Interpelacja w sprawie programu wsparcia KPO dla sektora HoReCa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12181
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie programu wsparcia KPO dla sektora HoReCa
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 09-09-2025
Szanowna Pani Minister, temat dotacji, grantów i stypendiów z Krajowego Programu Odbudowy wzbudził duże zainteresowanie opinii publicznej. W szczególności oburzenie wywołała lista podmiotów i projektów, które uzyskały dofinansowanie dla sektora HoReCa. Projekty te w wielu przypadkach prima facie miały inny cel niż dywersyfikacja działalności lub zwiększenie odporności na ewentualny kryzys. Kryteria oceny wniosków, co podnoszono w debacie medialnej, nie w pełni zabezpieczały jednak interes państwa. W szczególności kryterium 4.B mające być wentylem bezpieczeństwa zostało sformułowane w sposób bardzo pobieżny. Kryterium składa się z 3 obowiązkowych elementów, z których każdy jest osobno punktowany:
1) zwiększenie odporności,
2) rozszerzenie lub dywersyfikacja,
3) nowy produkt lub usługa[1].
Każdy z wymienionych elementów musi zostać zrealizowany w ramach przedsięwzięcia MSP, aby kryterium B.4 mogło zostać uznane za wypełnione. Oznacza to, że ocenie podlegają łącznie te 3 elementy. Elementy zawierają w sobie alternatywę rozłączną, więc spełnienie któregokolwiek wariantu kombinacji szczegółowych wymogów wystarcza do dalszej kwalifikacji wniosku.
Fala krytyki nie objęła jednak tylko – a nawet nie przede wszystkim – sposobu prowadzenia procedur, ale samych projektów, które finansowanie uzyskało. Projekty nie charakteryzowały się innowacyjnością. W wielu przypadkach ograniczały się jedynie do zakupu łodzi, jachtów czy innego rodzaju wyposażenia, które – choć zgodnie z kryterium 4.B rozszerzało ofertę – nie oznaczało faktycznej dywersyfikacji. Równocześnie wnioski składane były tak, by wpisać się w kryteria oceny, z czego nie można czynić zarzutu wnioskodawcom. Jest to powszechna praktyka we wszystkich procedurach grantowych – w szczególności finansowanych z pieniędzy publicznych.
Nie tylko opinia publiczna, ale i przedsiębiorcy mogą czuć się oszukani[2]. Z jednej strony – w wielu przypadkach zapewne procedowali oni w dobrej wierze, choć niekoniecznie wnioskując o najlepszy możliwy sposób wykorzystania pieniędzy publicznych. Z drugiej strony teraz na przedsiębiorców spadła wielka fala hejtu, nawet gdy ich projekty nie były wnioskami nieinnowacyjnymi. Fala hejtu sprawiła, że wielu decyduje się samemu wycofać z finansowania projektów, w ramach których mogli już – w dobrej wierze i licząc na państwo – ponieść koszty.
Ministerstwo wobec powyższego zapowiedziało kontrole, które przeprowadzane mają być bez wskazania jasnej podstawy prawnej oraz trybu. Mają być przeprowadzane po tym jak już wnioski zostały ocenione merytorycznie przez ekspertów zewnętrznych. Procedowanie bez jasno wskazanej podstawy prawnej i próba odebrania środków już przyznanych może wiązać się z wysokimi kosztami dla budżetu państwa. Koszty te związane będą z procedurami sądowymi, na jakie narażone będzie ministerstwo. Koszty mogą potencjalnie przewyższyć oczekiwane oszczędności związane z próbą blokowania środków. Co więcej, działania bez odpowiedniej podstawy prawnej naruszają konstytucyjną zasadę budowania zaufania obywatela do instytucji państwowych, która nierozerwalnie związana jest z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
W związku z powyższym kieruję do Pani Minister szereg pytań szczegółowych, na które uzyskanie odpowiedzi leży w interesie społecznym – przede wszystkim podmiotów i osób zaangażowanych w procedury grantowe w branży HoReCa:
Jaka jest podstawa prawna weryfikacji wniosków pod względem zgodności z kryterium 4.B w procedurach rozpoczętych po opublikowaniu list rankingowych?
Jaka jest podstawa prawna działań podejmowanych przez urzędników z ministerstwa oraz PARP w celu weryfikacja projektów (tj. przyznawania pozytywnej lub negatywnej opinii) już po opublikowaniu list rankingowych?
Jaka jest podstawa prawna uzyskania od PARP wykazu, spisu czy raportu dotyczącego projektów, w których pojawiają się łodzie, jachty itp.?
Czy wszystkie projekty znajdujące się w informacji od PARP, a posiadające w sobie element dotyczący łodzi, jachtów itp., zostały ostatecznie odrzucone? Ile było tych projektów?
Czy ww. wnioski były oceniane, czy zostały skreślone en bloc? Jeżeli były oceniane, proszę o przekazanie kopii arkuszy oceny.
Ilu wnioskodawców po 8 sierpnia 2025 r. samych zrezygnowało z realizacji projektu? Proszę przedstawić wykaz wnioskodawców.
Jakie kompetencje (w szczególności czy zostały przeszkolone i certyfikowane jako osoby uprawnione do oceny wniosków w ramach programu) posiadały lub posiadają osoby (z ministerstwa i PARP) dokonujące skontrolowania i oceny pod względem zgodności z zasadami programu?
Jakie wytyczne dla kontrolujących i oceniających w ministerstwie i PARP osób zostały opracowane, jeśli zostały opracowane, a jeśli zostały opracowane, to proszę o przekazanie kopii tych wytycznych?
Czy zbierane były – tak samo jak w przypadku standardowych procedur dotyczących rozdysponowywania pieniędzy publicznych w konkursach – oświadczenia o braku konfliktu interesu od ww. osób? Jeżeli tak, to proszę o udostępnienie ich kopii.
[1] https://kpo.parp.gov.pl/component/grants/news/jak-rozumiec-kryterium-b-4-w-horeca
[2] https://www.bankier.pl/wiadomosc/Afera-KPO-Bedzie-fala-pozwow-za-wstrzymanie-wyplat-8995633.html
Sekretarz stanu Jacek Karnowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14655 znakówwww.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 15 października 2025 r.
znak sprawy: DRP-X.054.9.2025.PD
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 12181 Pana Posła Przemysława Wiplera
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje.
W ramach KPO realizowana jest Inwestycja A1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw
w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane
z dywersyfikacją działalności, wspierająca przedsiębiorców, z branż które
najbardziej ucierpiały w pandemii COVID-19, tj. hotelarstwo i gastronomia
(HoReCa), turystyka i kultura. Celem tej inwestycji jest uodpornienie tych
sektorów polskiej gospodarki na przyszłe wstrząsy gospodarcze poprzez wsparcie
przedsiębiorców z tych branż w realizacji projektów ukierunkowanych na
rozszerzenie lub dywersyfikację prowadzonej dotychczas działalności
gospodarczej. Wsparciem w inwestycji mogą być objęte te przedsięwzięcia MŚP,
które zakładają uruchomienie produkcji nowego produktu lub rozpoczęcie
świadczenia nowej usługi, pozwalające na generowanie w przyszłości
przychodów z dodatkowych źródeł.
Cel i zakres wsparcia przedsięwzięć MŚP w ramach Inwestycji A1.2.1 uzgodniony
został w Komisją Europejską w 2022 roku przez poprzedni rząd. Wsparciem mogą
być objęte te przedsięwzięcia MŚP, które są ukierunkowane na rozszerzenie lub
dywersyfikację prowadzonej działalności gospodarczej oraz obejmują:
1) inwestycje w bazę usługową lub produkcyjną (w tym np. roboty budowlane,
zakup wyposażenia, maszyn i urządzeń, niezbędnych do uruchomienia
-- 1 of 7 --
2
nowych produktów/usług, zakup wartości niematerialnych i prawnych,
nakłady na ograniczenie kosztochłonności prowadzonej działalności);
2) podnoszenie kwalifikacji pracowników (w tym np. szkolenia związane
z nabyciem nowych umiejętności lub przekwalifikowaniem pracowników,
w szczególności w związku z rozszerzaniem lub zmianą profilu, obsługą
klienta, wystąpieniem sytuacji nadzwyczajnych);
3) usługi rozwojowe na rzecz wspieranych MŚP (inne niż szkolenia, o których
mowa powyżej).
Zrealizowanie elementu inwestycyjnego, gdzie finansowane są wydatki wskazane
w pkt 1, jest obowiązkowe. Dzięki Inwestycji A1.2.1 przedsiębiorcy mogą więc
np. zakupić środki trwałe czy też dokonać niezbędnych prac budowlanych,
związanych z rozszerzeniem lub dywersyfikacją działalności gospodarczej.
Istotny jest również fakt, że wsparcie w ramach Inwestycji A1.2.1 przeznaczone
jest nie tylko dla przedsiębiorców z branży HoReCa (hotelarstwo i gastronomia),
ale także turystyka i kultura. Należy przy tym podkreślić, że w przekazach
medialnych pojawiło się wiele nieprawdziwych informacji przedstawiających
fałszywe przykłady przedsięwzięć MŚP, które rzekomo otrzymały wsparcie w
ramach A1.2.1.
Ad 1., 2. i 3.
Informuję, że Inwestycja A1.2.1 KPO wdrażana jest na podstawie ustawy z dnia
6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji (dalej: IOI) może na postawie
art. 14li ww. ustawy powierzyć, w drodze porozumienia lub umowy, realizację
części zadań związanych z realizacją inwestycji jednostce wspierającej (dalej: JW).
W przypadku Inwestycji A1.2.1 KPO rola IOI została powierzona Ministerstwu
Funduszy i Polityki Regionalnej. Część zadań związanych z tą Inwestycją została
natomiast przez IOI powierzona Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości jako
JW.
Cała dokumentacja konkursowa w Inwestycji A1.2.1 KPO została przygotowana
zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz krajowego,
w szczególności ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki
rozwoju.
Dokumentacja, na podstawie której zostały wybrane do wsparcia przedsięwzięcia
MŚP, jest również dostępna na stronie PARP:
https://kpo.parp.gov.pl/component/grants/grants/inwestycje-w-dywersyfikacje-
dzialalnosci-sektora-horeca-oferta-dla-przedsiebiorcow#dokumenty.
Z MŚP, którego wniosek został pozytywnie oceniony, zawarta została umowa
zgodnie ze wzorem, który stanowił część dokumentacji konkursowej.
Przedsiębiorca w umowie tej zobowiązał się do realizacji przedsięwzięcia MŚP
-- 2 of 7 --
3
z należytą starannością i wykorzystania wsparcia na zasadach określonych
w umowie i jej załącznikach oraz zgodnie z regulaminem wyboru przedsięwzięć
MŚP. Integralną część umowy, jako jeden z jej załączników, stanowi wniosek
o objęcie przedsięwzięcia MŚP wsparciem. We wniosku tym przedsiębiorca
zobowiązany był szczegółowo opisać planowane działania dotyczące rozszerzenia
lub dywersyfikacji swojej działalności gospodarczej oraz wskazać uruchomienie
co najmniej jednego nowego produktu albo wdrożenie co najmniej jednej nowej
usługi.
Przedsiębiorca zobowiązał się także w umowie do poddania się kontroli lub
audytowi, prowadzonym przez operatora, jednostkę wspierającą (PARP),
instytucję odpowiedzialną za inwestycję (MFiPR) oraz inne instytucje do tego
uprawnione od dnia realizacji przedsięwzięcia MŚP do upływu okresu trwałości,
tj. jednego roku od daty zrealizowania płatności końcowej na rzecz MŚP.
Kontrola ta obejmuje sprawdzenie prawidłowości realizacji przedsięwzięcia MŚP,
w szczególności w zakresie zgodności z przepisami prawa, kwalifikowalności
wydatków oraz postępów w terminowym osiąganiu wskaźników.
Ponadto, przedsiębiorca w umowie zobowiązał się także udzielać JW oraz IOI
wszelkich informacji lub udostępniać wszelkie dokumenty dotyczące realizacji
umowy i wydatkowania wsparcia w terminie wskazanym przez JW lub IOI.
Działania monitoringowe i kontrolne IOI oraz JW w zakresie Inwestycji A1.2.1
KPO są prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,
w szczególności ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki
rozwoju, oraz na postawie postanowień wynikających z zawartych umów z
przedsiębiorcami.
Na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz postanowień zawartych
umów z MŚP zarówno JW jak i IOI są także uprawnione do tego by gromadzić
informacje oraz dokumentację dotyczącą przedsięwzięć MŚP, które otrzymały
wsparcie w ramach Inwestycji A1.2.1. W szczególności jest to niezbędne ze
względu na konieczność ochrony środków publicznych przed potencjalnymi
nieprawidłowościami. Jednym z niezbędnych działań w tym przypadku jest
dokonanie odpowiedniej weryfikacji przedsięwzięć, które mogą być obarczone
ryzykiem wystąpienia nieprawidłowości. Zarówno IOI jak JW mogą przetwarzać
gromadzone dane i analizować dokumenty dotyczące przedsięwzięć, np.
zawierające informacje o wspartych MŚP, zakresie wsparcia, dokumenty
potwierdzające zakup określonych środków trwałych.
Ad 4. i 5.
Weryfikacje przedsięwzięć MŚP w Inwestycji A1.2.1 dotyczy wszystkich
projektów, które zostały pozytywnie ocenione, a nie wyłącznie tych które
zakładały zakup łodzi lub jachtów. Informacja o przeprowadzonych
weryfikacjach i dalszych działaniach kontrolnych została udostępniona na stronie
-- 3 of 7 --
4
KPO: https://www.kpo.gov.pl/strony/aktualnosci/wyniki-kontroli-projektow-z-
branzy-horeca-finansowanych-z-kpo/.
Wsparcie w ramach Inwestycji A1.2.1 KPO nie może zostać udzielone
przedsięwzięciu MŚP, które nie spełnia warunków określonych w dokumentacji
konkursowej. Natomiast umowa o wsparcie przedsięwzięcia MŚP może zostać
rozwiązana w sytuacjach, które są w niej określone, np. gdy zachodzi obawa
wyrządzenia szkody w mieniu publicznym, podejrzenie wystąpienia
nieprawidłowości, nadużycia finansowego, korupcji lub innego przestępstwa
na szkodę budżetu UE. Przy czym stwierdzenie tych przesłanek jest zawsze
poprzedzone niezależną i merytoryczną kontrolą danego projektu.
Całość dokumentacji konkursowej, w tym kryteria wyboru przedsięwzięć MŚP
oraz ich zmiany, została udostępniona na stronie:
https://kpo.parp.gov.pl/component/grants/grants/inwestycje-w-dywersyfikacje-
dzialalnosci-sektora-horeca-oferta-dla-przedsiebiorcow#dokumenty.
Kryteria były publikowane z odpowiednim wyprzedzeniem, by każdy
z potencjalnych beneficjentów Inwestycji mógł się z nimi zapoznać i przygotować
wniosek o wsparcie przedsięwzięcia MŚP.
Kryteria naboru były uszczegółowieniem wymogów dla Inwestycji wynikających
z decyzji wykonawczej Rady Unii Europejskiej w sprawie zatwierdzenia oceny
planu odbudowy i zwiększenia odporności Polski (dalej: CID) oraz oparte na
doświadczeniach z podobnych projektów dotacyjnych dla przedsiębiorców,
finansowanych z ramach polityki spójności UE.
W przypadku Inwestycji A1.2.1 KPO możliwe jest uzyskanie dofinansowania na
rozszerzenie lub dywersyfikację prowadzonej działalności gospodarczej, w tym
wdrożenie nowego produktu lub usługi. MŚP może przedstawić do rozliczenia
wydatki, które przyczyniają się do realizacji celów przedsięwzięcia MŚP oraz
są zgodne z Przewodnikiem kwalifikowalności wydatków, który stanowi załącznik
do umowy z MŚP. Przewodnik ten nie wyklucza żadnego rodzaju sprzętu
rekreacyjnego czy turystycznego, pod warunkiem że jest on niezbędny do
realizacji zakładanych celów przedsięwzięcia MŚP, mieści się w limicie
dofinansowania oraz został zakupiony zgodnie z warunkami określonymi
w przewodniku (np. każdy wydatek powyżej 80 tys. zł musi być dokonany zgodnie
z zasadą konkurencyjności i wykorzystaniem publicznej aplikacji Baza
Konkurencyjności).
Podstawą do odmowy finansowania lub rozwiązania umowy może być sytuacja,
w której dany wydatek nie przyczynia się do realizacji celów projektu albo gdy
został poniesiony niezgodnie z mającymi do niego zastosowanie warunkami.
Wszystkie środki trwałe, które przedstawiane są przez MŚP do refundacji
w ramach Inwestycji A1.2.1 KPO muszą także zostać ujęte w rejestrze środków
trwałych przedsiębiorcy i mogą być wykorzystywane wyłącznie w zakresie
prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast w przypadku zakupu środków
trwałych, które będą przeznaczone na wynajem, MŚP musi zapewnić odpowiedni
-- 4 of 7 --
5
system ich rezerwacji i najmu dla klientów. Spełnianie przez MŚP tych wymogów
podlega kontroli.
Ad 6.
Zgodnie z danymi monitoringowymi gromadzonymi przez PARP, do dnia
11 września 2025 r. na wniosek przedsiębiorców rozwiązano 38 umów. Umowy
z tymi przedsiębiorcami zostały rozwiązane i ostatecznie nie uzyskali oni wsparcia
publicznego, zatem nie będą znajdować się w publicznie dostępnych wykazach
wspartych przedsiębiorców.
Ad 7.
Nadzór nad inwestycją z ramienia MFiPR i PARP prowadzony jest przez właściwe
departamenty, których pracownicy zatrudniani są odpowiednio zgodnie z ustawą
z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej oraz ustawą z dnia 9 listopada
2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Zatrudnieni
pracownicy w MFiPR oraz PARP muszą spełniać wymogi formalne i merytoryczne
określone dla danego stanowiska pracy.
Natomiast prowadzone w Inwestycji A1.2.1 KPO kontrole przez MFiPR oraz PARP
odbywają się na podstawie przepisów i aktów prawnych, odpowiednio
dedykowanych do zakresu sprawowanej funkcji w Inwestycji tj.:
MFiPR –
ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej
(Dz. U. z 2020 r. poz. 224),
ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki
rozwoju (Dz.U. z 2025 r. poz. 198),
Wytycznych Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w zakresie
kontroli w ramach planu rozwojowego współfinansowanego
ze środków Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania
Odporności,
Porozumienia z dnia 26 czerwca 2023 r. dotyczącego realizacji
inwestycji A1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty,
usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane
z dywersyfikacją działalności w ramach Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności (planu rozwojowego)
zawartego między MFiPR a PARP;
PARP –
ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji
Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz.U. z 2025 r. poz. 98),
ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki
rozwoju (Dz.U. z 2025 r. poz. 198),
-- 5 of 7 --
6
Porozumienia z dnia 26 czerwca 2023 r. dotyczącego realizacji
inwestycji A1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty,
usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane
z dywersyfikacją działalności w ramach Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności (planu rozwojowego)
zawartego między MFiPR a PARP;
Ad 8. i 9.
Kontrole w KPO są prowadzone zgodnie z Wytycznymi w zakresie kontroli
w ramach planu rozwojowego współfinansowanego ze środków Instrumentu
na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Wytyczne te zostały opracowane
na podstawie art. 14le ust. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach
prowadzenia polityki rozwoju. Dokument ten jest dostępny na stronie KPO:
https://www.kpo.gov.pl/strony/o-kpo/dla-instytucji/dokumenty/wytyczne/.
Zgodnie z wytycznymi IOI i JW mają obowiązek zaznajamiania pracowników
zaangażowanych we wdrażanie KPO m.in. z następującymi dokumentami:
- wytycznymi KE dotyczącymi unikania konfliktu interesów i zarządzania takimi
konfliktami na podstawie rozporządzenia finansowego,
- dokumentem „Konflikt interesów. Czym jest i jako go unikać? Poradnik dla
pracowników administracji rządowej”.
Ten ostatni dokument jest dostępny na ww. stronie KPO. Natomiast wytyczne
KE są dostępne na stronie Komisji Europejskiej:
https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/eu-budget/protection-eu-
budget/conflict-interest_pl.
W przypadku KPO stosowane są standardowe procedury dotyczące zapobiegania
wystąpienia konfliktowi interesów. Każda instytucja stosuje oświadczenia
o bezstronności i braku konfliktu interesów, które są podpisywane przez osoby
zaangażowane we wdrażanie inwestycji. Oświadczenia te muszą się odwoływać
do rozumienia konfliktu interesów zgodnie z art. 61 rozporządzenia finansowego
UE i są przechowywane w danej instytucji.
Eksperci zatrudnieni do oceny wniosków zobowiązani byli do podpisania
oświadczenia o bezstronności. W przypadku, w którym dochodzi do możliwości
wystąpienia konfliktu interesów ekspert oceniający dany wniosek zobowiązany
był zgłosić to operatorowi, a operator miał obowiązek zapewnić, że dana osoba
zaprzestanie jakichkolwiek działań w odniesieniu do tego wniosku.
W wypadku powzięcia podejrzenia co do wystąpienia konfliktu interesów,
dokonywane są dalsze weryfikacje mające na celu jego potwierdzenie lub
wykluczenie. Każdorazowo, jeśli wystąpienie rzeczywistego, potencjalnego lub
postrzeganego konfliktu się potwierdzi, podejmowane są odpowiednie działania
zaradcze i naprawcze.
-- 6 of 7 --
7
Prawidłowość stosowania procedur zapobiegających konfliktowi interesów jest
sprawdzana zależnie od poziomu wdrażania w toku kontroli i weryfikacji
prowadzonych planowo i doraźnie.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jacek Karnowski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 7 of 7 --