Interpelacja nr 12172
Interpelacja w sprawie młodzieży zagrożonej bezdomnością
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Sprawiedliwość i Sądy (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie młodzieży zagrożonej bezdomnością
Interpelacja nr 12172
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie młodzieży zagrożonej bezdomnością
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 09-09-2025
Szanowna Pani Ministro!
Wśród tematów poruszanych w trakcie prac Parlamentarnego Zespołu ds. zakończenia bezdomności, któremu przewodniczę, znalazła się problematyka zagrożenia bezdomnością i kryzysów bezdomności dotykających młodzieży, w tym zwłaszcza wychowanków pieczy zastępczej oraz ośrodków wychowawczych i poprawczych. Ze względu na ich sytuację są osobami szczególnie zagrożonymi bezdomnością, wchodzą bowiem w dorosłe życie często bez jakiejkolwiek sieci wsparcia społecznego. Co więcej przedstawiciele organizacji pomocowych wskazali, że coraz więcej z osób potrzebujących wsparcia stanowi młodzież, która nigdy nie była w pieczy instytucjonalnej. Młodzież ta często nie jest gotowa na samodzielne zamieszkanie, a w obecnej sytuacji nie ma rozwiązań pośrednich, które pozwoliłyby na zapewnienie im bezpieczeństwa i wsparcia w procesie usamodzielnienia. Wejście w bezdomność, konflikty z prawem i w efekcie - kontakt z więziennictwem są w tej grupie dużym zagrożeniem, a polityki publiczne skierowane na usamodzielnienie mają kluczowe znaczenie. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w ministerstwie prowadzone są prace nad wprowadzeniem standardów i finansowania dla ścieżek usamodzielniania od 15 r.ż., tak by zapobiegać wejściu w bezdomność?
Czy trwają prace nad obowiązkowymi dla powiatów programami mieszkań treningowych dla wychowanków pieczy oraz młodzieży w kryzysie bezdomności, aby zapobiegać ich wejściu w bezdomność?
Czy trwają prace nad programem skierowanym do młodzieży, która z powodów zdrowotnych lub życiowych nie jest gotowa na samodzielne zamieszkanie, a jednocześnie znajduje się w kryzysie bezdomności?
Interpelacja nr 12172
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie młodzieży zagrożonej bezdomnością
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 09-09-2025
Szanowna Pani Ministro!
Wśród tematów poruszanych w trakcie prac Parlamentarnego Zespołu ds. zakończenia bezdomności, któremu przewodniczę, znalazła się problematyka zagrożenia bezdomnością i kryzysów bezdomności dotykających młodzieży, w tym zwłaszcza wychowanków pieczy zastępczej oraz ośrodków wychowawczych i poprawczych. Ze względu na ich sytuację są osobami szczególnie zagrożonymi bezdomnością, wchodzą bowiem w dorosłe życie często bez jakiejkolwiek sieci wsparcia społecznego. Co więcej przedstawiciele organizacji pomocowych wskazali, że coraz więcej z osób potrzebujących wsparcia stanowi młodzież, która nigdy nie była w pieczy instytucjonalnej. Młodzież ta często nie jest gotowa na samodzielne zamieszkanie, a w obecnej sytuacji nie ma rozwiązań pośrednich, które pozwoliłyby na zapewnienie im bezpieczeństwa i wsparcia w procesie usamodzielnienia. Wejście w bezdomność, konflikty z prawem i w efekcie - kontakt z więziennictwem są w tej grupie dużym zagrożeniem, a polityki publiczne skierowane na usamodzielnienie mają kluczowe znaczenie. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w ministerstwie prowadzone są prace nad wprowadzeniem standardów i finansowania dla ścieżek usamodzielniania od 15 r.ż., tak by zapobiegać wejściu w bezdomność?
Czy trwają prace nad obowiązkowymi dla powiatów programami mieszkań treningowych dla wychowanków pieczy oraz młodzieży w kryzysie bezdomności, aby zapobiegać ich wejściu w bezdomność?
Czy trwają prace nad programem skierowanym do młodzieży, która z powodów zdrowotnych lub życiowych nie jest gotowa na samodzielne zamieszkanie, a jednocześnie znajduje się w kryzysie bezdomności?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
0
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.1 / 1k zn.
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6012 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.452.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12172 Pani Posłanki Marceliny Zawiszy, w sprawie
młodzieży zagrożonej bezdomnością, proszę przyjąć wyjaśnienia pozostające
we właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Na wstępie należy podkreślić, że jednym z priorytetowych zadań w obszarze pieczy
zastępczej pozostaje stworzenie opuszczającym ją pełnoletnim wychowankom jak
najlepszych warunków do rozpoczęcia samodzielnego życia poza rodzinną lub
instytucjonalną pieczą zastępczą.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 49 z późn. zm.) osobie, która po osiągnięciu pełnoletniości
opuszcza rodzinę zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub
regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną, w przypadku gdy umieszczenie jej w pieczy
zastępczej nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu, przyznaje się pomoc na:
kontynuowanie nauki,
usamodzielnienie,
zagospodarowanie,
oraz udziela się pomocy w uzyskaniu:
odpowiednich warunków mieszkaniowych,
zatrudnienia,
zapewniając również pomoc prawną i psychologiczną.
Kierownictwo Resortu rodziny dostrzega potrzebę szerokiego wspierania procesu
usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej. Ze względu na konieczność
wprowadzenia kompleksowych zmian o charakterze ustawowym w Ministerstwie
przygotowano projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Wniosek o wpis projektu nowelizacji do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów został już złożony. Nowelizacja ustawy stanowi jeden z elementów reformy
systemu wspierania rodziny i pieczy zastępczej, ale analizowane są też inne możliwości
wprowadzenia zmian w przedmiotowym obszarze.
Projekt nowelizacji zakłada zmiany w procesie usamodzielniania oraz pogłębione wsparcie
osób usamodzielnianych, tak aby zagwarantować młodzieży opuszczającej pieczę zastępczą
jak najlepszy start w dorosłość. Proponowane przepisy dotyczą m.in. wcześniejszego
rozpoczęcia procesu usamodzielniania (od 16 roku życia) oraz modyfikacji programu
usamodzielnienia - dodania terminów realizacji poszczególnych działań, uzgodnionego
sposobu wydatkowania środków finansowych, miejsca w którym wychowanek zamierza się
osiedlić po opuszczeniu pieczy zastępczej.
Nowelizacja ustawy obejmuje również modyfikację zadań opiekuna usamodzielnienia oraz
warunków jakie musi spełniać osoba będąca opiekunem usamodzielnienia. Założonym celem
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
jest profesjonalizacja usamodzielnień oraz wprowadzenie ewaluacji całego procesu po jego
zakończeniu. Nowelizacja zakłada również zwiększenie świadczenia na kontynuowanie
nauki dla usamodzielnianych wychowanków pieczy zastępczej.
W projekcie zaproponowano rozszerzenie możliwości działania placówek opiekuńczo-
wychowawczych o udzielanie wsparcia ich pełnoletnim wychowankom, którzy już je opuścili.
Nowelizacja umożliwi placówkom prowadzenie mieszkań treningowych dla wychowanków
czy mieszkań treningowych dla rodzin w ramach reintegracji i grup usamodzielnienia.
Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej objęcie dziecka jedną z form pieczy zastępczej następuje na okres nie dłuższy niż
do osiągnięcia przez nie pełnoletności, natomiast w myśl art. 37 ust. 2 tego aktu osoba, która
osiągnęła pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej może przebywać
w dotychczasowej rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-
wychowawczej albo regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej za zgodą
odpowiednio rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka, dyrektora placówki
opiekuńczo-wychowawczej albo dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-
terapeutycznej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia i pod warunkiem, że:
uczy się w szkole,
uczy się na uczelni,
uczy się u pracodawcy w celu przygotowania zawodowego,
uczy się na kursach, jeżeli ich ukończenie jest zgodne z indywidualnym programem
usamodzielnienia,
legitymuje się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
w szczególnie uzasadnionych przypadkach osoba, która osiągnęła pełnoletność przebywając
w pieczy zastępczej i po osiągnięciu pełnoletności opuściła dotychczasową rodzinę
zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą albo regionalną
placówkę opiekuńczo-terapeutyczną, może jednorazowo powrócić - o ile spełnia wskazane
wymagania określone w ust. 2 - do dotychczasowej rodziny zastępczej, rodzinnego domu
dziecka, placówki opiekuńczo-wychowawczej albo regionalnej placówki opiekuńczo-
terapeutycznej za zgodą odpowiednio: starosty albo marszałka województwa oraz rodziny
zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka, dyrektora placówki opiekuńczo-
wychowawczej albo dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej.
Przygotowany obecnie projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej dodatkowo zakłada wprowadzenie nowej formuły rodziny opiekuńczej,
zawodowo obejmującej opieką osoby, które przebywały w rodzinie zastępczej, ukończyły 25
rok życia i są niezdolne do samodzielnej egzystencji (np. dlatego, że proces usamodzielnienia
nie powiódł się w ich przypadku).
Kierownictwo Resortu rodziny podejmuje zatem działania mające na celu systemowe
zapobieganie bezdomności wśród osób opuszczających pieczę zastępczą oraz zapewnienie
im jak najszerszego wsparcia w różnych aspektach.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.452.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12172 Pani Posłanki Marceliny Zawiszy, w sprawie
młodzieży zagrożonej bezdomnością, proszę przyjąć wyjaśnienia pozostające
we właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Na wstępie należy podkreślić, że jednym z priorytetowych zadań w obszarze pieczy
zastępczej pozostaje stworzenie opuszczającym ją pełnoletnim wychowankom jak
najlepszych warunków do rozpoczęcia samodzielnego życia poza rodzinną lub
instytucjonalną pieczą zastępczą.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 49 z późn. zm.) osobie, która po osiągnięciu pełnoletniości
opuszcza rodzinę zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub
regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną, w przypadku gdy umieszczenie jej w pieczy
zastępczej nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu, przyznaje się pomoc na:
kontynuowanie nauki,
usamodzielnienie,
zagospodarowanie,
oraz udziela się pomocy w uzyskaniu:
odpowiednich warunków mieszkaniowych,
zatrudnienia,
zapewniając również pomoc prawną i psychologiczną.
Kierownictwo Resortu rodziny dostrzega potrzebę szerokiego wspierania procesu
usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej. Ze względu na konieczność
wprowadzenia kompleksowych zmian o charakterze ustawowym w Ministerstwie
przygotowano projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Wniosek o wpis projektu nowelizacji do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów został już złożony. Nowelizacja ustawy stanowi jeden z elementów reformy
systemu wspierania rodziny i pieczy zastępczej, ale analizowane są też inne możliwości
wprowadzenia zmian w przedmiotowym obszarze.
Projekt nowelizacji zakłada zmiany w procesie usamodzielniania oraz pogłębione wsparcie
osób usamodzielnianych, tak aby zagwarantować młodzieży opuszczającej pieczę zastępczą
jak najlepszy start w dorosłość. Proponowane przepisy dotyczą m.in. wcześniejszego
rozpoczęcia procesu usamodzielniania (od 16 roku życia) oraz modyfikacji programu
usamodzielnienia - dodania terminów realizacji poszczególnych działań, uzgodnionego
sposobu wydatkowania środków finansowych, miejsca w którym wychowanek zamierza się
osiedlić po opuszczeniu pieczy zastępczej.
Nowelizacja ustawy obejmuje również modyfikację zadań opiekuna usamodzielnienia oraz
warunków jakie musi spełniać osoba będąca opiekunem usamodzielnienia. Założonym celem
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
jest profesjonalizacja usamodzielnień oraz wprowadzenie ewaluacji całego procesu po jego
zakończeniu. Nowelizacja zakłada również zwiększenie świadczenia na kontynuowanie
nauki dla usamodzielnianych wychowanków pieczy zastępczej.
W projekcie zaproponowano rozszerzenie możliwości działania placówek opiekuńczo-
wychowawczych o udzielanie wsparcia ich pełnoletnim wychowankom, którzy już je opuścili.
Nowelizacja umożliwi placówkom prowadzenie mieszkań treningowych dla wychowanków
czy mieszkań treningowych dla rodzin w ramach reintegracji i grup usamodzielnienia.
Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej objęcie dziecka jedną z form pieczy zastępczej następuje na okres nie dłuższy niż
do osiągnięcia przez nie pełnoletności, natomiast w myśl art. 37 ust. 2 tego aktu osoba, która
osiągnęła pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej może przebywać
w dotychczasowej rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-
wychowawczej albo regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej za zgodą
odpowiednio rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka, dyrektora placówki
opiekuńczo-wychowawczej albo dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-
terapeutycznej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia i pod warunkiem, że:
uczy się w szkole,
uczy się na uczelni,
uczy się u pracodawcy w celu przygotowania zawodowego,
uczy się na kursach, jeżeli ich ukończenie jest zgodne z indywidualnym programem
usamodzielnienia,
legitymuje się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
w szczególnie uzasadnionych przypadkach osoba, która osiągnęła pełnoletność przebywając
w pieczy zastępczej i po osiągnięciu pełnoletności opuściła dotychczasową rodzinę
zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą albo regionalną
placówkę opiekuńczo-terapeutyczną, może jednorazowo powrócić - o ile spełnia wskazane
wymagania określone w ust. 2 - do dotychczasowej rodziny zastępczej, rodzinnego domu
dziecka, placówki opiekuńczo-wychowawczej albo regionalnej placówki opiekuńczo-
terapeutycznej za zgodą odpowiednio: starosty albo marszałka województwa oraz rodziny
zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka, dyrektora placówki opiekuńczo-
wychowawczej albo dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej.
Przygotowany obecnie projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej dodatkowo zakłada wprowadzenie nowej formuły rodziny opiekuńczej,
zawodowo obejmującej opieką osoby, które przebywały w rodzinie zastępczej, ukończyły 25
rok życia i są niezdolne do samodzielnej egzystencji (np. dlatego, że proces usamodzielnienia
nie powiódł się w ich przypadku).
Kierownictwo Resortu rodziny podejmuje zatem działania mające na celu systemowe
zapobieganie bezdomności wśród osób opuszczających pieczę zastępczą oraz zapewnienie
im jak najszerszego wsparcia w różnych aspektach.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --