Interpelacja w sprawie działań legislacyjnych lub organizacyjnych umożliwiających samorządom korzystanie ze wsparcia finansowego w sytuacjach, gdy legalne składowiska były wykorzystywane do nielegalnego deponowania odpadów, na przykładzie wsparcia gm. Pakość w zakresie rekultywacji składowiska odpadów w Giebni
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12193
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań legislacyjnych lub organizacyjnych umożliwiających samorządom korzystanie ze wsparcia finansowego w sytuacjach, gdy legalne składowiska były wykorzystywane do nielegalnego deponowania odpadów, na przykładzie wsparcia gm. Pakość w zakresie rekultywacji składowiska odpadów w Giebni
Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek
Data wpływu: 10-09-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich dniach resort klimatu i środowiska poinformował o przekazaniu dodatkowych 100 mln zł dla 14 samorządów na usuwanie nielegalnie nagromadzonych odpadów niebezpiecznych. To potrzebne i słuszne działania, które pozwolą ograniczyć poważne zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców oraz dla środowiska naturalnego.
Jednakże w tym kontekście pragnę zwrócić uwagę Pani Minister na szczególnie trudną sytuację samorządu gminy Pakość, który od lat zmaga się z problemem składowiska odpadów w miejscowości Giebnia. Składowisko to funkcjonuje, jako obiekt legalny, jednak w praktyce przez lata było wykorzystywane przez tzw. mafię śmieciową. Zgromadzono tam ogromne ilości odpadów, w tym również o charakterze niebezpiecznym.
Koszty całkowitej likwidacji tego składowiska wielokrotnie przekraczają możliwości budżetowe gminy Pakość, a także realne możliwości finansowe budżetu państwa. Samorząd planuje zatem przeprowadzenie rekultywacji w formie pokrycia składowiska specjalnym materiałem technicznym, co ograniczyłoby ryzyko dalszej degradacji środowiska. Niestety, i to rozwiązanie wiąże się z koniecznością poniesienia bardzo wysokich nakładów, które są poza zasięgiem budżetu gminy.
Co więcej, obecny system wsparcia nie przewiduje możliwości ubiegania się o środki z Ministerstwa Klimatu i Środowiska czy NFOŚiGW, gdyż formalnie nie jest to składowisko „nielegalne“. W efekcie samorząd Pakości został pozostawiony sam sobie z problemem o charakterze ponadlokalnym i systemowym. To sytuacja wysoce niesprawiedliwa – bo choć gmina ma do czynienia z zagrożeniem analogicznym, jak w przypadku nielegalnych składowisk, to nie może liczyć na pomoc państwa tylko z powodu formalnej kwalifikacji obiektu.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy resort klimatu i środowiska podejmie działania legislacyjne lub organizacyjne, aby samorządy takie jak gmina Pakość mogły korzystać ze wsparcia finansowego w sytuacjach, gdy legalne składowiska były wykorzystywane do nielegalnego deponowania odpadów przez podmioty nieuczciwe?
Czy ministerstwo planuje stworzenie specjalnej ścieżki finansowania rekultywacji takich obiektów, które – choć formalnie legalne – generują realne i poważne zagrożenia dla mieszkańców oraz środowiska?
Jakie działania może podjąć państwo w celu wsparcia gminy Pakość w rekultywacji składowiska w Giebni i minimalizacji zagrożeń dla zdrowia publicznego?
Szanowna Pani Minister, problem w Giebni to przykład systemowej luki w obecnych rozwiązaniach prawnych i finansowych. Odpady nagromadzone na tym składowisku nie znikną same, a z każdym rokiem rośnie skala zagrożenia. Dlatego konieczne jest pilne wypracowanie mechanizmów, które umożliwią realne wsparcie samorządów w takich przypadkach – niezależnie od formalnej kwalifikacji danego obiektu.
Z poważaniem Agnieszka Kłopotek
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4891 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.24.2025.WK
3993941.16123719.13012236
Warszawa, 10-10-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 22 września 2025 r. posłanki Agnieszki Marii Kłopotek
(K10INT12193) w sprawie działań legislacyjnych lub organizacyjnych umożliwiających
samorządom korzystanie ze wsparcia finansowego w sytuacjach, gdy legalne składowiska
były wykorzystywane do nielegalnego deponowania odpadów, na przykładzie wsparcia gm.
Pakość w zakresie rekultywacji składowiska odpadów w Giebni, uprzejmie informuję.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że resort klimatu i środowiska zdaje sobie sprawę jak
trudnym i nierzadko budzącym obawy lokalnych społeczności jest problem nielegalnie
nagromadzonych odpadów, zwłaszcza niebezpiecznych oraz z jakimi problemami borykają
się jednostki samorządu terytorialnego w związku z nagromadzonymi odpadami. Dlatego też
problem nielegalnie deponowanych odpadów jest jednym z priorytetów obecnego Rządu.
W 2024 roku wychodząc naprzeciw problemowi przeznaczania zbyt małych środków
finansowych na przedsięwzięcia usuwania odpadów, MKiŚ przeprowadziło prace
legislacyjne, których rezultatem było uchwalenie w dniu 21 listopada 2024 r. ustawy o
zmianie ustawy o odpadach oraz ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych
innych ustaw1. Wskazana ustawa wprowadziła przepis, który pozwala na przeznaczanie
środków z rezerwy celowej budżetu państwa w wysokości do 300 mln rocznie w latach 2025-
2027 na zadania dotyczące niezwłocznego usuwania odpadów. W bieżącym roku na takie
cele zostało zabezpieczone 200 mln zł.
Z tego względu, z uwagi na niewystarczające środki, w obecnej chwili przewidziane jest
dofinansowanie wyłącznie dla miejsc, gdzie zgromadzone odpady generują największe
zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska i konieczne jest ich niezwłoczne
usunięcie. Takie miejsca stanowią przede wszystkim lokalizacje, które nie są technicznie
przystosowane do gromadzenia lub magazynowania odpadów, a konieczność ich
niezwłocznego usunięcia w wielu przypadkach wynika z możliwego przedostania się
substancji niebezpiecznych do środowiska związanego np. z rozszczelnieniem beczek
tudzież mauzerów.
Jednakże odnosząc się do lokalizacji wskazanej w przedmiotowej interpelacji należy
nadmienić, że składowisko odpadów stanowiące obiekt budowlany przeznaczony do
składowania odpadów2 jest technicznie przystosowane do ich unieszkodliwiania, przez co
ryzyko przedostania się do środowiska substancji niebezpiecznych jest niższe. Tym samym,
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 1834
2 Art. 3 ust. 1 pkt 25 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587)
(zwana dalej „ustawą o odpadach”)
-- 1 of 2 --
unieszkodliwianie odpadów na składowisku odpadów, nawet jeżeli było realizowane
z naruszeniem przepisów prawa, to zostało przeprowadzone na obiekcie wyposażonym
w stosowne bariery, które ograniczają migrację zanieczyszczeń do środowiska.
Zarządzający składowiskiem odpadów, ma obowiązek prowadzić je w zgodzie z uzyskanymi
decyzjami administracyjnymi, w tym decyzją zatwierdzającą instrukcję prowadzenia
składowiska odpadów, jak również wymaganiami zapewniającymi bezpieczne dla życia
zdrowia ludzi oraz środowiska składowanie odpadów, w szczególności wymagania
zapobiegające zanieczyszczeniu wód powierzchniowych i podziemnych, gleby i ziemi oraz
powietrza3. Nierealizowanie wskazanych obowiązków podlega karze aresztu lub grzywny4.
Ponadto w przypadku składowisk odpadów istnieją instrumenty finansowe, które można
wykorzystać na cele rekultywacji składowiska odpadów. Zgodnie z art. 137 ustawy
o odpadach zarządzający składowiskiem dysponuje funduszem rekultywacyjnym, na którym
gromadzone są środki z dniem rozpoczęcia przyjmowania odpadów do składowania
(ponieważ zgodnie z wymaganiami cena odpadów przyjmowanych do składowania na
składowisku odpadów uwzględnia m.in. koszty przeprowadzenia zamknięcia i rekultywacji
danego składowiska odpadów. . Wskazany obowiązek został wprowadzony ustawą z dnia
grudnia 2012 r. o odpadach5, a co za tym idzie obowiązuje w krajowym porządku prawnym
już 13 lat.
Niemniej jednak odnosząc się do głównego problemu wskazanego w przedmiotowej
interpelacji, Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje przeprowadzenia działań
legislacyjnych, w zakresie wsparcia finansowego dla realizacji zadań związanych
z rekultywacją i zamykaniem składowisk odpadów.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
3 art. 124 ust. 2-3 ustawy o odpadach
4 art. 189 ustawy o odpadach
5 Dz.U. z 2013 r. poz. 21
-- 2 of 2 --