Interpelacja w sprawie zmian legislacyjnych, które mogłyby wzmocnić ochronę praw działkowców, w kontekście działań dotyczących wywłaszczeń działek ROD w Giżycku
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12087
do ministra infrastruktury
w sprawie zmian legislacyjnych, które mogłyby wzmocnić ochronę praw działkowców, w kontekście działań dotyczących wywłaszczeń działek ROD w Giżycku
Zgłaszający: Maciej Wróbel
Data wpływu: 03-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnim czasie do mojego biura poselskiego w Giżycku wpłynęły sygnały od zaniepokojonych mieszkańców dotyczące wątpliwości przy wywłaszczaniu i przejmowaniu terenów działek w rodzinnych ogrodach działkowych na potrzeby inwestycji publicznych.
Zgłaszający wskazują, że procedura przejęcia terenów budzi wątpliwości, zwłaszcza w zakresie: braku odpowiedniego poinformowania działkowców o planowanych pracach, nieprzeprowadzenia rzetelnej inwentaryzacji mienia znajdującego się na działkach, niedostatecznego zabezpieczenia majątku obywateli przed zniszczeniem lub kradzieżą, czy problemów z jednoznacznym określeniem zasad odszkodowania za utracone mienie. Według relacji mieszkańców, działkowcy nie otrzymali szczegółowych i wyczerpujących informacji o trybie przejęcia gruntów, a dokumentacja, która miała zabezpieczać ich prawa, okazała się niewystarczająca. Część z nich zgłasza również przypadki utraty wyposażenia działek, co rodzi poczucie niesprawiedliwości i braku poszanowania dla ich dorobku.
W związku z powyższym bardzo proszę Pana Ministra o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy na poziomie ministerialnym istnieją wytyczne dotyczące standardów informowania i zabezpieczenia praw działkowców w przypadku inwestycji publicznych wymagających przejęcia gruntów ROD?
2. Czy ministerstwo posiada wiedzę na temat przebiegu procesu wywłaszczeń działek ROD w Giżycku i czy nadzoruje jego prawidłowość?
3. Jakie procedury konsultacyjne zostały przewidziane dla działkowców, aby mogli oni uzyskać pełną i rzetelną informację o zakresie działań oraz przysługujących im prawach?
4. W jaki sposób ustalane są zasady odszkodowań za utracone działki i czy działkowcy mają możliwość odwołania się od proponowanych wycen?
5. Jakie mechanizmy kontroli i przejrzystości procesu zostały zastosowane, aby uniknąć poczucia braku sprawiedliwości i nierównego traktowania mieszkańców?
6. Czy rozważane są zmiany legislacyjne, które mogłyby wzmocnić ochronę praw działkowców w tego typu przypadkach? Czy ministerstwo planuje podjęcie działań mających na celu wsparcie mieszkańców Giżycka w tej sytuacji, aby proces odbywał się z poszanowaniem ich praw i w poczuciu bezpieczeństwa?
Maciej Wróbel
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6753 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-1.054.29.2025
Warszawa, 09 października 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12087 Posła na Sejm RP pana Macieja Wróbla z dnia 5
września br. w sprawie zmian legislacyjnych, które mogłyby wzmocnić ochronę praw
działkowców, w kontekście działań dotyczących wywłaszczeń działek ROD w Giżycku,
przedstawiam następujące stanowisko.
Procedurę nabywania nieruchomości pod drogi publiczne oraz wypłaty odszkodowań
z tego tytułu określa ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach
przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 311), dalej „specustawa drogowa”. W myśl specustawy drogowej przejęcie
nieruchomości pod inwestycje w zakresie dróg publicznych następuje z mocy prawa na
podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (decyzji ZRID) z dniem,
w którym ta decyzja stała się ostateczna. W przypadku inwestycji na drogach krajowych
decyzję ZRID wydaje wojewoda.
Specustawa drogowa reguluje kwestie zawiadamiania stron o wszczęciu postępowania
w sprawie wydania decyzji ZRID. Zgodnie z art. 11d ust. 5 specustawy drogowej wojewoda
w odniesieniu do dróg krajowych wysyła zawiadomienie o wszczęciu postępowania
w sprawie wydania decyzji ZRID wnioskodawcy, właścicielom lub użytkownikom
wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany
w katastrze nieruchomości. Natomiast pozostałe strony są zawiadamiane w drodze
obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim, a także w urzędach gmin
właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach
teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów i w prasie lokalnej.
W podobny sposób strony zawiadamiane są o wydaniu decyzji ZRID (art. 11f ust. 3
specustawy drogowej).
Przejęcie nieruchomości pod inwestycje drogowe następuje za odszkodowaniem. Zgodnie
z art. 12 ust. 4f specustawy drogowej za nieruchomości przejmowane pod inwestycje
drogowe odszkodowanie przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości,
użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do
nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Decyzję o ustaleniu odszkodowania wydaje
-- 1 of 3 --
2
organ, który wydał decyzję ZRID, a zatem w przypadku dróg krajowych wojewoda.
Wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji
ZRID przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie
wysokości odszkodowania. Podstawą ustalenia wysokości odszkodowania jest określana
przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym wartość rynkowa
nieruchomości. Do ustalenia i wypłacenia odszkodowania za przejęte nieruchomości
stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18
specustawy drogowej. Od decyzji wydanej przez wojewodę przysługuje odwołanie do
ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa, tj. obecnie Ministra Finansów i Gospodarki.
W przypadku gdy decyzja ZRID dotyczy rodzinnych ogrodów działkowych, zgodnie z art. 18
ust. 1g specustawy drogowej, podmiot, w którego interesie nastąpi likwidacja rodzinnego
ogrodu działkowego lub jego części, zobowiązany jest: wypłacić działkowcom -
odszkodowanie za stanowiące ich własność nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące
się na działkach; wypłacić stowarzyszeniu ogrodowemu - odszkodowanie za stanowiące
jego własność urządzenia, budynki i budowle rodzinnego ogrodu działkowego
przeznaczone do wspólnego korzystania przez użytkujących działki i służące
do zapewnienia funkcjonowania ogrodu; zapewnić grunty zastępcze na odtworzenie
rodzinnego ogrodu działkowego. Obowiązki, o których mowa powyżej ustalane są
w decyzji wydanej, przez organ, który wydał decyzję ZRID.
Odnosząc się do sprawy wywłaszczeń Rodzinnych Ogrodów Działkowych im. Wojciecha
Kętrzyńskiego w Giżycku (ROD) w związku z budową obwodnicy Giżycka w ciągu drogi
krajowej nr 59, pragnę poinformować, że w ramach realizacji tej inwestycji Wojewoda
Warmińsko-Mazurski, działając na podstawie specustawy drogowej, wydał decyzję ZRID.
Zgodnie z art. 11d ust. 5 oraz art. 11f ust. 3 specustawy drogowej, właściciele oraz
użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych wnioskiem, w tym Polski Związek
Działkowców (PZD), zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania oraz o wydaniu
decyzji ZRID. PZD, jako strona postępowania, miał zapewnioną możliwość zapoznania się
z materiałem dowodowym oraz treścią decyzji, co spełnia wymogi proceduralne
wynikające z przepisów ustawy. Tym samym proces administracyjny został
przeprowadzony zgodnie z obowiązującymi regulacjami, z poszanowaniem praw
uczestników postępowania.
Działając zgodnie z decyzją ZRID, 6 czerwca 2025 r. teren został przekazany wykonawcy
robót przez Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad, który w porozumieniu
z GDDKiA, przeprowadził inwentaryzację działek znajdujących się w liniach
rozgraniczających inwestycję, dokumentując stan nieruchomości na dzień wydania decyzji
ZRID. W ramach przygotowań do rozpoczęcia robót budowlanych: 5 czerwca 2025 r.
przekazano robocze wyniki inwentaryzacji na adres e-mail PZD w Olsztynie, 16 czerwca
2025 r. zaplanowano spotkanie informacyjne, na które PZD nie delegował przedstawicieli.
Wykonawca poinformował Prezesa ROD w Giżycku o planowanych działaniach, w tym
-- 2 of 3 --
3
rozbiórce ogrodzenia i budowie ogrodzenia tymczasowego. W dniach 1 i 8 lipca 2025 r.
odbyły się spotkania z Prezesem ROD, a ich efektem było uzgodnienie terminu ponownej
inwentaryzacji (10 lipca 2025 r.). Informacje o spotkaniach były również publikowane na
tablicy informacyjnej ROD. Aktualnie Wojewoda Warmińsko-Mazurski wszczął
postępowania w sprawie ustalenia odszkodowań i zlecił wykonanie operatów
szacunkowych przez rzeczoznawcę majątkowego.
Reasumując, w aktualnym stanie prawnym istnieją przepisy regulujące sposób
zawiadamiania stron o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji ZRID oraz
wydaniu takiej decyzji, jak również przepisy określające zasady ustalania odszkodowań
za przejmowane nieruchomości pod drogi, w tym także odszkodowań w przypadku
przejmowania nieruchomości, na których znajdują się rodzinne ogrody działkowe.
Przejęcie własności Rodzinnych Ogrodów Działkowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w
Giżycku pod budowę drogi krajowej następuje zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Łączę wyrazy szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --