Interpelacja w sprawie ograniczania prawa do wyrażania opinii i zniechęcania środowisk rolniczych do aktywności obywatelskiej oraz zwalniania pracowników za udział w debacie publicznej na temat przyszłości polskiego rolnictwa, w kontekście zwolnienia pracownika Warmińsko-Mazurskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w związku z jego działalnością społeczną i związkową
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12075
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie ograniczania prawa do wyrażania opinii i zniechęcania środowisk rolniczych do aktywności obywatelskiej oraz zwalniania pracowników za udział w debacie publicznej na temat przyszłości polskiego rolnictwa, w kontekście zwolnienia pracownika Warmińsko-Mazurskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w związku z jego działalnością społeczną i związkową
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 02-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
z niepokojem przyjąłem informację o zwolnieniu z pracy doradcy rolniczego zatrudnionego w Warmińsko-Mazurskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego. Jak wynika z relacji pracownika, nigdy nie był on karany, upominany ani dyscyplinowany, a powodem wypowiedzenia umowy o pracę miała być jego działalność społeczna i związkowa.
Zwolniony pracownik jest aktywnym rolnikiem oraz pełni funkcję przewodniczącego wojewódzkiego Związku Zawodowego Rolnictwa „Samoobrona“. W ramach pełnionej funkcji ma prawo, a wręcz obowiązek, zabierać głos w obronie polskich rolników. Publicznie podejmuje dyskusję nad Zielonym Ładem oraz umową Mercosur, wskazując na ich potencjalnie negatywne skutki dla polskiego rolnictwa i gospodarstw rodzinnych.
Tymczasem decyzja dyrektora W-M ODR budzi obawy o ewentualne represje wobec osoby korzystającej z konstytucyjnej wolności wypowiedzi i działalności związkowej. Zwalnianie pracowników za udział w debacie publicznej na temat przyszłości polskiego rolnictwa może być postrzegane jako próba ograniczania prawa do wyrażania opinii i zniechęcania środowisk rolniczych do aktywności obywatelskiej. Co więcej, takie działania mogą nosić znamiona mobbingu lub dyskryminacji ze względu na poglądy i aktywność społeczną.
W tym kontekście nasuwają się poważne pytania:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi posiada wiedzę o przyczynach i trybie zwolnienia tego pracownika ODR?
Czy uzasadnione jest, aby pracownik jednostki doradztwa rolniczego był karany utratą pracy za działalność społeczną i związkową, mieszczącą się w ramach obowiązujących przepisów prawa?
Jakie gwarancje może Pan Minister przedstawić, że pracownicy jednostek doradztwa rolniczego w Polsce będą mogli swobodnie korzystać z prawa do wolności wypowiedzi oraz działalności związkowej, bez obawy o utratę zatrudnienia?
Zwracam uwagę, że sprawa ta wykracza poza indywidualny przypadek i dotyka fundamentalnych wartości – wolności słowa, pluralizmu opinii oraz prawa do obrony interesów polskich rolników. Tego rodzaju decyzje uderzają nie tylko w konkretną osobę, ale także w zaufanie rolników do instytucji, które powinny wspierać, a nie ograniczać głos środowiska wiejskiego.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o pilne zajęcie stanowiska w tej sprawie.
Z wyrazami szacunku Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6642 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 19 września 2025 r.
Znak sprawy: DIW.do.058.3.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 12075
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z przekazaniem interpelacji nr 12075 w sprawie ograniczania prawa
do wyrażania opinii i zniechęcania środowisk rolniczych do aktywności obywatelskiej oraz
zwalniania pracowników za udział w debacie publicznej na temat przyszłości polskiego
rolnictwa, w kontekście zwolnienia pracownika Warmińsko-Mazurskiego Ośrodka
Doradztwa Rolniczego w związku z jego działalnością społeczną i związkową uprzejmie
przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Umowa o pracę z pracownikiem Warmińsko-Mazurskiego Ośrodka Doradztwa
Rolniczego w Olsztynie została rozwiązana w trybie art. 30 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
24 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277) – przez oświadczenie jednej
ze stron (pracodawca) z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Przyczyną wypowiedzenia
umowy o pracę, jak poinformował mnie dyrektor jednostki, była utrata zaufania
do pracownika. W dniu 5 sierpnia 2025 r. pracownik udostępnił bowiem na swoim portalu
społecznościowym Facebook post, który w ocenie dyrektora jednostki godzi i podważa
autorytet instytucji nadzorującej WMODR. Post, zatytułowany „Upadek Polskiego
Rolnictwa”, do którego dołączono zdjęcie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz
Przewodniczącej Komisji Europejskiej z dopiskiem: „Zniszczą nasze rolnictwo” trudno
uznać za rzeczową debatę ekspercką. Wizerunek w przestrzeni publicznej oraz w mediach
społecznościowych wpływa na postrzeganie instytucji będącej państwową osobą prawną
jaką jest WMODR. Osoba zatrudniona na stanowisku doradcy, będąca pracownikiem
WMODR reprezentuje jednostkę doradztwa rolniczego na zewnątrz, a jego postawa
-- 1 of 3 --
ma wpływ na postrzeganie zakładu pracy. Pracownik ośrodka doradztwa rolniczego
powinien w swoich publicznych prezentacjach kierować się racjonalnym osądem sytuacji,
w której się znajduje, znajomością i umiejętnością doboru odpowiednich środków
wypowiedzi oraz mieć na uwadze, że jego publiczne wypowiedzi nie powinny podważać
zaufania do zakładu pracy ani godzić w jego wizerunek.
I w tym określonym zdarzeniu, Warmińsko-Mazurski ODR, realizujący zadania wynikające
z przepisów ustawy z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 76) i działający jako zakład pracy w rozumieniu przepisów Kodeksu
pracy, ma prawo być w ocenie zaistniałej sytuacji samodzielny. Dyrektor ośrodka
doradztwa rolniczego zarządzający zakładem pracy posiada w związku z tym stosowne
uprawnienia, z których może korzystać i ponosi odpowiedzialność za ich stosowanie.
Jednym z nich jest właśnie występowanie jako pracodawca w rozumieniu przepisów
prawa pracy i wynikająca z tego zdolność wyrażania przez dyrektora jednostki
oświadczeń woli odnośnie spraw dotyczących pracownika w ramach jego zatrudnienia
w ośrodku.
Decyzja dyrektora jednostki o rozwiązaniu stosunku pracy była związana z konkretnym
zachowaniem pracownika w przestrzeni publicznej, a nie z jego funkcją związkową
i działalnością związkową czy społeczną. Wypowiedzi doradcy rolniczego, nacechowane
negatywnie wobec polityki rolnej Państwa mogą bowiem powodować utrudnienia
w wykonywaniu obowiązków doradczych i podważać jego neutralność oraz budzić
wątpliwości co do jego bezstronności, gdyż jego wypowiedzi mogą być utożsamiane
z instytucją w której jest zatrudniony. Przyczyny podane przez pracodawcę, tj. WMODR,
w wypowiedzeniu są zatem rzeczywiste, konkretne i mojej ocenie zasadne,
a wypowiedzenie umowy o pracę stanowi zwykły sposób jej rozwiązania.
Strony stosunku pracy, mogą w przypadkach pojawiających się między nimi sporów albo
w sytuacji wystąpienia mobbingu lub dyskryminacji dochodzić swoich praw przed sądami
pracy. Oznacza to, iż każda ze stron stosunku pracy może domagać się od drugiej strony
spełnienia należnego jej jakiegoś świadczenia czy uregulowania spraw wynikających
ze stosunku pracy. Jeżeli pracownik uważa, że został zwolniony bezprawnie lub
w związku z działalnością związkową, ma możliwość odwołania się do sądu pracy, który
oceni zasadność rozwiązania stosunku pracy.
Warto w tym miejscu jeszcze podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 15 ust. 3
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2115 z dnia 2 grudnia
2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych
sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów
-- 2 of 3 --
strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji
(EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
(EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013
(Dz. Urz. UE. L. 2021.435.1, z późn. zm.), „Państwa członkowskie zapewniają, aby udzielane
doradztwo było bezstronne oraz aby doradcy świadczący usługi doradcze byli odpowiednio
wykwalifikowani i stosownie przeszkoleni i nie pozostawali w konflikcie interesów”. Doradca
rolniczy powinien zatem z należytą starannością wypełniać obowiązki wynikające
z obowiązujących go przepisów prawa, bo wynika to ze zwykłej dbałości o społeczny
wizerunek jego wiarygodności i budowania zaufania do swojej profesji i instytucji w której
jest zatrudniony. Doradca rolniczy jest specjalistą w danej dziedzinie, i w tym przypadku
prezentując swoje stanowisko, udzielając porad, występuje jako ekspert, a w ramach
wykonywanych czynności musi je realizować mając na względzie zasadę bezstronności
i nie pozostawania w konflikcie interesów.
Pracownicy jednostek doradztwa rolniczego mają swobodną możliwość zrzeszania się
w związkach zawodowych oraz prawo do ich tworzenia w celu reprezentowania ich
zbiorowych i indywidualnych praw i interesów. Prawo to nie jest w żaden sposób
ograniczane. Co więcej, wstąpienie do związku zawodowego oraz aktywny udział w jego
działaniach, nie skutkuje negatywnymi konsekwencjami w zakładzie pracy. Z drugiej
strony jednak, i biorąc pod uwagę ten jednostkowy przypadek będący przedmiotem
interpelacji, warto w tym miejscu podkreślić, że pracownik zakładu pracy – członek
związku zawodowego powinien szczególnie mieć na uwadze, że jego publiczne
zachowanie może być ocenione jako sprzeczne z obowiązkiem dbałości o dobro zakładu
pracy w rozumieniu przepisu art. 100 § 2 pkt 4 Kodeksu pracy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --