Interpelacja w sprawie rezygnacji rządu z budowy jednostek wojskowych w Sobieszynie, Poniatowej i Janowie Lubelskim oraz osłabienia potencjału obronnego wschodniej Polski
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12051
do ministra obrony narodowej
w sprawie rezygnacji rządu z budowy jednostek wojskowych w Sobieszynie, Poniatowej i Janowie Lubelskim oraz osłabienia potencjału obronnego wschodniej Polski
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 01-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra z interpelacją w sprawie decyzji dotyczących rezygnacji z realizacji kluczowych inwestycji wojskowych na Lubelszczyźnie, w tym przede wszystkim w Sobieszynie, Poniatowej i Janowie Lubelskim.
Region ten, ze względu na swoje położenie geopolityczne, w bezpośrednim sąsiedztwie wojny na Ukrainie, pod presją działań Federacji Rosyjskiej i reżimu Łukaszenki, powinien być traktowany jako obszar priorytetowy w budowie systemu obrony narodowej. Tymczasem obecne decyzje rządu oznaczają faktyczne zaniechanie działań w zakresie wzmacniania wschodniej flanki NATO i pozostawienie mieszkańców Lubelszczyzny bez realnej ochrony.
1. Sobieszyn – dywizjon przeciwlotniczy
W październiku 2023 roku minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak ogłosił decyzję o utworzeniu dywizjonu przeciwlotniczego w Sobieszynie. Jednostka ta miała być elementem Tarczy Wschód i pełnić kluczową rolę w obronie przeciwlotniczej i przeciwrakietowej Lubelszczyzny.
Obecny rząd, po zmianie władzy, wycofał się jednak z tej decyzji. Zamiast jednostki bojowej – dywizjonu przeciwlotniczego, teren w Sobieszynie został przeznaczony jedynie na potrzeby lądowiska szkoleniowego Lotniczej Akademii Wojskowej w Dęblinie. To oznacza radykalne obniżenie ambicji i potencjału obronnego regionu.
W dobie, gdy Rosja atakuje Ukrainę przy użyciu rakiet manewrujących, pocisków balistycznych i dronów, takie decyzje są niezrozumiałe i niebezpieczne.
2. Poniatowa – 18. Brygada Zmotoryzowana
Zgodnie z wcześniejszym planem w Poniatowej miała powstać 18. Brygada Zmotoryzowana – jednostka zdolna do szybkiego reagowania i działań manewrowych.
Budowę brygady wstrzymano, powołując się na kwestie archeologiczne i konieczność upamiętnienia miejsca po obozie pracy z czasów okupacji niemieckiej. Takie sprawy bez wątpienia wymagają szacunku i rozważenia, ale państwo powinno być zdolne do znalezienia alternatywnego rozwiązania – innej lokalizacji, kompromisu między pamięcią historyczną a potrzebami bezpieczeństwa narodowego. Niestety obecny rząd nie zaproponował żadnej alternatywy, co w praktyce oznacza rezygnację z tej inwestycji.
3. Janów Lubelski – batalion logistyczny
W Janowie Lubelskim formalnie utworzono batalion logistyczny w ramach 4. Brygady Logistycznej. Był to ważny element systemu obronnego, logistyka jest fundamentem funkcjonowania każdej armii.
Jednak rozwój batalionu został zamrożony do czasu opracowania nowego dokumentu strategicznego. W praktyce oznacza to odsunięcie inwestycji na nieokreślony termin i brak gwarancji, że jednostka w ogóle zostanie rozwinięta w zaplanowanym kształcie.
4. Realne zagrożenia – incydenty dronowe
Niedawny upadek rosyjskiego drona w powiecie łukowskim jednoznacznie potwierdza, że zagrożenia są realne i coraz bliższe. Dron spadł na pole uprawne, tym razem obyło się bez tragedii. Ale co, jeśli następnym razem celem będzie szkoła, szpital czy zakład pracy?
Decyzja o rezygnacji z dywizjonu przeciwlotniczego w Sobieszynie oznacza, że państwo polskie nie ma na tym obszarze skutecznych zdolności obronnych. W praktyce reakcją na incydenty staje się dopiero interwencja wojska i Policji po fakcie, a nie obrona przed atakiem.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Dlaczego rząd zrezygnował z utworzenia dywizjonu przeciwlotniczego w Sobieszynie, mimo wcześniejszych decyzji i strategicznego znaczenia tej inwestycji?
Czy rząd planuje powrócić do koncepcji budowy tej jednostki w najbliższej przyszłości?
Jakie alternatywne działania podejmuje MON, aby zabezpieczyć Lubelszczyznę przed zagrożeniami z powietrza, w szczególności w kontekście nasilających się ataków dronowych i rakietowych Federacji Rosyjskiej?
Czy i kiedy rząd zamierza wznowić budowę 18. Brygady Zmotoryzowanej w Poniatowej, bądź wskazać dla niej inną lokalizację?
Jakie są konkretne plany wobec batalionu logistycznego w Janowie Lubelskim, czy zostanie on rozwinięty w zapowiadanym kształcie?
Jak obecny rząd definiuje rolę i znaczenie Lubelszczyzny w kontekście obrony wschodniej granicy RP i całej flanki NATO?
Czy w świetle incydentów dronowych rząd rozważa przyspieszenie inwestycji w infrastrukturę obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej na wschodzie kraju?
Z poważaniem Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4978 znakówAl. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.708.2025/In-299-25/SW
Warszawa, 26.09.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 12051 Pani Poseł Magdaleny Filipek-Sobczak w sprawie rezygnacji rządu z
budowy jednostek wojskowych w Sobieszynie, Poniatowej i Janowie Lubelskim oraz osłabienia
potencjału obronnego wschodniej Polski
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 12051 Pani Poseł
Magdaleny Filipek-Sobczak w sprawie rezygnacji rządu z budowy jednostek wojskowych
w Sobieszynie, Poniatowej i Janowie Lubelskim oraz osłabienia potencjału obronnego wschodniej Polski,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Lubelszczyzna stanowi jeden z kluczowych obszarów mających znaczenie dla obrony wschodniej granicy
Rzeczypospolitej Polskiej (będącej wschodnią flanką NATO). Znajduje to odzwierciedlenie w procesie
programowania rozwoju Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP) oraz działaniach Wojska
Polskiego (WP) i wojsk sojuszniczo-koalicyjnych. Rejon ten stanowi zaplecze szkoleniowe, operacyjne i
logistyczne. Jest miejscem stacjonowania wielu ważnych związków taktycznych i oddziałów WP. W
odpowiedzi na aktualne i przewidywane zagrożenia, a także wyzwania w środowisku bezpieczeństwa SZ
RP rejon ten rozwija się w kierunku zwiększenia potencjału ilościowo-jakościowego, w tym doposażenia
w nowoczesny sprzęt wojskowy istniejących jednostek, oddziałów i związków taktycznych oraz
formowania nowych związków taktycznych. Między innymi w Wojskach Obrony Terytorialnej (WOT) jest
formowany Komponent Obrony Pogranicza (KOP), obejmujący w swojej strukturze 19. Nadbużańską
Brygadę OT z zadaniem ochrony wschodniej granicy Polski.
Ministerstwo Obrony Narodowej nie zrezygnowało z utworzenia dywizjonu przeciwlotniczego, o którym
mowa w interpelacji. Planowany do dyslokacji w Sobieszynie dywizjon przeciwlotniczy 18. Brygady
Zmotoryzowanej (18. BZ) zostanie sformowany w Kompleksie Wojskowym nr 8715 w m. Lublin.
Struktura 18. BZ nie została zmieniona, a jedynie dokonano zmiany miejsca dyslokacji dywizjonu (z uwagi
na aspekty operacyjne i ekonomiczne). Przyśpieszy to formowanie wspomnianego dywizjonu, ponieważ
nieruchomość znajduje się w zarządzie MON. Zmiana dyslokacji dywizjonu przeciwlotniczego do m.
Lublin nie zmniejszy zdolności Sił Zbrojnych RP w rejonu Lubelszczyzny w zakresie ochrony przed
zagrożeniami z powietrza, w szczególności w kontekście nasilających się ataków dronowych i
rakietowych Federacji Rosyjskiej.
Jednocześnie nadmieniam, że nieruchomość w Sobieszynie będzie pozyskiwana na potrzeby Lotniczej
Akademii Wojskowej (LAW), która - ze względu na zwiększanie limitów naboru na studia wojskowe oraz
wzrost liczby startów i lądowań statków powietrznych - planuje uruchomienie dodatkowego lądowiska
samolotowego na potrzeby Akademickiego Centrum Szkolenia Lotniczego LAW, z możliwością
operowania lotnictwa wojskowego.
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
W kontekście rejonu planowanego rozmieszczenia pododdziałów 18. Brygady Zmechanizowanej należy
wskazać na problemy związane z odkryciem wykopalisk archeologicznych w planowanym rejonie
rozmieszczenia, tj. dawnego niemiecko-hitlerowskiego obozu pracy przymusowej, funkcjonującego w
latach 1940-1943. Po analizie ustalono, że najkorzystniejszym rozwiązaniem będzie pozyskanie
nieruchomości zabudowanej w m. Poniatowa i rezygnacja z budowy infrastruktury tymczasowej.
Natomiast, jeśli chodzi o formowanie batalionu logistycznego wchodzącego w skład 4. Brygady
Logistycznej w m. Janów Lubelski informuję, że w związku ze zmianą uwarunkowań operacyjnych zostało
ono przesunięte w czasie i obecnie nie ma podstaw do podejmowania czynności w zakresie pozyskania
gruntów.
W przypadku inwestycji w infrastrukturę obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej na wschodzie kraju
w świetle incydentów dronowych, należy zaznaczyć, że w realizacji przyjętych priorytetów rozwoju SZ
RP na kolejne 15 lat, w ramach wzrostu zdolności operacyjnych sił zbrojnych na korzyść zwiększenia
odporności kraju, zakłada się zwiększenie potencjału jednostek wojsk rakietowych i artylerii oraz obrony
przeciwlotniczej związków taktycznych rozlokowanych na wschodzie oraz północnym wschodzie Polski.
Powyższe jest realizowane przede wszystkim poprzez wprowadzanie na wyposażenie nowoczesnego
sprzętu wojskowego. Ponadto, w zakresie WOT, w tym pododdziałów KOP, tj. wyspecjalizowanych
jednostek Wojska Polskiego przeznaczonych do zabezpieczenia wschodniej i północno-wschodniej
granicy kraju, realizuje się zwiększenie ich potencjału ogniowego poprzez nasycenie nowoczesnymi
środkami obrony przeciwlotniczej.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --