Interpelacja w sprawie skandalu w II naborze KPO (inwestycja A2.5.1 KPO)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12063
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie skandalu w II naborze KPO (inwestycja A2.5.1 KPO)
Zgłaszający: Piotr Gliński
Data wpływu: 02-09-2025
Warszawa, 1.09.2025 r.
Szanowna Pani Minister!
Na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (art. 19 ust. 1 oraz art. 20 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora Dz. U. 1996 nr 73 poz. 350, z późniejszymi zm. tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), w związku z wciąż napływającymi, niepokojącymi informacjami dotyczącymi programów KPO w kulturze i po ogłoszeniu wyników II naboru do Programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju (Inwestycja A2.5.1 KPO) w mediach wybuchła burza, która niepokoi i zmusza do przyjrzenia się prawidłowości wydatkowania środków publicznych. Dlatego, w trosce o transparentność procesu przyznawania środków publicznych oraz w imię równego traktowania wnioskodawców, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
1. NIMiT jako jednostka wspierająca inwestycję A2.5.1 miała za zadanie realizację kamienia milowego w postaci podpisania konkretnej liczby umów w dwóch naborach. Pierwszy nabór dał instytucji komfortową sytuację, bo został zrealizowany z nadwyżką. Po II naborze brakuje Państwu niemal 600 umów do podpisania co jest w tej sytuacji niemożliwe. Czy prawdą jest, że niezrealizowanie kamienia milowego doprowadzi do finansowania programu wyłącznie z budżetu państwa i wyklucza wsparcie z Komisji Europejskiej? Jakie działania zaradcze Państwo proponujecie?
2. Zapewniali Państwo, że wyciągnęliście wnioski z niepowodzenia I naboru. Jak to możliwe, że mimo braku presji i komfortowej atmosfery pracy (w poprzednim naborze przyczyną problemów był m.in. podobno niedostateczny skład osobowy zespołu ds. KPO spowodowany przekazaniem przez MKiDN środków na dzień przed naborem), w tym naborze sytuacja była zupełnie inna i zespół zwiększył się wielokrotnie, doprowadzili Państwo do tak kwestionowanego społecznie naboru jak nigdy dotąd? Kto poniesie za to odpowiedzialność?
3. Kto z ramienia NIMiT odpowiadał za realizację KPO i jakie posiada doświadczenie w realizacji tak dużych projektów?
4. Kto podjął decyzję o skróceniu naboru mimo, że presja wywarta na wnioskodawcach mogła wpłynąć na ilość błędów we wnioskach?
5. Wszystkie wnioski, które nie otrzymały dofinansowania zawierały błędy formalne. Zatem to nie ocena merytoryczna decydowała o przyznaniu wsparcia - a formalna. Jak zatem ma się to do wymogów Komisji Europejskiej, czy to nie doprowadzi do podważania wiarygodności naboru?
6. Kiedy zostaną zaakceptowane zaległe sprawozdania z poprzedniego naboru? Termin upłynął z końcem stycznia a dalej ogromna grupa beneficjentów nie ma zaakceptowanych sprawozdań. Co z umowami z nowego naboru, których nie da się podpisać przed uzyskaniem akceptacji sprawozdania?
Z poważaniem
Piotr Gliński
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9784 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 12063 posła Piotra Glińskiego z 5 września 2025 roku
w sprawie inwestycji A2.5.1 Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (dalej:
KPO) „Program wpierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych
na rzecz stymulowania ich rozwoju”, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ad 1.
Wskaźnik ilościowy dla wartości docelowej A3L (liczba podpisanych umów w programie
grantowym) wynosi 2755. Na 12 września 2025 r. jest podpisanych 1410 umów o objęcie
wsparciem w formie grantu. W drugim naborze wniosków wyłoniono do objęcia wsparciem
924 Przedsięwzięcia, co oznacza że do realizacji wartości wskaźnika brakuje 421 umów.
Wskaźnik ilościowy dla wartości docelowej A4L (liczba przyznanych stypendiów) wynosi
1390. Na 12 września 2025 r. są podpisane 522 umowy o objęcie wsparciem
w formie stypendiów. W drugim naborze wniosków wyłoniono do objęcia wsparciem 701
Przedsięwzięć, co oznacza, że do realizacji wartości brakuje 167 umów.
Nie przeprowadzono jeszcze ponownej oceny wniosków (tzw. procedury odwoławczej),
w związku z tym ostateczna liczba Przedsięwzięć, jakie zostaną wybrane do objęcia wsparciem
w drugim naborze wniosków, nie jest jeszcze znana.
Zaradczo, na wypadek nieosiągnięcia ww. wskaźników, MKiDN wystąpiło z prośbą do MFiPR
o przyjęcie inwestycji A2.5.1 do rewizji polegającej na ich obniżeniu.
Inwestycja A2.5.1 jest ujęta w części pożyczkowej KPO. Nie zakładamy zastąpienia środków
z KPO środkami z budżetu państwa.
Ad 2.
Realizacja inwestycji A2.5.1 KPO została powierzona Jednostce Wspierającej – Narodowemu
Instytutowi Muzyki i Tańca (dalej: NIMiT), która obsługę administracyjną finansuje z dotacji
celowej z budżetu państwa. MKiDN bez zbędnej zwłoki rozpatruje wnioski NIMiT
o zwiększenie dotacji celowej na obsługę administracyjną realizacji inwestycji A2.5.1 KPO,
spełniające wymagania określone w Zarządzeniu z dnia 11 stycznia 2024 r. w sprawie nadzoru
i kontroli nad jednostkami objętymi częścią 24 budżetu (Dziennik Urzędowy MKiDN z 2024 r.
poz. 4). W przypadku gdy wniosek o przyznanie dotacji nie spełniał wymagań
ww. zarządzenia, a zwłaszcza par. 23 ust. 1 pkt 2, wzywano NIMiT do jego poprawy, wskazując
i wyjaśniając szczegółowo, na czym braki wniosku polegają.
Jeżeli chodzi o drugi nabór wniosków w ramach inwestycji A2.5.1, został on przeprowadzony
na podstawie upublicznionych procedur, zasad i kryteriów.
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Nabór wniosków w zakresie inwestycji A2.5.1:
Program wspierania działalności podmiotów
sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju został
ogłoszony 6 maja 2025 r. Równocześnie z ogłoszeniem naboru opublikowano Regulaminy
drugiego wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem w formie grantów, jak i w formie
stypendiów (dalej Regulaminy), które szczegółowo określają zasady oceny wniosków oraz
przytaczają kryteria oceny (https://www.gov.pl/web/kultura/program-wspierania-
dzialalnosci-podmiotow-sektora-kultury-i-przemyslow-kreatywnych-na-rzecz-
stymulowania-ich-rozwoju---ii-nabor).
Kryteria oceny wniosków, aktualnie krytykowane przez wnioskodawców, zostały
zatwierdzone w 2023 r. przez ówczesnego ministra kultury i dziedzictwa narodowego Piotra
Glińskiego. Zostały opublikowane na stronie internetowej MKiDN już 30 marca 2023 r.
Kryteria oceny wniosków oraz powołanie niezależnego Komitetu selekcyjnego nastąpiło
w ramach realizacji kamienia milowego A2L, który został zatwierdzony przez Komisję
Europejską.
Od dnia opublikowania Regulaminów do dnia ogłoszenia listy rankingowej ani przyjęta
procedura oceny wniosków, ani kryteria nie były kwestionowane przez opinię publiczną.
Ocena wniosków została przeprowadzona w sposób przejrzysty i bezstronny, tj. zgodnie z art.
14 lza ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2025
r. poz. 198).
Na chwilę obecną MKiDN nie dysponuje żadnymi informacjami potwierdzającymi, że ocena
wniosków w drugim naborze „Programu KPO dla kultury” została przeprowadzona
nierzetelnie lub niezgodnie z przyjętą procedurą. W związku z powyższym nie ma podstaw do
pociągania do odpowiedzialności kogokolwiek.
„Społeczne kwestionowanie naboru” wynika z niezadowolenia z wyników oceny, a czasami
z niewystarczającego zapoznania się przez wnioskodawców z procedurą oceniania wniosków.
Z samego jednak faktu, że większość przedsięwzięć zgłoszonych w drugim naborze wniosków
nie spełnia kryteriów formalnych lub horyzontalnych, nie wynika, że ocena jest obarczona
błędem.
Ad 3.
Realizację inwestycji A2.5.1 KPO powierzono Narodowemu Instytutowi Muzyki i Tańca,
którym zarządza i reprezentuje na zewnątrz dyrektor. Dyrektorem NIMiT do czasu odwołania
była Paula Lis-Sołoducha. 28 grudnia 2024 roku ówczesna minister kultury i dziedzictwa
narodowego Hanna Wróblewska powierzyła Lechowi Dzierżanowskiemu pełnienie
obowiązków dyrektora NIMiT.
W NIMiT utworzony jest oddział specjalistyczny ds. Programów Wsparcia, do którego należy
realizacja zadań Jednostki Wspierającej w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r.
o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2025 r. poz.198) wynikających z realizacji
inwestycji A2.5.1. Nadzór nad tym oddziałem i koordynacja jego pracy należy do zastępcy
dyrektora NIMIT Macieja Seniwa, który zastąpił na tym stanowisku Aleksandra Polańskiego w
związku z jego przyjętą przez dyrektor Paulę Lis-Sołoduchę rezygnacją z zastępcy dyrektora.
Maciej Seniw jest doświadczonym menadżerem i ekspertem w zakresie projektów
kulturalnych i edukacyjnych, posiadającym wieloletnie doświadczenie w realizacji projektów
finansowanych zarówno ze środków krajowych, jak i unijnych (Kreatywna Europa).
Ponadto członkowie oddziału specjalistycznego ds. Programów Wsparcia posiadają
doświadczenie w realizacji projektów oraz niezbędną wiedzę merytoryczną.
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 4.
Decyzję o skróceniu naboru podjął p.o. dyrektor NIMiT. Decyzja ta miała umocowanie
w zapisach opublikowanych Regulaminów. Nabór został zakończony 26 czerwca 2025. Należy
zwrócić uwagę, że od dnia ogłoszenia naboru do dnia jego zakończenia minęło 51 dni, a sam
nabór został skrócony o 4 dni. Wnioskodawcy mieli więc dużo czasu na przygotowanie
projektów. Skrócenie naboru nie powinno stanowić o jakości złożonych projektów
i popełnianych błędach. Wnioskodawcy byli informowani o możliwości skrócenia naboru.
Co więcej, system nie pozwalał na złożenie wniosku, który nie przeszedł poprawnie walidacji
systemowej, więc nie powinny występować błędy związane z ewentualnym pośpiechem
w składaniu wniosku.
Ad 5.
Nie wszystkie wnioski, które otrzymały zero punktów, zawierały błędy formalne. Ocena
wniosku była trzystopniowa i obejmowała kryteria formalne, horyzontalne i szczegółowe.
Kryteria formalne stanowiły o zgodności złożonego projektu z wymaganiami regulaminowymi,
co stanowi fundament poprawności złożonej oferty. Spełnienie kryteriów formalnych
świadczy m.in. o tym, że wnioskodawca jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się
o wsparcie (kryterium formalne nr 3) lub że przedsięwzięcie objęte wnioskiem kwalifikuje się
do objęcia wsparciem w segmencie inwestycji, którego dotyczy wniosek (kryterium formalne
nr 7).
Kryteria horyzontalne są wspólne dla całego KPO, a ich spełnienie świadczy o realizacji
podstawowych zasad Unii Europejskiej. Do tych kryteriów należy np. kryterium zgodności
przedsięwzięcia z KPO (kryterium 2), zgodność z zasadą równości szans, niedyskryminacji oraz
zasadą równości szans kobiet i mężczyzn (kryterium 5), kwalifikowalności, adekwatności,
racjonalności wydatków (kryterium nr 6), zgodność z zasadą DNSH (kryterium nr 9) lub
z zasadą zrównoważonego rozwoju (kryterium nr 10).
Zatem spełnienie kryteriów formalnych i horyzontalnych świadczy o zgodności
przedsięwzięcia z unijnymi wymogami oraz o tym, że przedsięwzięcie wpisuje się w inwestycję
A2.5.1, jak i całe KPO. Jak wyżej wspomniano, przyjęcie kryteriów nastąpiło w ramach
realizacji zatwierdzonego przez Komisję Europejską kamienia milowego A2L. Niespełnienie
jednego z kryteriów formalnych skutkowało otrzymaniem zero punktów. Także niespełnienie
któregokolwiek z kryteriów horyzontalnych skutkowało otrzymaniem zerowej punktacji.
Z tego wynika, że nie wszystkie ocenione na zero punktów wnioski zawierały błędy formalne.
Ad 6.
Proces zatwierdzania sprawozdań jest w toku, ze względu na złożoność przedstawianej
dokumentacji oraz rzetelność sprawdzania ich przez pracowników NIMIT termin ich
zatwierdzenia ulega wydłużeniu. Każde wezwanie dotyczące konieczności złożenia przez
Ostatecznych odbiorów wsparcia (dalej OOW) wyjaśnień wydłuża czas do ostatecznego
potwierdzenia poprawności złożonych dokumentów. Wnikliwość osób weryfikujących ma na
celu uchronienie OOW przed popełnieniem błędów, a w ślad za tym koniecznością zwrotu
otrzymanego wsparcia. Brak zatwierdzenia sprawozdania nie stanowi przesłanki do
niezawarcia umowy z OOW, który otrzymał dotacje także w II naborze.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 3 of 3 --