Interpelacja w sprawie absurdów systemu rejestracji pacjentów w ramach NFZ i pogłębiających się problemów z dostępem do świadczeń zdrowotnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12055
do ministra zdrowia
w sprawie absurdów systemu rejestracji pacjentów w ramach NFZ i pogłębiających się problemów z dostępem do świadczeń zdrowotnych
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 01-09-2025
W ostatnich dniach dotarła do mnie dramatyczna, a zarazem bardzo obrazowa relacja pacjentki – osoby niepełnosprawnej, która w brutalny sposób doświadczyła funkcjonowania polskiej służby zdrowia, a dokładnie jej cyfrowych i proceduralnych ograniczeń. Przedstawiony przykład nie jest jednostkowy, lecz systemowy, dlatego wymaga pilnej interwencji ustawodawczej i organizacyjnej.
Pani Izabela, osoba niepełnosprawna ruchowo i przewlekle chora, po przebytej operacji ortopedycznej została zmuszona do ponownego kontaktu z systemem ochrony zdrowia. Jej stan wymagał dalszej diagnostyki – nie leczenia operacyjnego, lecz specjalistycznej oceny innych dolegliwości ortopedycznych (chore kolano i dłoń). Lekarz rodzinny wypisał dwa osobne skierowania – każde na inną kończynę – oba do ortopedy. I tutaj zaczęły się problemy.
Okazuje się, że system rejestracji NFZ nie dopuszcza możliwości zapisania jednego pacjenta do tego samego specjalisty na jeden dzień na podstawie dwóch skierowań. Efektem tego był absurdalny fakt – ta sama osoba została zapisana do tego samego lekarza w tej samej poradni na dwa różne terminy, w odstępie miesiąca czasu. Oba terminy mają dotyczyć konsultacji różnych części ciała, ale realnie możliwe byłoby załatwienie tej sprawy podczas jednej, 15-minutowej wizyty.
Tego rodzaju ograniczenia są nie tylko przejawem biurokratycznej nieudolności, ale także przyczyną:
sztucznego wydłużania kolejek do specjalistów,
marnowania zasobów (czas lekarzy, czas pacjentów, koszty administracyjne),
braku efektywności diagnostycznej,
utrudnień dla osób niepełnosprawnych i starszych,
dodatkowego stresu dla chorych.
W obliczu trwającego kryzysu w ochronie zdrowia, a także nasilającego się chaosu organizacyjnego za rządów Donalda Tuska, niepokój budzi fakt, że systemy informatyczne NFZ – zamiast ułatwiać dostęp do opieki – generują kolejne absurdy.
W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada wiedzę na temat działania systemu rejestracji elektronicznej NFZ, który nie pozwala na zapisanie pacjenta do tego samego specjalisty w jednym dniu z dwoma różnymi skierowaniami?
Czy są prowadzone analizy dotyczące wpływu tego typu ograniczeń systemowych na wydłużanie kolejek do specjalistów?
Czy planowane są zmiany w systemie rejestracji NFZ, które umożliwią sprawniejsze i bardziej racjonalne zapisy pacjentów do specjalistów – w tym łączenie kilku świadczeń jednego typu w jednej wizycie?
W jaki sposób rząd Donalda Tuska zamierza poprawić funkcjonowanie systemu opieki zdrowotnej dla osób niepełnosprawnych, które ze względu na stan zdrowia są szczególnie narażone na skutki biurokratycznych barier?
Czy planowane są zmiany ustawowe lub organizacyjne w zakresie uprawnień lekarzy szpitalnych do wykonywania rozszerzonej diagnostyki podczas hospitalizacji, nawet jeśli dana choroba nie była pierwotnym wskazaniem do przyjęcia?
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10231 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.35.2025.EW
Warszawa, 24 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją Pana Dariusza Mateckiego, Posła na Sejm RP w sprawie absurdów
systemu rejestracji pacjentów w ramach NFZ i pogłębiających się problemów z dostępem
do świadczeń zdrowotnych (nr 12055), przesłaną przy piśmie Pana Krzysztofa Bosaka,
Wicemarszałka Sejmu RP z dnia 5 września 2025 r., uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
Odpowiadając na pytanie, czy Ministerstwo Zdrowia posiada wiedzę na temat działania
systemu rejestracji elektronicznej Narodowego Funduszu Zdrowia, który nie pozwala na
zapisanie pacjenta do tego samego specjalisty w jednym dniu z dwoma różnymi
skierowaniami, należy przede wszystkim wskazać, że obecnie proces rejestracji odbywa się
bezpośrednio u świadczeniodawcy, a nie w systemie rejestracji elektronicznej Narodowego
Funduszu Zdrowia. W związku z powyższym opisane działania nie są wymuszane przez
system rejestracji, ale są podejmowane bezpośrednio przez świadczeniodawców.
Należy podkreślić, że w przypadku gdy pacjent dostanie dwa skierowania do tego samego
specjalisty, świadczeniodawca powinien zapisać pacjenta na jeden termin u specjalisty, a
świadczenie powinno być udzielone kompleksowo. Narodowy Fundusz Zdrowia umożliwia
rozliczenie jednej porady udzielonej na podstawie dwóch skierowań, uwzględniającej
rozpoznania na obu skierowaniach1.
Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że lekarz podstawowej opieki
zdrowotnej co do zasady powinien wystawić dwa odrębne skierowania do tej samej poradni
w trakcie tej samej porady tylko w wyjątkowych sytuacjach tj. w przypadku gdy łącznie
występują dwa warunki: postawił dwa różne rozpoznania, które dodatkowo wymagają
odrębnego postępowania diagnostycznego lub leczniczego. Natomiast jeżeli pacjent
wymaga konsultacji u ortopedy, w związku z kilkoma dolegliwościami to powinno być
wystawione jedno skierowanie, a na jego podstawie udzielona jedna porada.
Brak szczegółowych informacji dotyczących indywidualnego przypadku opisanego w
interpelacji nie pozwala na ustalenie, ani przyczyn wystawienia dwóch skierowań przez
lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, ani odmowy przez świadczeniodawcę
wyznaczenia porad w jednym dniu. Przypadek ten powinien być zgłoszony przez
Ubezpieczoną właściwemu oddziałowi Narodowego Funduszu Zdrowia, co umożliwi
podjęcie działań wyjaśniających.
Warto także wskazać, że możliwe jest także wyznaczenie pacjentowi dwóch porad w tym
samym dniu w tej samej poradni, na podstawie różnych skierowań, jeżeli taka sytuacja jest
1 Z technicznego punktu widzenia, poradnia specjalistyczna powinna dokonać następującej sekwencji zdarzeń:
pobrać z P1 jedno skierowanie, zapisać do kolejki, zrealizować kompleksową poradę, zamknąć skierowanie.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
zasadna2. Wiąże się to dla świadczeniodawcy z niewielką niedogodnością, gdyż Narodowy
Fundusz Zdrowia stosuje weryfikację blokującą sprawozdawanie do rozliczenia przez
podmioty lecznicze kilku porad udzielonych jednemu pacjentowi w tym samym dniu, przez
tego samego świadczeniodawcę, w tym samym zakresie świadczeń. Zazwyczaj bowiem
takie przypadki są nieuzasadnione, gdyż są efektem pomyłki. Nie oznacza to jednak, że taka
sytuacja nie może wystąpić. W takim przypadku pracownicy Oddziałów Wojewódzkich
NFZ przeprowadzają powtórną weryfikację danego świadczenia biorąc pod uwagę
przekazane przez podmiot leczniczy wyjaśnienia i dokonują rozliczenia.
Odpowiadając na pytania czy planowane są zmiany, które umożliwią sprawniejsze i bardziej
racjonalne zapisy pacjentów do specjalistów należy wskazać, że w lipcu br. do Sejmu RP
wpłynął rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustawy (druk 1609), link:
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/druk.xsp?nr=1609. Celem projektu ustawy jest
wprowadzenie nowego, scentralizowanego systemu rejestracji na świadczenia opieki
zdrowotnej umożliwiającego ustalenie kolejności ich udzielania, zwanego „centralną
elektroniczną rejestracją”. W założeniu projektodawcy system ten ma pozwolić na
uproszczenie i przyspieszenie procesu rejestracji na świadczenia opieki zdrowotnej oraz
zapewnić świadczeniobiorcom łatwiejszy dostęp do informacji o dostępności terminów u
wszystkich świadczeniodawców. Realizacji przyjętych założeń będzie służyć wprowadzenie
elektronicznych rozwiązań centralnych, takich jak przede wszystkim scentralizowany
system zgłoszeń na świadczenia opieki zdrowotnej. Oczekiwanym efektem wejścia w życie
centralnej elektronicznej rejestracji jest zapewnienie świadczeniobiorcom możliwości
łatwego i szybkiego znalezienia wolnego terminu udzielenia świadczenia, zapisania się na
świadczenie opieki zdrowotnej, a także zmiany terminu jego udzielenia i jego odwołania
oraz zwiększanie dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej dla świadczeniobiorców
(przez publiczne udostępnienie wiarygodnej i na bieżąco aktualizowanej informacji o
wolnych terminach udzielenia świadczeń i efektywniejsze zarządzanie terminami wizyt.
Odpowiadając na pytanie dotyczące działań mających na celu poprawę funkcjonowania
systemu opieki zdrowotnej dla osób niepełnosprawnych, należy wskazać, że osoby
posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności korzystają z
preferencyjnego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej tj:
1) mają możliwość korzystania ze świadczeń zdrowotnych poza kolejnością – zarówno w
poradniach specjalistycznych, jak i w szpitalach oraz aptekach. Oznacza to, że świadczenia
te powinny być udzielane w dniu zgłoszenia, a jeżeli nie jest to możliwe – w innym terminie,
nie później niż w ciągu 7 dni roboczych, niezależnie od list oczekujących;
2) mają prawo do bezpłatnych wyrobów medycznych (np. sprzętu ortopedycznego,
środków pomocniczych i ortopedycznych) na podstawie zlecenia wystawionego przez
uprawnionego lekarza, finansowanych ze środków publicznych w ramach przepisów
odrębnych;
3) finansowanie świadczeń rehabilitacji leczniczej przez Narodowy Fundusz Zdrowia nie
podlega limitom, co pozwala na prowadzenie indywidualnie dostosowanej terapii,
odpowiadającej realnym potrzebom pacjenta.
Należy także zaznaczyć, że osoby z niepełnosprawnościami – niezależnie od przyznanych
uprawnień dodatkowych – mają pełne prawo do korzystania z opieki zdrowotnej
finansowanej ze środków publicznych na takich samych zasadach, jak pozostali
ubezpieczeni pacjenci, co jest zgodne z konstytucyjną zasadą równego traktowania.
Ponadto należy wskazać, że jednym z kluczowych zadań realizowanych przez Ministerstwo
Zdrowia w celu wzmocnienia ochrony prawa pacjenta w zakresie poprawy dostępu do
2 Np. w zakresie poradni kardiologicznej – porada kontrolna oraz kontrola kardiowertera
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
świadczeń zdrowotnych był projekt Dostępność Plus dla zdrowia, którego celem było
dostosowanie szpitali oraz placówek podstawowej opieki zdrowotnej do wymagań osób ze
szczególnymi potrzebami. W każdej placówce, która przystąpiła do projektu i zrealizowała
zakres rzeczowny grantu nastąpiła poprawa dostępności. Największe potrzeby związane
były z poprawą dostępności architektonicznej3. W zakresie dostępności cyfrowej
dostosowywano przede wszystkim strony internetowe do zgodności ze do standardem
WCAG 2.1. Istotna część zadań dotyczyła poprawy infrastruktury IT i infrastruktury
informacyjnej, tj. kioski multimedialne, automaty biletowe, wyświetlacze, moduły do
telemedycyny. W zakresie informacyjno-komunikacyjnym najważniejszym zadaniem z
punktu widzenia zapewnienia dostępności były szkolenia, np. z komunikacji z osobami ze
szczególnymi potrzebami, z zatrudniania osób z niepełnosprawnościami, z wdrażania
standardu dostępności. Podsumowując, projekt Dostępność Plus dla zdrowia w dużej
mierze zapewnił swobodny dostęp do dóbr, usług oraz możliwości udziału w życiu
społecznym i publicznym osób ze szczególnymi potrzebami.
Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia realizowany jest projekt „Dostępność Plus dla AOS”.
W ramach tego projektu zostaną udzielone granty placówkom ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej na projekty podnoszące dostępność tych placówek w obszarze
architektonicznym, cyfrowym oraz informacyjno-komunikacyjnym. Projekt zakłada
udzielenie wsparcia grantowego 387 placówkom udzielającym świadczeń z zakresu
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.
Odpowiadając na pytanie, czy planowane są zmiany ustawowe lub organizacyjne w zakresie
uprawnień lekarzy szpitalnych do wykonywania rozszerzonej diagnostyki podczas
hospitalizacji, nawet jeśli dana choroba nie była pierwotnym wskazaniem do przyjęcia,
należy podkreślić, że zmiany w tym zakresie nie są konieczne, gdyż już obecnie, zgodnie z
obowiązującymi przepisami świadczeniodawca ma zapewnić udzielanie świadczeń w
sposób kompleksowy obejmujący wykonanie niezbędnych badań, w tym badań
laboratoryjnych i diagnostyki obrazowej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
3 W tym zakresie placówki realizowały zadania związane z remontami strefy wejścia – remont schodów (właściwa
geometria stopni, antypoślizgowa nawierzchnia, balustrady, pochwyty, oznakowanie) pochylni, wymianą drzwi
wejściowych, zapewnieniem prawidłowego wiatrołapu. W istotny sposób poprawiona została komunikacja
pionowa dzięki montażom wind oraz podnośników pionowych. Przeprowadzane zostały remonty ciągów
komunikacyjnych (wymiana nawierzchni na antypoślizgową i kontrastową względem ścian), rejestracji i gabinetów.
Powstawały pokoje dla matki i dziecka, pomieszczenia z przewijakami dla dorosłych. W wielu placówkach została
dostosowana toaleta do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Istotnym elementem poprawy dostępności było
także właściwe oznakowanie placówek, wyposażenie w sprzęt do ewakuacji. Wyznaczane były też miejsca
parkingowe dla OzN w pobliżu wejścia głównego.
-- 3 of 3 --