Interpelacja w sprawie ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu i wprowadzenia centralnego rejestru sprzeciwów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12072
do ministra cyfryzacji
w sprawie ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu i wprowadzenia centralnego rejestru sprzeciwów
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 02-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
z roku na rok coraz więcej obywateli skarży się na problem nachalnych telefonów od telemarketerów i akwizytorów. Mimo obowiązywania Prawa telekomunikacyjnego, w praktyce ochrona prywatności jest iluzoryczna – blokowanie numerów nie działa, bo firmy korzystają z generatorów nowych numerów lub połączeń zastrzeżonych. Wielu obywateli zwraca uwagę, że przepisy nie dają realnego narzędzia, które pozwoliłoby skutecznie zakończyć tę uciążliwość.
Tymczasem w innych państwach Unii Europejskiej funkcjonują rozwiązania systemowe. Przykładem jest włoski Registro Pubblico delle Opposizioni (RPO) – centralny rejestr sprzeciwów, do którego każdy obywatel może wpisać swój numer telefonu. Wpis automatycznie unieważnia wszystkie wcześniejsze zgody marketingowe (z wyjątkiem świeżych umów), a firmy telemarketingowe ponoszą dotkliwe konsekwencje finansowe w przypadku naruszeń. System ten działa skutecznie, chroniąc prywatność obywateli i jednocześnie zapewniając przejrzyste reguły prowadzenia działalności gospodarczej.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Jakie działania planuje ministerstwo, aby zwiększyć skuteczność obowiązujących przepisów Prawa telekomunikacyjnego, które dziś nie chronią realnie obywateli przed natrętnym telemarketingiem?
Czy rozważane są rozwiązania, które umożliwiałyby obywatelom automatyczne unieważnienie wszystkich dotychczasowych zgód marketingowych po dokonaniu wpisu do rejestru?
Czy Ministerstwo Cyfryzacji analizuje możliwość wprowadzenia w Polsce centralnego rejestru sprzeciwów na wzór włoskiego RPO?
Czy ministerstwo widzi możliwość wprowadzenia uproszczonych procedur zgłaszania naruszeń, np. poprzez elektroniczny formularz w UKE/UODO, a także zwiększenia wysokości kar dla firm naruszających przepisy?
Uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w tej sprawie. Liczę, że dzięki współpracy rządu i parlamentu uda się wypracować skuteczne mechanizmy, które ochronią prywatność obywateli i ograniczą zjawisko natrętnego telemarketingu.
Z wyrazami szacunku
Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm X kadencji
Sekretarz stanu Michał Gramatyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9966 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Michał Gramatyka
BM.WP.057.141.2025
Warszawa, 30 września 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 5 września br. Posłanki na Sejm RP Pani Danuty Jazłowieckiej w sprawie
ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu i wprowadzenia centralnego rejestru
sprzeciwów (interpelacja nr 12072)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Panią Poseł pytana.
Ad 1) Jakie działania planuje Ministerstwo, aby zwiększyć skuteczność obowiązujących
przepisów Prawa telekomunikacyjnego, które dziś nie chronią realnie obywateli przed
natrętnym telemarketingiem?
W celu zwiększenia pewności prawnej oraz usprawnienia ochrony obywateli przed
niezamówioną informacją handlową, w tym telemarketingiem, w 2024 r. ujednolicono
przepisy z tego zakresu. Tym samym obecnie obowiązującym aktem prawnym, w którym
zawarte są przepisy dotyczące ochrony przed przesyłaniem niezamówionych informacji
handlowych, w tym marketingu bezpośredniego, jest ustawa– Prawo komunikacji
elektronicznej1. Ustawa ta ujednoliciła przepisy dotyczące ochrony przed przesyłaniem
niezamówionej informacji handlowej, które wcześniej znajdowały się w dwóch odrębnych
ustawach – ustawie – Prawo telekomunikacyjne2 oraz ustawie o świadczeniu usług drogą
elektroniczną3.
Wraz z uchwaleniem ustawy – Prawo komunikacji elektronicznej, w art. 398 tej ustawy
bezpośrednio określono, że marketing bezpośredni zawiera się w pojęciu informacji
handlowej, jednocześnie wskazując wyraźnie, że przesyłanie informacji handlowej wymaga
uprzedniej zgody. Ponadto ochroną przed przesyłaniem informacji handlowej bez zgody
objęte zostały na równych prawach osoby fizyczne (w tym jednoosobowe działalności
gospodarcze) oraz jednostki organizacyjne (osoby prawne, w tym np. spółki kapitałowe,
fundacje czy uczelnie). Oznacza to, że obecnie niezależnie od statusu prawnego odbiorcy
marketingu, podlega on takiej samej ochronie na podstawie przepisów ustawy – Prawo
komunikacji elektronicznej.
Jak wynika z obowiązujących przepisów, przesyłanie informacji handlowej wymaga
uprzedniej zgody użytkownika – bez znaczenia, czy kontakt wykonywany byłby mailowo
czy poprzez telefon. Tym samym również nie jest dozwolone proszenie o zgodę na
przedstawienie oferty handlowej w trakcie rozmowy telefonicznej. Posiadanie wyrażonej
uprzednio zgody powinien także móc wykazać przedsiębiorca nawet jeżeli korzysta z bazy
danych umożliwiającej kontakt w sposób opisany w ustawie. W przypadku braku zgody,
analogicznie zakazane jest również wykorzystywanie automatycznych systemów
wywołujących w celach marketingu.
1 Ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz.U. 2024 poz. 1221)
2 ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. 2024 poz. 34)
3 Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. 2024 poz. 1513)
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ponadto zgoda musi spełniać wymogi określone w ogólnym rozporządzeniu o ochronie
danych (RODO) – zgodna z prawem jest więc zgoda dobrowolna, świadoma, jednoznaczna
i konkretna. Konkretność zgody oznacza wskazanie określonego kanału komunikacji.
Przepisy przewidują przy tym sankcje za niewywiązywanie się z przepisów dot. zakazu
przesyłania informacji handlowej bez zgody, regulując że takie działanie stanowi również
czyn nieuczciwej konkurencji. Ponadto aktualnie na żądanie pokrzywdzonego, przesyłanie
informacji bez zgody podlega ściganiu jako wykroczenie podlegające karze grzywny.
Ad 2) Czy rozważane są rozwiązania, które umożliwiałyby obywatelom automatyczne
unieważnienie wszystkich dotychczasowych zgód marketingowych po dokonaniu wpisu
do rejestru?
Należy zauważyć, że przepisy ustawy – Prawo komunikacji elektronicznej w zakresie
ochrony przed przesyłaniem niezamówionej informacji handlowej (w tym w szczególności
art. 398) wdrażają do polskiego porządku prawnego przepisy dyrektywy 2002/58/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r. dotyczącej przetwarzania danych
osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej (dyrektywa
o prywatności i łączności elektronicznej).
Art. 13 ust. 3 tej dyrektywy pozostawia państwom członkowskim wybór środków
zapewniających ochronę użytkowników przed marketingiem bezpośrednim, wskazując na
dwie możliwości: zakaz przesyłania marketingu bez zgody abonentów lub użytkowników,
albo zakaz przesyłania marketingu do abonentów lub użytkowników, którzy nie życzą
sobie otrzymywania tego typu komunikatów. W praktyce oznacza to możliwość
wprowadzenia w kraju tzw. zasady „opt-in” (użytkownik musi wyrazić uprzednią zgodę na
przesyłanie marketingu) bądź tzw. rejestru „do not call” („opt-out” - użytkownik może
wpisać się na listę osób, do których nie można wysyłać marketingu).
Przyjęcie przez Polskę rozwiązania operującego na zasadzie „opt-in” podyktowane było
chęcią zagwarantowania najwyższego poziomu ochrony przed niezamówioną informacją
handlową, jak i zapewnienia użytkownikom kontroli nad własnymi danymi. Tym samym
obecnie nie są planowane rozwiązania mające na celu wprowadzenie rejestru sprzeciwu co
do przesyłania informacji handlowej. Podkreślić trzeba, że obecnie użytkownikowi
przysługuje każdorazowo możliwość wycofania udzielonych zgód, jak i zgłoszenia
naruszenia w przypadku braku reakcji ze strony podmiotu przesyłającego niezamówioną
informację handlową. Jednakże Ministerstwo Cyfryzacji na bieżąco monitoruje zarówno
trendy europejskie w tym zakresie, jak i stan ochrony obywateli przed niezamówioną
informacją handlową.
Ostatecznie trzeba zwrócić uwagę, że na uregulowanie ochrony prywatności w każdym
państwie członkowskim znaczący wpływ ma kształt prawodawstwa. Do 2025 r. trwały
prace nad projektem unijnego rozporządzenia w sprawie prywatności i łączności
elektronicznej, które miało zastąpić dyrektywę o prywatności i łączności elektronicznej
z 2002 r. Chociaż w lutym 2025 r. Komisja Europejska wycofała projekt, Polska
podtrzymuje swoje stanowisko, że konieczne jest wykonanie nowej analizy ochrony
prywatności i podjęcie odpowiednich działań na forum unijnym.
Ad 3) Czy Ministerstwo Cyfryzacji analizuje możliwość wprowadzenia w Polsce
centralnego rejestru sprzeciwu na wzór włoskiego RPO?
Jak wskazano powyżej, Ministerstwo Cyfryzacji analizuje bieżące trendy w państwach
członkowskich w ochronie prywatności i ochronie przed niezamówioną informacją
handlową. Obecnie nie jest planowane wprowadzenie w Polsce centralnego rejestru
sprzeciwu na wzór rozwiązań włoskich.
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Podkreślić należy, że chociaż rejestry sprzeciwu charakteryzują się prostotą koncepcyjną,
to obecnie coraz częściej wskazywane są ich ograniczenia w skutecznym zapewnieniu
praw użytkowników. Między innymi skuteczność rejestrów uzależniona jest od rzetelności
przedsiębiorców w weryfikowaniu baz numerów, a przy tym potęguje ryzyko nadużyć
przez podmiotów spoza UE. Pociąga za sobą także konieczność aktywnego działania po
stronie użytkownika, a co za tym idzie nie gwarantuje pełnej ochrony osób, które nie
zgłosiły się do takiego rejestru.
W przypadku zasady „opt-in”, stosowanej w Polsce, zaletą jest pełne odwrócenie ciężaru
dowodu, w którym do przedsiębiorca musi wykazać, że posiada zgodę na kontakt, a
użytkownik nie musi podejmować dodatkowych działań (tj. rejestrowania się na liście).
Warto podkreślić, że część państw Unii Europejskiej mimo wczesnego polegania na liście
„do not call”, w ostatnich latach zmienia wewnętrzne regulacje w kierunku zasady „opt-in”.
Przykładowo Holandia w 2021 r. zastąpiła rejestr „Bel-me-niet Register” (rejestr „do not
call”) zasadą „opt-in”, określając, że telemarketing możliwy jest wyłącznie w przypadku,
w którym wyrażona została na to wyraźna zgoda użytkownika. Podobnie we Francji,
w czerwcu 2025 r. przyjęta została ustawa, zgodnie z którą wprowadzono zasadę „opt-in”
wymagającej wyrażenia uprzedniej świadomej zgody użytkownika na kontakt w celach
marketingowych. Nowe rozwiązanie zastąpiło stosowany we Francji od 2016 r. rejestr
sprzeciwu „Bloctel”. Zmiany wprowadzone we Francji były m.in. wynikiem
przeprowadzonych tam badań, zgodnie z którymi rejestr sprzeciwu nie zapewniał
skutecznej ochrony użytkowników. Obok tego, również w Niemczech obowiązują przepisy
analogiczne do polskiego rozwiązania.
Ad 4) Czy Ministerstwo widzi możliwość wprowadzenia uproszczonych procedur
zgłaszania naruszeń, np. poprzez elektroniczny formularz w UKE/UODO, a także
zwiększenia wysokości kar dla firm naruszających przepisy?
Już obecnie w przypadku wystąpienia naruszenia praw użytkownika, możliwe jest
zgłoszenie takiego naruszenia za pomocą elektronicznych formularzy. Dotyczy to zarówno
zgłaszania naruszenia do Prezesa UKE, Prezesa UODO lub Prezesa UOKiK. Dostępne są
formularze na stronie UKE, UODO oraz UOKiK. Możliwe jest także zgłoszenie za pomocą
platformy ePUAP.
Przepisy ustawy – Prawo komunikacji elektronicznej przewidują wysokie kary za
naruszenie obowiązku uzyskania zgody użytkownika na przesyłanie informacji handlowej.
Zgodnie z art. 446 ust. 5 Prezes UKE nakłada w przypadku naruszenia tego obowiązku
karę pieniężną w wysokości do 3% przychodu ukaranego podmiotu, osiągniętego
w poprzednim roku kalendarzowym lub do 1 000 000 zł, przy czym zastosowanie ma
kwota wyższa. Ponadto jak wynika z art. 448, kto przesyła za pomocą środków
komunikacji elektronicznej informacje handlowe bez uprzedniego uzyskania zgody
abonenta lub użytkownika końcowego, podlega karze grzywny.
Z wyrazami szacunku
Michał Gramatyka
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --