Interpelacja w sprawie wysoce niezrozumiałych i niesprawiedliwych kryteriów obowiązku montowania tzw. podzielników ciepła bez jasnego, uczciwego i zrozumiałego dla wszystkich algorytmu ich montażu powodujących chaos organizacyjny oraz irytację lokatorów spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12061
do ministra energii
w sprawie wysoce niezrozumiałych i niesprawiedliwych kryteriów obowiązku montowania tzw. podzielników ciepła bez jasnego, uczciwego i zrozumiałego dla wszystkich algorytmu ich montażu powodujących chaos organizacyjny oraz irytację lokatorów spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych
Zgłaszający: Czesław Hoc, Marek Gróbarczyk
Data wpływu: 01-09-2025
Szanowna Pani Minister,
w naszych biurach poselskich i ich filiach bardzo zaniepokojeni i poirytowani, niektórzy wręcz zrozpaczeni – głównie bezsilnością pozyskania konkretnych wyjaśnień – mieszkańcy, lokatorzy spółdzielni mieszkaniowych, także wspólnot mieszkaniowych, apelują i żądają pozyskania konkretnej wiedzy w zakresie tzw. podzielników ciepła.
Miał być nowoczesny system opomiarowania mediów jako jeden z filarów rozwoju idei „smart metering“. „Inteligentne opomiarowanie“ to m.in. nowoczesne ciepłomierze, czyli takie, które umożliwiają zdalny odczyt i mają odpowiedni moduł komunikacyjny. Spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe mają czas na wymianę tradycyjnych podzielników na te ze zdalnym odczytem do stycznia 2027 r. Taki obowiązek nałożyła ustawa – Prawo energetyczne z 2021 r.
Tymczasem, gdzie tylko można, montuje się „inteligentne“ podzielniki ciepła, które nie są przyrządami pomiarowymi. Wg Głównego Urzędu Miar: „nie mierzą żadnej wielkości fizycznej, także ciepła“. Podzielniki nie mierzą energii ani żadnych jednostek (np. kilodżule czy kilowatogodziny). W specyfikacji tych urządzeń w ogóle nie ma wskazania, jakie jednostki mierzą. Aby w odpowiedni sposób wykorzystać informacje z podzielników, trzeba odpowiednio „zarządzać“ informacjami. Tymczasem spółdzielnie robią to w sposób, który nie odzwierciedla rzeczywistego wykorzystania energii dla ogrzania mieszkania.
Podzielniki ciepła nie podlegają legalizacji, kontroli metrologicznej, a ich wskazania to abstrakcyjne liczby, służą one do arbitralnego podziału kosztów według nieweryfikowalnych algorytmów zaszytych w systemie firmy zewnętrznej rozliczającej zużycie ciepła, która montowała te „podzielniki“!
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2021 r. w sprawie warunków ustalania technicznej możliwości i opłacalności zastosowania ciepłomierzy, podzielników kosztów ogrzewania oraz wodomierzy do pomiaru ciepłej wody użytkowej, warunków wyboru metody rozliczania kosztów zakupu ciepła oraz zakresu informacji zawartych w indywidualnych rozliczeniach (na podstawie art. 45d ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne), w paragrafie 4 czytamy: Ciepłomierze, nie – tzw. podzielniki – posiadające funkcję zdalnego odczytu stosuje się w przypadku, gdy:
1) instalacja centralnego ogrzewania w lokalu znajdującym się w budynku wielolokalowym posiada jednopunktowy układ zasilania w ciepło wszystkich grzejników znajdujących się w danym lokalu;
2) są spełnione łącznie warunki:
a) analiza techniczna wykaże, że występuje techniczna możliwość zastosowania tych ciepłomierzy,
b) analiza ekonomiczna przeprowadzona dla okresu pięcioletniego wykaże, że projektowana oszczędność energii w wyniku zastosowania ciepłomierzy jest wyższa niż koszt zakupu, montażu i eksploatacji tych urządzeń,
c) ilość ciepła dostarczonego do budynku wielolokalowego nie przekracza wartości, o których mowa w art. 45a ust. 13 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (tj. „opłaty za dostarczane do odbiorcy paliwa gazowe, energię elektryczną lub ciepło“ ust. 1 – do 13),
d) zostały zainstalowane zawory posiadające głowice termostatyczne na grzejnikach usytuowanych w lokalach znajdujących się w budynku wielolokalowym uniemożliwiające spadek temperatury w pomieszczeniach poniżej 16 st. Celsjusza,
e) węzły cieplne umożliwiają zminimalizowanie strat ciepła wynikających z transportu nośnika zewnętrzną instalacją odbiorczą.
Zatem, nowe zasady montażu podzielników ciepła miały spowodować, że właściciele mieszkań w blokach otrzymają dokładną informację o sposobie rozliczania ich za ogrzewanie oraz ciepłą wodę użytkową, a opłaty mają odpowiadać zużyciu. Miały wyeliminować nieprawidłowości (niesprawiedliwe duże rachunki, także opłaty za zaniżone ciepło wyprodukowane przez sąsiada, itp.). Lokatorzy mieli otrzymać katalog informacji w ramach rozliczenia zakupu ciepła. Opłaty miały być ustalane tak, by odpowiadały zużyciu ciepła na ogrzewanie oraz przygotowanie ciepłej wody użytkowej. Nowe rozwiązanie przewidywało również współczynniki wyrównawcze, które wynikają z położenia lokalu w bryle budynku. Wskazano też przypadki nieopłacalności, np. sytuację, kiedy budynek nie został poddany termomodernizacji lub też eksploatacja inteligentnych ciepłomierzy lub wodomierzy przekracza 1% całkowitych kosztów eksploatacji budynku w ciągu roku.
Szanowna Pani Minister!
Tak się nie stało! Zasady rozliczeń spółdzielnie określają w regulaminach, których sami pracownicy administracji często nie rozumieją, jak działają podzielniki. Regulaminy nie dość, że są nieprecyzyjne, to również niesprawiedliwe. W rezultacie właściciele mieszkań o podobnej wielkości płacą czasem rachunki, które różnią się o kilka tysięcy złotych (!). I to niezależnie od tego, że w obu lokalach w tym samym budynku panowała podobna temperatura. Ludzie, którzy dostają zawyżone rachunki, czują się całkowicie bezradni i bezsilni. Nie wiedzą, z czego wynika rachunek, a spółdzielnia nie chce bądź nie potrafi tego wyjaśnić, finalnie argumentując: „przecież mamy regulamin i nam wszystko się zgadza“!
Pytania:
1. Czy i kiedy – w trybie pilnym – ministerstwo ustali jasny i czytelny dla wszytkach algorytm naliczania zakupu ciepła z jednoczesną eliminacją systemowych błędów?
2. Czy rzeczywiście spółdzielnie mieszkaniowe mogą tworzyć regulaminy dotyczące podzielników ciepła, których same nie rozumieją, bądź nie chcą podać rzetelnych informacji wyjaśniających lub – co gorsza – przekazując owe „inteligentne“ zarządzanie firmie zewnętrznej?
3. Czy spółdzielnie bądź wspólnoty mieszkaniowe mogą wprowadzić obligatoryjnie montaż podzielników ciepła, które nie będą zgodne z brzemieniem rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2021 r., które w paragrafie 4 nakazuje spełnienie łącznie (!) 5 (pięć) warunków (vide – powyżej jego treść), które dotyczą: analizy technicznej i ekonomicznej dla okresu 5-letniego, wartości ilości ciepła, zainstalowania zaworów z głowicami termostatycznymi oraz instalacji węzłów ciepła i minimalizacji strat ciepła?
4. Czy dotyczy to także budynków istniejących przed wejściem ustawy w życie, które w zasadzie nie spełniają większości kryteriów z ustawy (budynki mają po kilkanaście lat)?
5. Czy administratorzy budynków wielorodzinnych nie spełniających warunków ustawy, a wyposażonych tylko w jeden główny licznik ciepła ze zdalnym odczytem (legalizowany i atestowany) i nie posiadających innych urządzeń mierzących zużycie ciepła w poszczególnych lokalach mieszkalnych, aktualnie są zmuszani lub czy będą musieli założyć urządzenia mierzące zużycie ciepła w poszczególnych lokalach mieszkalnych?
6. W jaki sposób zostaną zrealizowane przepisy rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2021 r. w starszym budownictwie, w którym korzystanie z ciepła związane jest ze wspólną w budynku instalacją przesyłową (tzw. piony), a w konsekwencji nie ma technicznej możliwości pomiaru ciepła dostarczanego do każdego z lokali z osobna przy wykorzystaniu ciepłomierzy, a ponadto nie mają zamontowanych zaworów termostatycznych i te budynki nie dokonały termomodernizacji?
Minister Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10310 znakówwww.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Miłosz Motyka
BM-I.053.98.2025.TŚ
Warszawa, 2025-09-30
Pan
Szymon Hołownia
Marszalek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12061 posłów Czesława Hoca i Marka Gróbarczyka w sprawie
wysoce niezrozumiałych i niesprawiedliwych kryteriów obowiązku montowania tzw. podzielników
ciepła bez jasnego, uczciwego i zrozumiałego dla wszystkich algorytmu ich montażu powodujących
chaos organizacyjny oraz irytację lokatorów spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, uprzejmie
informuję:
Obowiązek instalowania podzielników kosztów ogrzewania w budynkach, w których koszty
ogrzewania były rozliczane na podstawie powierzchni lub kubatury lokali mieszkalnych lub
lokali użytkowych nie jest obowiązkiem bezwarunkowym. Jego realizacja zależy od wyniku
analizy wykonalności i opłacalności. Zatem jeszcze przed decyzją o instalacji podzielników
kosztów ogrzewania dana wspólnota lub spółdzielnia mieszkaniowa powinna ocenić
opłacalność oraz możliwość techniczną zainstalowania podzielników w lokalach
mieszkalnych lub użytkowych w danym budynku. Analiza ta powinna obejmować nie tylko
koszty zakupu i montażu, ale również eksploatacji – zatem również koszty związane z
obsługą odczytu. Analizę zgodnie z rozporządzeniem1 Ministra Klimatu i Środowiska z dnia
7 grudnia 2021 r. przeprowadza się dla okresu pięcioletniego. Jeśli analiza ta wykaże, że
projektowana oszczędność kosztów energii w wyniku zastosowania podzielników kosztów
ogrzewania jest wyższa niż koszt zakupu, montażu i eksploatacji tych urządzeń przez pięć lat,
wówczas uznaje się montaż podzielników za opłacalny.
Decyzja o instalacji podzielników kosztów ogrzewania powinna być poprzedzona w
przypadku budynków o niskiej efektywności energetycznej, działaniami na rzecz jej
podniesienia - m.in. poprzez termomodernizację – ważne jest, aby decyzję o instalacji
podzielników kosztów ogrzewania (wszystkie nowoinstalowane urządzenia powinny
posiadać funkcję zdalnego odczytu) poprzedzić odpowiednim przygotowaniem budynku do
wyboru tego rodzaju metody rozliczania kosztów ogrzewania. Metoda ta bardziej stymuluje
mieszkańców do oszczędności niż podział kosztów wg powierzchni lub kubatury – zmiana
poprzedzona przygotowaniem budynku (odpowiednim ociepleniem, wymianą okien itp.) nie
będzie skutkowała nieosiąganiem normatywnych temperatur w budynku i tym samym nie
będzie powodowała niszczenia np. z powodu zawilgocenia murów.
1 Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2021 r. w sprawie warunków ustalania technicznej
możliwości i opłacalności zastosowania ciepłomierzy, podzielników kosztów ogrzewania oraz wodomierzy do
pomiaru ciepłej wody użytkowej, warunków wyboru metody rozliczania kosztów zakupu ciepła oraz zakresu
informacji zawartych w indywidualnych rozliczeniach (Dz. U. 2021 poz. 2273)
-- 1 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 2 z 4
Jeśli zaś chodzi o budynki, w których zainstalowano już podzielniki kosztów ogrzewania, to
utrzymanie ich funkcjonowania jest obligatoryjne, tak samo jak uzupełnienie ich o
funkcjonalność zdalnego odczytu do końca 2026 r. Obowiązek ten wynika z ww.
rozporządzenia oraz ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o efektywności
energetycznej oraz niektórych innych ustaw2. Na podstawie art. 16 ustawy zmieniającej
ustawę o efektywności energetycznej ostateczna data wymogu zamiany istniejących
urządzeń służących do rozliczeń kosztów ogrzewania na urządzenia z odczytem zdalnym
upływa 1 stycznia 2027 r.
Obowiązek wymiany istniejących urządzeń służących do rozliczania kosztów ogrzewania na
te z funkcją zdalnego odczytu, dotyczy zarówno podzielników kosztów ogrzewania jak i
ciepłomierzy oraz wodomierzy. Instalacja urządzeń z funkcją zdalnego odczytu jest
motywowana umożliwieniem częstego i opłacalnego pozyskiwania i wymiany informacji na
temat zużycia ciepła na potrzeby centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej. Wpisuje
się w szereg działań, mających na celu motywowanie do energooszczędnych zachowań przez
użytkowników lokali mieszkalnych, co ma się przyczynić do ogólnokrajowego zmniejszenia
zużycia energii pierwotnej.
Nowe zasady rozliczania, wskazane w interpelacji, które zostały wprowadzone przez ww.
rozporządzenie z 7 grudnia 2021 r. spełniają zawarte w nich intencje zapobieżenia
niesprawiedliwym – zawyżonym i zaniżonym opłatom za ogrzewanie dla poszczególnych
użytkowników lokali. Wprowadzenie przepisów § 7 i 8 ww. rozporządzenia, dotyczących
minimalnego i maksymalnego kosztu zmiennego było podyktowane potrzebą zaradzenia
wskazanym w interpelacji problemom, w tym wyeliminowania nieprawidłowości
polegających na obciążaniu właścicieli lokali kosztami ciepła znacznie przekraczającymi
możliwości techniczne zamontowanych grzejników, poprzez zastosowanie maksymalnego
kosztu zmiennego dla lokalu, a także uniknięcie sytuacji, w których lokale ogrzewane są
jedynie ciepłem przenikającym przez przegrody budowlane, czemu ma przeciwdziałać
zastosowanie minimalnego kosztu zmiennego zakupu ciepła dla lokalu. Przepisy te są
powszechnie stosowane i implementowane przez wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe w
regulaminach rozliczeń.
Według postanowień § 8 ww. rozporządzenia:
1) maksymalny koszt zmienny zakupu ciepła, o którym mowa w § 7 ust. 2 pkt 1, wylicza
się jako wartość zużycia ciepła na dany lokal wynikającą z technicznej możliwości
dostawy ciepła do lokalu;
2) minimalny koszt zmienny zakupu ciepła, o którym mowa w § 7 ust. 2 pkt 2, wylicza
się jako wartość zużycia ciepła do ogrzania lokalu konieczną do utrzymania w nim
temperatur nie niższych niż temperatury obliczeniowe ogrzewanych pomieszczeń
określone w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo
budowlane3
Konieczne jest, aby wprowadzając metodę rozliczeń opartą na wskazaniach podzielników
kosztów ogrzewania, stosowane były również współczynniki wyrównawcze – wymóg ich
stosowania nakładają wyżej wymienione przepisy. Uwzględnia on niekorzystne położenie
2 Ustawa z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o efektywności energetycznej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. 2021 poz. 868)
3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418)
-- 2 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 3 z 4
lokalu w budynku (np. narożne, na poddaszu, przy nieogrzewanych pomieszczeniach) i
koryguje wskazania ciepłomierzy lub podzielników, aby odzwierciedlić rzeczywiste
zapotrzebowanie na ciepło. Celem stosowania współczynników wyrównawczych jest
zniwelowanie różnic w kosztach ogrzewania spowodowanych czynnikami niezależnymi od
mieszkańców, takimi jak wielkość przegród zewnętrznych czy stan izolacji.
Rozliczenia kosztów ogrzewania w budynkach wielolokalowych powinny być realizowane w
oparciu o regulamin wewnętrzny. Regulaminy wewnętrzne muszą być zgodne z
obowiązującym w Polsce prawem, w tym m.in. z ustawą – Prawo energetyczne4 oraz ww.
rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2021 r. W kwestiach
nieujętych w wewnętrznych regulaminach wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych mają
zastosowanie ogólne przepisy prawa, które mają obowiązek stosować zarządcy i właściciele
budynków wielolokalowych.
W przypadku naruszeń przepisów prawa przez właścicieli i zarządców budynków
lokalowych właściwym organem do rozstrzygnięcia jest sąd powszechny.
Poniżej odniosę się do zadanych w drugiej części interpelacji pytań.
1. Ramy ustalania metody rozliczania kosztów ogrzewania znajdują się w ww.
rozporządzeniu z dnia 7 grudnia 2021 r. oraz w art. 45 ustawy – Prawo
energetyczne. Właściciele i zarządcy budynków lokalowych mają obowiązek
stosowania przepisów prawa w tym zakresie. Nie jest uzasadnione bardziej
szczegółowe określanie zasad rozliczania kosztów ogrzewania z uwagi na
różnorodność uwarunkowań – technicznych, organizacyjnych, itp. w budynkach
wielolokalowych – stąd właściciele mają pewną swobodę w konstruowaniu
szczegółowych zasad rozliczeń w regulaminie – tak aby najlepiej odpowiadały
specyfice danego budynku.
2. Zarządcy i właściciele budynków wielolokalowych muszą rozumieć zasady działania
podzielników kosztów ogrzewania i wprowadzane przez siebie regulaminy
rozliczeń. Decyzja o wyborze danej metody rozliczania kosztów ogrzewania, a także
związana z tym decyzja dotycząca instalacji urządzeń takich jak podzielniki kosztów
ogrzewania, nakładają na zarządy wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych obowiązek
zdobycia wiedzy i zrozumienia tego zagadnienia w zakresie pozwalającym na
sprawną komunikację z właścicielami lokali mieszkalnych i użytkowych będących
częścią wspólnoty/spółdzielni w zakresie rozliczeń kosztów ogrzewania i
pozwalających im na wypełnienie obowiązków informacyjnych wynikających z art.
45c ustawy – Prawo energetyczne.
3. Zgodnie z ww. rozporządzeniem z dnia 7 grudnia 2021 r. w przypadku niespełnienia
łącznie pięciu warunków, o których mowa w § 4 tego rozporządzenia, instalacji
podzielników ciepła nie realizuje się.
4. W przypadku budynków niespełniających warunków/kryteriów, o których mowa w
§ 4 instalacji podzielników ciepła nie realizuje się.
5. Nie, administratorzy budynków wielorodzinnych niespełniających warunków, o
których mowa w § 4 zgodnie z brzmieniem przedmiotowych przepisów, nie są
zobowiązani do instalacji urządzeń mierzących zużycie ciepła w poszczególnych
lokalach mieszkalnych.
6. W odniesieniu do budynków starszych, ze wspólną instalacją przesyłową (tzw.
„piony”) przepisy rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia
2021 r. realizuje się poprzez wykonanie analizy ekonomicznej opłacalności i
4 Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 2676 z późn. zm.)
-- 3 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 4 z 4
technicznej wykonalności instalacji podzielników kosztów ogrzewania.
W zależności od jej wyniku podejmuje się decyzję o instalowaniu podzielników
kosztów ogrzewania bądź odstąpienia od ich instalacji.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2025-09-30 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --