Interpelacja w sprawie luki czynszowej i wsparcia najmu oraz budownictwa społecznego w przeciwdziałaniu bezdomności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12169
do ministra finansów i gospodarki, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie luki czynszowej i wsparcia najmu oraz budownictwa społecznego w przeciwdziałaniu bezdomności
Zgłaszający: Marcelina Zawisza
Data wpływu: 09-09-2025
Szanowny Panie Ministrze! Szanowna Pani Ministro! Parlamentarny Zespół ds. zakończenia bezdomności w toku swoich prac wielokrotnie analizował zagadnienia związane z przeciwdziałaniem temu zjawisku. Szczególne znaczenie ma w tym kontekście polityka mieszkaniowa – zarówno poprzez zwiększanie dostępności mieszkań treningowych i wspomaganych, jak i poprzez tworzenie rozwiązań dedykowanych osobom dotkniętym tzw. luką czynszową. Problem ten dotyczy rosnącej liczby gospodarstw domowych, których dochody nie wystarczają na pokrycie kosztów wynajmu mieszkania. Osoby te znajdują się w bezpośrednim zagrożeniu kryzysem bezdomności, a w przypadku jego doświadczenia – mają ograniczone możliwości jego przezwyciężenia, gdyż posiadane środki nie pozwalają na opłacenie najmu na warunkach rynkowych”.
Najpilniejsze działania w tym zakresie to zwiększanie dostępności przystępnych cenowo mieszkań, monitorowanie problemu luki czynszowej i dedykowane temu problemowi działania skierowane do gospodarstw domowych. Istotne są także rozwiązania skierowane do grup ryzyka zagrożonych bezdomnością, w tym zwłaszcza osób z niepełnosprawnościami, seniorów oraz wchodzących w dorosłość, ze szczególnym uwzględnieniem osób objętych pieczą zastępczą. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwa pracują nad wprowadzeniem regulacji rynku najmu prywatnego? Jeżeli tak, czego dotyczą te prace i na jakim są etapie? Jeżeli się nie toczą - jakie są tego przyczyny?
Czy w ministerstwach trwają prace nad wprowadzeniem spójnego pakietu „mieszkanie + wsparcie” obejmującego finansowanie usług w mieszkaniach, aby zrealizować strategię rozwoju usług społecznych? Na jakim etapie są te prace, a jeżeli nie są prowadzone - jaka jest tego przyczyna?
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14330 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-IV.054.13.2025
Warszawa, 30 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 12169 w sprawie luki czynszowej i wsparcia najmu oraz
budownictwa społecznego w przeciwdziałaniu bezdomności
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację Pani Poseł Marceliny Zawiszy przedstawiam
następujące informacje w części znajdującej się w zakresie właściwości Ministra Finansów
i Gospodarki.
Podstawowymi celami polityki mieszkaniowej państwa są zwiększanie dostępności
mieszkań (w szczególności mieszkań na wynajem o czynszu dostępnym dla osób
o średnich i niższych dochodach) oraz poprawa warunków mieszkaniowych. Choć cele te
odnoszą się do ogółu społeczeństwa, w poszczególne rozwiązania wdrażane w ramach
przedmiotowej polityki mogą być wpisywane preferencje dla osób wymagających
szczególnego wsparcia, tj. osób z niepełnosprawnościami, seniorów, osób wychodzących
z pieczy zastępczej.
W ostatnich latach, celem ułatwienia beneficjentom wsparcia, głównie gminom,
aplikowanie o środki publiczne i skorzystanie z oferty programu budownictwa socjalnego
i komunalnego (dalej: BSK) wprowadzono przepisy, które odformalizowały procedurę
wnioskowania o bezzwrotne granty. Ułatwiono montaż finansowy realizowanych
przedsięwzięć mieszkaniowych poprzez zniesienie wymogu konieczności rozpoczęcia
realizacji przedsięwzięcia przed uzyskaniem wsparcia i co za tym idzie warunku
zaangażowania własnych środków na początkowym etapie realizacji inwestycji. W związku
z przyjętą 15 czerwca 2022 r. Strategią rozwoju usług społecznych, rozszerzono katalog
podmiotów mogących ubiegać się o tworzenie (modernizację) zasobu mieszkaniowego, w
postaci mieszkań treningowych i wspomaganych, mającego wesprzeć samorządy w
wykonywaniu zadań z zakresu pomocy społecznej. O bezzwrotne finansowe wsparcie
bezpośrednio, oprócz gmin, związków międzygminnych, jednoosobowych spółek
gminnych, powiatów mogą ubiegać się organizacje pozarządowe oraz podmioty
działalności pożytku publicznego. Podkreślenia wymagają również zmiany dokonane
w 2025 r., które gwarantują zwiększenie limitu wydatków budżetu państwa na realizację
programu BSK w kolejnych latach jego realizacji. Limit ten w stosunku do lat ubiegłych
został znacznie zwiększony, tj. w 2025 r. do prawie 5 mld zł. Natomiast na lata od 2027 r.
do 2030 r. wynosi łącznie prawie 39,5 mld zł.
Narzędziem uzupełniającym instrumentarium dostępne gminom w celu prowadzenia
efektywnej lokalnej polityki mieszkaniowej i zwiększania dostępności mieszkań jest
współpraca ze społecznymi agencjami najmu (dalej: SAN). Dzięki programowi BSK gminy
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
otrzymują bezzwrotny grant na wsparcie mieszkaniowej działalności SAN. Społeczna
agencja najmu to podmiot, który dzierżawi mieszkania od właścicieli i wynajmuje je
osobom w trudniejszej sytuacji życiowej lub finansowej. Może łączyć wynajem z innymi
usługami społecznymi na rzecz najemców, np. ze wsparciem rodziny i systemu pieczy
zastępczej, pomocą osobom z niepełnosprawnościami czy inną działalnością o charakterze
społecznym. Działalność SAN nie obejmuje jednej grupy społecznej. Kryteria dostępu do
mieszkań wynajmowanych przez SAN ustalają gminy.
Podkreślam, że zakres tzw. mieszkalnictwa wspomaganego realizowany przez
Ministerstwo Rozwoju i Technologii ogranicza się do tworzenia zasobu lokalowego
adresowanego, zgodnie ze zgłaszanym przez beneficjentów programów mieszkaniowych
zapotrzebowaniem. W zakresie budownictwa społecznego i komunalnego (BSK),
założeniem programu w omawianym zakresie jest możliwość zamiany, w każdym czasie
obowiązywania umowy o finansowe wsparcie, przeznaczenia sfinansowanego lokalu
komunalnego, wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy, na mieszkanie
treningowe lub wspomagane, jak również mieszkania treningowego lub wspomaganego na
lokal komunalny. Program BSK nie jest natomiast dedykowany rozwojowi mieszkalnictwa
zapewniającego rozwój usług społecznych, lecz wspieraniu realizacji zadań samorządów
w tym zakresie. Zakres właściwości ministra właściwego do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa koncentruje się
zatem na tworzeniu zabezpieczania mieszkaniowego społeczności lokalnych, nie zaś
rozwoju i wsparciu usług dla osób wymagających wsparcia.
Dla porządku wskazuję również, że rynek najmu prywatnego jest aktualnie szczegółowo
uregulowany przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów,
mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego1 oraz uzupełniająco ustawą
z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny2. Aktualnie w Ministerstwie nie toczą się
obecnie prace w tym zakresie.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 725
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 1071
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Mieszkalnictwa.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A 00-014 Warszawa.
-- 3 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.456.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12169 Pani Poseł Marceliny Zawiszy, w sprawie luki
czynszowej i wsparcia najmu oraz budownictwa społecznego w przeciwdziałaniu
bezdomności, proszę przyjąć wyjaśnienia pozostające we właściwości Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej.
Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2025 r.
poz. 1214) osobie pełnoletniej, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek,
niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, ale nie
wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki1, a także
cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę
uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy2, może zostać przyznane wsparcie
w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym.
Mieszkania treningowe i wspomagane, zgodnie z art. 53 ust. 2 wspomnianej ustawy są formą
przygotowania, przy wsparciu specjalistów, przebywających w nich osób do prowadzenia
niezależnego życia i wspierającą te osoby w codziennym funkcjonowaniu.
Z art. 17 ust. 1 pkt 12 oraz art. 19 ust. 11 ww. ustawy wynika również, że do zadań własnych
gminy i powiatu należy m. in. prowadzenie i zapewnianie miejsc w mieszkaniach
treningowych lub wspomaganych m.in. dla osób w kryzysie bezdomności czy też osób
z niepełnosprawnościami, osób starszych i osób opuszczających pieczę zastępczą
w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Informuję, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej złożył wniosek o wprowadzenie
zmian do ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw, któremu w wykazie
prac legislacyjnych nadano numer UD315.
Wśród zmian zaproponowanych w ramach projektu ustawy znajdują się m.in. zmiany
dotyczące uporządkowania oraz rozwoju mieszkalnictwa wspomaganego i treningowego tj.:
wskazanie możliwości tworzenia zespołów mieszkań treningowych
i wspomaganych oraz doprecyzowanie, iż mieszkania treningowe mają charakter
krótkoterminowy, a mieszkania wspomagane długoterminowy;
1 w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie bezdomnej, osobie opuszczającej pieczę zastępczą
w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy,
okręgowy ośrodek wychowawczy, zakład poprawczy, schronisko dla nieletnich
2 udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 przesłanki obligatoryjnego udzielenia zezwolenia
na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
wskazanie, że pobyt w mieszkaniu treningowym nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych,
a pobyt w mieszkaniu wspomaganym może je zaspokajać;
doprecyzowanie, iż mieszkania treningowe lub wspomagane mogą być prowadzone
przez organizację pozarządową, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia
2003 r. o działalności po żytku publicznego i o wolontariacie oraz podmiot, o którym
mowa w art. 3 ust. 3 tej ustawy, prowadzące działalność w zakresie pomocy społecznej,
pieczy zastępczej lub integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych
wykluczeniem społecznym (z wyłączeniem trybu zlecania zadania z pomocy społecznej,
o którym mowa w art. 25 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej);
doprecyzowanie, że korzystanie ze wsparcia w mieszkaniu treningowym lub
wspomaganym - prowadzonym przez organizację pozarządową, o której mowa w art. 3
ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie oraz podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 tej ustawy prowadzące
działalność w zakresie pomocy społecznej, pieczy zastępczej lub integracji i reintegracji
zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym
(z wyłączeniem trybu zlecania zadania z pomocy społecznej, o którym mowa w art. 25
ustawy z dnia 12 marca 2004 r. ) - może odbywać się na podstawie umowy najmu.
Ewentualne dalsze rozwiązania związane z rozwojem formy pomocy w zakresie
mieszkalnictwa podlegać będą analizie w toku prac Zespołu do spraw reformy systemu
pomocy społecznej, który jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej powołanym na podstawie Zarządzenia nr 24 Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 27 czerwca 2024 roku (Dz. Urz. MRPiPS z 2024 r. poz. 24). Celem
prac Zespołu jest zwiększenie skuteczności działań pomocowych poprzez integrację różnych
form wsparcia oraz rozwinięcie współpracy między instytucjami państwowymi,
samorządami, organizacjami pozarządowymi i lokalnymi społecznościami.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --