Interpelacja nr 12222
Interpelacja w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Interpelacja nr 12222
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 11-09-2025
Szanowna Pani Minister,
wiele samorządów mierzy się z problemem ściągalności opłat za śmieci od mieszkańców. Pojawiają się duże różnice między liczbą ludzi realnie zamieszkujących daną gminę a tymi zgłoszonymi w deklaracjach śmieciowych. To powoduje, że samorządy muszą własnymi pieniędzmi łatać powstałą dziurę lub przerzucać koszty na tych, którzy uczciwie płacą za odpady.
Dość powszechnym zjawiskiem wydaje się np. wypisywanie pełnoletnich dzieci z deklaracji jako już niezamieszkujących, gdy rzeczywiście podejmują np. jedynie studia zaoczne. Część ludzi w takie i podobne sposoby ucieka z systemu, nigdzie nie ponosząc opłaty za śmieci. Obecne rozwiązania weryfikacji są niewystarczające, co generuje straty dla samorządów oraz może negatywnie odbijać się na uczciwie płacących mieszkańcach.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę zmiany przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie obowiązków mieszkańców wypowiadających deklaracje odpadowe?
2. Czy jest rozważane wprowadzenie rozwiązania, które obligowałoby mieszkańca do wskazania nowego miejsca zamieszkania (gminy), w której będzie uiszczał opłatę za odbiór odpadów? Ułatwiłoby to gminom kontrolowanie osób, które próbują uciec z systemu, nigdzie nie ponosząc opłaty za śmieci.
3. Jakie działania resort planuje w celu ograniczenia zjawiska „znikania“ mieszkańców z systemów gospodarki odpadami?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 12222
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 11-09-2025
Szanowna Pani Minister,
wiele samorządów mierzy się z problemem ściągalności opłat za śmieci od mieszkańców. Pojawiają się duże różnice między liczbą ludzi realnie zamieszkujących daną gminę a tymi zgłoszonymi w deklaracjach śmieciowych. To powoduje, że samorządy muszą własnymi pieniędzmi łatać powstałą dziurę lub przerzucać koszty na tych, którzy uczciwie płacą za odpady.
Dość powszechnym zjawiskiem wydaje się np. wypisywanie pełnoletnich dzieci z deklaracji jako już niezamieszkujących, gdy rzeczywiście podejmują np. jedynie studia zaoczne. Część ludzi w takie i podobne sposoby ucieka z systemu, nigdzie nie ponosząc opłaty za śmieci. Obecne rozwiązania weryfikacji są niewystarczające, co generuje straty dla samorządów oraz może negatywnie odbijać się na uczciwie płacących mieszkańcach.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę zmiany przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie obowiązków mieszkańców wypowiadających deklaracje odpadowe?
2. Czy jest rozważane wprowadzenie rozwiązania, które obligowałoby mieszkańca do wskazania nowego miejsca zamieszkania (gminy), w której będzie uiszczał opłatę za odbiór odpadów? Ułatwiłoby to gminom kontrolowanie osób, które próbują uciec z systemu, nigdzie nie ponosząc opłaty za śmieci.
3. Jakie działania resort planuje w celu ograniczenia zjawiska „znikania“ mieszkańców z systemów gospodarki odpadami?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5929 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OK.050.26.2025.IR
3993942.16053173.12958200
Warszawa, 01-10-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Lidii Czechak (K10INT12222).
Temat: potrzeba nowelizacji przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12222 Pani Poseł Lidii Czechak z dnia
22 września 2025 r. poniżej przedstawiam odpowiedź w zakresie kompetencji
Ministra Klimatu i Środowiska.
Od momentu wprowadzenia reformy systemu gospodarki odpadami
komunalnymi, rząd podejmuje kolejne działania legislacyjne i organizacyjne mające
na celu jego usprawnienie. Wyzwania wskazane w piśmie — w szczególności
rozbieżności pomiędzy faktyczną liczbą mieszkańców a danymi w deklaracjach,
skutkujące problemem ściągalności opłat — stanowią jeden z priorytetów
prowadzonych obecnie prac legislacyjnych.
Poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji.
1) Czy Ministerstwo dostrzega potrzebę zmiany przepisów ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach w zakresie obowiązków mieszkańców
wypowiadających deklaracje odpadowe?
Tak, Ministerstwo dostrzega potrzebę doprecyzowania przepisów ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie obowiązków mieszkańców
wypowiadających deklaracje odpadowe. Analizujemy zgłaszane przez gminy
problemy, które pokazują, że obecne mechanizmy weryfikacji nie są wystarczające.
-- 1 of 3 --
W opracowywanym projekcie nowelizacji ustawy UD252 przewidzieliśmy m.in.
obowiązek wskazywania w deklaracji daty zmiany właściciela nieruchomości oraz
doprecyzowanie przepisów dotyczących weryfikacji poprawności deklaracji.
2) Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązania, które obligowałoby mieszkańca
do wskazania nowego miejsca zamieszkania (gminy), w której będzie uiszczał
opłatę za odbiór odpadów? Ułatwiłoby to gminom kontrolowanie osób, które
próbują uciec z systemu, nigdzie nie ponosząc opłaty za śmieci.
Już obowiązujące przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach1 przewidują mechanizmy, które nakładają na
właścicieli nieruchomości obowiązek aktualizacji deklaracji o wysokości opłaty za
gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku zmiany danych mających
wpływ na jej wysokość. Zgodnie z art. 6m ust. 2 ww. ustawy, aktualizacji deklaracji
należy dokonać do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła
zmiana, np. liczby osób zamieszkujących nieruchomość.
W celu dalszego uszczelnienia systemu projektowana jest zmiana w art. 6m,
polegająca na dodaniu w ust. 1b pkt 8 obowiązku złożenia tzw. deklaracji zerowej.
Przepis ten zobowiąże właścicieli nieruchomości, dokonujących ich zbycia – także
w formie spadku czy darowizny – do wskazania w deklaracji daty zmiany właściciela
nieruchomości. Rozwiązanie to odpowiada na postulaty jednostek samorządu
terytorialnego, które sygnalizowały trudności w rozliczaniu opłat w sytuacjach, gdy
nowy właściciel nie złożył deklaracji, a poprzedni właściciel nie zamknął swojej.
Brak takiego obowiązku powodował ciągłość naliczania opłat i konieczność
wszczynania postępowań egzekucyjnych wobec osób, które faktycznie nie
zamieszkiwały już nieruchomości. Jasne uregulowanie obowiązku złożenia
„deklaracji zerowej” zapewni gminom skuteczniejsze narzędzie w dochodzeniu
należnych opłat, związanych z gotowością przedsiębiorcy do odbioru odpadów
z danej nieruchomości.
Ponadto w polskim porządku prawnym istnieje obowiązek meldunkowy,
który obejmuje zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego,
wymeldowanie z dotychczasowego miejsca pobytu oraz zgłoszenie wyjazdu poza
granice RP i powrotu. Dane te są gromadzone w rejestrze PESEL i mogą być
udostępniane organom gmin na podstawie art. 46 ustawy o ewidencji ludności
w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań. Resort klimatu
i środowiska stoi na stanowisku, że dodatkowe zobowiązanie mieszkańców do
wskazania nowego miejsca zamieszkania w kontekście opłat za odpady byłoby
nadmiarowe i dublowałoby istniejące obowiązki meldunkowe. Resort koncentruje
się zatem na wprowadzaniu takich zmian w ustawie o utrzymaniu czystości
1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r.
poz. 733).
-- 2 of 3 --
i porządku w gminach, które realnie wspierają gminy w egzekwowaniu należnych
opłat, nie obciążając mieszkańców kolejnymi obowiązkami administracyjnymi.
3) Jakie działania resort planuje w celu ograniczenia zjawiska „znikania”
mieszkańców z systemów gospodarki odpadami?
Ministerstwo prowadzi prace legislacyjne nad kompleksową nowelizacją
ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obejmującą:
umożliwienie gminom nieodpłatnego pozyskiwania danych o zużyciu wody
w lokalach mieszkalnych od przedsiębiorstw wodociągowych w celu
weryfikacji prawidłowości złożonych deklaracji,
zapewnienie gminom skutecznych narzędzi administracyjnych do wydania
decyzji ustalających wysokość opłaty w przypadku stwierdzenia
nieprawidłowości,
wspieranie wdrażania rozwiązań technicznych (np. systemów identyfikacji
odpadów, kodów QR), które pozwolą na bardziej sprawiedliwe rozliczanie
kosztów gospodarki odpadami.
Dokładny termin wejścia w życie nowych rozwiązań zależy od tempa prac
legislacyjnych, wyników konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych.
Priorytetem resortu jest stworzenie szczelnego, sprawiedliwego i akceptowalnego
społecznie systemu, w którym ciężar kosztów nie będzie przerzucany na osoby
rzetelnie wnoszące opłaty.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OK.050.26.2025.IR
3993942.16053173.12958200
Warszawa, 01-10-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Lidii Czechak (K10INT12222).
Temat: potrzeba nowelizacji przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12222 Pani Poseł Lidii Czechak z dnia
22 września 2025 r. poniżej przedstawiam odpowiedź w zakresie kompetencji
Ministra Klimatu i Środowiska.
Od momentu wprowadzenia reformy systemu gospodarki odpadami
komunalnymi, rząd podejmuje kolejne działania legislacyjne i organizacyjne mające
na celu jego usprawnienie. Wyzwania wskazane w piśmie — w szczególności
rozbieżności pomiędzy faktyczną liczbą mieszkańców a danymi w deklaracjach,
skutkujące problemem ściągalności opłat — stanowią jeden z priorytetów
prowadzonych obecnie prac legislacyjnych.
Poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji.
1) Czy Ministerstwo dostrzega potrzebę zmiany przepisów ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach w zakresie obowiązków mieszkańców
wypowiadających deklaracje odpadowe?
Tak, Ministerstwo dostrzega potrzebę doprecyzowania przepisów ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie obowiązków mieszkańców
wypowiadających deklaracje odpadowe. Analizujemy zgłaszane przez gminy
problemy, które pokazują, że obecne mechanizmy weryfikacji nie są wystarczające.
-- 1 of 3 --
W opracowywanym projekcie nowelizacji ustawy UD252 przewidzieliśmy m.in.
obowiązek wskazywania w deklaracji daty zmiany właściciela nieruchomości oraz
doprecyzowanie przepisów dotyczących weryfikacji poprawności deklaracji.
2) Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązania, które obligowałoby mieszkańca
do wskazania nowego miejsca zamieszkania (gminy), w której będzie uiszczał
opłatę za odbiór odpadów? Ułatwiłoby to gminom kontrolowanie osób, które
próbują uciec z systemu, nigdzie nie ponosząc opłaty za śmieci.
Już obowiązujące przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach1 przewidują mechanizmy, które nakładają na
właścicieli nieruchomości obowiązek aktualizacji deklaracji o wysokości opłaty za
gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku zmiany danych mających
wpływ na jej wysokość. Zgodnie z art. 6m ust. 2 ww. ustawy, aktualizacji deklaracji
należy dokonać do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła
zmiana, np. liczby osób zamieszkujących nieruchomość.
W celu dalszego uszczelnienia systemu projektowana jest zmiana w art. 6m,
polegająca na dodaniu w ust. 1b pkt 8 obowiązku złożenia tzw. deklaracji zerowej.
Przepis ten zobowiąże właścicieli nieruchomości, dokonujących ich zbycia – także
w formie spadku czy darowizny – do wskazania w deklaracji daty zmiany właściciela
nieruchomości. Rozwiązanie to odpowiada na postulaty jednostek samorządu
terytorialnego, które sygnalizowały trudności w rozliczaniu opłat w sytuacjach, gdy
nowy właściciel nie złożył deklaracji, a poprzedni właściciel nie zamknął swojej.
Brak takiego obowiązku powodował ciągłość naliczania opłat i konieczność
wszczynania postępowań egzekucyjnych wobec osób, które faktycznie nie
zamieszkiwały już nieruchomości. Jasne uregulowanie obowiązku złożenia
„deklaracji zerowej” zapewni gminom skuteczniejsze narzędzie w dochodzeniu
należnych opłat, związanych z gotowością przedsiębiorcy do odbioru odpadów
z danej nieruchomości.
Ponadto w polskim porządku prawnym istnieje obowiązek meldunkowy,
który obejmuje zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego,
wymeldowanie z dotychczasowego miejsca pobytu oraz zgłoszenie wyjazdu poza
granice RP i powrotu. Dane te są gromadzone w rejestrze PESEL i mogą być
udostępniane organom gmin na podstawie art. 46 ustawy o ewidencji ludności
w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań. Resort klimatu
i środowiska stoi na stanowisku, że dodatkowe zobowiązanie mieszkańców do
wskazania nowego miejsca zamieszkania w kontekście opłat za odpady byłoby
nadmiarowe i dublowałoby istniejące obowiązki meldunkowe. Resort koncentruje
się zatem na wprowadzaniu takich zmian w ustawie o utrzymaniu czystości
1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r.
poz. 733).
-- 2 of 3 --
i porządku w gminach, które realnie wspierają gminy w egzekwowaniu należnych
opłat, nie obciążając mieszkańców kolejnymi obowiązkami administracyjnymi.
3) Jakie działania resort planuje w celu ograniczenia zjawiska „znikania”
mieszkańców z systemów gospodarki odpadami?
Ministerstwo prowadzi prace legislacyjne nad kompleksową nowelizacją
ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obejmującą:
umożliwienie gminom nieodpłatnego pozyskiwania danych o zużyciu wody
w lokalach mieszkalnych od przedsiębiorstw wodociągowych w celu
weryfikacji prawidłowości złożonych deklaracji,
zapewnienie gminom skutecznych narzędzi administracyjnych do wydania
decyzji ustalających wysokość opłaty w przypadku stwierdzenia
nieprawidłowości,
wspieranie wdrażania rozwiązań technicznych (np. systemów identyfikacji
odpadów, kodów QR), które pozwolą na bardziej sprawiedliwe rozliczanie
kosztów gospodarki odpadami.
Dokładny termin wejścia w życie nowych rozwiązań zależy od tempa prac
legislacyjnych, wyników konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych.
Priorytetem resortu jest stworzenie szczelnego, sprawiedliwego i akceptowalnego
społecznie systemu, w którym ciężar kosztów nie będzie przerzucany na osoby
rzetelnie wnoszące opłaty.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --