Interpelacja w sprawie stosowania przepisów dotyczących pobierania składki zdrowotnej od osób pełnoletnich - uczniów będących świadczeniobiorcami renty rodzinnej z tytułu nauki
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1211
do ministra zdrowia
w sprawie stosowania przepisów dotyczących pobierania składki zdrowotnej od osób pełnoletnich - uczniów będących świadczeniobiorcami renty rodzinnej z tytułu nauki
Zgłaszający: Maja Ewa Nowak, Tomasz Zimoch, Norbert Pietrykowski, Rafał Kasprzyk, Paweł Zalewski, Adam Gomoła, Bartosz Romowicz, Barbara Okuła, Wioleta Tomczak, Mirosław Suchoń, Kamil Wnuk, Ewa Schädler
Data wpływu: 29-01-2024
Szanowna Pani Minister,
do biura poselskiego zgłaszają się rodzice pełnoletnich dzieci, uczniów oraz sami zainteresowani, którzy pobierają rentę rodzinną z tytułu nauki po śmierci jednego z rodziców. Do czasu osiągnięcia przez te osoby pełnoletności jako uczniowie podlegają one obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W dniu osiągnięcia pełnoletności od renty pobierane są składki zdrowotne, co wpływa na zmniejszenie otrzymywanego dotychczas świadczenia o wysokość pobranej składki zdrowotnej.
Zgodnie z zapisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 66 ust. 1 pkt 17, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają uczniowie w rozumieniu przepisów o systemie oświaty niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu.
Jednocześnie zgodnie z art. 73 pkt 1 tej samej ustawy obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, który dotyczy uczniów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 17, powstaje z dniem przyjęcia do szkoły, a wygasa z dniem ukończenia szkoły albo skreślenia z listy uczniów.
W praktyce osoby, które pobierają rentę rodzinną przyznaną z tytułu nauki, a wciąż są uczniami w świetle przepisów o systemie oświaty, po osiągnięciu pełnoletności wypadają niejako z definicji "uczeń" i są traktowane zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jako osoby pobierające rentę i tym samym, zgodnie z art. 72 ust. 1, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, który powstaje od dnia przyznania świadczenia i wygasa z dniem zaprzestania jego pobierania.
W odczuciu osób, wobec których przepisy te się stosuje, jest to niesprawiedliwe i dyskryminujące. Pomimo osiągnięcia pełnoletności ich status jako uczniów nie uległ zmianie i nadal w ich odczuciu powinni podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu jako uczniowie, tak jak ich rówieśnicy pobierający naukę w szkole średniej, będący na utrzymaniu swoich rodziców lub otrzymujący alimenty od jednego z rodziców, i którzy podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu swojego rodzica, bez konieczności opłacania składki ubezpieczenia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami i wykładnią, jeżeli uczeń po 18. roku życia uczy się dalej w szkole (lub studiuje), to dopóki nie ukończy 26 lat, ma prawo do ubezpieczenia zdrowotnego na obowiązujących zasadach, tj. przy rodzicu. Tymczasem kwalifikowanie uczniów pobierających rentę rodzinną z tytułu nauki jako pobierających rentę (art. 5 pkt 20) skutkuje obowiązkiem potrącania składki zdrowotnej od świadczenia, tym samym pomniejszenia jego wysokości. Uczeń dostaje mniejszą rentę niż otrzymywał do czasu osiągnięcia pełnoletności.
Uprzejmie proszę o informacje:
Ile osób pełnoletnich w Polsce pobiera rentę rodzinną przyznaną z tytułu nauki, a tym samym otrzymuje pomniejszoną o wysokość pobranej składki zdrowotnej rentę rodzinną?
Czy jest możliwość jednolitego stosowania przepisów dotyczących podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w stosunku do osób pełnoletnich będących uczniami w rozumieniu przepisów o systemie oświaty bez względu na to, czy pobierają one rentę rodzinną z tytułu nauki?
Z wyrazami szacunku
Maja Nowak
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4620 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.4.2024.AŻ
Warszawa, 02 marca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przesłaną do Ministerstwa Zdrowia interpelację poselską nr 1211 z dnia 7
lutego 2024 r. Pani Poseł Mai Ewy Nowak i grupy posłów, w sprawie stosowania przepisów
dotyczących pobierania składki zdrowotnej od osób pełnoletnich – uczniów będących
świadczeniobiorcami renty rodzinnej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień,
stanowiących odpowiedź na pytania postawione przez Panią Poseł:
1) Ile osób pełnoletnich w Polsce pobiera rentę rodzinną przyznaną z tytułu nauki,
tym samym otrzymuje pomniejszoną o wysokość pobranej składki zdrowotnej
rentę rodzinną ?
Według bieżących danych od 62 tys. osób pełnoletnich (między 18 a 26 rokiem
życia), które pobierają rentę rodzinną realizowaną przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych przyznaną z tytułu nauki, została również pobrana składka na
ubezpieczenie zdrowotne . Spośród tych osób 1,4 tys. ma dodatkowo wypłacaną
rentę socjalną. Jednocześnie uprzejmie informuję, że dane te mają charakter
dynamiczny, ponieważ w każdym miesiącu kolejne osoby tracą i nabywają prawo
do renty rodzinnej.
2) Czy jest możliwość jednolitego stosowania przepisów dot. podlegania
obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w stosunku do osób pełnoletnich,
będących uczniami w rozumieniu przepisów o systemie oświaty, bez względu czy
pobierają oni rentę rodzinną z tytułu nauki ?
Na wstępie należy podkreślić, że obciążenie każdego tytułu do ubezpieczenia
zdrowotnego składką znajduje uzasadnienie fiskalne, lecz również wynika z
właściwości składki, jako obciążenia publicznoprawnego o charakterze celowym.
Wyjątki od ww. zasady opłacania składki na ubezpieczenie mogą być ustanowione
wyłącznie przez przepisy ustawowe. Uzasadnieniem dla takich wyjątków mogą być
względy społeczne lub aksjologiczne.
Od 1 lipca 2022 roku, zgodnie z art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o
zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1265), renta rodzinna pobierana przez dzieci do 18. roku życia
przestała być tytułem do ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto, dzieci do 18. roku
życia pobierające rentę rodzinną nadal zachowują prawo do świadczeń opieki
zdrowotnej na podstawie dodanego do ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z
2024 r. poz. 146, dalej: „ustawa zdrowotna”), art. 2 ust. 1 pkt 3 lit. c - jako
dzieci pobierające rentę rodzinną - jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium
państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), zwanego dalej „państwem
członkowskim UE lub EFTA”, lub Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i
Irlandii Północnej, zwanego dalej „Zjednoczonym Królestwem”.
Przed wejściem w życie ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
renta rodzinna dziecka do 18. roku życia pozostawała na gruncie przepisów
podatkowych dochodem rodzica, wobec czego zaliczka na podatek dochodowy nie
była odrębnie ustalana z dochodu małoletniego. W konsekwencji na podstawie art.
83 ust. 2 ustawy zdrowotnej, składka na ubezpieczenie zdrowotne należna z tytułu
pobierania renty rodzinnej przez dzieci do 18. roku życia podlegała obniżeniu do
wysokości 0 zł. Natomiast po wejściu w życie wskazanej ustawy o podatku
dochodowym od osób fizycznych, dochód uzyskiwany z tytułu pobierania rent
rodzinnych przez dzieci do 18. roku życia został zakwalifikowany na potrzeby
rozliczenia podatku jako dochodów dziecka. Zmiany zasad rozliczania podatku
dochodowego przy jednoczesnym braku zmian przepisów ustawy zdrowotnej,
skutkowałyby poborem składki zdrowotnej od powyższego świadczenia.
By zachować zwolnienie dzieci do 18. roku życia z obowiązku składkowego,
zaproponowano wyłączenie wskazanej grupy spod tytułu ubezpieczenia
zdrowotnego jednocześnie zachowując uprawnienia do świadczeń opieki
zdrowotnej ze środków publicznych (zmiany w zakresie art. 2–3 i art. 5 ustawy
zdrowotnej).
Jednocześnie uprzejmie informujemy, że obecnie nie planuje się zmian
legislacyjnych wyłączających z powyższego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego
osoby, które ukończyły 18 rok życia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --