Interpelacja w sprawie skutecznego ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12223
do ministra cyfryzacji
w sprawie skutecznego ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu w Polsce
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 11-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
skala zjawiska natrętnego telemarketingu jest w Polsce bardzo duża. Często nie pomaga blokowanie numerów, bo za chwilę dzwonią kolejne. Obowiązujące przepisy wydają się w niezbyt dostateczny sposób chronić prywatność Polaków, którzy nie chcą otrzymywać wielu spamiących połączeń. Warto wskazać na rozwiązania obowiązujące np. we Włoszech. Istnieje tam Registro Pubblico delle Opposizioni (RPO) – publiczny rejestr sprzeciwu wobec wykorzystania numeru telefonu w celach marketingowych. Wpisanie numeru do rejestru:
- automatycznie unieważnia wszystkie wcześniejsze zgody marketingowe (poza zgodami wyrażonymi w ramach aktualnie obowiązujących umów),
- wprowadza bezwzględny zakaz używania numeru do telemarketingu bez ponownej, wyraźnej zgody abonenta,
- zabezpieczone jest dotkliwymi sankcjami finansowymi dla przedsiębiorców naruszających zakaz (nawet w wysokości kilkudziesięciu milionów euro).
Od 25 września 2024 roku obowiązują w Polsce przepisy zobowiązujące przedsiębiorców telekomunikacyjnych do analizy ruchu telekomunikacyjnego pod kątem ewentualnego oszustwa. Dalej jednak obywatele zgłaszają problem niechcianych połączeń czy ataków tzw. spoofingu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak po roku obowiązywania nowych przepisów ministerstwo ocenia ich skuteczność? Czy posiada analizy lub raporty na temat skuteczności ich działania?
2. Czy ministerstwo planuje podjąć następne kroki w walce ze zjawiskiem natrętnego telemarketingu, np. na wzór rozwiązań włoskich?
3. Czy rozważane jest uproszczenie procedury zgłaszania naruszeń przez obywateli – np. przez formularz online dostępny w UKE lub UODO?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Gramatyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9505 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Michał Gramatyka
BM.WP.057.158.2025
Warszawa, 13 października 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 22 września br. Posła na Sejm RP Pani Lidii Czechak w sprawie skutecznego
ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu w Polsce (interpelacja nr 12223)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłanki pytania.
Ad 1) Jak po roku obowiązywania nowych przepisów Ministerstwo ocenia ich
skuteczność? Czy posiada analizy lub raporty na temat skuteczności ich działania?
Zdaniem Ministerstwa obecnie obowiązujące systemowe rozwiązania prawne zapewniają
lepszy poziom ochrony konsumentów niż lista sprzeciwów zwana także listą Robinsona. Tzw.
zasada „opt-in”, która została wdrożona przepisami ustawy z 12 lipca 2024 r. Prawo
komunikacji elektronicznej, dalej „Pke” zobowiązuje wszystkich przedsiębiorców działających
na rynku marketingu w komunikacji elektronicznej do uzyskania uprzedniej zgody
od użytkownika/konsumenta na przesyłanie informacji handlowej. W opinii Ministerstwa jest
to rozwiązanie o wiele bardziej przyjazne konsumentom niż wspomniana lista sprzeciwów,
która wymaga od użytkownika uprzedniego podjęcia szeregu czynności związanych z wpisem
na taką listę. W świetle obecnych rozwiązań prawnych użytkownik jest domyślnie chroniony
przed niezamówioną informacją handlową, co zapewnia większe bezpieczeństwo przed
kontaktem telemarketingowym „na zimno”, tzw. cold callingiem czy automatycznymi
systemami wywołującymi tzw. robocalls.
Niemniej jednak w opinii Ministerstwa Cyfryzacji jest jeszcze za wcześnie na szczegółową
ewaluację efektywności funkcjonowania zapisów Pke, dotyczących niezamówionej informacji
handlowej, w tym również skuteczności ich egzekwowania przez organy właściwe. Warto
w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że wciąż nie minął rok od wejścia w życie przepisów
Pke, tj. 10 listopada 2024 r.
Oprócz przytaczanych w niniejszym piśmie przepisów Pke funkcjonują już rozwiązania
systemowe w zakresie ograniczania nadużyć w komunikacji elektronicznej, jak chociażby
ustawa z 28 lipca 2023 r. o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej, dalej „uznke”.
Odnośnie ewaluacji działania uznke, w lutym 2025 r. Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało
raport zawierający wnioski z pierwszego roku obowiązywania ustawy z dnia 28 lipca 2023 r.
o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1803). Raport ten
5 marca 2025 r. został przedstawiony na posiedzeniu Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności
i Nowoczesnych Technologii. Z omawianego raportu wyraźnie wynika, że wprowadzone
rozwiązania to duży sukces w walce z nadużyciami w komunikacji elektronicznej.
Do sukcesów tych należą rozwiązania dotyczące mechanizmu blokowania wiadomości
smishingowych (dzięki wzorcom zablokowano 1 122 650 wiadomości) oraz lista ostrzeżeń
(215 423 oszukańczych domen internetowych wpisanych na listę w 2024 r.). Mechanizm
Bezpiecznej Zatoki pozwala przedsiębiorcom telekomunikacyjnym zrzeszonym w Polskiej
Izbie Informatyki i Telekomunikacji blokować dziennie około 500 tysięcy fałszywych
połączeń.
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Dokładne dane dotyczycące SMS-ów obsłużonych przez CERT Polska dostępne są pod
adresem: https://dane.gov.pl/pl/dataset/3828,statystyki-sms-ow-obsluzonych-przez-cert-
polska-w/resource/75791/table?page=1&per_page=20&q=&sort= Informacje dotyczące
listy ostrzeżeń o niebezpiecznych domenach dostępne są pod adresem:
https://dane.gov.pl/pl/dataset/2740,lista-ostrzezen-cert-polska-przed-niebezpiecznymi.
Podkreślić należy, że niezwykle istotne i pomocne przy zwalczaniu nadużyć w komunikacji
elektronicznej są zgłoszenia dokonywane przez osoby, które otrzymały oszukańczego maila
albo smsa. Zgłoszeń można dokonywać za pośrednictwem strony:
https://incydent.cert.pl/#!/lang=pl
Ad 2) Czy Ministerstwo planuje podjąć następne kroki w walce ze zjawiskiem natrętnego
telemarketingu, np. na wzór rozwiązań włoskich?
Wybór krajowych rozwiązań regulujących ochronę użytkowników przed niezamówioną
informacją handlową zależny jest od regulacji Unii Europejskiej. Art. 398 oraz inne przepisy
ustawy – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 poz. 1221), dalej „Pke”, dotyczące
ochrony przed marketingiem wdrażają do polskiego systemu prawnego przepisy dyrektywy
2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r. dotyczącej
przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej
(dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej), dalej „Dyrektywa 2002/58/WE”.
Zgodnie z art. 13 ust. 3 Dyrektywy 2002/58/WE państwa członkowskie mogą wybrać sposób
ochrony użytkowników przed marketingiem: decydując się na zakaz przesyłania marketingu
bez zgody abonentów lub użytkowników, albo zakaz przesyłania marketingu do abonentów
lub użytkowników, którzy zgłosili sprzeciw wobec otrzymywania tego typu komunikatów.
Zgodnie z tym, państwa mogą wprowadzić w kraju tzw. zasadę „opt-in”, według której to
użytkownik musi uprzednio wyrazić zgodę na przesyłanie marketingu, bądź tzw. rejestr „do
not call”, czyli tzw. zasadę „opt-out”, w którym to użytkownik może wpisać się na listę osób,
do których nie można wysyłać marketingu.
Wprowadzając w Polsce zasadę „opt-in”, ustawodawca obrał za cel zagwarantowanie
najwyższego poziomu ochrony przed niezamówioną informacją handlową, dążąc przy tym
do umożliwienia użytkownikom kontroli nad dotyczącymi ich danymi. Należy podkreślić,
że wszyscy użytkownicy mogą w dowolnym momencie wycofać udzieloną zgodę, lub zgłosić
naruszenie ich praw do odpowiednich organów - Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej,
dalej „Prezesa UKE”, Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, dalej „Prezesa UODO”
lub Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej „Prezesa UOKiK”.
W nawiązaniu do przedstawionego rozwiązania włoskiego, RPO, wskazać trzeba, że na chwilę
obecną Ministerstwo Cyfryzacji nie planuje wprowadzenia rozwiązań mających na celu
utworzenie rejestru sprzeciwu co do przesyłania informacji handlowej. Jednakże trendy
i europejskie rozwiązania regulacyjne w zakresie ochrony użytkowników przed
telemarketingiem są analizowane i monitorowane w Ministerstwie. Mając to na uwadze,
w ocenie Ministerstwa rejestry posiadają ograniczoną skuteczność zapewniania praw
użytkowników, która uzależniona jest w głównej mierze od rzetelności przedsiębiorców
co do weryfikowania numerów wpisanych do baz sprzeciwu, a dodatkowo w przypadku
takich rejestrów wzrasta ryzyko nadużyć ze strony podmiotów spoza UE.
Zgodnie z obserwacjami Ministerstwa Cyfryzacji, zasada „opt-in” zapewnia każdemu
użytkownikowi automatyczną ochronę bez konieczności wykonywania dodatkowych działań
z jego strony w tym zakresie, tj. zapisywania się na określoną listę osób, które nie chcą
otrzymywać niezamówionej informacji handlowej tzw. lista Robinsona. To rozwiązanie
przesuwa ciężar dowodu na przedsiębiorców, którzy dowieść muszą, że posiadają zgodę
na kontakt. Ponadto jak wynika z analiz regulacji z innych państw europejskich, coraz większa
liczba państw rezygnuje z rozwiązania opartego na liście „do not call”. Przykładowo w Holandii
w 2021 r. rejestr „Bel-me-niet Register” (rejestr „do not call”) zastąpiony został zasadą „opt-
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
in”, określającą, że telemarketing dozwolony jest wyłącznie w przypadku, w którym wyrażona
została na to wyraźna, uprzednia zgoda użytkownika. Analogiczna zmiana została
wprowadzona we Francji, w którym to kraju w czerwcu 2025 r. uchwalono ustawę, zgodnie
z którą w miejsce obowiązującej od 2016 r. listy sprzeciwu „Bloctel” zobowiązano
przedsiębiorców do uzyskiwania uprzednich zgód na kontakt w celach telemarketingowych.
Jak wynikało z uzasadnienia tej zmiany, podyktowane to było niską skutecznością
dotychczasowych przepisów. W tym miejscu trzeba wskazać, że również w innych krajach
UE, jak na przykład w Austrii, Czechach, Niemczech, na Litwie i Słowacji obowiązują przepisy
analogiczne do tych przyjętych w zeszłym roku w Polsce.
Ad 3) Czy rozważane jest uproszczenie procedury zgłaszania naruszeń przez obywateli –
np. poprzez formularz online dostępny w UKE lub UODO?
Ministerstwo Cyfryzacji, jako podmiot nadzorujący działalność Prezesa UKE, pozostaje
w bieżącym kontakcie z Urzędem, także w celu zapewnienia należytej ochrony wszystkim
użytkownikom usług komunikacji elektronicznej. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że już teraz
użytkownik może skorzystać z prawa do zgłoszenia naruszeń za pomocą elektronicznych
formularzy, które dostępne są na stronach internetowych UKE. Także UODO i UOKiK
udostępniają wszystkim zainteresowanym możliwość kontaktu drogą elektroniczną. Oprócz
wspomnianej formy kontaktu możliwe jest także zgłoszenie problemu na adres skrzynki
podawczej ePUAP każdego Urzędu poprzez wysłanie pisma np. przy pomocy serwisu
mObywatel. Ponadto każdy może zgłosić naruszenie wysyłając wiadomość na dedykowany
adres poczty elektronicznej, który można znaleźć na stronie internetowej danego Urzędu.
Z wyrazami szacunku
Michał Gramatyka
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --