Interpelacja nr 12071
Interpelacja w sprawie potrzeby opracowania procedury postępowań przy odstępstwach w zakresie nierozliczonych zaliczek oraz niezrealizowania całości przedsięwzięcia w programie "Czyste Powietrze"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Podatki i Finanse (33%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie potrzeby opracowania procedury postępowań przy odstępstwach w zakresie nierozliczonych zaliczek oraz niezrealizowania całości przedsięwzięcia w programie "Czyste Powietrze"
Interpelacja nr 12071
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie potrzeby opracowania procedury postępowań przy odstępstwach w zakresie nierozliczonych zaliczek oraz niezrealizowania całości przedsięwzięcia w programie "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 02-09-2025
Szanowna Pani Minister,
w odpowiedzi na moją wcześniejszą interpelację (znak: K10INT10874) otrzymałam informację o wdrożonych w 2025 r. zmianach mających na celu uszczelnienie mechanizmów finansowania w programie „Czyste Powietrze”. Wprowadzono m.in. zmniejszenie wysokości zaliczki, dodatkowe wymogi formalne oraz większą kontrolę nad procesem prefinansowania. Rozwiązania te stanowią krok we właściwym kierunku, jednak nie odnoszą się do sytuacji grantobiorców, którzy:
rozpoczęli realizację inwestycji i otrzymali zaliczkę, lecz nie zdołali jej dotychczas w pełni rozliczyć,
nie zrealizowali przedsięwzięcia w całości, mimo częściowego wykorzystania środków publicznych.
Powyższe okoliczności prowadzą do powstania szeregu zagrożeń o charakterze społecznym, finansowym oraz prawnym w realizacji Programu priorytetowego „Czyste Powietrze”, które są następujące:
zagrożenie społeczne – wszczynanie postępowań windykacyjnych wobec osób o bardzo niskich dochodach może prowadzić do egzekucji komorniczych, w tym z nieruchomości, co pogłębi trudną sytuację życiową beneficjentów i podważy społeczne zaufanie do programu.
zagrożenie finansowe dla Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – prowadzenie licznych postępowań windykacyjnych generuje koszty sądowe i egzekucyjne, które obciążają budżety funduszy, często bez gwarancji skutecznego odzyskania środków.
zagrożenie finansowe w perspektywie środków unijnych – brak pełnego odzyskania wypłaconych dotacji może skutkować obowiązkiem zwrotu środków do budżetu UE wraz z odsetkami, a także ryzykiem niecertyfikowania części środków, co negatywnie wpływa na płynność finansową WFOŚiGW i NFOŚiGW jako Instytucji Wdrażającej.
zagrożenie związane z sytuacją prawną wykonawców – wielu z nich działa w formie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością o minimalnym kapitale zakładowym, co w praktyce uniemożliwia skuteczne odzyskanie należności od nierzetelnych firm, a ciężar zwrotu spoczywa wyłącznie na beneficjentach.
Wobec powyższego myślę, że zasadne byłoby opracowanie procedur odstępstw dla dwóch szczególnych sytuacji:
nierozliczenia otrzymanej zaliczki w terminie mimo podjęcia realizacji inwestycji,
niezrealizowania całości przedsięwzięcia pomimo zawartej umowy i częściowego wykorzystania środków w terminie.
Procedury te powinny uwzględniać aspekty społeczne oraz ryzyka finansowe i prawne, a także zapewniać elastyczne mechanizmy wsparcia beneficjentów w trudnej sytuacji, przy jednoczesnej ochronie interesów budżetu państwa oraz środków unijnych.
Droga Pani Minister, czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska, we współpracy z NFOŚiGW oraz WFOŚiGW, planuje opracowanie i wdrożenie szczegółowych procedur postępowania w przypadku grantobiorców, którzy nie rozliczyli zaliczki bądź nie zrealizowali całości przedsięwzięcia, a jeśli tak, w jakim terminie należy się spodziewać przygotowania takich rozwiązań?
Z poważaniem Danuta Jazłowiecka
Interpelacja nr 12071
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie potrzeby opracowania procedury postępowań przy odstępstwach w zakresie nierozliczonych zaliczek oraz niezrealizowania całości przedsięwzięcia w programie "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 02-09-2025
Szanowna Pani Minister,
w odpowiedzi na moją wcześniejszą interpelację (znak: K10INT10874) otrzymałam informację o wdrożonych w 2025 r. zmianach mających na celu uszczelnienie mechanizmów finansowania w programie „Czyste Powietrze”. Wprowadzono m.in. zmniejszenie wysokości zaliczki, dodatkowe wymogi formalne oraz większą kontrolę nad procesem prefinansowania. Rozwiązania te stanowią krok we właściwym kierunku, jednak nie odnoszą się do sytuacji grantobiorców, którzy:
rozpoczęli realizację inwestycji i otrzymali zaliczkę, lecz nie zdołali jej dotychczas w pełni rozliczyć,
nie zrealizowali przedsięwzięcia w całości, mimo częściowego wykorzystania środków publicznych.
Powyższe okoliczności prowadzą do powstania szeregu zagrożeń o charakterze społecznym, finansowym oraz prawnym w realizacji Programu priorytetowego „Czyste Powietrze”, które są następujące:
zagrożenie społeczne – wszczynanie postępowań windykacyjnych wobec osób o bardzo niskich dochodach może prowadzić do egzekucji komorniczych, w tym z nieruchomości, co pogłębi trudną sytuację życiową beneficjentów i podważy społeczne zaufanie do programu.
zagrożenie finansowe dla Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – prowadzenie licznych postępowań windykacyjnych generuje koszty sądowe i egzekucyjne, które obciążają budżety funduszy, często bez gwarancji skutecznego odzyskania środków.
zagrożenie finansowe w perspektywie środków unijnych – brak pełnego odzyskania wypłaconych dotacji może skutkować obowiązkiem zwrotu środków do budżetu UE wraz z odsetkami, a także ryzykiem niecertyfikowania części środków, co negatywnie wpływa na płynność finansową WFOŚiGW i NFOŚiGW jako Instytucji Wdrażającej.
zagrożenie związane z sytuacją prawną wykonawców – wielu z nich działa w formie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością o minimalnym kapitale zakładowym, co w praktyce uniemożliwia skuteczne odzyskanie należności od nierzetelnych firm, a ciężar zwrotu spoczywa wyłącznie na beneficjentach.
Wobec powyższego myślę, że zasadne byłoby opracowanie procedur odstępstw dla dwóch szczególnych sytuacji:
nierozliczenia otrzymanej zaliczki w terminie mimo podjęcia realizacji inwestycji,
niezrealizowania całości przedsięwzięcia pomimo zawartej umowy i częściowego wykorzystania środków w terminie.
Procedury te powinny uwzględniać aspekty społeczne oraz ryzyka finansowe i prawne, a także zapewniać elastyczne mechanizmy wsparcia beneficjentów w trudnej sytuacji, przy jednoczesnej ochronie interesów budżetu państwa oraz środków unijnych.
Droga Pani Minister, czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska, we współpracy z NFOŚiGW oraz WFOŚiGW, planuje opracowanie i wdrożenie szczegółowych procedur postępowania w przypadku grantobiorców, którzy nie rozliczyli zaliczki bądź nie zrealizowali całości przedsięwzięcia, a jeśli tak, w jakim terminie należy się spodziewać przygotowania takich rozwiązań?
Z poważaniem Danuta Jazłowiecka
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4572 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPN-WWM.050.56.2025.BK
3972351.16045034.12924214
Warszawa, 25-09-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Poseł Danuty Jazłowieckiej (znak: K10INT12071)
Temat: potrzeby opracowania procedury postępowań przy odstępstwach w zakresie
nierozliczonych zaliczek oraz niezrealizowania całości przedsięwzięcia w
programie "Czyste Powietrze"
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12071 poseł Danuty Jazłowieckiej przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
NFOŚiGW, we współpracy z MKiŚ, nieustannie monitoruje przebieg realizacji PPCP oraz
analizuje zgłaszane trudności. W przypadkach, gdy beneficjenci nie rozliczyli zaliczki
z przyczyn niezależnych od siebie — w tym z powodu niewywiązania się wykonawcy
z zawartej umowy — rekomendowane jest podejście kompleksowe, uwzględniające
obowiązujące interesy beneficjenta, przepisy prawa, w szczególności przepisy o finansach
publicznych. W sytuacjach związanych z rozliczeniami finansowymi wskazane jest
podejmowanie działań z uwzględnieniem zarówno obowiązków instytucji, jak i okoliczności
dotyczących beneficjentów, przy czym każdorazowo wymaga to wyważonego i
indywidualnego podejścia.
Obecnie w NFOŚiGW trwa opracowywanie procedury, dla przypadków, w których w
ramach umowy o dofinansowanie z prefinansowaniem beneficjent nie wykonał zadania w
określonym terminie lub nie złożył wniosku o płatność w regulaminowym terminie.
Zgodnie z zaleceniami NFOŚiGW, wfośigw jako instytucje wdrażające Program, powinny
przed wszczęciem procedur dochodzenia zwrotu środków:
wezwać beneficjenta do złożenia szczegółowych wyjaśnień dotyczących przyczyn
braku rozliczenia,
rozważyć możliwość zmiany umowy o dofinansowanie, jeśli pozwalają na to
okoliczności faktyczne i dokumentacja programowa,
dobrać metody odzyskiwania należności w sposób dopasowany do indywidualnej
sytuacji beneficjenta, z uwzględnieniem zasad sprawiedliwości i słuszności oraz
obowiązujących terminów przedawnienia roszczeń.
NFOŚiGW powołał specjalną grupę roboczą, w której uczestniczą przedstawiciele MKiŚ,
Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Prokuratury
Krajowej, Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
(UOKiK). Grupa została zadaniowana do przygotowania rozwiązań legislacyjnych, mających
-- 1 of 2 --
na celu wzmocnienie ochrony beneficjentów poszkodowanych przez nieuczciwych
wykonawców.
W szczególności rozważane jest wprowadzenie zmian do ustawy Prawo ochrony
środowiska1, które umożliwią:
umarzanie należności wobec beneficjentów, którzy działali w zaufaniu do instytucji
publicznych i nie mieli wpływu na zaistniałą sytuację,
czasowe wstrzymanie wypłaty środków w przypadku zgłoszenia ryzyka oszustwa — do
czasu wyjaśnienia sprawy.
MKiŚ oraz NFOŚiGW konsekwentnie traktują wsparcie beneficjentów PPCP jako priorytet.
W ścisłej współpracy z wfośigw oraz gminami – podejmowane są liczne działania
informacyjno-edukacyjne, mające na celu podniesienie świadomości społecznej wśród
wnioskodawców, również w aspekcie nieuczciwych wykonawców. W tym celu
wykorzystywane są różnorodne kanały komunikacji, m.in. szkolenia, spotkania
informacyjne, kampanie medialne i prasowe, aktywność w mediach społecznościowych
(Facebook, X, LinkedIn, Instagram), a także prowadzenie punktów konsultacyjno-
informacyjnych na poziomie lokalnym – w szczególności przez gminy.
NFOŚiGW prowadzi także kampanię informacyjno-edukacyjną w internecie oraz w prasie
pod hasłem: „Nie daj się oszukać – sprawdź, zanim zaufasz!”, której celem jest ostrzeżenie
beneficjentów przez nieuczciwymi wykonawcami.
Dodatkowo, na stronie: https://czystepowietrze.gov.pl/do-pobrania/poradniki-dla-
beneficjenta/poradnik-dla-poszkodowanych opublikowano opracowany przy udziale
UOKiK zestaw informacji o prawach konsumentów wobec nieuczciwych, nierzetelnych
wykonawców. Ujęto tam także informację w jaki sposób zbierać dokumenty dotyczące
nierzetelnych wykonawców oraz gdzie złożyć zawiadomienie dotyczące nieuczciwych
wykonawców.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
1 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647)
-- 2 of 2 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPN-WWM.050.56.2025.BK
3972351.16045034.12924214
Warszawa, 25-09-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Poseł Danuty Jazłowieckiej (znak: K10INT12071)
Temat: potrzeby opracowania procedury postępowań przy odstępstwach w zakresie
nierozliczonych zaliczek oraz niezrealizowania całości przedsięwzięcia w
programie "Czyste Powietrze"
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12071 poseł Danuty Jazłowieckiej przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
NFOŚiGW, we współpracy z MKiŚ, nieustannie monitoruje przebieg realizacji PPCP oraz
analizuje zgłaszane trudności. W przypadkach, gdy beneficjenci nie rozliczyli zaliczki
z przyczyn niezależnych od siebie — w tym z powodu niewywiązania się wykonawcy
z zawartej umowy — rekomendowane jest podejście kompleksowe, uwzględniające
obowiązujące interesy beneficjenta, przepisy prawa, w szczególności przepisy o finansach
publicznych. W sytuacjach związanych z rozliczeniami finansowymi wskazane jest
podejmowanie działań z uwzględnieniem zarówno obowiązków instytucji, jak i okoliczności
dotyczących beneficjentów, przy czym każdorazowo wymaga to wyważonego i
indywidualnego podejścia.
Obecnie w NFOŚiGW trwa opracowywanie procedury, dla przypadków, w których w
ramach umowy o dofinansowanie z prefinansowaniem beneficjent nie wykonał zadania w
określonym terminie lub nie złożył wniosku o płatność w regulaminowym terminie.
Zgodnie z zaleceniami NFOŚiGW, wfośigw jako instytucje wdrażające Program, powinny
przed wszczęciem procedur dochodzenia zwrotu środków:
wezwać beneficjenta do złożenia szczegółowych wyjaśnień dotyczących przyczyn
braku rozliczenia,
rozważyć możliwość zmiany umowy o dofinansowanie, jeśli pozwalają na to
okoliczności faktyczne i dokumentacja programowa,
dobrać metody odzyskiwania należności w sposób dopasowany do indywidualnej
sytuacji beneficjenta, z uwzględnieniem zasad sprawiedliwości i słuszności oraz
obowiązujących terminów przedawnienia roszczeń.
NFOŚiGW powołał specjalną grupę roboczą, w której uczestniczą przedstawiciele MKiŚ,
Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Prokuratury
Krajowej, Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
(UOKiK). Grupa została zadaniowana do przygotowania rozwiązań legislacyjnych, mających
-- 1 of 2 --
na celu wzmocnienie ochrony beneficjentów poszkodowanych przez nieuczciwych
wykonawców.
W szczególności rozważane jest wprowadzenie zmian do ustawy Prawo ochrony
środowiska1, które umożliwią:
umarzanie należności wobec beneficjentów, którzy działali w zaufaniu do instytucji
publicznych i nie mieli wpływu na zaistniałą sytuację,
czasowe wstrzymanie wypłaty środków w przypadku zgłoszenia ryzyka oszustwa — do
czasu wyjaśnienia sprawy.
MKiŚ oraz NFOŚiGW konsekwentnie traktują wsparcie beneficjentów PPCP jako priorytet.
W ścisłej współpracy z wfośigw oraz gminami – podejmowane są liczne działania
informacyjno-edukacyjne, mające na celu podniesienie świadomości społecznej wśród
wnioskodawców, również w aspekcie nieuczciwych wykonawców. W tym celu
wykorzystywane są różnorodne kanały komunikacji, m.in. szkolenia, spotkania
informacyjne, kampanie medialne i prasowe, aktywność w mediach społecznościowych
(Facebook, X, LinkedIn, Instagram), a także prowadzenie punktów konsultacyjno-
informacyjnych na poziomie lokalnym – w szczególności przez gminy.
NFOŚiGW prowadzi także kampanię informacyjno-edukacyjną w internecie oraz w prasie
pod hasłem: „Nie daj się oszukać – sprawdź, zanim zaufasz!”, której celem jest ostrzeżenie
beneficjentów przez nieuczciwymi wykonawcami.
Dodatkowo, na stronie: https://czystepowietrze.gov.pl/do-pobrania/poradniki-dla-
beneficjenta/poradnik-dla-poszkodowanych opublikowano opracowany przy udziale
UOKiK zestaw informacji o prawach konsumentów wobec nieuczciwych, nierzetelnych
wykonawców. Ujęto tam także informację w jaki sposób zbierać dokumenty dotyczące
nierzetelnych wykonawców oraz gdzie złożyć zawiadomienie dotyczące nieuczciwych
wykonawców.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
1 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647)
-- 2 of 2 --