny (DON, ZEA, aflatoksyny); metale ciężkie.
8 c) Laboratoria: lista jednostek (akredytacja, metody, LOQ/LLOD), procedury łańcucha

-- 8 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 9 z 29
próbek, średni czas badania.
8 d) Wyniki: liczba stwierdzonych niezgodności, struktura naruszeń, decyzje
(zatrzymanie, zawrócenie, utylizacja, odkażanie, rekwalifikacja z konsumpcyjnego na
paszowe), kary i postępowania.
8 e) Mapowanie ryzyka: które przejścia/relacje wykazywały najwyższy odsetek
niezgodności i w jakich miesiącach.
9. Proszę o wskazanie, czy i jak często dochodziło do rekwalifikacji partii z
konsumpcyjnych na paszowe oraz odwrotnie; w jakim wolumenie (t) i z jakich przyczyn.
10. Proszę o przedstawienie pełnej metodologii klasyfikacji „konsumpcyjne” vs
„paszowe” stosowanej przez organy kontrolne oraz podmioty skupowe; kto podejmuje
decyzję o kwalifikacji i jakie są progi graniczne poszczególnych parametrów.
Poniżej przedstawione są informacje o procedurach kontroli zbóż prowadzonych przez
poszczególne inspekcje podległe MRiRW tj. Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa,
Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, Inspekcję Weterynaryjną. Jak
to zostało już wskazane w odpowiedziach na poprzednie pytania, import kukurydzy i pszenicy
zwyczajnej (za wyjątkiem ziaren do siewu) jest niedozwolony. Import pozostałych zbóż
podlega kontroli właściwych im inspekcji. Import zbóż do siewu, w tym kukurydzy i pszenicy
do siewu, podlega kontroli PIORIN.
Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORIN)
Wymogi fitosanitarne i zasady kontroli, wprowadzanych do Unii towarów pochodzenia
roślinnego, regulują rozporządzenia PE i Rady 2016/2031 oraz 2017/625, a lista towarów
podlegających granicznej kontroli fitosanitarnej zawarta jest w załączniku XI do
rozporządzenia wykonawczego Komisji UE 2019/2072. Na podstawie tych przepisów
wszystkie przesyłki nasion zbóż (materiału przeznaczonego do siewu) o określonych kodach
celnych, pochodzących z Ukrainy, podlegają granicznej kontroli fitosanitarnej.
W okresie od 01.01.2024 r. do 26.09.2025 r. inspektorzy PIORiN skontrolowali łącznie 157
przesyłek nasion zbóż (głównie kukurydzy oraz żyta i gryki), importowanych z Ukrainy.
Dwie z nich (przesyłki kukurydzy oraz gryki) zostały odrzucone (zakaz wwozu) ze względu
na brak oznakowania drewnianego materiału opakowaniowego, który były wykorzystywany
w transporcie tych towarów.
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (JHARS)
Ogólne zasady kontroli jakości handlowej.
Poniższe ogólne zasady i przepisy obowiązują również w imporcie zbóż z Ukrainy, z
uwzględnieniem obowiązującego zakazu importu niektórych zbóż i oleistych z tego kraju.
Kompetencje IJHARS w zakresie kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,
przeznaczonych na cele spożywcze importowanych do Polski z krajów trzecich np. z Ukrainy
regulują przepisy ustawy z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno –
spożywczych zwanej ustawą o jhars.
Jakość handlowa są to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości
organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii
produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji opakowania,
prezentacji i oznakowania (art. 3 pkt 5 ustawy o jhars). Przepisy ustawy o jhars nie dotyczą

-- 9 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 10 z 29
wymagań zdrowotnych, sanitarnych, weterynaryjnych i fitosanitarnych odnoszących się do
artykułów rolno-spożywczych określonych w odrębnych przepisach (art. 2 pkt 4 ustawy o
jhars). W związku z powyższym IJHARS w ramach granicznej kontroli jakości handlowej
zbóż nie posiada uprawnień do badania parametrów zdrowotnych i fitosanitarnych, np.
oznaczania pozostałości środków ochrony roślin (z wyjątkiem produktów ekologicznych – co
wynika z odrębnych przepisów), metali ciężkich, zawartości mykotoksyn w żywności,
preparatów fumigujących, mikrobiologii. Kontrole w tym zakresie prowadzą organy
Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Z
kolei zboża przeznaczone na cele paszowe są kontrolowane przez Inspekcję Weterynaryjną.
Dla zbóż nie ma określonych szczegółowych wymagań co do ich jakości handlowej zarówno
na poziomie UE jak i krajowym. W związku z tym IJHARS, w ramach ustawowych
kompetencji, jakość handlową konwencjonalnych importowanych zbóż na granicy może
badać wyłącznie na zgodność z deklaracją producenta czyli wymaganiami określonymi np. w
ateście jakości, świadectwie jakości.
W przepisach o jakości handlowej nie wskazano metodologii klasyfikacji zbóż na cele
konsumpcyjne jak również nie określono minimalnych wymagań dla poszczególnych
parametrów technologicznych (np. minimalnej zawartości białka, maksymalnej wilgotności,
liczby opadania itp.) dotyczących jakości handlowej dla ziarna zbóż przeznaczonego na cele
spożywcze.
Należy jednak podkreślić, że produkcja żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi jest
ściśle uregulowana przepisami prawa krajowego i unijnego. Zakład produkcyjny musi być
zatwierdzony i zarejestrowany przez właściwy organ urzędowej kontroli – w Polsce
najczęściej przez Państwową Inspekcję Sanitarną (w przypadku produkcji żywności
pochodzenia niezwierzęcego) lub Inspekcję Weterynaryjną (dla żywności pochodzenia
zwierzęcego). Zatwierdzenie oznacza, że zakład spełnia wymogi higieniczne i technologiczne
określone w przepisach. Warunki higieniczne w zakładzie muszą być zapewnione na każdym
etapie – od przyjęcia surowca, przez proces technologiczny, po magazynowanie i dystrybucję.
Należy zauważyć, że po przystąpieniu Polski do UE, na wolnym rynku, zakup zbóż jak też i
innych produktów rolnych, odbywa się na podstawie umów cywilno-prawnych. Dlatego też,
strony umowy zawartej na gruncie cywilno-prawnym mogą ustalić zarówno wymagania co do
jakości zbóż odnoszące się do parametrów technologicznych będących surowcem do dalszego
przetwórstwa na cele spożywcze jak i warunki zapłaty, czy też przypadki obniżenia cen, gdy
surowiec ten nie spełnia wymagań wynikających z umowy.
Graniczna kontrola jakości handlowej
Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa kontroli podlegają partie zbóż
(pszenica i meslin, żyto, jęczmień, owies, kukurydza, ryż, gryka, proso) przeznaczone na cele
spożywcze importowane w ilości powyżej minimalnej ilości wynikającej z rozporządzenia
MRiRW z dnia 18 stycznia 2013 r. w sprawie wykazu artykułów rolno-spożywczych
przywożonych z zagranicy oraz ich minimalnych ilości podlegających kontroli jakości
handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1934 ze zm.).
Kontrola jakości handlowej na granicy, obejmuje zatem ziarno zbóż przeznaczone wyłącznie
do celów spożywczych (z wyłączeniem zbóż przeznaczonych na pasze, zbóż do siewu oraz na
cele niespożywcze), po uprzednim zgłoszeniu danej partii do kontroli w ramach odprawy
celnej przez dysponenta towaru. Przeznaczenie zboża na cele spożywcze czy paszowe
podmiot deklaruje na etapie składania zgłoszenia do kontroli. Deklaracja ta powinna znaleźć
potwierdzenie w dokumentacji towarzyszącej danej partii co podlega weryfikacji w toku

-- 10 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 11 z 29
kontroli. Jeśli zboże przeznaczone jest na pasze to dalsze czynności kontrolne przeprowadza
Inspekcja Weterynaryjna.
W zależności od kodu CN przypisanego do określonego rodzaju produktu, minimalna ilość
podlegająca granicznej kontroli jakości handlowej w przypadku zbóż wynosi odpowiednio:
 15 ton – dla pszenicy i meslin (ex 1001), żyta (ex 1002 90 00), jęczmienia (ex 1003 90
00), owsa (ex 1004 90 00), kukurydzy (ex 1005 90 00),
 5 ton – dla ryżu (1006 20, 1006 30, 1006 40 00), prosa (ex 1008 29 00),
 1 tonę – dla gryki (ex 1008 10 00).
Kontroli podlegają partie zbóż importowane w ilości minimalnej lub większej niż wskazana
powyżej.
W trakcie granicznej kontroli jakości handlowej zbóż pracownicy IJHARS sprawdzają
dokumentację umożliwiającą identyfikację artykułu rolno-spożywczego, dokumenty
handlowe, atesty jakościowe, załączone wyniki badań laboratoryjnych odnoszące się do
jakości handlowej kontrolowanej partii.
Istotnym elementem kontroli granicznych jest czas. Aby usprawnić kontrole, inspektorzy na
granicy zostali wyposażeni w sprzęt (np. wilgotnościomierze, mikroskopy), który umożliwia
im na miejscu przeprowadzenie oceny partii zbóż, bez konieczności pobierania próbek do
badań wykonywanych w laboratorium. Podczas kontroli bezpośredniej jakości handlowej
towaru przeznaczonego na cele spożywcze inspektorzy na miejscu, dokonują ogólnej oceny
partii zboża poprzez sprawdzenie jego cech organoleptycznych (np. wyglądu, barwy,
zapachu, wilgotności, obecności szkodników, zagrzania ziaren). Jeśli wizualna ocena
organoleptyczna, w tym badania pod mikroskopem, wskazują na nieprawidłowości np.
obecność żywych i/lub martwych szkodników w partii to nie ma potrzeby kierowania próbek
z tych partii do dalszych badań laboratoryjnych. Przesyłanie próbek do badań
laboratoryjnych, np. w celu potwierdzenia obecności szkodników już stwierdzonych na
miejscu przez inspektora wpływałoby znacząco na wydłużenie czasu kontroli i niepotrzebnie
generowałoby dodatkowe koszty związane z wysyłką próbki do badań i wykonania oceny
tych samych parametrów przez personel laboratorium.
Inspektor ma możliwość pobrania próbek do dalszych badań laboratoryjnych w celu
oznaczenia parametrów fizykochemicznych - technologicznych ziarna zbóż (np. białka, liczby
opadania, gęstości ziarna, wilgotności, obecności zanieczyszczeń organicznych i
nieorganicznych) o ile wynikają one z deklaracji, jak również zachodzi podejrzenie, że w tym
zakresie mogą wystąpić nieprawidłowości. Zakres badań wykonywanych w laboratoriach
IJHARS jest uzależniony od gatunku zboża i parametrów, których spełnienie zostało
zadeklarowane przez producenta.
Należy zauważyć, że ewentualne niezgodności, o ile występują we wskazanych powyżej
parametrach (np. niewłaściwa zawartość białka w odniesieniu do deklaracji), choć dotyczą
jakości handlowej i mają wpływ na dalszą technologiczną przydatność ziarna zbóż to nie
wpływają wprost na bezpieczeństwo zdrowotne produktu i nie zagrażają bezpośrednio życiu
konsumenta.
W okresie od 01.01.2024 r. do 26.09.2025 r. graniczną kontrolą jakości handlowej objęto 1
333 partii zbóż, o łącznej masie 47 685,2 t przywożonych z Ukrainy. Szczegółowe
zestawienie kontrolowanych zbóż w podziale na lata i miesiące zawiera załącznik 6 do
niniejszej odpowiedzi.
W okresie od 01.01.2024 r. do 26.09.2025 r. w laboratoriach IJHARS przebadano 62 próbki
zbóż (4,7 % skontrolowanych partii) z Ukrainy, w tym:

-- 11 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 12 z 29
 w 2024 r. - 49 próbek, w tym:
 20 próbek jęczmienia,
 18 próbek prosa,
 7 próbek pszenicy durum,
 4 próbki gryki,
 od 01.01.2025 r. do 26.09.2025 r. - 13 próbek, w tym:
 12 próbek pszenicy durum,
 1 próbkę prosa.
W przypadku stwierdzenia niewłaściwej jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego na
granicy, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o jhars, organ IJHARS (wojewódzki inspektor jakości
handlowej artykułów rolno-spożywczych) wydaje decyzję zakazującą wprowadzenia artykułu
rolno-spożywczego do obrotu.
W okresie od 01.01.2024 r. do 26.09.2025 r. WIJHRS w: Lublinie i Rzeszowie wydali
ogółem 27 decyzji zakazujących wprowadzenia do obrotu 607,9 t zbóż przeznaczonych na
cele spożywcze importowanych z Ukrainy, w tym:
 w 2024 r. – 25 decyzji zakazujących wprowadzenia do obrotu 561,2 t zbóż, w tym:
 16 partii prosa, o łącznej masie 366,5 t (obecność szkodników – 16 partii,
zawyżona wilgotność - 1 partia, zawyżona zawartość zanieczyszczeń - 1 partia) w
niektórych partiach występowała więcej niż jedna niezgodność,
 5 partii gryki, o łącznej masie 103,7 t (obecność szkodników- 5 partii, obcy
chemiczny zapach - 2 partie) w niektórych partiach występowała więcej niż jedna
niezgodność,
 3 partii jęczmienia, o łącznej masie 69,0 t (obecność szkodników),
 1 partii pszenicy durum o masie 22,0 t (zaniżona zawartość białka).
 od 01.01.2025 do 26.09. 2025 r. – 2 decyzje zakazujące wprowadzenia do obrotu
46,7 t prosa z powodu stwierdzenia obecności szkodników.
Szczegółowe zestawienie wydanych decyzji administracyjnych w podziale na WIJHARS i
miesiące zawiera załącznik 6.
W okresie 01.01.2024-30.09.2025 do Polski sprowadzono 1 partię pszenicy zwyczajnej
ekologicznej o masie 22000 kg (kraj pochodzenia Mołdawia). W zakresie pozostałych zbóż
objętych interpelacją (kukurydza, jęczmień, żyto, owies) nie było kontroli granicznych w
zakresie importu produktów ekologicznych
Badania laboratoryjne
Z kolei jeśli chodzi o badania laboratoryjne, próbkowanie (pobieranie próbek) prowadzone
jest przez wojewódzkie inspektoraty jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych
(dalej: WIJHARS). Kontroli podlegają próbki, w tym zboża, wskazane w Rozporządzeniu
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 stycznia 2013 r. w sprawie wykazu artykułów
rolno-spożywczych przywożonych z zagranicy oraz ich minimalnych ilości podlegających
kontroli jakości handlowej.
Próbki dostarczane są do laboratoriów GIJHARS przez WIJHARS.
Laboratoria GIJHARS badają wyłącznie zboże konsumpcyjne. Badania zbóż w okresie
01.01.2024 – 30.09.2025 r prowadziły 4 laboratoria GIJHARS tj. Laboratorium w Gdyni o
numerze akredytacji AB 285, Laboratorium w Kielcach AB 704, Laboratorium w Lublinie
AB 775 i Laboratorium w Poznaniu AB 370. Laboratoria we wskazanym okresie przebadały

-- 12 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 13 z 29
łącznie 74 próbki zbóż pochodzących z Ukrainy tj. prosa, prosa czerwonego, prosa żółtego,
prosa łuskanego, jęczmienia browarnego, jęczmienia niepalonego, słodu jęczmiennego
niepalonego, pszenicy durum i gryki.
Zakres analiz wykonywanych przez laboratoria GIJHARS, w zależności od próbki,
obejmował:
 badania organoleptyczne/ sensoryczne (metodyka wg PN-R-74013:2012);
 obecność szkodników i ich pozostałości, identyfikację szkodników zbożowo-
mącznych i innych oraz ich pozostałości (metodyka wg PN-69/R-74016);
 wilgotność (metodyka wg według PN-EN ISO 712:2012, PN-EN ISO 712-1:2025-03,
PN-R-74110:1998),
 zawartość białka (metodyka wg PN-75/A-04018);
 gęstość ziarna w stanie zsypnym (metodyka wg PN-EN ISO 7971-3:2019-03);
 liczbę opadania (metodyka wg PN-EN ISO 3093:2010, PN-EN ISO 3093:2007 PN-
EN ISO 3093:2007/AC:2009)
 środki ochrony roślin w produktach ekologicznych (metodyka wg PN-EN
15662:2018-06);
 obecność DNA pszenicy zwyczajnej (metodyka wg procedury badawczej);
 zawartości specyficznego DNA pszenicy zwyczajnej (metodyka wg procedury
badawczej);
 wyrównanie ziarna jęczmienia (metodyka wg PN-R-74110:1998).
Granice wykrywalności i oznaczalności są charakterystyczne dla danej metody i danego
laboratorium, a aktualne dane na dany dzień wskazane są w zakresach stałych akredytacji
oraz listach akredytowanych działań prowadzonych w ramach zakresu elastycznego,
dostępnych powszechnie na stronie internetowej IJHARS.
Laboratoria GIJHARS nie wykonują badań mykotoksyn, metali ciężkich i pozostałości
środków ochrony roślin zbożach konwencjonalnych, gdyż przepisy Ustawy z dnia 21.12.2000
r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych nie dotyczą wymagań zdrowotnych,
sanitarnych, weterynaryjnych i fitosanitarnych dotyczących artykułów rolno-spożywczych
określonych w odrębnych przepisach. Badania w tym zakresie prowadzą organy Państwowej
Inspekcji Sanitarnej lub Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Z kolei zboża
przeznaczone na cele paszowe są kontrolowane przez Inspekcję Weterynaryjną. W
przebadanych przez IJHARS próbkach niezgodności stwierdzono w 10 z nich, w odniesieniu
do:
 wilgotności oraz zawartości białka w jęczmieniu browarnym na zgodność z
kontraktem;
 obecności żywych i martwych szkodników w ziarnie prosa na zgodność z
oświadczeniem;
 wilgotności w ziarnie prosa na zgodność z oświadczeniem;
 obecności szkodników w ziarnie gryki na zgodność z oświadczeniem;
 zawartości białka w ziarnie pszenicy durum na zgodność z kontraktem.
Średni ogólny czas wykonania badań dla laboratoriów wykonujących badania zbóż to 5 dni
roboczych.
Inspekcja Weterynaryjna (kontrola pasz)
W kompetencjach Inspekcji Weterynaryjnej znajduje się m.in. przeprowadzanie urzędowych
kontroli pasz pochodzących z krajów trzecich. Towary objęte nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej,
pochodzące z Ukrainy, nie są klasyfikowane jako obarczone wyższym ryzykiem pod względem

-- 13 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 14 z 29
bezpieczeństwa pasz w porównaniu do analogicznych kategorii produktów z innych państwa
trzecich.
Niezależnie od kontroli realizowanych w ramach Krajowego Planu Urzędowej Kontroli Pasz
(KPUKP), wynikających z przepisów krajowych i unijnych, Inspekcja Weterynaryjna prowadzi
również dodatkowy program monitoringu dla produktów i pasz pochodzących z Ukrainy, Rosji i
Białorusi. W konsekwencji produkty z tych kierunków są poddawane badaniom laboratoryjnym z
większą częstotliwością niż pozostałe.
Dane za rok 2024:
W ramach KPUKP pobrano 183 próbki, z czego:
 170 dało wynik zadowalający,
 13 wykazało niezgodności:
 1 przesyłka – dioksyny (oznaczenie zawartości),
 2 przesyłki – glifosat (oznaczenie zawartości),
 6 przesyłek – GMO (wykrywanie i oznaczenie zawartości),
 1 przesyłka – mikotoksyny (oznaczenie zawartości),
 2 przesyłki – pestycydy (oznaczanie zawartości),
 1 przesyłka – Salmonella.
Dodatkowo pobrano 30 próbek w związku z podejrzeniem obecności Salmonelli, z których
uzyskano:
 26 wyników zadowalających,
 4 wyniki niezadowalające (stwierdzono obecność Salmonella)
W ramach monitoringu dodatkowego pasz z Ukrainy pobrano 662 próbki, z których uzyskano:
 656 wyników zadowalających,
 6 wyników niezadowalających:
 1 próbka – dioksyny i PCB (oznaczenie zawartości),
 2 próbki – GMO (wykrywanie i oznaczanie zawartości) – wykryte modyfikacje,
 3 próbki – stwierdzono obecność Salmonella.
W przypadku niezgodnych wyników dotyczących wykrywania i oznaczania zawartości GMO
należy zauważyć, że wykryte modyfikacje GMO, choć nie zostały zadeklarowane w
dokumentacji towarzyszącej przesyłce, są dopuszczone do stosowania w UE.
Dane za okres od 1 stycznia do 30 września 2025 r.:
Rodzaj kontroli Liczba próbek Wyniki
zadowalające
Wyniki
niezadowalające
KPUKP 122 115 5
Monitoring
dodatkowy
35 34 1
Podejrzenie
Salmonelli
7 7 0
W okresie od 1 stycznia do 30 września 2025 r. do Unii Europejskiej, przez polskie punkty
kontroli granicznej wprowadzono 1 102 063,14 ton pasz pochodzenia roślinnego z Ukrainy.

-- 14 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 15 z 29
Kontrole urzędowe są przeprowadzane w oparciu o analizę ryzyka, a ich częstotliwość i
intensywność są regulowane przez obowiązujące przepisy prawa, które pozwalają na elastyczne
dostosowanie procedur kontroli do aktualnego poziomu ryzyka.
Warto podkreślić, że przesyłki pasz pochodzące z Ukrainy stanowią znaczącą większość
przesyłek pasz poddawanych kontroli w polskich punktach kontroli weterynaryjnej.
Przykładowo, we wrześniu 2025 r. udział ten wyniósł 81% wszystkich kontrolowanych partii
pasz.
Na podstawie danych dotyczących przesyłek odrzuconych z powodu nieprawidłowości
stwierdzonych podczas kontroli fizycznych w 2025 r. (do września) odrzucono 7 przesyłek, w
tym 6 z Ukrainy, na 10 941 skontrolowanych.
W świetle przeprowadzonej analizy ryzyka oraz uwzględniając strukturę importu, należy
uznać, iż prowadzony dodatkowy program monitoringu produktów pochodzących z Ukrainy,
Rosji i Białorusi jest wystarczający i adekwatny do istniejących zagrożeń.
Należy zauważyć, że w przypadku każdej przesyłki odrzuconej bezpośrednio w wyniku
kontroli urzędowej w punkcie kontroli granicznej, właściwy graniczny lekarz weterynarii
wydaje decyzję nakazującą odesłanie przesyłki lub jej zniszczenie.
W przypadku monitoringu graniczny lekarz weterynarii pobiera próbki do badań i przesyła je
do właściwego Zakładu Higieny Weterynaryjnej (ZHW). Jeśli wynik badania jest niezgodny, a
przesyłka została już dopuszczona do obrotu krajowego, graniczny lekarz weterynarii
informuje o wyniku powiatowego lekarza weterynarii właściwego dla miejsca przeznaczenia
przesyłki. O dalszym postępowaniu względem przesyłki decyduje powiatowy lekarz
weterynarii. Główny Lekarz Weterynarii nie dysponuje danymi o ilości wydanych decyzji w
takich przypadkach.
Z uwzględnieniem poszczególnych przejść granicznych, liczba przesyłek odrzuconych
bezpośrednio na granicy w 2024 r. kształtuje się następująco:
 Hrubieszów – 45 przesyłek odrzuconych,
 Korczowa – 8,
 Dorohusk – 7,
 Hrebenne – 1.
Odrzucenia bezpośrednio na granicy od 1 stycznia 2025 r. do 30 września 2025 r. to:
 Hrubieszów – 3 przesyłki odrzucone,
 Korczowa – 2 przesyłki odrzucone,
 Dorohusk – 1 przesyłka odrzucona.
Zakres badań wykonywanych w ramach granicznego monitoringu paszowego:
1. Pałeczka Salmonella – właściwe terytorialnie laboratoria ZHW;
2. Przetworzone białko -właściwe terytorialnie laboratoria ZHW;
3. Metale ciężkie:
• Pb, Cd, - ZHW Kraków (Korczowa, Kużnica, Dorohusk, Kukuryki) i ZHW Bydgoszcz
(Gdynia, Gdańsk, Szczecin i Warszawa Okęcie);
• As, Hg – ZHW Kraków (Korczowa, Kużnica, Dorohusk, Kukuryki) i ZHW Bydgoszcz
(Gdynia, Gdańsk, Szczecin i Warszawa Okęcie;
4. PCB – ZHW Białystok (wszystkie przejścia graniczne);

-- 15 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 16 z 29
5. Dioksyny – PIWet-PIB – wszystkie przejścia graniczne;
6. Kokcydiostatyki - ZHW Białystok (wszystkie przejścia graniczne);
7. Oznaczanie zawartości mikotoksyn – ZHW Białystok, ZHW Kraków;
8. Wykrywanie substancji anabolicznych – ZHW Katowice (wszystkie przejścia
graniczne);
9. Wykrywanie środków farmaceutycznych skreślonych z listy – ZHW Olsztyn i ZHW
Katowice zgodnie z kompetencjami;
10. Wykrywanie niedozwolonych stymulatorów wzrostu – ZHW Krosno (wszystkie
przejścia graniczne);
11. Oznaczanie zawartości melaminy - PIWet-PIB w Puławach;
12. Oznaczanie radioaktywnego cezu – 134 i 137 – ZHW Lublin (Gdynia, Gdańsk, Szczecin
i Warszawa Okęcie) i ZHW Białystok (Korczowa, Kużnica, Dorohusk, Kukuryki);
13. Oznaczanie w wytopionym tłuszczu wołowym stałych nierozpuszczalnych
zanieczyszczeń- ZHW Krosno (wszystkie przejścia graniczne);
14. GTH – PIWet-PIB w Puławach.
Zestawienie metod i wartości LOQ/LOD
Kierunek badania Metoda LOQ LOD
Pb, Cd - ZHW
Kraków
Metoda emisyjnej
spektrometrii
atomowej z plazmą
wzbudzoną
indukcyjnie (ICP-
OES).
Metoda
absorpcyjnej
spektrometrii
atomowej z
atomizacją
elektrotermiczną
(GFAAS
ICP-OES
Pb: 322,6 ug/kg
Cd: 74,0 ug/kg
GFAAS
Pb: 131,0 ug/kg
Cd: 33,0 ug/kg
ICP-OES
Pb: 139,7 ug/kg
Cd: 26,9 ug/kg
GFAAS
Pb: 65,0 ug/kg
Cd: 18,0 ug/kg
Pb, Cd - ZHW
Bydgoszcz
Metoda
spektrometrii mas z
jonizacją w plazmie
indukcyjnie
sprzężonej (ICP-
MS) lub Metoda
Cd: 0,06 mg/kg
Pb: 1,0 mg/kg
Cd i Pb: 0,02mg/kg

-- 16 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 17 z 29
emisyjnej
spektrometrii
atomowej z plazmą
wzbudzoną
indukcyjnie (ICP-
OES).
As - ZHW Kraków Metoda emisyjnej
spektrometrii
atomowej z plazmą
wzbudzoną
indukcyjnie (ICP-
OES) z generacją
wodorków
59,7 ug/kg 37,3 ug/kg
Hg – ZHW Kraków Metoda absorpcji
atomowej.
Absorpcyjna
spektrometria
atomowa (AMA
254). Dopuszcza się
inne aparaty np.
MA 2.
0,251 ug/kg 0,092 ug/kg
As - ZHW
Bydgoszcz
Metoda absorpcji
atomowej.
Absorpcyjna
spektrometria
atomowa -
generacja
wodorków.
Metoda
spektrometrii mas z
jonizacją w plazmie
indukcyjnie
sprzężonej (ICP-
MS) lub Metoda
emisyjnej
spektrometrii
atomowej z plazmą
wzbudzoną
indukcyjnie (ICP-
OES).
1,0 mg/kg 0,02 mg/kg
Hg - ZHW
Bydgoszcz
Metoda absorpcji
atomowej.
Absorpcyjna
spektrometria
atomowa (AMA
254). Dopuszcza się
inne aparaty np.
0,005 mg/kg ---

-- 17 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 18 z 29
MA 2.
Metoda
spektrometrii mas z
jonizacją w plazmie
indukcyjnie
sprzężonej (ICP-
MS) lub Metoda
emisyjnej
spektrometrii
atomowej z plazmą
wzbudzoną
indukcyjnie (ICP-
OES).
PCB – ZHW
Białystok
Metoda
chromatografii
gazowej z
detektorem μECD
0,001 mg/kg 0,001 mg/kg
Kokcydiostatyki -
ZHW Białystok
Metody wg
Rozporządzenia
Komisji (WE) nr
152/2009 z dnia 27
stycznia 2009 r.
ustanawiające
metody pobierania
próbek i
dokonywania analiz
do celów urzędowej
kontroli pasz (Dz.
Urz. UE L54/1 z
26.2.2009 z późn.
zm.) i inne
określone przez
NRL.
Metoda LC-MS/MS
Diklazuril
0,003 mg/kg
Halofuginon 0,008
mg/kg
Maduramycyna 0,013
mg/kg
Narazyna
0,175 mg/kg
Nikarbazyna 0,313
mg/kg
Robenidyna 0,175
mg/kg
Amprolium
0,063 mg/kg
Dekokwinat 0,100
mg/kg
Lazalocyd, sól sodowa
0,313 mg/kg
Monenzyna, sól
sodowa
0,313 mg/kg
Salinomycyna, sól
sodowa
0,175 mg/kg
Semduramycyna, sól
sodowa
0,063 mg/kg
LOD=LOQ

-- 18 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 19 z 29
Kokcydiostatyki -
ZHW Kraków
Metody wg
Rozporządzenia
Komisji (WE) nr
152/2009 z dnia 27
stycznia 2009 r.
ustanawiające
metody pobierania
próbek i
dokonywania analiz
do celów urzędowej
kontroli pasz (Dz.
Urz. UE L54/1 z
26.2.2009 z późn.
zm.) i inne
określone przez
NRL.
PN-EN
17299:2019-12
Metoda LC-MS/MS
Amp: 0,181 mg/kg
Deq: 0,193 mg/kg
Dikl: 0,005 mg/kg
Eto: 0,186 mg/kg
Hal: 0,015 mg/kg
Klop: 0,197 mg/kg
Las: 0,650 mg/kg
Mad: 0,048 mg/kg
Mon: 0,656 mg/kg
Nar: 0,337 mg/kg
Nik: 0,632 mg/kg
Rob: 0,369 mg/kg
Sal: 0,373 mg/kg
Semd: 0,137 mg/kg
Amp: 0,106 mg/kg
Deq: 0,102 mg/kg
Dikl: 0,003 mg/kg
Eto: 0,097 mg/kg
Hal: 0,007 mg/kg
Klop: 0,105 mg/kg
Las: 0,328 mg/kg
Mad: 0,022 mg/kg
Mon: 0,307 mg/kg
Nar: 0,165 mg/kg
Nik: 0,316 mg/kg
Rob: 0,171 mg/kg
Sal: 0,165 mg/kg
Semd: 0,070 mg/kg
Oznaczanie
zawartości
mikotoksyn – ZHW
Białystok,
Metoda
wieloskładnikowa
chromatografii
cieczowej z
tandemową
spektrometrią mas
(LC-MS/MS)
Deoksyniwalenol
225 μg/kg
Fumonizyna B1
62,5 μg/kg
Ochratoksyna A
12,5 μg/kg
Toksyna T-2
12,5 μg/kg
Zearalenon
25,0 μg/kg
Aflatoksyna B1
1,25 μg/kg
Fumonizyna B2
62,5 μg/kg
Toksyna HT-2
12,5 μg/kg
LOD=LOQ
Oznaczanie
zawartości
mikotoksyn – ZHW
Kraków
Metoda
wieloskładnikowa
chromatografii
cieczowej z
tandemową
spektrometrią mas
(LC-MS/MS)
Afl B1: 1,087 ug/kg
Don: 243,669 ug/kg
FB1: 58,258 ug/kg
FB2: 57,550 ug/kg
HT2: 9,335 ug/kg
Afl B1: 0,801 ug/kg
Don: 90,203 ug/kg
FB1: 17,076 ug/kg
FB2: 24,341 ug/kg
HT2: 5,321 ug/kg

-- 19 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 20 z 29
T2: 9,621 ug/kg
OTA: 10,293 ug/kg
Zea: 21,804 ug/kg
T2: 5,090 ug/kg
OTA: 6,801 ug/kg
Zea: 9,710 ug/kg
Wykrywanie
substancji
anabolicznych –
ZHW Katowice
Metoda
(LC-MS/MS)
Hormony (17α-19-
nortestosteron, 17β-19-
nortestosteron,17α-
trenbolon, 17β-
trenbolon, 17α-
boldenon, 17β-
boldenon,
Metyloboldenon,
Metylotestosteron,
Etynyloestradiol,
Dietylostilbestrol,
Dienestrol, Heksestrol,
Zeranol, Taleranol,
Zearalanon, Octan
medroksyprogesteronu,
Octan chlormadinonu,
Octan megestrolu,
Octan melengestrolu)
10 μg/kg
Hormony :
17α-19-nortestosteron
–
4,2 μg/kg
17β-19-nortestosteron
– 2,8 μg/kg
17α-trenbolon –
3,0 μg/kg
17β-trenbolon –
2,6 μg/kg
17α-boldenon –
3,2 μg/kg
17β-boldenon –
3,0 μg/kg
Metyloboldenon –
2,5 μg/kg
Metylotestosteron –
2,5 μg/kg
Etynyloestradiol –
3,1 μg/kg
Dietylostilbestrol –
2,7 μg/kg
Dienestrol –
2,5 μg/kg
Heksestrol –
2,5 μg/kg
Zeranol – α–
Zearalanol –
2,5 μg/kg
Taleranol – β–
Zearalanol -
2,6 μg/kg
Zearalanon –
3,6 μg/kg
Octan
medroksyprogesteronu
– 3,5 μg/kg
Octan chlormadinonu

-- 20 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 21 z 29
– 3,9 μg/kg
Octan megestrolu –
4,1 μg/kg
Octan melengestrolu –
2,4 μg/kg
Wykrywanie
środków
farmaceutycznych
skreślonych z listy -
ZHW Katowice
Metoda
stosowane techniki
Nitrofurany –
HPLC – DAD
Chloramfenikol –
LC - MS/MS
Nitrofurany
(Nitrofurazon,
Nitrofurantoina,
Furazolidon,
Furaltadon)
10 μg/kg
Chloramfenikol
0,20 μg/kg
Nitrofurany:
Nitrofurazon -
6,3 μg/kg
Nitrofurantoina -
7,0 μg/kg
Furazolidon –
8,0 μg/kg
Furaltadon –
8,0 μg/kg
Chloramfenikol
0,18 μg/kg
Wykrywanie
niedozwolonych
stymulatorów
wzrostu – ZHW
Krosno
Metoda
mikrobiologiczna,
dyfuzyjno-
płytkowa
0,01-1,00 g/kg;
10-1000 mg/kg
0,5 mg/kg
Oznaczanie
radioaktywnego cezu
– 134 i 137 – ZHW
Lublin
Metoda
spektrometrii
promieniowania
gamma.
134Cs 2,5 Bq/kg
137Cs 2,13 Bq/kg
134Cs 2,32 Bq/kg
137Cs 1,99 Bq/kg
Oznaczanie
radioaktywnego cezu
– 134 i 137 – ZHW
Białystok,
Metoda
spektrometrii
promieniowania
gamma.
134Cs 2,9 Bq/kg
137Cs 3,6 Bq/kg
na podstawie MDA
134Cs 2,9 Bq/kg
137Cs 3,6 Bq/kg
na podstawie MDA
Oznaczanie w
wytopionym tłuszczu
wołowym stałych
nierozpuszczalnych
zanieczyszczeń-
ZHW Krosno
Zawartość
nierozpuszczalnych
zanieczyszczeń
stałych w
tłuszczach
pochodzenia
zwierzęcego
PN-EN ISO
663:2017-03
0,010-10,000 % 0,007 %
Oznaczanie
zawartości melaminy
Metoda GC MS, 0,5 mg/kg 0,25 mg/kg

-- 21 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 22 z 29
- PIWet-PIB w
Puławach
Metoda LC MS
GTH – PIWet-PIB w
Puławach
Metoda
chromatografii
gazowej z detekcją
masową i/lub
chromatografii
gazowej z detekcją
płomieniowo-
jonizacyjną (FID)
15 mg/kg 4,40 mg/kg (tłuszcz)
6,42 mg/kg (mączka
mięsno kostna)
Legenda do tabelki:
Afl B1: aflatoksyna B1
Don: deoksyniwalenol
FB1: fumonizyna B1
FB2: fuminizyna B2
HT2: toksyna HT-2
T2: toksyna T-2
OTA: ochratoksyna A
Zea: zearalenon
Amp: amprolium
Deq: dekokqinat
Dikl: diklazuril
Eto: etopabat
Hal: halofuginon
Klop: klopidol
Las: lasalocid
Mad: maduramycyna
Mon: monenzyna
Nar: narazyna
Nik: nikarbazyna
Rob: robenidyna
Sal: salinomycyna
Semd: semduramycyna
Zakres akredytacji każdego laboratorium dostępny jest na stronie internetowej Polskiego
Centrum Akredytacji pod adresem: https://www.pca.gov.pl/akredytowane-
podmioty/akredytacje-aktywne/laboratoria-badawcze
Zestawienie laboratoriów Zakładów Higieny Weterynaryjnej w Polsce wraz z numerem
akredytacji.
Region
Zakład Higieny
Weterynaryjnej Adres
Certyfikat
akredytacji

-- 22 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 23 z 29
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Wrocław
50-983 Wrocław
ul. Januszowicka 48;
AB 584
02 dolnośląskie Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Wrocław Oddział
w Legnicy
59-220 Legnica z/s
Ziemnice; ul. Legnicka 12; AB 584
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Bydgoszcz
85-090 Bydgoszcz ul.
Powstańców Wielkopolskich
10
AB 526
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Bydgoszcz Oddział
Toruń
87-100 Toruń ul.
Antczaka 39/41
AB 526
04 kujawsko -
pomorskie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Bydgoszcz Oddział
Włocławek
87-800 Włocławek ul.
Planty 18
AB 526
06 lubelskie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Lublin
20-325 Lublin
ul. Droga Męczenników
Majdanka 50;
AB 517
08 lubuskie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Gorzów Wlkp.
66-400 Gorzów
Wlkp. ul. Boh.
Warszawy 4
AB 594
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Gorzów Wlkp.
Oddział Zielona
Góra
65-849 Zielona Góra ul.
Browarna 6
AB 594
10 łódzkie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Łódź
93-569 Łódź
ul. Proletariacka 2/6
AB 620
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Oddział Piotrków
Trybunalski
97-300 Piotrków
Trybunalski ul.
Rzemieślnicza 26
AB 434
12 małopolskie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Kraków
30-965 Kraków 69
ul. Brodowicza 13
AB 531
14 mazowieckie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Warszawa
02 - 156
Warszawa ul.
Lechicka 21
Zakład Higieny
Weterynaryjnej 08 - 110 Siedlce
AB 598

-- 23 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 24 z 29
Warszawa Oddział
Siedlce
ul. Kazimierzowska 29
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Warszawa Oddział
Ostrołęka
07-412 Ostrołęka
ul. Składowa 8a
16 opolskie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Opole
45 - 836 Opole
ul. Wrocławska 170
AB 585
18 podkarpackie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Krosno
38-400 Krosno
ul. Ściegiennego 6
AB 527
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Krosno Oddział
Reszów
35-959 Rzeszów
ul. Warszawska 12
AB 527
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Krosno Oddział
Przemyśl
37-700 Przemyśl
ul. Lwowska 7
AB 527
20 podlaskie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Białystok
15-959 Białystok
ul. Zwycięstwa 26A/1
AB 437
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Białystok Oddział
Łomża
18-400 Łomża
ul. Nowogrodzka 160
AB 685
22 pomorskie
80-316 Gdańsk
ul. Kaprów 10
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Gdańsk
80-125 Gdańsk
ul. Kartuska 249
AB 606
24 śląskie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Katowice
40-585
Katowice ul.
Brynowska 25a
AB 548
26 świętokrzyskie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Kielce
25 - 116 Kielce
ul. Ściegiennego 205
AB 559
28 warmińsko -
mazurskie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Olsztyn
10 - 702 Olsztyn
ul. Warszawska 109
AB 604
30 wielkopolskie Zakład Higieny 60-166 Poznań AB 465

-- 24 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 25 z 29
Weterynaryjnej
Poznań
ul. Grunwaldzka 250
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Kalisz
62-800
Kalisz ul.
Warszawska 63
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Konin
62-500 Konin
ul. Kościuszki 37b
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Leszno
64-100 Leszno
ul. Święciechowska 150
32 zachodnio -
pomorskie
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Szczecin
71-337 Szczecin
ul. Ostrawicka 2
AB 545
Zakład Higieny
Weterynaryjnej
Szczecin Oddział
Koszalin
75-816
Koszalin
ul. Połczyńska 70 AB 546
Lubelskie
Państwowy Instytut
Weterynaryjny –
Państwowy Instytut
Badawczy
Aleja Partyzantów 57
24-100 Puławy AB 485
Badania w ramach granicznego monitoringu paszowego wykonywane są niezwłocznie, a
maksymalny czas badania nie przekracza 30 dni kalendarzowych.
Typowa procedura łańcucha próbek paszowych:
1. Pobranie próbek. Próbki pobiera się z różnych miejsc partii (zgodnie z
rozporządzeniami UE np. 152/2009). Tworzy się próbkę zbiorczą, a następnie próbki
laboratoryjne i próbkę kontrolną. Pobierający wypełnia protokół pobrania próbki
(miejsce, data, rodzaj paszy, nr partii, ilość). Protokół pobrania próbek jest zgodny z
załącznikiem 1 Planu Urzędowej Kontroli Pasz. Plan Urzędowej Kontroli Pasz na 2025
r. dostępny jest pod adresem: https://www.wetgiw.gov.pl/nadzor-
weterynaryjny/badania-kontrolne-monitoring-pasz
2. Identyfikacja i etykietowanie. Każda próbka musi być oznaczona jednoznacznie
(etykieta z kodem, nr sprawy, podpis pobierającego). Na etykiecie: gatunek paszy, nr
próbki, masa próbki, warunki pobrania. Zabezpieczenie próbki. Próbki umieszcza się w
hermetycznych, czystych pojemnikach (worki foliowe do żywności, słoje, butelki).
Zamknięcie plombą lub taśmą zabezpieczającą z podpisem pobierającego. Warunki
przechowywania – np. sucha pasza w temp. pokojowej, pasza płynna w chłodni.
3. Transport. Próbki przewozi się do laboratorium w warunkach zabezpieczających przed
zanieczyszczeniem, wilgocią lub zmianą składu. Każdy etap transportu jest odnotowany
w dokumentacji (kto przewoził, kiedy przekazał).
4. Rejestracja w laboratorium. Laboratorium potwierdza odbiór i przypisuje nr
ewidencyjny. Zlecenie na badania (każde laboratorium ZHW ma własne zlecenie na
badania).

-- 25 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 26 z 29
5. Archiwizacja i przechowywanie próbek kontrolnych. Część próbki przechowywana
jako próbka kontrolna przez określony czas (np. 3 miesiące). Umożliwia powtórne
badania przy sporach.
6. Utylizacja. Po upływie okresu przechowywania próbki są utylizowane zgodnie z
procedurą
D) Mechanizmy osłonowe dla producentów (kontynuacja wcześniejszych wniosków)
Pytanie 11. Dopłaty wyrównawcze do cen z 2023 r.
11 a) Czy rząd przygotował projekt dopłat do sprzedanych/utrzymanych w magazynie
zbóż, wyrównujących cenę do referencji 2023 (z rozróżnieniem wojewódzkim)?
11 b) Proszę o założenia: stawka (PLN/t), uprawnieni (w tym gospodarstwa z północnego
Mazowsza), źródło finansowania, okres naboru, weryfikacja i termin wypłat.
11 c) Czy dopłaty obejmą straty wynikające z konieczności sprzedaży w dołku cenowym
spowodowanym importem/tranzytem?
Sytuacja na rynku zbóż jest na bieżąco monitorowana. Główny Urząd Statystyczny ocenia
zbiory zbóż w Polsce w 2025 r. na rekordowym poziomie 37,1 mln ton, tj. o ok. 6% więcej od
zbiorów ubiegłorocznych; z tego zbiory pszenicy szacuje się na 13,4 mln ton (+8% r/r), a
kukurydzy na prawie 11 mln ton. Przykładowo od 2019 r. produkcja kukurydzy wzrosła ok. 2-
krotnie. Wynika to z upraszczania struktury upraw przez rolników w kierunku roślin, takich jak
np. zboża, które dodatkowo obniżają żyzność gleby i wpływają na pogorszenie jej struktury.
Przy zużyciu krajowym zbóż na poziomie ok. 25 mln ton Polska w sezonie 2025/2026 ma
nadwyżki eksportowe przekraczające 12 mln ton.
Odnosząc się do kwestii niskich cen należy zwrócić uwagę na poniższe czynniki:
 ceny zbóż w Polsce podążają za cenami na rynku unijnym i światowym, ponieważ rynek
zbóż jest rynkiem globalnym;
 Polska ma strukturalne nadwyżki zbóż, które dla zbilansowania rynku należy przeznaczyć
na eksport, jednak z uwagi na niskie ceny handel zbożami jest ograniczony, pomimo tego
że porty dysponują wolnymi możliwościami przeładunkowymi;
 również handel na rynku krajowym jest niewielki, ponieważ przetwórcy w Polsce mają
obecnie zgromadzone zapasy ziarna, a rolnicy wstrzymują się ze sprzedażą nie akceptując
obecnych cen. Rolnicy posiadają zdolności magazynowe, m.in. dzięki dofinansowaniu do
zakupu silosów zbożowych wraz z wyposażeniem w ramach inwestycji A.1.4.1 Krajowego
Planu Odbudowy i Odporności. Dlatego też nie muszą oni sprzedawać ziarna w trakcie żniw
i mogą decydować o terminie sprzedaży;
 ważnym elementem zagospodarowania krajowej produkcji roślinnej jest produkcja estrów
i bioetanolu (w 2024 r. zagospodarowano tak ok. 2 mln ton rzepaku i 1 mln ton kukurydzy);
 regulowanie cen czy dopłacanie do cen produktów rolnych jest niezgodne z unijnymi
przepisami, a także mogłoby, nawet w opinii niektórych środowisk rolniczych, wpłynąć na
rozregulowanie rynku; niezgodne z prawem unijnym i światowym jest także dopłacanie do
eksportu;
 pomoc w związku ze sprzedażą zbóż w 2023 r. i 2024 r. wynikała z uruchomienia
tymczasowo specjalnego funduszu w związku ze skutkami agresji Rosji na Ukrainę, a także
z uruchomienia na ten cel środków z budżetu unijnego;

-- 26 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 27 z 29
 ewentualne działania mające na celu zapewnienie, że kupujący zapłacą określoną, wysoką
cenę za produkty rolne, w przypadku niskich cen na rynkach światowych, mogłyby
doprowadzić do sytuacji, w której przetwórcy i sieci handlowe droższe polskie produkty
zastępowaliby tańszymi pochodzącymi z importu, jednocześnie polscy rolnicy mieliby
problem ze sprzedażą swoich plonów z przeznaczeniem na eksport (trzeba pamiętać, że w
celu zbilansowania nadwyżkowego rynku zbóż w Polsce ok. 30% krajowej produkcji zbóż,
tj. rocznie ok. 10 mln ton, musi być wyeksportowane);
 w celu łagodzenia skutków zmian koniunktury na rynku rolnicy są wspierani m.in. w formie
dopłat bezpośrednich, dopłat do paliwa rolniczego, preferencyjnych kredytów czy wsparcia
w ramach Planu Strategicznego (m.in. na inwestycje, modernizację gospodarstw rolnych);
 rozumiejąc potrzebę wsparcia rolników w związku z niskimi cenami zbóż wdrożone
zostają:
 preferencyjny kredyt obrotowy - od 1 października 2025 r. Kredytobiorca będzie
mógł otrzymać bezpłatną gwarancję w wysokości 80% kwoty kredytu pozostającego do
spłaty oraz dopłatę do oprocentowania wynoszącą 7 p.p. rocznie przez okres 24
miesięcy licząc od daty uruchomienia kredytu. Maksymalna kwota kredytu obrotowego
wyniesie 200 tys. euro (równowartość w złotych). Kredyt udzielany będzie na
maksymalnie na 4 lata, a odsetki płacone przez kredytobiorcę przez pierwsze 2 lata będą
nie większe niż 1%.
 pożyczki 2% z okresem spłaty do 15 lat. Dostępne od października do grudnia 2025
r. Pomoc będzie miała charakter pomocy de minimis w rolnictwie. Kwota udzielonych
producentowi rolnemu pożyczek nie może przekroczyć kwoty zobowiązań
cywilnoprawnych lub publicznoprawnych tego producenta rolnego i wynosić nie więcej
niż 3 mln zł.
Pytanie 12. Dopłaty do prywatnego przechowalnictwa zbóż do czasu stabilizacji rynków:
12 a) Proszę o projekt mechanizmu (stawka PLN/t/mies., maks. okres wsparcia,
wymagania magazynowe, audyt zapasów, zasada „n+2 mies.” po przekroczeniu progu
cenowego).
12 b) Czy rząd przewiduje premię regionalną dla północnego Mazowsza (słabsze gleby,
krótsze okna sprzedażowe, dłuższy cykl dowozu do portów)?
12 c) Jakie progi aktywacji (np. średnia cena portowa/eksportowa vs 5-letnia średnia;
odchylenie ≥X%) uruchomią dopłaty?
12 d) Czy przewiduje się powiązanie z kontrolą jakości (dopłata tylko dla partii zgodnych
ze standardem konsumpcyjnym/paszowym)?
Unijne przepisy dotyczące wspólnej organizacji rynków produktów rolnych7 nie obejmują
zboża jako produktu kwalifikującego się do mechanizmu prywatnego przechowywani.
Mechanizm dopłat do przechowywania produktów przez prywatnych przedsiębiorców dotyczy
wyłącznie cukru, oliwy z oliwek, włókna lnianego, mięsa z bydła, masła, sera, wieprzowiny,
baraniny, koziny.
Rynek zbóż objęty jest mechanizmem interwencji publicznej, jednak po cenie 101,31 Euro/t.
Rolnicy nie są zainteresowani sprzedażą zbóż na zapasy interwencyjne po takiej cenie.
7 ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1308/2013 z dnia 17 grudnia
2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia
Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007

-- 27 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 28 z 29
Pytanie 13. Interwencja rynkowa i logistyka
13 a) Czy KOWR/RARS może uruchomić skup na odnowienie rezerw strategicznych z
priorytetem dla powiatów północnego Mazowsza?
13 b) Czy planowane są dopłaty do frachtu kolejowego/portowego, by odciążyć magazyny
w głębi kraju?
13 c) Jak rząd ograniczy efekt wypychania: magazyny zajęte zbożem importowanym
blokujące skup od rolników?
Bieżąca sytuacja rynkowa i niskie ceny nie są spowodowane importem do Polski, ale dużą
podażą ziarna na rynku krajowym, europejskim i światowym. W Polsce przetwórcy posiadają
zapasy ziarna, w które zaopatrzyli się po zbiorach zbóż podstawowych. Rolnicy natomiast nie
spieszą się ze sprzedażą, oczekując wyższych cen.
Rolnicy mają duże możliwości magazynowania zbóż. W ostatnim czasie powierzchnia
magazynowa zbóż u rolników w Polsce znacząco wzrosła głównie dzięki wsparciu
finansowemu, jakie mogli otrzymać na ten cel. Dla przykładu dzięki wsparciu z Krajowego
Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności na budowę silosów zbożowych rolnikom udało się
zwiększyć powierzchnie magazynowe zbóż o ok. 1,5 mln ton. Zwiększenie zdolności
magazynowych jest instrumentem jaki daje rolnikom możliwość zarządzania terminem
sprzedaży. Muszą także uwzględnić przy tym konieczność przygotowania magazynów pod
kolejne zbiory.
Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych tworzy rezerwy żywnościowe wyłącznie w celu
złagodzenia zakłóceń w ciągłości dostaw służących funkcjonowaniu gospodarki i zaspokojeniu
podstawowych potrzeb obywateli. Tworzenie rezerw zbóż czy innych produktów
żywnościowych nie służy do regulowania sytuacji cenowej na rynkach.
E) Transparentność i raportowanie
Pytanie 14. Proszę o zobowiązanie resortu do publikacji miesięcznych biuletynów (open
data) obejmujących: wolumeny importu wg CN, rozbicie konsumpcyjne/paszowe, wyniki
badań jakości, liczbę niezgodności, decyzje administracyjne — z podziałem na przejścia
graniczne i województwa, ze szczególnym wyszczególnieniem Mazowsza (płn.).
Pytanie 15. Proszę o informację, czy MRiRW planuje jedno okno informacyjne
(dashboard) integrujące dane KAS, IJHARS, PIORiN, GIS, KOWR, GUS oraz
informacje portowe, dostępne publicznie w cyklu miesięcznym.
Dane dotyczące polskiego handlu zagranicznego są dostępne na stronie internetowej GUS w
formie gotowych zestawień i raportów (https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-
handel/handel/ ) oraz formie bazy danych, gdzie samodzielnie można wygenerować
zestawienia danych na podstawie wybranych przez siebie parametrów dotyczących towarów
(wg kodów CN), państw oraz okresu sprawozdawczego
(https://dbw.stat.gov.pl/dashboard/117 ).
Ponadto, dane handlu zagranicznego Polski oraz innych państw UE są również dostępne na
stronie EUROSTAT (https://ec.europa.eu/eurostat/comext/newxtweb/ ). Dane te można
przeglądać i pobierać zgodnie z wybranymi przez siebie parametrami.

-- 28 of 29 --

Odpowiedź na interpelację nr 12243
Strona 29 z 29
Nie ma możliwości generowania danych handlu zagranicznego wg województw czy
regionów, ponieważ są one agregowane jedynie na poziomie kraju.
Różne instytucje (KAS, IJHARS, PIORiN, GIS, KOWR, GUS) używają różnych systemów
informatycznych, formatów danych, standardów metadanych, częstotliwości aktualizacji itp.,
co bardzo utrudnia lub wręcz uniemożliwia ich bezpośrednią integrację. W związku z tym
ewentualna budowa takiego systemu wymagałaby bardzo dużych nakładów, których
zaangażowanie mogłoby okazać się niewspółmierne do uzyskanych efektów. Ponadto, część
danych może być objęta ograniczeniami prawnymi co do ich udostępniania a ich ujawnienie
mogłoby naruszyć różnego rodzaju przepisy. Niemniej Polski rząd rozwija ideę portali
interoperacyjności i otwartych danych, gdzie dane różnych instytucji mogą być udostępniane i
współdzielone. Takim przykładem jest portal „Otwarte dane”(https://dane.gov.pl/pl ), gdzie w
jednym miejscu są udostępniane dane opracowywane przez wiele różnych instytucji.
Załączniki do odpowiedzi na interpelację:
1. Wspólne stanowisko Polski, Bułgarii, Francji, Grecji, Węgier i Rumunii w sprawie
potrzeby uwzględnienia skutecznej klauzuli ochronnej w umowie z Mercosurem -
przekazane we wrześniu 2017 r. na forum Komitetu Polityki Handlowej w Brukseli.
2. wspólne stanowisko Polski, Francji, Austrii, Cypru, Grecji, Węgier, Francji, Litwy,
Luksemburga, Rumunii, które w kwietniu 2016 było przekazane przez Francję do
Komisji Europejskiej.
3. Stanowisko Polski z 19.09.2025 r. do projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia
umowy z Mercosurem
4. Wspólny komunikat Polski i Francji z 7 lipca 2025 r.
5. Zbiór statystyczny (za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 sierpnia 2025r., w podziale na
miesiące) dotyczący importu z Ukrainy, na podstawie danych dostępnych w bazie
analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej (KAS).
6. Informacja Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na temat
kontrolowanych zbóż w podziale na lata i miesiące w okresie od 01.01.2024 r. do
26.09.2025 r.

-- 29 of 29 --

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 08 października 2025 r.
znak sprawy: DWM.ww.058.12.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 12243 Pana Posła Rafała Romanowskiego w
sprawie bardzo niskich cen skupu zbóż, ryzyk regulacyjno-handlowych (UE-
Mercosur, UE-Ukraina) oraz wpływu napływu zboża z Ukrainy na rynek północnego
Mazowsza
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 12243 Pana Posła Rafała Romanowskiego.
Zważywszy na objętość tej odpowiedzi, co wynika z dużej liczby pytań w interpelacji i
ich szerokiego zakresu tematycznego, przekazuję ją w formie załącznika do
niniejszego pisma.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Załączniki:
1. Odpowiedź na interpelację nr 12243

-- 1 of 2 --

Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 2 of 2 --