Interpelacja nr 12139
Interpelacja w sprawie konieczności systemowych działań zwiększających dofinansowanie dla warsztatów terapii zajęciowej i wsparcia pracowników tychże placówek
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie konieczności systemowych działań zwiększających dofinansowanie dla warsztatów terapii zajęciowej i wsparcia pracowników tychże placówek
Interpelacja nr 12139
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie konieczności systemowych działań zwiększających dofinansowanie dla warsztatów terapii zajęciowej i wsparcia pracowników tychże placówek
Zgłaszający: Janusz Cichoń
Data wpływu: 08-09-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z wnioskiem o odpowiadające potrzebom zabezpieczenie finansowe warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) w 2025 roku oraz realne zwiększenie dofinansowania WTZ w 2026 roku i wypracowanie mechanizmu zapewniającego coroczny wzrost dofinansowania od 2027 roku.
Przedstawiciele Ogólnopolskiego Forum WTZ co roku apelują o zwiększanie poziomu finansowania działalności oraz o wdrożenie systemowych rozwiązań, by wzrost kwoty dofinansowania warsztatów terapii zajęciowej był oparty na wskaźnikach ekonomicznych, realny i adekwatny do poziomu inflacji, wzrostu najniższej krajowej oraz sytuacji na rynku pracy. Brak perspektywicznego systemu finansowania WTZ, uwzględniającego zmiany w gospodarce, powoduje coroczne problemy w bieżącej realizacji działalności tych placówek oraz planowaniu działań długofalowych i utrzymaniu pracowników. Warsztaty przy tak niskim dofinansowaniu nie są w stanie zapewnić godnych wynagrodzeń, często bardzo wysoko wykształconym, pracownikom. Obecne rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym nie przewiduje planowego ujęcia zmian wynagrodzeń pracowników warsztatu adekwatnie do zmieniającego się przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ani zwiększenia dofinansowania do prowadzenia działalności. Brak prac nad zmianami w tym zakresie powoduje i będzie powodował dalszy regres warsztatów i odejścia pracowników, a jednorazowe, po wielu monitach, wyrównywanie braków nie daje perspektywy rozwoju tych placówek.
Najwyższa Izba Kontroli, w dniu 7 lipca 2025 roku, podczas panelu ekspertów pt. „Zatrzymani w terapii – gdzie kończy się rehabilitacja, a zaczyna stagnacja?“, organizowanym w związku z prezentacją wyników kontroli nr P/24/036 „Organizacja i funkcjonowanie warsztatów terapii zajęciowej dla osób z niepełnosprawnościami“, wskazała m.in. na niskie zarobki pracowników warsztatów. W raporcie podkreśla, że otrzymane przez WTZ środki „uniemożliwiały stworzenie konkurencyjnych warunków zatrudnienia“, oraz że wynagrodzenia w warsztatach są aż o 34% niższe niż średnie wynagrodzenie, czyli były niewiele wyższe niż płaca minimalna.
Pracownicy WTZ nie otrzymali dodatku motywacyjnego w wysokości 1000 zł, pomimo że inna grupa pracownicza, wykonująca podobną pracę, taki dodatek otrzymała już w licu 2024 roku i jest on wypłacany tej grupie do teraz.
Godzina profesjonalnej rehabilitacji prowadzonej przez pracowników WTZ jest finansowana znacznie niżej niż godzina opieki wytchnieniowej czy asystentury.
Wzrost dofinansowania działalności WTZ w ostatnich latach zdecydowanie nie nadążał za wzrostem najniżej krajowej. Najniższa krajowa w 2024 roku wzrosła o 19,5%, podczas gdy dofinansowanie kosztów działalności WTZ o 7,67%. W 2025 roku najniższa krajowa wzrosła o 8,5%, a dofinansowanie WTZ o 4,45%. Należy podkreślić, że minimum 80% budżetu WTZ stanowią koszty wynagrodzeń pracowników. To oznacza, że wynagrodzenia naszych pracowników są od dwóch lat zamrożone, podczas gdy rosną wynagrodzenia innych grup pracowniczych wykonujących podobny rodzaj pracy.
Wzrost dofinansowania na bieżący rok działalności nie wystarczał nawet na pokrycie kosztów inflacji, ponieważ koszyk wydatków WTZ jest trochę inny niż koszyk inflacyjny. Wzrosty opłat cen energii czy gazu są znacznie większe niż inflacja, a to jeden z głównych składników naszych budżetów poza wynagrodzeniami.
Występuje także duża dysproporcja w finansowaniu ze środków PFRON podobnego rodzaju działalności w ramach programów – i tak np. kwota finansowania uczestnika WTZ za 147 godzin rehabilitacji wynosi 2.933 zł miesięcznie, natomiast finansowanie uczestnika programu „Rehabilitacja 25 plus“ wynosi 3.807 zł za 100 godzin miesięcznie. Nadmieniamy jednocześnie, że uczestnikami programu są, a przynajmniej powinny być, osoby, które oczekują na przyjęcie do placówki pobytu dziennego, czyli potencjalni uczestnicy WTZ.
Dysproporcje w finansowaniu podobnego rodzaju rehabilitacji oraz dysproporcje w wynagrodzeniach pracowników wykonujących podobny rodzaj pracy wywołują duże niezadowolenie społeczne i sprawiają, że środowisko WTZ rozpoczęło akcje protestacyjne.
Wobec powyższego zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje pilne zwiększenie dofinansowania działalności WTZ w 2025 roku, aby zapewnić placówkom płynność finansową i przeciwdziałać negatywnym skutkom inflacji oraz rosnącym kosztom utrzymania? Jeśli tak, w jakim terminie i w jakiej wysokości?
Czy w 2026 roku ministerstwo przewiduje realne podniesienie dofinansowania WTZ, które umożliwi podniesienie wynagrodzeń dla pracowników warsztatów terapii zajęciowej? Jakie konkretne działania zostaną podjęte, aby zapobiec kryzysowi kadrowemu w WTZ?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie stałego mechanizmu waloryzacji finansowania WTZ, który zapewni stabilność i przewidywalność na lata, zgodnie z postulatem OFWTZ? Czy ministerstwo jest gotowe podjąć prace nad zmianami w rozporządzeniu w sprawie algorytmu przekazywania środków PFRON lub w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tak aby wprowadzić zapis o corocznym wzroście finansowania o wskaźnik wzrostu średniej krajowej od 2027 roku?
Czy podjęte zostały prace nad opracowaniem systemu wzrostu wynagrodzeń pracowników warsztatów wraz ze wzrostem przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, zapewniając w ten sposób godne i równe płace tak jak to jest w innych sektorach gospodarki?
Z poważaniem
Janusz Cichoń
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 12139
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie konieczności systemowych działań zwiększających dofinansowanie dla warsztatów terapii zajęciowej i wsparcia pracowników tychże placówek
Zgłaszający: Janusz Cichoń
Data wpływu: 08-09-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z wnioskiem o odpowiadające potrzebom zabezpieczenie finansowe warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) w 2025 roku oraz realne zwiększenie dofinansowania WTZ w 2026 roku i wypracowanie mechanizmu zapewniającego coroczny wzrost dofinansowania od 2027 roku.
Przedstawiciele Ogólnopolskiego Forum WTZ co roku apelują o zwiększanie poziomu finansowania działalności oraz o wdrożenie systemowych rozwiązań, by wzrost kwoty dofinansowania warsztatów terapii zajęciowej był oparty na wskaźnikach ekonomicznych, realny i adekwatny do poziomu inflacji, wzrostu najniższej krajowej oraz sytuacji na rynku pracy. Brak perspektywicznego systemu finansowania WTZ, uwzględniającego zmiany w gospodarce, powoduje coroczne problemy w bieżącej realizacji działalności tych placówek oraz planowaniu działań długofalowych i utrzymaniu pracowników. Warsztaty przy tak niskim dofinansowaniu nie są w stanie zapewnić godnych wynagrodzeń, często bardzo wysoko wykształconym, pracownikom. Obecne rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym nie przewiduje planowego ujęcia zmian wynagrodzeń pracowników warsztatu adekwatnie do zmieniającego się przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ani zwiększenia dofinansowania do prowadzenia działalności. Brak prac nad zmianami w tym zakresie powoduje i będzie powodował dalszy regres warsztatów i odejścia pracowników, a jednorazowe, po wielu monitach, wyrównywanie braków nie daje perspektywy rozwoju tych placówek.
Najwyższa Izba Kontroli, w dniu 7 lipca 2025 roku, podczas panelu ekspertów pt. „Zatrzymani w terapii – gdzie kończy się rehabilitacja, a zaczyna stagnacja?“, organizowanym w związku z prezentacją wyników kontroli nr P/24/036 „Organizacja i funkcjonowanie warsztatów terapii zajęciowej dla osób z niepełnosprawnościami“, wskazała m.in. na niskie zarobki pracowników warsztatów. W raporcie podkreśla, że otrzymane przez WTZ środki „uniemożliwiały stworzenie konkurencyjnych warunków zatrudnienia“, oraz że wynagrodzenia w warsztatach są aż o 34% niższe niż średnie wynagrodzenie, czyli były niewiele wyższe niż płaca minimalna.
Pracownicy WTZ nie otrzymali dodatku motywacyjnego w wysokości 1000 zł, pomimo że inna grupa pracownicza, wykonująca podobną pracę, taki dodatek otrzymała już w licu 2024 roku i jest on wypłacany tej grupie do teraz.
Godzina profesjonalnej rehabilitacji prowadzonej przez pracowników WTZ jest finansowana znacznie niżej niż godzina opieki wytchnieniowej czy asystentury.
Wzrost dofinansowania działalności WTZ w ostatnich latach zdecydowanie nie nadążał za wzrostem najniżej krajowej. Najniższa krajowa w 2024 roku wzrosła o 19,5%, podczas gdy dofinansowanie kosztów działalności WTZ o 7,67%. W 2025 roku najniższa krajowa wzrosła o 8,5%, a dofinansowanie WTZ o 4,45%. Należy podkreślić, że minimum 80% budżetu WTZ stanowią koszty wynagrodzeń pracowników. To oznacza, że wynagrodzenia naszych pracowników są od dwóch lat zamrożone, podczas gdy rosną wynagrodzenia innych grup pracowniczych wykonujących podobny rodzaj pracy.
Wzrost dofinansowania na bieżący rok działalności nie wystarczał nawet na pokrycie kosztów inflacji, ponieważ koszyk wydatków WTZ jest trochę inny niż koszyk inflacyjny. Wzrosty opłat cen energii czy gazu są znacznie większe niż inflacja, a to jeden z głównych składników naszych budżetów poza wynagrodzeniami.
Występuje także duża dysproporcja w finansowaniu ze środków PFRON podobnego rodzaju działalności w ramach programów – i tak np. kwota finansowania uczestnika WTZ za 147 godzin rehabilitacji wynosi 2.933 zł miesięcznie, natomiast finansowanie uczestnika programu „Rehabilitacja 25 plus“ wynosi 3.807 zł za 100 godzin miesięcznie. Nadmieniamy jednocześnie, że uczestnikami programu są, a przynajmniej powinny być, osoby, które oczekują na przyjęcie do placówki pobytu dziennego, czyli potencjalni uczestnicy WTZ.
Dysproporcje w finansowaniu podobnego rodzaju rehabilitacji oraz dysproporcje w wynagrodzeniach pracowników wykonujących podobny rodzaj pracy wywołują duże niezadowolenie społeczne i sprawiają, że środowisko WTZ rozpoczęło akcje protestacyjne.
Wobec powyższego zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje pilne zwiększenie dofinansowania działalności WTZ w 2025 roku, aby zapewnić placówkom płynność finansową i przeciwdziałać negatywnym skutkom inflacji oraz rosnącym kosztom utrzymania? Jeśli tak, w jakim terminie i w jakiej wysokości?
Czy w 2026 roku ministerstwo przewiduje realne podniesienie dofinansowania WTZ, które umożliwi podniesienie wynagrodzeń dla pracowników warsztatów terapii zajęciowej? Jakie konkretne działania zostaną podjęte, aby zapobiec kryzysowi kadrowemu w WTZ?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie stałego mechanizmu waloryzacji finansowania WTZ, który zapewni stabilność i przewidywalność na lata, zgodnie z postulatem OFWTZ? Czy ministerstwo jest gotowe podjąć prace nad zmianami w rozporządzeniu w sprawie algorytmu przekazywania środków PFRON lub w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tak aby wprowadzić zapis o corocznym wzroście finansowania o wskaźnik wzrostu średniej krajowej od 2027 roku?
Czy podjęte zostały prace nad opracowaniem systemu wzrostu wynagrodzeń pracowników warsztatów wraz ze wzrostem przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, zapewniając w ten sposób godne i równe płace tak jak to jest w innych sektorach gospodarki?
Z poważaniem
Janusz Cichoń
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maja Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
6 kwot, 7 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.7 / 1k zn.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8836 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.445.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12139 Pana Posła Janusza Cichonia, w sprawie
konieczności systemowych działań zwiększających dofinansowanie dla warsztatów terapii
zajęciowej i wsparcia pracowników tychże placówek, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy podkreślić, że w ostatnich latach kilkukrotnie zwiększano kwotę
dofinansowania rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej –
początkowo z kwoty 14 796 zł w 2015 r. do kwoty 33 696 zł w 2024 r., a rozporządzeniem
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie
algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. poz. 1984) kwotę
dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii
zajęciowej podniesiono do 35 196 zł w 2025 r. i w latach następnych (wzrost o 1 500 zł).
Warsztaty doświadczają problemów spowodowanych rotacją pracowników, wynikającą
m.in. z niskiego poziomu wynagrodzeń. Należy mieć przy tym na uwadze, że wynagrodzenia
osobowe pracowników WTZ stanowią ok. 62%-64% kosztów działalności WTZ ogółem
(np. w 2020 r. wydatki te stanowiły 63,5% kosztów działalności WTZ, w 2021 r. 63,6%,
w 2022 r. 62,2%, w 2023 r. 63,3%, a w 2024 r. 64,1%). Coroczny wzrost minimalnego
wynagrodzenia powoduje konieczność podwyższania wynagrodzenia pracownikom
zatrudnionym w WTZ. Z uwagi na powyższe, a także w reakcji na sygnały, iż dotychczasowe
kwoty dofinansowania rocznego pobytu uczestnika w WTZ nie pokrywają wszystkich
kosztów ponoszonych przez te jednostki, w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej podjęto prace nad nowelizacją rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja
2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. z 2019 r.
poz. 1605, z późn. zm.) w zakresie kolejnego podwyższenia kwoty dofinansowania ze
środków PFRON dla WTZ. Projekt wpisano do Wykazu prac legislacyjnych i programowych
Rady Ministrów (numer z wykazu prac legislacyjnych: RD246).
Projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie algorytmu
przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
samorządom wojewódzkim i powiatowym dostępny jest na stronie Biuletynu Informacji
Publicznej Rządowego Centrum Legislacji w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny1, a także
na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Celem ww. projektu rozporządzenia jest zwiększenie dofinansowania m.in. kosztów
rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej z 35 196 zł w 2025 r.
do 38 496 zł w 2026 r. i w latach następnych (wzrost o 3 300 zł).
1 Projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania
środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim
i powiatowym, https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12404207
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Przygotowanie projektu rozporządzenia poprzedzono przeprowadzeniem w Ministerstwie
i Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych analizy możliwości
wprowadzenia postulowanego przez środowisko WTZ mechanizmu waloryzacji wysokości
dofinansowania w oparciu o określone wskaźniki i wysokości kwoty kolejnego zwiększenia
dofinansowania.
Z analizy tej wynika, iż określenie stałego rocznego wskaźnika wzrostu poziomu
dofinansowania do pobytu uczestników w warsztatach terapii zajęciowej mogłoby zagrozić
stabilności finansowej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
dysponującego ograniczonymi środkami, z których sfinansować trzeba też inne zadania
obligatoryjne, a których wysokość jest ściśle związana ze źródłem pokrycia, a przede
wszystkim z wpłatami pracodawców i dotacji budżetowej. Oznacza to, że PFRON
w pierwszej kolejności musi zabezpieczyć środki na obligatoryjne zadania ustawowe,
a zwłaszcza na zapewnienie dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób
niepełnosprawnych, realizowane na podstawie art. 26a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2025 r. poz. 913, z późn. zm.).
Wspomniana analiza wykazała ponadto, że procedowanie kolejnych zmian rozporządzenia
w sprawie algorytmu przekazywania środków PFRON samorządom wojewódzkim
i powiatowym skutkować będzie zmniejszeniem finansowania pozostałych zadań
realizowanych przez samorządy wojewódzkie i powiatowe, o których mowa w art. 35
i art. 35a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych. Zwiększenie zobowiązań od nowego roku odbędzie się bowiem
w ramach aktualnie zatwierdzonego planu finansowego funduszu na przelewy
redystrybucyjne w 2026 r. Projekt planu finansowego PFRON opracowano na podstawie
rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego
sposobu i zakresu oraz trybu i terminów opracowania materiałów do projektu ustawy
budżetowej (Dz. U. poz. 984) z uwzględnieniem „wytycznych dotyczących stosowania
jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków
finansowych projektowanych ustaw” oraz „wieloletnich założeń makroekonomicznych na
lata 2025-2029”. Projekt zakłada, że środki na finansowanie algorytmu będą mniejsze niż
przewidywane wykonanie w 2025 r.
Analiza danych uzyskanych ze sprawozdań Zarządu PFRON z realizacji planu rzeczowo-
finansowego z działalności PFRON w 2024 r. wykazała, że – z uwagi na m.in.
niewystarczające środki Funduszu, które przekazano zgodnie algorytmem przekazywania
środków PFRON samorządom wojewódzkim i powiatowym – w samorządach powiatowych
nie zrealizowano wniosków na szacunkową kwotę 758 565 964 zł, natomiast
w samorządach wojewódzkich na kwotę 156 529 054 zł. Dotyczy to w szczególności
wniosków na dofinansowanie:
– likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku
z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych (art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d
ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych) – na kwotę ponad 276 mln zł (zadanie powiatu);
– zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom
niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów (art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c
ww. ustawy) – na kwotę ponad 273 mln zł (zadanie powiatu);
– uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych
(art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. a ww. ustawy) – na kwotę ponad 108 mln zł (zadanie powiatu);
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
– robót budowlanych dotyczących obiektów służących rehabilitacji, w związku
z potrzebami osób niepełnosprawnych (art. 35 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy) – na kwotę
ponad 75 mln zł (zadanie województwa);
– zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych
zlecanych fundacjom oraz organizacjom pozarządowym (art. 36 ust. 2 ww. ustawy) – na
kwotę ponad 55 mln zł (zadanie województwa);
– kosztów tworzenia zakładów aktywności zawodowej (art. 35 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy)
– na kwotę ponad 26 mln zł (zadanie województwa).
Przyjęcie zasady uzależnienia kwoty na jednego uczestnika WTZ np. od minimalnego
wynagrodzenia za pracę lub innych wskaźników, skutkowałoby znaczącym wzrostem
wydatków PFRON przeznaczanych na WTZ i jeszcze większym ograniczaniem wydatków
na pozostałe zadania wynikające z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Zaproponowana w projekcie ww. rozporządzenia kwota dofinansowania kosztów rocznego
pobytu uczestnika w WTZ pozwoli zminimalizować rotację pracowników w tych
placówkach, spowodowaną najczęściej niskim poziomem wynagrodzeń, nie nadwyrężając
przy tym możliwości finansowych PFRON i nie zagrażając realizacji innych zadań
wynikających z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych, a także programów Rady Nadzorczej PFRON.
Ze względu na powyższe nie są aktualnie prowadzone prace nad wprowadzeniem stałego
mechanizmu waloryzacji dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika
w warsztacie terapii zajęciowej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.445.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12139 Pana Posła Janusza Cichonia, w sprawie
konieczności systemowych działań zwiększających dofinansowanie dla warsztatów terapii
zajęciowej i wsparcia pracowników tychże placówek, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy podkreślić, że w ostatnich latach kilkukrotnie zwiększano kwotę
dofinansowania rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej –
początkowo z kwoty 14 796 zł w 2015 r. do kwoty 33 696 zł w 2024 r., a rozporządzeniem
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie
algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. poz. 1984) kwotę
dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii
zajęciowej podniesiono do 35 196 zł w 2025 r. i w latach następnych (wzrost o 1 500 zł).
Warsztaty doświadczają problemów spowodowanych rotacją pracowników, wynikającą
m.in. z niskiego poziomu wynagrodzeń. Należy mieć przy tym na uwadze, że wynagrodzenia
osobowe pracowników WTZ stanowią ok. 62%-64% kosztów działalności WTZ ogółem
(np. w 2020 r. wydatki te stanowiły 63,5% kosztów działalności WTZ, w 2021 r. 63,6%,
w 2022 r. 62,2%, w 2023 r. 63,3%, a w 2024 r. 64,1%). Coroczny wzrost minimalnego
wynagrodzenia powoduje konieczność podwyższania wynagrodzenia pracownikom
zatrudnionym w WTZ. Z uwagi na powyższe, a także w reakcji na sygnały, iż dotychczasowe
kwoty dofinansowania rocznego pobytu uczestnika w WTZ nie pokrywają wszystkich
kosztów ponoszonych przez te jednostki, w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej podjęto prace nad nowelizacją rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja
2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. z 2019 r.
poz. 1605, z późn. zm.) w zakresie kolejnego podwyższenia kwoty dofinansowania ze
środków PFRON dla WTZ. Projekt wpisano do Wykazu prac legislacyjnych i programowych
Rady Ministrów (numer z wykazu prac legislacyjnych: RD246).
Projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie algorytmu
przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
samorządom wojewódzkim i powiatowym dostępny jest na stronie Biuletynu Informacji
Publicznej Rządowego Centrum Legislacji w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny1, a także
na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Celem ww. projektu rozporządzenia jest zwiększenie dofinansowania m.in. kosztów
rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej z 35 196 zł w 2025 r.
do 38 496 zł w 2026 r. i w latach następnych (wzrost o 3 300 zł).
1 Projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania
środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim
i powiatowym, https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12404207
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Przygotowanie projektu rozporządzenia poprzedzono przeprowadzeniem w Ministerstwie
i Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych analizy możliwości
wprowadzenia postulowanego przez środowisko WTZ mechanizmu waloryzacji wysokości
dofinansowania w oparciu o określone wskaźniki i wysokości kwoty kolejnego zwiększenia
dofinansowania.
Z analizy tej wynika, iż określenie stałego rocznego wskaźnika wzrostu poziomu
dofinansowania do pobytu uczestników w warsztatach terapii zajęciowej mogłoby zagrozić
stabilności finansowej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
dysponującego ograniczonymi środkami, z których sfinansować trzeba też inne zadania
obligatoryjne, a których wysokość jest ściśle związana ze źródłem pokrycia, a przede
wszystkim z wpłatami pracodawców i dotacji budżetowej. Oznacza to, że PFRON
w pierwszej kolejności musi zabezpieczyć środki na obligatoryjne zadania ustawowe,
a zwłaszcza na zapewnienie dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób
niepełnosprawnych, realizowane na podstawie art. 26a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2025 r. poz. 913, z późn. zm.).
Wspomniana analiza wykazała ponadto, że procedowanie kolejnych zmian rozporządzenia
w sprawie algorytmu przekazywania środków PFRON samorządom wojewódzkim
i powiatowym skutkować będzie zmniejszeniem finansowania pozostałych zadań
realizowanych przez samorządy wojewódzkie i powiatowe, o których mowa w art. 35
i art. 35a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych. Zwiększenie zobowiązań od nowego roku odbędzie się bowiem
w ramach aktualnie zatwierdzonego planu finansowego funduszu na przelewy
redystrybucyjne w 2026 r. Projekt planu finansowego PFRON opracowano na podstawie
rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego
sposobu i zakresu oraz trybu i terminów opracowania materiałów do projektu ustawy
budżetowej (Dz. U. poz. 984) z uwzględnieniem „wytycznych dotyczących stosowania
jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków
finansowych projektowanych ustaw” oraz „wieloletnich założeń makroekonomicznych na
lata 2025-2029”. Projekt zakłada, że środki na finansowanie algorytmu będą mniejsze niż
przewidywane wykonanie w 2025 r.
Analiza danych uzyskanych ze sprawozdań Zarządu PFRON z realizacji planu rzeczowo-
finansowego z działalności PFRON w 2024 r. wykazała, że – z uwagi na m.in.
niewystarczające środki Funduszu, które przekazano zgodnie algorytmem przekazywania
środków PFRON samorządom wojewódzkim i powiatowym – w samorządach powiatowych
nie zrealizowano wniosków na szacunkową kwotę 758 565 964 zł, natomiast
w samorządach wojewódzkich na kwotę 156 529 054 zł. Dotyczy to w szczególności
wniosków na dofinansowanie:
– likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku
z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych (art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d
ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych) – na kwotę ponad 276 mln zł (zadanie powiatu);
– zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom
niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów (art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c
ww. ustawy) – na kwotę ponad 273 mln zł (zadanie powiatu);
– uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych
(art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. a ww. ustawy) – na kwotę ponad 108 mln zł (zadanie powiatu);
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
– robót budowlanych dotyczących obiektów służących rehabilitacji, w związku
z potrzebami osób niepełnosprawnych (art. 35 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy) – na kwotę
ponad 75 mln zł (zadanie województwa);
– zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych
zlecanych fundacjom oraz organizacjom pozarządowym (art. 36 ust. 2 ww. ustawy) – na
kwotę ponad 55 mln zł (zadanie województwa);
– kosztów tworzenia zakładów aktywności zawodowej (art. 35 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy)
– na kwotę ponad 26 mln zł (zadanie województwa).
Przyjęcie zasady uzależnienia kwoty na jednego uczestnika WTZ np. od minimalnego
wynagrodzenia za pracę lub innych wskaźników, skutkowałoby znaczącym wzrostem
wydatków PFRON przeznaczanych na WTZ i jeszcze większym ograniczaniem wydatków
na pozostałe zadania wynikające z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Zaproponowana w projekcie ww. rozporządzenia kwota dofinansowania kosztów rocznego
pobytu uczestnika w WTZ pozwoli zminimalizować rotację pracowników w tych
placówkach, spowodowaną najczęściej niskim poziomem wynagrodzeń, nie nadwyrężając
przy tym możliwości finansowych PFRON i nie zagrażając realizacji innych zadań
wynikających z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych, a także programów Rady Nadzorczej PFRON.
Ze względu na powyższe nie są aktualnie prowadzone prace nad wprowadzeniem stałego
mechanizmu waloryzacji dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika
w warsztacie terapii zajęciowej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --