Interpelacja w sprawie ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12162
do ministra cyfryzacji
w sprawie ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu w Polsce
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 09-09-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Zwrócono się do mnie w sprawie potrzeby wprowadzenia nowych rozwiązań, które ograniczą zjawisko natrętnego telemarketingu w naszym kraju. Obecnie obowiązujące w tym obszarze przepisy w praktyce okazują się niestety nieskuteczne. Wielu z nas bowiem każdego dnia odbiera liczne niechciane telefony od telemarketerów. Blokowanie ich numerów zazwyczaj nie przynosi oczekiwanych efektów, ponieważ często zastrzegają oni połączenia lub generują nowe numery. Takie praktyki naruszają prywatność i spokój wielu osób.
Istnieją jednak skuteczne rozwiązania tego problemu w innych krajach Unii Europejskiej. We Włoszech na przykład funkcjonuje Registro Pubblico delle Opposizioni (RPO) – Publiczny Rejestr Sprzeciwu, do którego każdy obywatel może wpisać swój numer telefonu. Skutkuje to automatycznym unieważnieniem wszystkich wcześniejszych zgód marketingowych (z wyjątkiem świeżych umów), bezwzględny zakaz używania wpisanego numeru w celach telemarketingowych bez nowej, wyraźnej zgody oraz wysokie kary finansowe dla firm łamiących przepisy. System ten daje obywatelom realne narzędzie do ochrony przed natrętnymi telefonami.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pan Minister ustosunkuje się do opisanej kwestii?
Jakie działania planuje podjąć ministerstwo, aby zwiększyć skuteczność obowiązujących przepisów prawa, które w praktyce nie chronią dostatecznie obywateli przed natrętnym telemarketingiem?
Czy wśród takich działań może znaleźć się wprowadzenie Centralnego Rejestru Sprzeciwu na wzór rozwiązania funkcjonującego we Włoszech? Czy takie rozwiązanie było wcześniej analizowane w ministerstwie? Jeśli tak, jakie były wnioski?
Czy ministerstwo przeanalizuje możliwość wprowadzenia uproszonego trybu zgłaszania naruszeń, np. poprzez elektroniczny formularz UKE/UODO?
Czy ministerstwo przeanalizuje możliwość zwiększenia wysokości kar dla firm naruszających przepisy wskutek stosowania natrętnego telemarketingu?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Sekretarz stanu Michał Gramatyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9766 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Michał Gramatyka
BM.WP.057.153.2025
Warszawa, 30 września 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 12 września br. Posłanki na Sejm RP Pani Katarzyny Osos w sprawie
ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu w Polsce (interpelacja nr 12162)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Jak Pan Minister ustosunkuje się do opisanej kwestii?
W odpowiedzi na problem przesyłania niezamówionej informacji handlowej, w 2024 r.
ujednolicono przepisy z zakresu ochrony przed przesyłaniem informacji handlowej bez
uprzedniej zgody na to ze strony użytkownika. W ustawie Prawo komunikacji
elektronicznej1, znalazły się przepisy z tego zakresu, które wcześniej znajdowały się w
dwóch odrębnych ustawach - ustawie – Prawo telekomunikacyjne2 oraz ustawie o
świadczeniu usług drogą elektroniczną3. Zmiana ta miała na celu usprawnienie ochrony
obywateli przed niezamówioną informacją handlową, jak i zwiększenie pewności prawa
zarówno po stronie użytkowników, jak i przedsiębiorców.
Ad 2) Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo, aby zwiększyć skuteczność
obowiązujących przepisów prawa, które w praktyce nie chronią dostatecznie obywateli
przed natrętnym telemarketingiem?
W następstwie wprowadzonych zmian, w art. 398 Pke jednoznacznie wskazano,
że marketing bezpośredni zawiera się w pojęciu informacji handlowej, podkreślając przy
tym, że nieodzowna jest uprzednia zgoda użytkownika w celu umożliwienia przesyłania
informacji handlowej. Ochrona rozszerzona została także na wszystkie osoby fizyczne
(w tym jednoosobowe działalności gospodarcze) oraz jednostki organizacyjne (osoby
prawne, w tym np. spółki kapitałowe, fundacje czy uczelnie). Od tego czasu, niezależnie
od statusu prawnego odbiorcy marketingu, takiemu odbiorcy przysługuje taki sam
poziomy ochrony na podstawie przepisów Pke.
Trzeba wskazać, że co do obowiązku uzyskania uprzedniej zgody użytkownika na kontakt
nie ma znaczenia, czy kontakt w celu przesłania informacji handlowej wykonywany byłby
za pomocą wiadomości e-mail bądź telefonu. Podobnie nie jest dozwolony kontakt w celu
uzyskania zgody na przedstawienie oferty handlowej w trakcie rozmowy telefonicznej, co
potwierdzone zostało decyzjami Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, dalej „Prezes
UKE”, oraz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej „Prezesa UOKiK”
Zgoda na przesyłanie informacji handlowej dzieli się na różne kanały komunikacji, tym
samym można udzielić zgody np. na kontakt telefoniczny, ale już nie za pomocą skrzynki
poczty elektronicznej. Podobnie zakazane jest wykorzystywanie automatycznych
systemów wywołujących w celach marketingu bez wyrażonej uprzednio zgody.
Wymogi co do zgody określa również ogólne rozporządzenie o ochronie danych, dalej
„RODO”, z których wynika, że zgoda musi być dobrowolna, świadoma, jednoznaczna
1 Ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz.U. 2024 poz. 1221) (dalej ustawa „Pke”)
2 ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. 2024 poz. 34)
3 ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. 2024 poz. 1513)
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
i konkretna. Konkretność zgody oznacza wskazanie określonego kanału komunikacji. Za
niewywiązywanie się z tych przepisów grożą sankcje, a ponadto takie działanie stanowi
czyn nieuczciwej konkurencji. Dodatkowo na żądanie pokrzywdzonego przesyłanie
informacji bez zgody podlega ściganiu jako wykroczenie podlegające karze grzywny.
Ad 3) Czy wśród takich działań może znaleźć się wprowadzenie Centralnego Rejestru
Sprzeciwu, na wzór rozwiązania zaczerpniętego z Włoch? Czy takie rozwiązanie było
wcześniej analizowane w Ministerstwie? Jeśli tak, jakie były wnioski?
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że forma krajowych rozwiązań co do
ochrony użytkowników przed niezamówioną informacją handlową zależna jest od regulacji
Unii Europejskiej. Art. 398 oraz inne przepisy Pke dotyczące ochrony przed marketingiem
wdrażają do polskiego systemu prawnego przepisy dyrektywy 2002/58/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r. dotyczącej przetwarzania danych osobowych
i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej (dyrektywa o prywatności
i łączności elektronicznej). Art. 13 ust. 3 wspomnianej Dyrektywy przewiduje, że państwa
członkowskie mogą wybrać sposób ochrony użytkowników przed marketingiem decydując
się na zakaz przesyłania marketingu bez zgody abonentów lub użytkowników, albo zakaz
przesyłania marketingu do abonentów lub użytkowników, którzy nie życzą sobie
otrzymywania tego typu komunikatów. Zgodnie z tym, państwa mogą wprowadzić w kraju
tzw. zasadę „opt-in” (użytkownik musi wyrazić uprzednią zgodę na przesyłanie marketingu)
bądź tzw. rejestr „do not call” („opt-out” - użytkownik może wpisać się na listę osób,
do których nie można wysyłać marketingu).
Wprowadzając w Polsce zasadę „opt-in”, obrano za cel zagwarantowanie najwyższego
poziomu ochrony przed niezamówioną informacją handlową, dążąc przy tym
do umożliwienia użytkownikom kontroli nad dotyczącymi ich danymi. Trzeba podkreślić,
że wszyscy użytkownicy mogą w dowolnym momencie wycofać udzieloną zgodę, lub
zgłosić naruszenie ich praw do odpowiednich organów - Prezesa UKE, Prezesa Urzędu
Ochrony Danych Osobowych, dalej „Prezes UODO”, lub Prezesa UOKiK.
W nawiązaniu do przedstawionego rozwiązania włoskiego, wskazać trzeba, że na chwilę
obecną Ministerstwo Cyfryzacji nie planuje wprowadzenia rozwiązań mających na celu
utworzenie rejestru sprzeciwu co do przesyłania informacji handlowej. Jednakże trendy
i rozwiązania europejskie w zakresie ochrony użytkowników przed telemarketingiem są na
bieżąco analizowane i monitorowane w Ministerstwie. Mając to na uwadze, w ocenie
Ministerstwa rejestry posiadają ograniczoną skuteczność zapewniania praw
użytkowników, która uzależniona jest w głównej mierze od rzetelności przedsiębiorców co
do weryfikowania numerów wpisanych do baz sprzeciwu. Dodatkowo w przypadku takich
rejestrów wzrasta ryzyko nadużyć ze strony podmiotów spoza UE.
Zgodnie z obserwacjami Ministerstwa, zasada „opt-in” zapewnia każdemu użytkownikowi
automatyczną ochronę bez konieczności wykonywania dodatkowych działań z jego strony
w tym zakresie, tj. zapisywania się na określoną listę. To rozwiązanie przesuwa ciężar
dowodu na przedsiębiorców, którzy dowieść muszą, że posiadają zgodę na kontakt.
Ponadto jak wynika z analiz regulacji z innych państw europejskich, coraz większa liczba
państw rezygnuje z rozwiązania opartego na liście „do not call”. Przykładowo w Holandii
w 2021 r. rejestr „Bel-me-niet Register” (rejestr „do not call”) zastąpiony został zasadą
„opt-in”, określającą, że telemarketing dozwolony jest wyłącznie w przypadku, w którym
wyrażona została na to wyraźna, uprzednia zgoda użytkownika. Analogiczna zmiana
została wprowadzona we Francji, w którym to kraju w czerwcu 2025 r. uchwalono ustawę,
zgodnie z którą w miejsce obowiązującej od 2016 r. listy sprzeciwu „Bloctel” zobowiązano
przedsiębiorców do uzyskiwania uprzednich zgód na kontakt w celach
telemarketingowych. Jak wynikało z uzasadnienia tej zmiany, podyktowane to było niską
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
skutecznością dotychczasowych przepisów. Wskazać trzeba, że np. również w Niemczech
obowiązują przepisy analogiczne do tych przyjętych w Polsce.
Ad 4) Czy Ministerstwo przeanalizuje możliwość wprowadzenia uproszonego trybu
zgłaszania naruszeń, np. poprzez elektroniczny formularz UKE/UODO?
Ministerstwo Cyfryzacji, jako podmiot nadzorujący działalność Prezesa UKE, pozostaje
w bieżącym kontakcie z Urzędem, także w celu zapewnienia należytej ochrony wszystkim
użytkownikom usług komunikacji elektronicznej. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że już
teraz użytkownik może skorzystać z prawa do zgłoszenia naruszeń za pomocą
elektronicznych formularzy, które dostępne są na stronach internetowych UKE, UODO
i UOKiK. Oprócz wspomnianej formy kontaktu możliwe jest także zgłoszenie problemu na
adres skrzynki podawczej ePUAP każdego Urzędu poprzez wysłanie pisma np. przy
pomocy serwisu mObywatel. Ponadto każdy może zgłosić naruszenie wysyłając
wiadomość na dedykowany adres poczty elektronicznej, który można znaleźć na stronie
internetowej danego Urzędu.
Ad 5) Czy Ministerstwo przeanalizuje możliwość zwiększenia wysokości kar dla firm
naruszających przepisy wskutek stosowania natrętnego telemarketingu?
Według art. 446 ust. 5 Pke w przypadku naruszenia obowiązku uzyskania zgody
na przesyłanie informacji handlowej, Prezes UKE nakłada karę w wysokości do 3%
przychodu ukaranego podmiotu, osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym lub do
1 000 000 zł, przy czym zastosowanie ma kwota wyższa. Obok tego art. 448 Pke
przewiduje, że kto przesyła za pomocą środków komunikacji elektronicznej informacje
handlowe bez uprzedniego uzyskania zgody abonenta lub użytkownika końcowego,
podlega karze grzywny. Dodatkowo, jak wskazywano wcześniej, takie działanie stanowi
czyn nieuczciwej konkurencji. Wskazane w Pke kary są więc w opinii Ministerstwa
wystarczająco wysokie, zwłaszcza mając na uwadze fakt, że przepisy Pke weszły w życie w
zeszłym roku, a sama ustawa była poprzedzona procesem szerokich konsultacji
publicznych.
Z wyrazami szacunku
Michał Gramatyka
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --