Interpelacja nr 12148
Interpelacja w sprawie zasad poboru opłat drogowych dla samochodów osobowych z przyczepami kempingowymi i rekreacyjnymi
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (75%)
Obrona i Bezpieczeństwo (70%)
Sprawiedliwość i Sądy (35%)
Podatki i Finanse (33%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad poboru opłat drogowych dla samochodów osobowych z przyczepami kempingowymi i rekreacyjnymi
Interpelacja nr 12148
do ministra infrastruktury
w sprawie zasad poboru opłat drogowych dla samochodów osobowych z przyczepami kempingowymi i rekreacyjnymi
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 08-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana z interwencją dotyczącą systemu opłat drogowych e-TOLL obowiązującego w Polsce. Obecne przepisy powodują, że zestaw składający się z samochodu osobowego oraz przyczepy kempingowej lub rekreacyjnej (np. do przewozu quada czy skutera wodnego), jeżeli przekroczy dopuszczalną masę całkowitą 3,5 tony, traktowany jest jak pojazd ciężarowy i zobowiązany do ponoszenia opłat identycznych jak profesjonalny transport towarowy.
Takie rozwiązanie rodzi istotne wątpliwości. Pojazdy rekreacyjne nie służą przecież do przewozu ładunków w celach zarobkowych, a jedynie do wypoczynku i turystyki. W praktyce prowadzi to do absurdalnych sytuacji, w których emeryt z przyczepą kempingową jadący nad morze lub rodzina przewożąca sprzęt sportowy na wakacje, traktowani są jak ciężarówka przewożąca towar na zlecenie.
W Niemczech – co warto podkreślić – system opłat (Lkw-Maut) obejmuje wyłącznie pojazdy służące do transportu towarów. Kampery i zestawy osobowe z przyczepami rekreacyjnymi nie są obciążane dodatkowymi kosztami. Również w wielu innych krajach Unii Europejskiej rozróżnia się przejazdy związane z transportem zarobkowym od przejazdów turystyczno-rekreacyjnych.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa zmianę zasad naliczania opłat e-TOLL, tak aby zestawy samochód osobowy + przyczepa rekreacyjna (kempingowa, sportowa) nie były traktowane jak pojazdy ciężarowe powyżej 3,5 tony?
Jakie były przesłanki przyjęcia obecnych rozwiązań, które nie uwzględniają rekreacyjnego charakteru takich podróży?
Czy resort planuje dostosowanie polskich regulacji do praktyki obowiązującej w Niemczech i innych państwach UE, gdzie jasno rozróżnia się transport komercyjny od turystycznego?
Jakie są roczne wpływy z tytułu opłat pobieranych od pojazdów rekreacyjnych (osobówki + przyczepy), i czy ich zniesienie miałoby istotny wpływ na budżet państwa?
Uzasadnienie
Polska od lat stara się rozwijać turystykę krajową i promować aktywny wypoczynek. Rząd zachęca obywateli do podróżowania po kraju, odwiedzania regionów nadmorskich, górskich czy mazurskich. Jednocześnie jednak obecne przepisy dotyczące systemu e-TOLL zniechęcają do takich wyjazdów, obciążając finansowo osoby, które w celach rekreacyjnych podróżują samochodem osobowym z przyczepą kempingową, łodzią czy quadem.
Przykładowo – emeryt, który przez całe życie pracował, dziś kupuje używaną przyczepę kempingową i planuje urlop nad polskim morzem. W świetle obowiązujących regulacji jego zestaw, przekraczający 3,5 tony, traktowany jest tak samo jak ciężarówka przewożąca kilkanaście ton towaru na zlecenie. To absurd, który stawia rekreacyjnych podróżnych w jednej linii z zawodowym transportem drogowym.
Nie tylko seniorzy są dotknięci tym problemem. Coraz więcej rodzin korzysta z przyczep do przewozu skuterów wodnych, quadów czy rowerów elektrycznych. W praktyce oznacza to dodatkowe, często niemałe koszty podróży – w sytuacji, gdy państwo powinno wspierać rekreację, sport i wypoczynek obywateli.
W Niemczech, gdzie system poboru opłat drogowych jest znacznie bardziej dojrzały i sprawiedliwy, kampery oraz zestawy rekreacyjne są wyłączone z obowiązku opłat ciężarowych. Podobne zasady obowiązują również w wielu innych państwach Unii Europejskiej. Polska – jako kraj turystyczny, a jednocześnie członek wspólnoty – powinna dostosować się do tych standardów.
Rozwiązanie problemu nie wymaga skomplikowanych zmian – wystarczy ustawowe wyłączenie z obowiązku uiszczania opłat e-TOLL pojazdów osobowych z przyczepami rekreacyjnymi, nawet w przypadku przekroczenia 3,5 tony. Z jednej strony będzie to realna ulga dla obywateli, z drugiej – promocja turystyki krajowej, która generuje dochody dla tysięcy małych przedsiębiorców w sektorze HoReCa, handlu i usług.
Dlatego apeluję o pilną analizę i korektę obecnych przepisów, aby rekreacyjni podróżni nie byli traktowani na równi z ciężarowym transportem towarów.
Z poważaniem Artur Łącki
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 12148
do ministra infrastruktury
w sprawie zasad poboru opłat drogowych dla samochodów osobowych z przyczepami kempingowymi i rekreacyjnymi
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 08-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana z interwencją dotyczącą systemu opłat drogowych e-TOLL obowiązującego w Polsce. Obecne przepisy powodują, że zestaw składający się z samochodu osobowego oraz przyczepy kempingowej lub rekreacyjnej (np. do przewozu quada czy skutera wodnego), jeżeli przekroczy dopuszczalną masę całkowitą 3,5 tony, traktowany jest jak pojazd ciężarowy i zobowiązany do ponoszenia opłat identycznych jak profesjonalny transport towarowy.
Takie rozwiązanie rodzi istotne wątpliwości. Pojazdy rekreacyjne nie służą przecież do przewozu ładunków w celach zarobkowych, a jedynie do wypoczynku i turystyki. W praktyce prowadzi to do absurdalnych sytuacji, w których emeryt z przyczepą kempingową jadący nad morze lub rodzina przewożąca sprzęt sportowy na wakacje, traktowani są jak ciężarówka przewożąca towar na zlecenie.
W Niemczech – co warto podkreślić – system opłat (Lkw-Maut) obejmuje wyłącznie pojazdy służące do transportu towarów. Kampery i zestawy osobowe z przyczepami rekreacyjnymi nie są obciążane dodatkowymi kosztami. Również w wielu innych krajach Unii Europejskiej rozróżnia się przejazdy związane z transportem zarobkowym od przejazdów turystyczno-rekreacyjnych.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa zmianę zasad naliczania opłat e-TOLL, tak aby zestawy samochód osobowy + przyczepa rekreacyjna (kempingowa, sportowa) nie były traktowane jak pojazdy ciężarowe powyżej 3,5 tony?
Jakie były przesłanki przyjęcia obecnych rozwiązań, które nie uwzględniają rekreacyjnego charakteru takich podróży?
Czy resort planuje dostosowanie polskich regulacji do praktyki obowiązującej w Niemczech i innych państwach UE, gdzie jasno rozróżnia się transport komercyjny od turystycznego?
Jakie są roczne wpływy z tytułu opłat pobieranych od pojazdów rekreacyjnych (osobówki + przyczepy), i czy ich zniesienie miałoby istotny wpływ na budżet państwa?
Uzasadnienie
Polska od lat stara się rozwijać turystykę krajową i promować aktywny wypoczynek. Rząd zachęca obywateli do podróżowania po kraju, odwiedzania regionów nadmorskich, górskich czy mazurskich. Jednocześnie jednak obecne przepisy dotyczące systemu e-TOLL zniechęcają do takich wyjazdów, obciążając finansowo osoby, które w celach rekreacyjnych podróżują samochodem osobowym z przyczepą kempingową, łodzią czy quadem.
Przykładowo – emeryt, który przez całe życie pracował, dziś kupuje używaną przyczepę kempingową i planuje urlop nad polskim morzem. W świetle obowiązujących regulacji jego zestaw, przekraczający 3,5 tony, traktowany jest tak samo jak ciężarówka przewożąca kilkanaście ton towaru na zlecenie. To absurd, który stawia rekreacyjnych podróżnych w jednej linii z zawodowym transportem drogowym.
Nie tylko seniorzy są dotknięci tym problemem. Coraz więcej rodzin korzysta z przyczep do przewozu skuterów wodnych, quadów czy rowerów elektrycznych. W praktyce oznacza to dodatkowe, często niemałe koszty podróży – w sytuacji, gdy państwo powinno wspierać rekreację, sport i wypoczynek obywateli.
W Niemczech, gdzie system poboru opłat drogowych jest znacznie bardziej dojrzały i sprawiedliwy, kampery oraz zestawy rekreacyjne są wyłączone z obowiązku opłat ciężarowych. Podobne zasady obowiązują również w wielu innych państwach Unii Europejskiej. Polska – jako kraj turystyczny, a jednocześnie członek wspólnoty – powinna dostosować się do tych standardów.
Rozwiązanie problemu nie wymaga skomplikowanych zmian – wystarczy ustawowe wyłączenie z obowiązku uiszczania opłat e-TOLL pojazdów osobowych z przyczepami rekreacyjnymi, nawet w przypadku przekroczenia 3,5 tony. Z jednej strony będzie to realna ulga dla obywateli, z drugiej – promocja turystyki krajowej, która generuje dochody dla tysięcy małych przedsiębiorców w sektorze HoReCa, handlu i usług.
Dlatego apeluję o pilną analizę i korektę obecnych przepisów, aby rekreacyjni podróżni nie byli traktowani na równi z ciężarowym transportem towarów.
Z poważaniem Artur Łącki
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
26%
Konkretność
74%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9132 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-3.054.7.2025
Warszawa, 09 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 12148 Posła na Sejm RP pana Artura Łąckiego,
w sprawie w sprawie zasad poboru opłat drogowych dla samochodów osobowych
z przyczepami kempingowymi i rekreacyjnymi, przekazuję poniższe informacje.
Zagadnienie podmiotów objętych obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o której
mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
(Dz. U. z 2025 r. poz. 889), dalej jako udp, jest przedmiotem analiz związanych z gruntowną
zmianą w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej, dalej
jako „SPOE KAS”, funkcjonującym pod nazwą handlową e-TOLL.
Ministerstwo Infrastruktury dostrzega problematykę objęcia opłatą elektroniczną
zespołów pojazdów, składających się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub
naczepy, które łącznie posiadają dopuszczalną masę całkowitą powyżej 3,5 tony. Trwają
prace nad zaadresowaniem tego problemu w ramach nadchodzącej nowelizacji ww.
ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Dotychczas analizowana zmiana przepisów była rozpatrywana w ramach projektu zmiany
ustawy, oznaczonego jako UC74. Poszczególne etapy Rządowego Procesu Legislacyjnego
nad tym projektem można śledzić na stronie:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12392002
Przedmiotowe zagadnienie było również, niezależnie od procedowania projektu UC74,
przedmiotem zainteresowania Parlamentarnego Zespołu ds. Turystyki Karawaningowej.
Z tego względu nie można wykluczyć odrębnej inicjatywy ustawodawczej adresującej tę
problematykę. Informacja o potencjalnej zmianie w zakresie Pana wniosku będzie
umieszczona na stronie internetowej https://etoll.gov.pl/ oraz stronach internetowych
ministrów właściwych ds. transportu oraz finansów.
-- 1 of 4 --
2
W Polsce zestawy składające się z pojazdu oraz przyczepy, np. kempingowej, których
dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 tony, traktowane są jak pojazdy ciężkie.
Zgodnie z ww. art. 13 ust. 1 punkt 3) udp, wszyscy korzystający z dróg publicznych są
zobowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów
samochodowych oraz zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5
tony, a także autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Opłata
elektroniczna pobierana jest na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy A (autostrady)
i S (drogi ekspresowe) – wymienionych w załączniku nr 1 oraz na drogach krajowych lub
ich odcinkach klasy GP (drogi główne ruchu przyspieszonego) i G (drogi główne) –
wymienionych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011
r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną,
oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. 2024 poz. 1574).
Od ww. opłaty zwolnione są wyłącznie następujące pojazdy:
Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a także sił zbrojnych państw obcych, jeżeli
umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, tak stanowi;
służb ratowniczych, służb ratownictwa górniczego, Morskiej Służby Poszukiwania
i Ratownictwa, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Służby Więziennej,
Inspekcji Transportu Drogowego, Krajowej Administracji Skarbowej
wykorzystywane przez Służbę Celno-Skarbową, Policji, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby
Wywiadu Wojskowego oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego;
zarządcy dróg krajowych wykorzystywane do utrzymania tych dróg.
Z przedstawionego stanu prawnego wynika, że nie istnieją inne wyjątki od obowiązku
uiszczania opłaty drogowej.
Co istotne – znaczenia nie ma cel, w jakim dany pojazd jest wykorzystywany (zarobkowy/
turystyczny), czy też częstotliwość korzystania z dróg płatnych. Powodem jest fakt, iż
opłata w Polsce jest pobierana w celu odzyskania kosztów budowy, utrzymania,
eksploatacji i rozwoju infrastruktury, a więc jest opłatą infrastrukturalną w rozumieniu
dyrektywy 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 1999 r.
w sprawie pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury drogowej przez pojazdy, której
przepisy regulują pobór opłat drogowych na obszarze UE. Wystarczy zatem sam fakt
użytkowania infrastruktury przez pojazd danej kategorii, by zaistniała konieczność
uiszczenia właściwej opłaty z tego tytułu.
Trzeba podkreślić, że rozwiązania przyjęte w ramach polskiej polityki opłatowej są zgodne
z unijną zasadą „użytkownik płaci”, która wyznacza ramy prawne poboru opłat drogowych
w Europie. Zasada „użytkownik płaci” oznacza, iż użytkownicy pojazdów poruszających się
po drogach płatnych są zobowiązani do uiszczania opłat za przejazd, stosownie do stopnia,
w jakim ich pojazd przyczynił się do zużycia infrastruktury drogowej. Natomiast kryteria,
-- 2 of 4 --
3
od których zależy obowiązek zapłaty za korzystanie z dróg płatnych oraz wysokość opłaty,
wynikają z przesłanek obiektywnych (dopuszczalna masa całkowita masa pojazdu, norma
emisji EURO pojazdu, długość przebytego odcinka płatnego). Stawki opłaty (a więc za
dostęp do infrastruktury) są zatem tym wyższe, im pojazd cięższy oraz im bardziej
zanieczyszcza środowisko.
Dodatkowo należy podnieść, że stawki pobierane za przejazd drogami płatnymi od
pojazdów ciężkich o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, a także autobusów,
na tle europejskim są jednymi z najniższych. Ponadto niemal dla każdego ciągu dróg
objętych opłatą elektroniczną istnieje alternatywny ciąg dróg krajowych nieobjętych
żadnymi opłatami, a sama sieć dróg płatnych w Polsce nie jest rozległa.
W odniesieniu do odcinków koncesyjnych (A2 Nowy Tomyśl-Konin oraz A4 Katowice-
Kraków) zarządzanych przez podmioty prywatne opłaty te są faktycznie wyższe, jednak
w tych przypadkach państwo ma ograniczony wpływ na ich wysokość – wynika to
z konieczności poszanowania zawartych z tymi podmiotami umów.
W tym aspekcie trzeba wskazać, iż charakter opłaty dla pojazdów ciężkich inny jest dla
odcinków koncesyjnych, zarządzanych przez podmioty prywatne, a inny dla odcinków
w systemie e-TOLL, zarządzanych przez stronę publiczną. Na sieci dróg płatnych objętych
systemem e-TOLL kryterium rozróżniającym kategorie pojazdów podlegających opłatom
jest dopuszczalna masa całkowita, natomiast na odcinkach autostrad w zarządzie spółek
koncesyjnych rozróżnienie kategorii pojazdów podlegających opłatom opiera się na liczbie
osi pojazdu. Tym samym, z uwagi na stosowane kryteria podziału, nie jest możliwe
obecnie jednoznaczne wyodrębnienie osobnej kategorii pojazdów takiej jak kampery
i pojazdy osobowe z przyczepą kempingową. Dodatkowo, zmiana w sposobie pobierania
opłat na odcinkach autostrady płatnej zarządzanej przez koncesjonariuszy wymagałoby
zawarcia aneksów do umów.
Negocjowanie aneksów do umów koncesyjnych w zakresie, o którym mowa, jest jednak
niecelowe, ponieważ wymagałoby zmiany w zakresie wszystkich kategorii pojazdów
i wydzielania odrębnej grupy dotyczącej tylko i wyłącznie pojazdów, o których mowa
w interpelacji. Tym samym wymagałoby zmian, których czasochłonność i kosztochłonność
byłaby nieproporcjonalna do efektów, które odczułaby znikoma liczba
obywateli/cudzoziemców (dodatkowo, np. umowa na odcinku autostrady A4 Katowice-
Kraków będzie obowiązywała wyłącznie do marca 2027 r., zatem wprowadzanie do niej
obecnie istotnych zmian nie ma uzasadnienia).
W kontekście Niemiec – w Polsce opłatami jest objętych ok. 5255 km dróg krajowych, co
stanowi zaledwie 25% całości sieci dróg krajowych, natomiast w Niemczech wszystkie
drogi tego typu, tj. 51 tys. km dróg podlegają obowiązkowym opłatom, zatem sytuacja
w tym aspekcie jest zupełnie inna, ponieważ u zachodniego sąsiada de facto nie można
uniknąć płatności – być może stąd zwolnienie pojazdów turystycznych. Dodatkowo
zwolnienie kamperów o DMC od 3,5 do 7,5 ton ma charakter wyłączenia i jest wyjątkowe
-- 3 of 4 --
4
na tle UE. W przypadku przyczep w istocie w wielu krajach Unii są one zwolnione z opłat,
natomiast jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 1 – również w Polsce sytuacja może
ulegnie zmianie. Warto w tym miejscu podnieść, że każde państwo pobierające opłatę od
pojazdów ciężkich posiada specyficzny, dostosowany do różnych warunków
i indywidualnych czynników system poboru takiej opłaty. System musi być „szyty na
miarę”, by sprawdzał się w danym kraju, stąd kopiowanie rozwiązań innych państw, nie
zawsze jest w tym obszarze efektywnym rozwiązaniem.
Takie dane nie są gromadzone przez Krajową Administrację Skarbową. Natomiast
z danych pośrednich można wywnioskować, że użytkownicy zespołów pojazdów
złożonych z pojazdów lekkich (nie są to jednak wyłącznie przyczepy turystyczne)
odpowiadają za względnie niewielki procent wpływów (ok. 2%) do Krajowego Funduszu
Drogowego.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-3.054.7.2025
Warszawa, 09 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 12148 Posła na Sejm RP pana Artura Łąckiego,
w sprawie w sprawie zasad poboru opłat drogowych dla samochodów osobowych
z przyczepami kempingowymi i rekreacyjnymi, przekazuję poniższe informacje.
Zagadnienie podmiotów objętych obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o której
mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
(Dz. U. z 2025 r. poz. 889), dalej jako udp, jest przedmiotem analiz związanych z gruntowną
zmianą w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej, dalej
jako „SPOE KAS”, funkcjonującym pod nazwą handlową e-TOLL.
Ministerstwo Infrastruktury dostrzega problematykę objęcia opłatą elektroniczną
zespołów pojazdów, składających się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub
naczepy, które łącznie posiadają dopuszczalną masę całkowitą powyżej 3,5 tony. Trwają
prace nad zaadresowaniem tego problemu w ramach nadchodzącej nowelizacji ww.
ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Dotychczas analizowana zmiana przepisów była rozpatrywana w ramach projektu zmiany
ustawy, oznaczonego jako UC74. Poszczególne etapy Rządowego Procesu Legislacyjnego
nad tym projektem można śledzić na stronie:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12392002
Przedmiotowe zagadnienie było również, niezależnie od procedowania projektu UC74,
przedmiotem zainteresowania Parlamentarnego Zespołu ds. Turystyki Karawaningowej.
Z tego względu nie można wykluczyć odrębnej inicjatywy ustawodawczej adresującej tę
problematykę. Informacja o potencjalnej zmianie w zakresie Pana wniosku będzie
umieszczona na stronie internetowej https://etoll.gov.pl/ oraz stronach internetowych
ministrów właściwych ds. transportu oraz finansów.
-- 1 of 4 --
2
W Polsce zestawy składające się z pojazdu oraz przyczepy, np. kempingowej, których
dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 tony, traktowane są jak pojazdy ciężkie.
Zgodnie z ww. art. 13 ust. 1 punkt 3) udp, wszyscy korzystający z dróg publicznych są
zobowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów
samochodowych oraz zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5
tony, a także autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Opłata
elektroniczna pobierana jest na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy A (autostrady)
i S (drogi ekspresowe) – wymienionych w załączniku nr 1 oraz na drogach krajowych lub
ich odcinkach klasy GP (drogi główne ruchu przyspieszonego) i G (drogi główne) –
wymienionych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011
r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną,
oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. 2024 poz. 1574).
Od ww. opłaty zwolnione są wyłącznie następujące pojazdy:
Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a także sił zbrojnych państw obcych, jeżeli
umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, tak stanowi;
służb ratowniczych, służb ratownictwa górniczego, Morskiej Służby Poszukiwania
i Ratownictwa, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Służby Więziennej,
Inspekcji Transportu Drogowego, Krajowej Administracji Skarbowej
wykorzystywane przez Służbę Celno-Skarbową, Policji, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby
Wywiadu Wojskowego oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego;
zarządcy dróg krajowych wykorzystywane do utrzymania tych dróg.
Z przedstawionego stanu prawnego wynika, że nie istnieją inne wyjątki od obowiązku
uiszczania opłaty drogowej.
Co istotne – znaczenia nie ma cel, w jakim dany pojazd jest wykorzystywany (zarobkowy/
turystyczny), czy też częstotliwość korzystania z dróg płatnych. Powodem jest fakt, iż
opłata w Polsce jest pobierana w celu odzyskania kosztów budowy, utrzymania,
eksploatacji i rozwoju infrastruktury, a więc jest opłatą infrastrukturalną w rozumieniu
dyrektywy 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 1999 r.
w sprawie pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury drogowej przez pojazdy, której
przepisy regulują pobór opłat drogowych na obszarze UE. Wystarczy zatem sam fakt
użytkowania infrastruktury przez pojazd danej kategorii, by zaistniała konieczność
uiszczenia właściwej opłaty z tego tytułu.
Trzeba podkreślić, że rozwiązania przyjęte w ramach polskiej polityki opłatowej są zgodne
z unijną zasadą „użytkownik płaci”, która wyznacza ramy prawne poboru opłat drogowych
w Europie. Zasada „użytkownik płaci” oznacza, iż użytkownicy pojazdów poruszających się
po drogach płatnych są zobowiązani do uiszczania opłat za przejazd, stosownie do stopnia,
w jakim ich pojazd przyczynił się do zużycia infrastruktury drogowej. Natomiast kryteria,
-- 2 of 4 --
3
od których zależy obowiązek zapłaty za korzystanie z dróg płatnych oraz wysokość opłaty,
wynikają z przesłanek obiektywnych (dopuszczalna masa całkowita masa pojazdu, norma
emisji EURO pojazdu, długość przebytego odcinka płatnego). Stawki opłaty (a więc za
dostęp do infrastruktury) są zatem tym wyższe, im pojazd cięższy oraz im bardziej
zanieczyszcza środowisko.
Dodatkowo należy podnieść, że stawki pobierane za przejazd drogami płatnymi od
pojazdów ciężkich o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, a także autobusów,
na tle europejskim są jednymi z najniższych. Ponadto niemal dla każdego ciągu dróg
objętych opłatą elektroniczną istnieje alternatywny ciąg dróg krajowych nieobjętych
żadnymi opłatami, a sama sieć dróg płatnych w Polsce nie jest rozległa.
W odniesieniu do odcinków koncesyjnych (A2 Nowy Tomyśl-Konin oraz A4 Katowice-
Kraków) zarządzanych przez podmioty prywatne opłaty te są faktycznie wyższe, jednak
w tych przypadkach państwo ma ograniczony wpływ na ich wysokość – wynika to
z konieczności poszanowania zawartych z tymi podmiotami umów.
W tym aspekcie trzeba wskazać, iż charakter opłaty dla pojazdów ciężkich inny jest dla
odcinków koncesyjnych, zarządzanych przez podmioty prywatne, a inny dla odcinków
w systemie e-TOLL, zarządzanych przez stronę publiczną. Na sieci dróg płatnych objętych
systemem e-TOLL kryterium rozróżniającym kategorie pojazdów podlegających opłatom
jest dopuszczalna masa całkowita, natomiast na odcinkach autostrad w zarządzie spółek
koncesyjnych rozróżnienie kategorii pojazdów podlegających opłatom opiera się na liczbie
osi pojazdu. Tym samym, z uwagi na stosowane kryteria podziału, nie jest możliwe
obecnie jednoznaczne wyodrębnienie osobnej kategorii pojazdów takiej jak kampery
i pojazdy osobowe z przyczepą kempingową. Dodatkowo, zmiana w sposobie pobierania
opłat na odcinkach autostrady płatnej zarządzanej przez koncesjonariuszy wymagałoby
zawarcia aneksów do umów.
Negocjowanie aneksów do umów koncesyjnych w zakresie, o którym mowa, jest jednak
niecelowe, ponieważ wymagałoby zmiany w zakresie wszystkich kategorii pojazdów
i wydzielania odrębnej grupy dotyczącej tylko i wyłącznie pojazdów, o których mowa
w interpelacji. Tym samym wymagałoby zmian, których czasochłonność i kosztochłonność
byłaby nieproporcjonalna do efektów, które odczułaby znikoma liczba
obywateli/cudzoziemców (dodatkowo, np. umowa na odcinku autostrady A4 Katowice-
Kraków będzie obowiązywała wyłącznie do marca 2027 r., zatem wprowadzanie do niej
obecnie istotnych zmian nie ma uzasadnienia).
W kontekście Niemiec – w Polsce opłatami jest objętych ok. 5255 km dróg krajowych, co
stanowi zaledwie 25% całości sieci dróg krajowych, natomiast w Niemczech wszystkie
drogi tego typu, tj. 51 tys. km dróg podlegają obowiązkowym opłatom, zatem sytuacja
w tym aspekcie jest zupełnie inna, ponieważ u zachodniego sąsiada de facto nie można
uniknąć płatności – być może stąd zwolnienie pojazdów turystycznych. Dodatkowo
zwolnienie kamperów o DMC od 3,5 do 7,5 ton ma charakter wyłączenia i jest wyjątkowe
-- 3 of 4 --
4
na tle UE. W przypadku przyczep w istocie w wielu krajach Unii są one zwolnione z opłat,
natomiast jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 1 – również w Polsce sytuacja może
ulegnie zmianie. Warto w tym miejscu podnieść, że każde państwo pobierające opłatę od
pojazdów ciężkich posiada specyficzny, dostosowany do różnych warunków
i indywidualnych czynników system poboru takiej opłaty. System musi być „szyty na
miarę”, by sprawdzał się w danym kraju, stąd kopiowanie rozwiązań innych państw, nie
zawsze jest w tym obszarze efektywnym rozwiązaniem.
Takie dane nie są gromadzone przez Krajową Administrację Skarbową. Natomiast
z danych pośrednich można wywnioskować, że użytkownicy zespołów pojazdów
złożonych z pojazdów lekkich (nie są to jednak wyłącznie przyczepy turystyczne)
odpowiadają za względnie niewielki procent wpływów (ok. 2%) do Krajowego Funduszu
Drogowego.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --