Interpelacja nr 1213
Interpelacja w sprawie pakietu mobilności
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (46%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie pakietu mobilności
Interpelacja nr 1213
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie pakietu mobilności
Zgłaszający: Michał Kołodziejczak, Adrian Witczak
Data wpływu: 29-01-2024
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP, art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 i 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się do Pani Minister z interpelacją w sprawie pakietu mobilności.
Zgłosili się do mnie przedsiębiorcy branży transportowej z mojego okręgu, informując mnie, że przepisy tzw. pakietu mobilności nie są stosowane przez wszystkie firmy. W związku z tą sytuacją czują się oni pokrzywdzeni, ponieważ są obciążeni znacznie większymi składkami ZUS w ciągu roku niż przedsiębiorcy, którzy unikają poprawnego wyliczania wymiaru składek na ubezpieczenia. Ponadto zostałem poinformowany, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie praktykuje przeprowadzania kontroli z tego powodu. Nie jest sprawdzane, czy i w jaki sposób w danym powiecie firmy transportowe „optymalizują” składki ZUS. Wartość składki wynika z przeciętnego wynagrodzenia kierowcy na dany rok, która stanowi podstawę obliczeń. Przedsiębiorcy podkreślają również duże trudności w rozliczaniu wynagrodzeń kierowców spowodowane pakietem mobilności.
Stosowanie takich praktyk krzywdzi kierowców wykonujących przewozy międzynarodowe – mają odprowadzane znacznie mniejsze składki emerytalne oraz zdrowotne co poskutkuje w przyszłości niską emeryturą.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister o udzielenie wyjaśnień i odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Pani Minister będzie rekomendowała wzmożenie przeprowadzanych kontroli przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w celu weryfikacji nieuczciwych działań praktykowanych przez przedsiębiorców?
Ile wyniosły wpływy z firm transportowych za składki ZUS w latach 2022-2023?
Ile zostało przeprowadzonych kontroli w firmach transportowych w 2023 roku w powiecie tureckim jak i w całej Polsce? W przypadku wykrycia nieprawidłowości, czy nieuczciwych przedsiębiorców pociągnięto do odpowiedzialności - zostały naniesione na nich kary finansowe?
Ile państwo traci na tym, że firmy transportowe umiejętnie unikają uczciwego odprowadzania składek zgodnego z tzw. przepisami pakietu mobilności?
Czy Pani Minister planuje zmiany w kwestii wyliczania wynagrodzeń, aby ułatwić działom kadr rozliczanie wynagrodzeń kierowców?
Z wyrazami szacunku
Michał Kołodziejczak
Interpelacja nr 1213
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie pakietu mobilności
Zgłaszający: Michał Kołodziejczak, Adrian Witczak
Data wpływu: 29-01-2024
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP, art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 i 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się do Pani Minister z interpelacją w sprawie pakietu mobilności.
Zgłosili się do mnie przedsiębiorcy branży transportowej z mojego okręgu, informując mnie, że przepisy tzw. pakietu mobilności nie są stosowane przez wszystkie firmy. W związku z tą sytuacją czują się oni pokrzywdzeni, ponieważ są obciążeni znacznie większymi składkami ZUS w ciągu roku niż przedsiębiorcy, którzy unikają poprawnego wyliczania wymiaru składek na ubezpieczenia. Ponadto zostałem poinformowany, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie praktykuje przeprowadzania kontroli z tego powodu. Nie jest sprawdzane, czy i w jaki sposób w danym powiecie firmy transportowe „optymalizują” składki ZUS. Wartość składki wynika z przeciętnego wynagrodzenia kierowcy na dany rok, która stanowi podstawę obliczeń. Przedsiębiorcy podkreślają również duże trudności w rozliczaniu wynagrodzeń kierowców spowodowane pakietem mobilności.
Stosowanie takich praktyk krzywdzi kierowców wykonujących przewozy międzynarodowe – mają odprowadzane znacznie mniejsze składki emerytalne oraz zdrowotne co poskutkuje w przyszłości niską emeryturą.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister o udzielenie wyjaśnień i odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Pani Minister będzie rekomendowała wzmożenie przeprowadzanych kontroli przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w celu weryfikacji nieuczciwych działań praktykowanych przez przedsiębiorców?
Ile wyniosły wpływy z firm transportowych za składki ZUS w latach 2022-2023?
Ile zostało przeprowadzonych kontroli w firmach transportowych w 2023 roku w powiecie tureckim jak i w całej Polsce? W przypadku wykrycia nieprawidłowości, czy nieuczciwych przedsiębiorców pociągnięto do odpowiedzialności - zostały naniesione na nich kary finansowe?
Ile państwo traci na tym, że firmy transportowe umiejętnie unikają uczciwego odprowadzania składek zgodnego z tzw. przepisami pakietu mobilności?
Czy Pani Minister planuje zmiany w kwestii wyliczania wynagrodzeń, aby ułatwić działom kadr rozliczanie wynagrodzeń kierowców?
Z wyrazami szacunku
Michał Kołodziejczak
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
10%
Konkretność
90%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.5 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11181 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
DUS-III.059.5.2024.AO
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na wystąpienie znak: K10INT1213 przesyłające interpelację wniesioną przez
Panów Posłów Michała Kołodziejczaka i Adriana Witczaka w sprawie pakietu mobilności,
w oparciu o stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uprzejmie informuję.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, z późn. zm.), dalej zwaną u.s.u.s., to Zakład
Ubezpieczeń Społecznych, który działa na podstawie jej przepisów, jest zobowiązany do
realizacji przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności stwierdzania
i ustalania obowiązku ubezpieczeń społecznych, wymierzania i pobierania składek oraz
ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest m.in. ustalenie, czy płatnik składek
prawidłowo dokonał zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych, prawidłowo obliczył składki za
zgłoszone osoby oraz jakie powinny być podstawy wymiaru składek, od których zostały
naliczone składki za te osoby. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany do
podejmowania postępowań wyjaśniających lub przeprowadzania kontroli u płatników
składek, które zmierzają do ustalenia prawidłowych danych w zakresie zgłaszania do
ubezpieczeń, obliczania składek dokonywanych przez płatników składek oraz w zakresie
uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych ubezpieczonych, za których ustala
prawo do nich płatnik składek.
Kontrola płatnika składek jest poprzedzona analizą prawdopodobieństwa naruszenia prawa
w ramach wykonywania przez płatników składek działalności gospodarczej. Wynika to
z przepisów ustawy – Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z nią kontrole planuje się
i przeprowadza po uprzednim dokonaniu analizy prawdopodobieństwa naruszenia prawa
w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Analiza obejmuje identyfikację obszarów
podmiotowych i przedmiotowych, w których ryzyko naruszenia przepisów jest największe.
Kontrolę płatnika składek będącego przedsiębiorcą można przeprowadzić bez dokonywania
tej analizy jedynie w przypadku, gdy organ kontroli poweźmie uzasadnione podejrzenie:
a) zagrożenia życia lub zdrowia,
b) popełnienia przestępstwa lub wykroczenia,
c) popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego,
d) innego naruszenia prawnego zakazu lub niedopełnienia prawnego obowiązku
- w wyniku wykonywania działalności gospodarczej objętej kontrolą.
Odnosząc się do poszczególnych pytań Panów Posłów dodatkowo informuję:
Ad 1.
Odpowiadając na pytanie dotyczące rekomendacji wzmożenia przeprowadzanych kontroli
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wyjaśniam, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Społecznej nie zalecał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych wzmożenia kontroli
dotyczących przedsiębiorców z branży transportowej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
dokonując wyżej omówionej analizy prawdopodobieństwa naruszenia przepisów u.s.u.s.,
sam wdrożył odpowiednie działania w tym zakresie. Podkreślenia przy tym wymaga, że
w świetle obowiązujących przepisów prawa wyłączone jest wydawanie Zakładowi
Ubezpieczeń Społecznych wiążących wytycznych i poleceń przez ministra właściwego do
spraw zabezpieczenia społecznego jako ministra nadzorującego działalność tego podmiotu.
Ad 2.
Odnosząc się do pytania dotyczącego wpływów ze składek ZUS w latach 2022-2023 od firm
transportowych, przedstawiam poniżej dane przekazane przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych dotyczące wpływów z tytułu składek pochodzących od płatników składek
prowadzących działalność w ramach transportu drogowego towarów (kod PKD 4941.Z).
ROK Kwota (w mln zł)
2022 9 805,9
2023 11 849,5
Ad 3.
Odpowiadając na pytanie dotyczące liczby przeprowadzonych kontroli w firmach
transportowych w 2023 r. w powiecie tureckim jak i w całej Polsce oraz kar nakładanych na
płatników składek, którzy nie wywiązują się ze swoich obowiązków, poniżej przedstawiam
dane dotyczące liczby kontroli przeprowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
u płatników składek wykonujących transport drogowy towarów (PKD 49.41.Z).
WOJEWÓDZTWO LICZBA KONTROLI
DOLNOŚLĄSKIE 52
KUJAWSKO-POMORSKIE 75
LUBELSKIE 63
LUBUSKIE 26
ŁÓDZKIE 65
MAŁOPOLSKIE 65
MAZOWIECKIE 123
OPOLSKIE 26
PODKARPACKIE 47
PODLASKIE 52
POMORSKIE 46
ŚLĄSKIE 85
ŚWIĘTOKRZYSKIE 24
WARMIŃSKO-MAZURSKIE 47
WIELKOPOLSKIE 91
ZACHODNIOPOMORSKIE 38
SUMA 925
Z przekazanych przez ZUS informacji wynika, że w powiecie tureckim w 2023 r. zostały
przeprowadzone 2 kontrole płatników składek prowadzących działalność gospodarczą
określonych kodem PKD 49.41.Z – Transport drogowy towarów.
Powyższe dane potwierdzają, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadza kontrole
u płatników składek w tej branży. Płatnik składek jest zobowiązany do złożenia dokumentów
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zgodnych z ustaleniami kontroli, a także dopłacenia brakujących składek w przypadku takich
ustaleń.
Natomiast odnosząc się do kwestii pociągnięcia do odpowiedzialności płatników składek
z branży transportowej uprzejmie informuję:
Przepisy u.s.u.s. zawierają regulacje prawne, na podstawie których, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych może wnioskować do sądu o wymierzenie kary grzywny. Podstawą do
skierowania wniosku do sądu, jest między innymi udaremnianie lub utrudnianie prowadzenia
kontroli płatnika składek, jak również brak dopełnienia obowiązku opłacania składek na
ubezpieczenia społeczne w przewidzianym przepisami terminie, czy też brak zgłaszania
wymaganych ustawą danych lub zgłaszanie nieprawdziwych danych albo udzielanie w tych
sprawach nieprawdziwych wyjaśnień lub odmowa ich udzielenia. Kara jaką może wymierzyć
sąd to grzywna do wysokości maksymalnie 5000 złotych.
W 2023 r. oddziały ZUS skierowały do sądów 1342 wnioski1.
Wyszczególnienie Liczba wniosków
skierowanych do
sądu
w roku 2023
Liczba
wniosków
oddalonych
przez sąd
w roku 2023
Wnioski pozytywnie
rozpatrzone przez sąd w roku
2023
liczba kwota w zł
OGÓŁEM 1 342 29 1 131 1 681 230,00
II O/ZUS w Poznaniu2 119 0 85 102 270,00
Przepisy u.s.u.s. przewidują możliwość wymierzenia przez ZUS dodatkowej opłaty
płatnikowi składek w razie nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości.
Jest to sankcja za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku opłacenia składek.
Opłata dodatkowa stanowi w całości przychód Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, którym
zarządza ZUS. Przy czym jej wysokość nie może przekroczyć 100% nieopłaconych składek.
W 2023 r. ZUS wydał 1606 decyzji3 płatnikom składek w zakresie opłaty dodatkowej.
Wyszczególnienie Liczba decyzji
wydanych
w roku 2023
Decyzje uprawomocnione w roku 2023
liczba kwota opłaty w zł
OGÓŁEM 1 606 1 413 1 126 559,15
II O/ZUS w Poznaniu 0 0 0
Ponadto, od składek nieopłaconych przez płatnika w terminie należne są odsetki za zwłokę,
naliczane na zasadach i w wysokości określonych przepisami Ordynacji podatkowej.
Zarówno opłatę dodatkową, jak i należne odsetki finansuje płatnik składek w całości,
z własnych środków.
Przy czym nie można wobec płatnika będącego osobą fizyczną zastosować podwójnej sankcji
za ten sam czyn, tj. w przypadku gdy sąd wymierzy mu karę grzywny z tytułu nieopłacenia
składek lub opłacenie ich w zaniżonej wysokości, ZUS nie może za ten sam czyn obciążyć go
opłatą dodatkową.
1 Brak danych dotyczących płatników składek prowadzących działalność w zakresie transportu (PKD
49.41.Z – Transport drogowy towarów)
2 II Oddział ZUS w Poznaniu jest właściwy do obsługi płatników składek mających siedzibę
w powiecie tureckim.
3 Brak danych dotyczących wymierzania opłaty dodatkowej płatnikom składek prowadzącym
działalność w zakresie transportu (PKD 49.41.Z – Transport drogowy towarów),
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ad 4.
Odnosząc się do pytania dotyczącego ewentualnych strat w składkach na ubezpieczenia
społeczne z tytułu unikania ich odprowadzania przez nieuczciwych płatników wyjaśniam, że
Ministerstwo, ani Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dysponują danymi, które
pozwoliłyby przeprowadzić oszacowanie zmniejszenia wpływów z tytułu składek na
ubezpieczenia społeczne do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych spowodowanych
nieprawidłowościami w zakresie deklarowania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia
społeczne oraz opłacania składek na te ubezpieczenia przez płatników składek
prowadzących działalność w zakresie transportu międzynarodowego za zgłaszanych przez
siebie pracowników wykonujących prace w tym zakresie. W szczególności właściwe przepisy
dotyczące klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy nie zawierają
odrębnego kodu wykonywanego zawodu, co mogłoby pozwolić rozróżnić kierowców
pracujących w transporcie krajowym oraz międzynarodowym, a tym samym określić
płatników rozliczających składki za tych ubezpieczonych.
Ad. 5
Odpowiadając na pytanie dotyczące planowanych działań dotyczących zmian zasad
wyliczania wynagrodzeń kierowców wyjaśniam, że właściwym w zakresie wdrażania zmian
związanych z Pakietem Mobilności, a w szczególności prowadzeniem prac legislacyjnym
w zakresie ustawy z dnia 26 stycznia 2022 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym,
ustawy o czasie pracy kierowców oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 209)
oraz ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym (Dz.
U. z 2023 r. poz. 1523), było i jest Ministerstwo Infrastruktury, jako urząd obsługujący
ministra właściwego w zakresie transportu (dział administracji rządowej).
Po wdrożeniu ww. przepisów pracownicy Ministerstwa brali udział w pracach Ministerstwa
Infrastruktury nad przygotowaniem odpowiednich wyjaśnień kierowanych do
przedsiębiorców z branży transportowej, np. informatora „Wyjaśnienia dotyczące
uproszczenia zasad wynagradzania kierowców, po zmianach wprowadzonych przepisami
ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym”.
Przedstawiciele Ministerstwa brali również udział w spotkaniu zorganizowanym w styczniu
br. przez Ministerstwo Infrastruktury w sprawie postulatów przedsiębiorców zrzeszonych
w Zachodniopomorskim Stowarzyszeniu Przewoźników Drogowych, które dotyczyło m.in.
kwestii wysokości składek na ubezpieczenia społeczne oraz ponoszone przez pracodawców
koszty z tego tytułu, po wprowadzeniu Pakietu Mobilności.
W imieniu Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej informuję również, że
przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej będą nadal
współpracować z Ministerstwem Infrastruktury w zakresie przepisów dotyczących
szczegółowych rozwiązań dotyczących pracowników zatrudnianych przez przedsiębiorców
z branży transportowej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
DUS-III.059.5.2024.AO
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na wystąpienie znak: K10INT1213 przesyłające interpelację wniesioną przez
Panów Posłów Michała Kołodziejczaka i Adriana Witczaka w sprawie pakietu mobilności,
w oparciu o stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uprzejmie informuję.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, z późn. zm.), dalej zwaną u.s.u.s., to Zakład
Ubezpieczeń Społecznych, który działa na podstawie jej przepisów, jest zobowiązany do
realizacji przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności stwierdzania
i ustalania obowiązku ubezpieczeń społecznych, wymierzania i pobierania składek oraz
ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest m.in. ustalenie, czy płatnik składek
prawidłowo dokonał zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych, prawidłowo obliczył składki za
zgłoszone osoby oraz jakie powinny być podstawy wymiaru składek, od których zostały
naliczone składki za te osoby. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany do
podejmowania postępowań wyjaśniających lub przeprowadzania kontroli u płatników
składek, które zmierzają do ustalenia prawidłowych danych w zakresie zgłaszania do
ubezpieczeń, obliczania składek dokonywanych przez płatników składek oraz w zakresie
uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych ubezpieczonych, za których ustala
prawo do nich płatnik składek.
Kontrola płatnika składek jest poprzedzona analizą prawdopodobieństwa naruszenia prawa
w ramach wykonywania przez płatników składek działalności gospodarczej. Wynika to
z przepisów ustawy – Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z nią kontrole planuje się
i przeprowadza po uprzednim dokonaniu analizy prawdopodobieństwa naruszenia prawa
w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Analiza obejmuje identyfikację obszarów
podmiotowych i przedmiotowych, w których ryzyko naruszenia przepisów jest największe.
Kontrolę płatnika składek będącego przedsiębiorcą można przeprowadzić bez dokonywania
tej analizy jedynie w przypadku, gdy organ kontroli poweźmie uzasadnione podejrzenie:
a) zagrożenia życia lub zdrowia,
b) popełnienia przestępstwa lub wykroczenia,
c) popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego,
d) innego naruszenia prawnego zakazu lub niedopełnienia prawnego obowiązku
- w wyniku wykonywania działalności gospodarczej objętej kontrolą.
Odnosząc się do poszczególnych pytań Panów Posłów dodatkowo informuję:
Ad 1.
Odpowiadając na pytanie dotyczące rekomendacji wzmożenia przeprowadzanych kontroli
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wyjaśniam, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Społecznej nie zalecał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych wzmożenia kontroli
dotyczących przedsiębiorców z branży transportowej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
dokonując wyżej omówionej analizy prawdopodobieństwa naruszenia przepisów u.s.u.s.,
sam wdrożył odpowiednie działania w tym zakresie. Podkreślenia przy tym wymaga, że
w świetle obowiązujących przepisów prawa wyłączone jest wydawanie Zakładowi
Ubezpieczeń Społecznych wiążących wytycznych i poleceń przez ministra właściwego do
spraw zabezpieczenia społecznego jako ministra nadzorującego działalność tego podmiotu.
Ad 2.
Odnosząc się do pytania dotyczącego wpływów ze składek ZUS w latach 2022-2023 od firm
transportowych, przedstawiam poniżej dane przekazane przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych dotyczące wpływów z tytułu składek pochodzących od płatników składek
prowadzących działalność w ramach transportu drogowego towarów (kod PKD 4941.Z).
ROK Kwota (w mln zł)
2022 9 805,9
2023 11 849,5
Ad 3.
Odpowiadając na pytanie dotyczące liczby przeprowadzonych kontroli w firmach
transportowych w 2023 r. w powiecie tureckim jak i w całej Polsce oraz kar nakładanych na
płatników składek, którzy nie wywiązują się ze swoich obowiązków, poniżej przedstawiam
dane dotyczące liczby kontroli przeprowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
u płatników składek wykonujących transport drogowy towarów (PKD 49.41.Z).
WOJEWÓDZTWO LICZBA KONTROLI
DOLNOŚLĄSKIE 52
KUJAWSKO-POMORSKIE 75
LUBELSKIE 63
LUBUSKIE 26
ŁÓDZKIE 65
MAŁOPOLSKIE 65
MAZOWIECKIE 123
OPOLSKIE 26
PODKARPACKIE 47
PODLASKIE 52
POMORSKIE 46
ŚLĄSKIE 85
ŚWIĘTOKRZYSKIE 24
WARMIŃSKO-MAZURSKIE 47
WIELKOPOLSKIE 91
ZACHODNIOPOMORSKIE 38
SUMA 925
Z przekazanych przez ZUS informacji wynika, że w powiecie tureckim w 2023 r. zostały
przeprowadzone 2 kontrole płatników składek prowadzących działalność gospodarczą
określonych kodem PKD 49.41.Z – Transport drogowy towarów.
Powyższe dane potwierdzają, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadza kontrole
u płatników składek w tej branży. Płatnik składek jest zobowiązany do złożenia dokumentów
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zgodnych z ustaleniami kontroli, a także dopłacenia brakujących składek w przypadku takich
ustaleń.
Natomiast odnosząc się do kwestii pociągnięcia do odpowiedzialności płatników składek
z branży transportowej uprzejmie informuję:
Przepisy u.s.u.s. zawierają regulacje prawne, na podstawie których, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych może wnioskować do sądu o wymierzenie kary grzywny. Podstawą do
skierowania wniosku do sądu, jest między innymi udaremnianie lub utrudnianie prowadzenia
kontroli płatnika składek, jak również brak dopełnienia obowiązku opłacania składek na
ubezpieczenia społeczne w przewidzianym przepisami terminie, czy też brak zgłaszania
wymaganych ustawą danych lub zgłaszanie nieprawdziwych danych albo udzielanie w tych
sprawach nieprawdziwych wyjaśnień lub odmowa ich udzielenia. Kara jaką może wymierzyć
sąd to grzywna do wysokości maksymalnie 5000 złotych.
W 2023 r. oddziały ZUS skierowały do sądów 1342 wnioski1.
Wyszczególnienie Liczba wniosków
skierowanych do
sądu
w roku 2023
Liczba
wniosków
oddalonych
przez sąd
w roku 2023
Wnioski pozytywnie
rozpatrzone przez sąd w roku
2023
liczba kwota w zł
OGÓŁEM 1 342 29 1 131 1 681 230,00
II O/ZUS w Poznaniu2 119 0 85 102 270,00
Przepisy u.s.u.s. przewidują możliwość wymierzenia przez ZUS dodatkowej opłaty
płatnikowi składek w razie nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości.
Jest to sankcja za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku opłacenia składek.
Opłata dodatkowa stanowi w całości przychód Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, którym
zarządza ZUS. Przy czym jej wysokość nie może przekroczyć 100% nieopłaconych składek.
W 2023 r. ZUS wydał 1606 decyzji3 płatnikom składek w zakresie opłaty dodatkowej.
Wyszczególnienie Liczba decyzji
wydanych
w roku 2023
Decyzje uprawomocnione w roku 2023
liczba kwota opłaty w zł
OGÓŁEM 1 606 1 413 1 126 559,15
II O/ZUS w Poznaniu 0 0 0
Ponadto, od składek nieopłaconych przez płatnika w terminie należne są odsetki za zwłokę,
naliczane na zasadach i w wysokości określonych przepisami Ordynacji podatkowej.
Zarówno opłatę dodatkową, jak i należne odsetki finansuje płatnik składek w całości,
z własnych środków.
Przy czym nie można wobec płatnika będącego osobą fizyczną zastosować podwójnej sankcji
za ten sam czyn, tj. w przypadku gdy sąd wymierzy mu karę grzywny z tytułu nieopłacenia
składek lub opłacenie ich w zaniżonej wysokości, ZUS nie może za ten sam czyn obciążyć go
opłatą dodatkową.
1 Brak danych dotyczących płatników składek prowadzących działalność w zakresie transportu (PKD
49.41.Z – Transport drogowy towarów)
2 II Oddział ZUS w Poznaniu jest właściwy do obsługi płatników składek mających siedzibę
w powiecie tureckim.
3 Brak danych dotyczących wymierzania opłaty dodatkowej płatnikom składek prowadzącym
działalność w zakresie transportu (PKD 49.41.Z – Transport drogowy towarów),
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ad 4.
Odnosząc się do pytania dotyczącego ewentualnych strat w składkach na ubezpieczenia
społeczne z tytułu unikania ich odprowadzania przez nieuczciwych płatników wyjaśniam, że
Ministerstwo, ani Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dysponują danymi, które
pozwoliłyby przeprowadzić oszacowanie zmniejszenia wpływów z tytułu składek na
ubezpieczenia społeczne do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych spowodowanych
nieprawidłowościami w zakresie deklarowania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia
społeczne oraz opłacania składek na te ubezpieczenia przez płatników składek
prowadzących działalność w zakresie transportu międzynarodowego za zgłaszanych przez
siebie pracowników wykonujących prace w tym zakresie. W szczególności właściwe przepisy
dotyczące klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy nie zawierają
odrębnego kodu wykonywanego zawodu, co mogłoby pozwolić rozróżnić kierowców
pracujących w transporcie krajowym oraz międzynarodowym, a tym samym określić
płatników rozliczających składki za tych ubezpieczonych.
Ad. 5
Odpowiadając na pytanie dotyczące planowanych działań dotyczących zmian zasad
wyliczania wynagrodzeń kierowców wyjaśniam, że właściwym w zakresie wdrażania zmian
związanych z Pakietem Mobilności, a w szczególności prowadzeniem prac legislacyjnym
w zakresie ustawy z dnia 26 stycznia 2022 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym,
ustawy o czasie pracy kierowców oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 209)
oraz ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym (Dz.
U. z 2023 r. poz. 1523), było i jest Ministerstwo Infrastruktury, jako urząd obsługujący
ministra właściwego w zakresie transportu (dział administracji rządowej).
Po wdrożeniu ww. przepisów pracownicy Ministerstwa brali udział w pracach Ministerstwa
Infrastruktury nad przygotowaniem odpowiednich wyjaśnień kierowanych do
przedsiębiorców z branży transportowej, np. informatora „Wyjaśnienia dotyczące
uproszczenia zasad wynagradzania kierowców, po zmianach wprowadzonych przepisami
ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym”.
Przedstawiciele Ministerstwa brali również udział w spotkaniu zorganizowanym w styczniu
br. przez Ministerstwo Infrastruktury w sprawie postulatów przedsiębiorców zrzeszonych
w Zachodniopomorskim Stowarzyszeniu Przewoźników Drogowych, które dotyczyło m.in.
kwestii wysokości składek na ubezpieczenia społeczne oraz ponoszone przez pracodawców
koszty z tego tytułu, po wprowadzeniu Pakietu Mobilności.
W imieniu Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej informuję również, że
przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej będą nadal
współpracować z Ministerstwem Infrastruktury w zakresie przepisów dotyczących
szczegółowych rozwiązań dotyczących pracowników zatrudnianych przez przedsiębiorców
z branży transportowej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --