Interpelacja nr 12088
Interpelacja w sprawie ochrony praw kobiet w ciąży zatrudnionych na umowach o zastępstwo
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ochrony praw kobiet w ciąży zatrudnionych na umowach o zastępstwo
Interpelacja nr 12088
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ochrony praw kobiet w ciąży zatrudnionych na umowach o zastępstwo
Zgłaszający: Marcin Skonieczka
Data wpływu: 03-09-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z uprzejmą prośbą o odniesienie się do problemu, który dotyczy sytuacji kobiet w ciąży zatrudnionych na podstawie umów na zastępstwo. Jedna z obywatelek, posiadająca ciągłość zatrudnienia, zawarła umowę na zastępstwo i zaszła w ciążę. Umowa ta wygasła dzień przed porodem, ponieważ w przeciwieństwie do umów na czas określony umowy zawarte na zastępstwo nie są automatycznie przedłużane w przypadku, gdy kobieta znajduje się co najmniej w trzecim miesiącu ciąży. W efekcie takiego stanu prawnego następuje przerwanie tytułu do ubezpieczenia macierzyńskiego, kobieta nie uzyskuje prawa do zasiłku macierzyńskiego i może otrzymywać jedynie świadczenie rodzicielskie, którego wysokość jest znacząco niższa niż należny zasiłek macierzyński. Taka luka w przepisach skutkuje nierównym traktowaniem kobiet w ciąży w zależności od rodzaju umowy, powoduje nieplanowane ograniczenie dochodów w okresie okołoporodowym oraz utratę bezpieczeństwa finansowego i socjalnego w jednym z najważniejszych momentów życia. W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy planowane jest zmodyfikowanie art. 177 § 3 Kodeksu pracy w sposób umożliwiający automatyczne przedłużenie umów na zastępstwo do dnia porodu, analogicznie jak ma to miejsce w przypadku umów na czas określony? 2. Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań legislacyjnych, które pozwoliłyby na naliczanie zasiłku macierzyńskiego również w przypadku wygaśnięcia umowy na zastępstwo przed porodem – przy założeniu, że podstawę wymiaru świadczenia stanowiłaby przynajmniej kwota minimalnego wynagrodzenia?
Z poważaniem
Marcin Skonieczka
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 12088
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ochrony praw kobiet w ciąży zatrudnionych na umowach o zastępstwo
Zgłaszający: Marcin Skonieczka
Data wpływu: 03-09-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z uprzejmą prośbą o odniesienie się do problemu, który dotyczy sytuacji kobiet w ciąży zatrudnionych na podstawie umów na zastępstwo. Jedna z obywatelek, posiadająca ciągłość zatrudnienia, zawarła umowę na zastępstwo i zaszła w ciążę. Umowa ta wygasła dzień przed porodem, ponieważ w przeciwieństwie do umów na czas określony umowy zawarte na zastępstwo nie są automatycznie przedłużane w przypadku, gdy kobieta znajduje się co najmniej w trzecim miesiącu ciąży. W efekcie takiego stanu prawnego następuje przerwanie tytułu do ubezpieczenia macierzyńskiego, kobieta nie uzyskuje prawa do zasiłku macierzyńskiego i może otrzymywać jedynie świadczenie rodzicielskie, którego wysokość jest znacząco niższa niż należny zasiłek macierzyński. Taka luka w przepisach skutkuje nierównym traktowaniem kobiet w ciąży w zależności od rodzaju umowy, powoduje nieplanowane ograniczenie dochodów w okresie okołoporodowym oraz utratę bezpieczeństwa finansowego i socjalnego w jednym z najważniejszych momentów życia. W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy planowane jest zmodyfikowanie art. 177 § 3 Kodeksu pracy w sposób umożliwiający automatyczne przedłużenie umów na zastępstwo do dnia porodu, analogicznie jak ma to miejsce w przypadku umów na czas określony? 2. Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań legislacyjnych, które pozwoliłyby na naliczanie zasiłku macierzyńskiego również w przypadku wygaśnięcia umowy na zastępstwo przed porodem – przy założeniu, że podstawę wymiaru świadczenia stanowiłaby przynajmniej kwota minimalnego wynagrodzenia?
Z poważaniem
Marcin Skonieczka
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3992 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.439.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 12088 Pana Posła Marcina Skonieczki, w sprawie
ochrony praw kobiet w ciąży zatrudnionych na umowach o zastępstwo, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 177 § 3 Kodeksu pracy umowa o pracę zawarta na czas określony albo na
okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego
miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Natomiast przepisu § 3 nie stosuje się
do umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego
usprawiedliwionej nieobecności w pracy.
Ponadto rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży
oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, a także od dnia złożenia przez pracownicę lub
pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części, urlopu na
warunkach urlopu macierzyńskiego albo jego części, uzupełniającego urlopu
macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego albo jego części, urlopu rodzicielskiego albo jego
części – do dnia zakończenia tego urlopu - może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości
lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest obowiązany uzgodnić termin rozwiązania
umowy o pracę z zakładową organizacją związkową reprezentującą daną pracowniczkę lub
danego pracownika. W przypadku niemożności zapewnienia w tym okresie innego
zatrudnienia pracowniczce lub pracownikowi przysługują świadczenia określone w
odrębnych przepisach, a okres pobierania tych świadczeń zaliczany jest do okresu
zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
Prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia chorobowego określa ustawa z dnia 25 czerwca
1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby
i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501, z późn. zm.). Zgodnie z jej przepisami zasiłek
macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo
w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko. Zasiłek macierzyński przysługuje przez
okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na
warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu
rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego. Zasiłek macierzyński przysługuje również w razie
urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało
w okresie ciąży:
– wskutek śmierci, ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy;
– z naruszeniem przepisów prawa stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu.
Ubezpieczonej będącej pracowniczką zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas
określony, z którą umowa o pracę na podstawie art. 177 § 3 Kodeksu pracy została
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przedłużona do dnia porodu, przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu
ubezpieczenia.
Informuję, że obecnie nie są prowadzone ani planowane prace legislacyjne mające na celu
zmianę regulacji prawnych dotyczących ochrony pracowniczek w ciąży, które zatrudnione
są na podstawie umowy o pracę w zastępstwie na czas nieobecności innego pracownika.
Wprowadzenie takiego rozwiązania musi zostać poprzedzone dokonaniem oceny jego
skutków m.in. na sektor finansów publicznych, konkurencyjność gospodarki
i przedsiębiorczość - w tym na funkcjonowanie przedsiębiorców - oraz na rynek pracy.
Proponowane rozwiązanie winno też zostać omówione, m.in. z partnerami społecznymi, tj.
przedstawicielami reprezentatywnych organizacji pracodawców i związków zawodowych
w Radzie Dialogu Społecznego.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/- kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.439.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 12088 Pana Posła Marcina Skonieczki, w sprawie
ochrony praw kobiet w ciąży zatrudnionych na umowach o zastępstwo, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 177 § 3 Kodeksu pracy umowa o pracę zawarta na czas określony albo na
okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego
miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Natomiast przepisu § 3 nie stosuje się
do umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego
usprawiedliwionej nieobecności w pracy.
Ponadto rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży
oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, a także od dnia złożenia przez pracownicę lub
pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części, urlopu na
warunkach urlopu macierzyńskiego albo jego części, uzupełniającego urlopu
macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego albo jego części, urlopu rodzicielskiego albo jego
części – do dnia zakończenia tego urlopu - może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości
lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest obowiązany uzgodnić termin rozwiązania
umowy o pracę z zakładową organizacją związkową reprezentującą daną pracowniczkę lub
danego pracownika. W przypadku niemożności zapewnienia w tym okresie innego
zatrudnienia pracowniczce lub pracownikowi przysługują świadczenia określone w
odrębnych przepisach, a okres pobierania tych świadczeń zaliczany jest do okresu
zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
Prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia chorobowego określa ustawa z dnia 25 czerwca
1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby
i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501, z późn. zm.). Zgodnie z jej przepisami zasiłek
macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo
w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko. Zasiłek macierzyński przysługuje przez
okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na
warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu
rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego. Zasiłek macierzyński przysługuje również w razie
urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało
w okresie ciąży:
– wskutek śmierci, ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy;
– z naruszeniem przepisów prawa stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu.
Ubezpieczonej będącej pracowniczką zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas
określony, z którą umowa o pracę na podstawie art. 177 § 3 Kodeksu pracy została
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przedłużona do dnia porodu, przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu
ubezpieczenia.
Informuję, że obecnie nie są prowadzone ani planowane prace legislacyjne mające na celu
zmianę regulacji prawnych dotyczących ochrony pracowniczek w ciąży, które zatrudnione
są na podstawie umowy o pracę w zastępstwie na czas nieobecności innego pracownika.
Wprowadzenie takiego rozwiązania musi zostać poprzedzone dokonaniem oceny jego
skutków m.in. na sektor finansów publicznych, konkurencyjność gospodarki
i przedsiębiorczość - w tym na funkcjonowanie przedsiębiorców - oraz na rynek pracy.
Proponowane rozwiązanie winno też zostać omówione, m.in. z partnerami społecznymi, tj.
przedstawicielami reprezentatywnych organizacji pracodawców i związków zawodowych
w Radzie Dialogu Społecznego.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/- kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --