Interpelacja nr 12043
Interpelacja w sprawie procedury stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie procedury stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku
Interpelacja nr 12043
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie procedury stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 01-09-2025
Szanowna Pani Minister,
ustawą z dnia 13 kwietnia 2007 r. wprowadzone zostały przepisy dotyczące zapobiegania szkodom w środowisku oraz ich naprawy. W art. 2 tej ustawy prawodawca bardzo precyzyjnie określił, w jakich okolicznościach możliwe jest zastosowanie przepisów dotyczących zagrożenia bądź wystąpienia szkody w środowisku. W wariancie podstawowym możliwość zastosowania procedury szkodowej istnieje jedynie wówczas, gdy działalność podmiotu korzystającego ze środowiska jest działalnością określoną w katalogu działalności stwarzających ryzyko szkody w środowisku. Katalog, do którego odnosi się podstawowy wariant procedury szkodowej, jest katalogiem zamkniętym, mieszczącym się w art. 3 wspomnianej ustawy. Wyjątkiem od przyjętej zasady stosowania przepisów ustawy szkodowej do przedsięwzięć określonych w art. 3 tej ustawy jest możliwość ich zastosowania w przypadku, gdy szkoda dotyczy gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiła z winy podmiotu korzystającego ze środowiska.
W obliczu sytuacji zagrażających środowisku wyrządzanych przez działalność nieujętą w katalogu ustawowym brak jest możliwości zastosowania procedury określonej w ustawie o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Taka sytuacja miała miejsce w 2021 r. w miejscowości Zakęcie, w gminie Otyń, gdzie doszło do rozlania się substancji ropopochodnych zgromadzonych w podziemnym składowisku odpadów. Regionalny dyrektor ochrony środowiska w Gorzowie Wielkopolskim wszczął wtedy postępowanie w przedmiocie określonym w ustawie szkodowej, jednak postępowanie to zmuszony był umorzyć ze względu na niewypełnienie przez podmiot prowadzący działalność przesłanek bycia podmiotem prowadzącym działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku. Przypadek ten jasno uwidacznia, że obowiązująca obecnie regulacja nie zapewnia możliwości skutecznej reakcji na zaistniałe zagrożenie dla środowiska. W aktualnym porządku prawnym przeszkodą do zastosowania ustawy szkodowej w wielu sytuacjach, w których szkoda realnie występuje, jest zamknięty katalog działalności mogących taką szkodę wywołać.
Wobec powyższego zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega problem w sytuacji, gdy konieczne zdaje się stwierdzenie szkody w środowisku, lecz obowiązujące przepisy uniemożliwiają zastosowanie tej procedury, bowiem podmiot korzystający ze środowiska, który szkodę spowodował, nie prowadzi działalności, która mieści się w katalogu działalności stwarzających ryzyko szkody w środowisku?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wprowadzenie do ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie rozwiązań pozwalających na zastosowanie procedury szkodowej w przypadkach, w których podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi działalności określonej w katalogu zawartym w art. 3 ustawy, a szkoda faktycznie wystąpiła?
Jeśli tak, w jakim terminie można się spodziewać podjęcia prac legislacyjnych w tym zakresie?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 12043
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie procedury stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 01-09-2025
Szanowna Pani Minister,
ustawą z dnia 13 kwietnia 2007 r. wprowadzone zostały przepisy dotyczące zapobiegania szkodom w środowisku oraz ich naprawy. W art. 2 tej ustawy prawodawca bardzo precyzyjnie określił, w jakich okolicznościach możliwe jest zastosowanie przepisów dotyczących zagrożenia bądź wystąpienia szkody w środowisku. W wariancie podstawowym możliwość zastosowania procedury szkodowej istnieje jedynie wówczas, gdy działalność podmiotu korzystającego ze środowiska jest działalnością określoną w katalogu działalności stwarzających ryzyko szkody w środowisku. Katalog, do którego odnosi się podstawowy wariant procedury szkodowej, jest katalogiem zamkniętym, mieszczącym się w art. 3 wspomnianej ustawy. Wyjątkiem od przyjętej zasady stosowania przepisów ustawy szkodowej do przedsięwzięć określonych w art. 3 tej ustawy jest możliwość ich zastosowania w przypadku, gdy szkoda dotyczy gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiła z winy podmiotu korzystającego ze środowiska.
W obliczu sytuacji zagrażających środowisku wyrządzanych przez działalność nieujętą w katalogu ustawowym brak jest możliwości zastosowania procedury określonej w ustawie o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Taka sytuacja miała miejsce w 2021 r. w miejscowości Zakęcie, w gminie Otyń, gdzie doszło do rozlania się substancji ropopochodnych zgromadzonych w podziemnym składowisku odpadów. Regionalny dyrektor ochrony środowiska w Gorzowie Wielkopolskim wszczął wtedy postępowanie w przedmiocie określonym w ustawie szkodowej, jednak postępowanie to zmuszony był umorzyć ze względu na niewypełnienie przez podmiot prowadzący działalność przesłanek bycia podmiotem prowadzącym działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku. Przypadek ten jasno uwidacznia, że obowiązująca obecnie regulacja nie zapewnia możliwości skutecznej reakcji na zaistniałe zagrożenie dla środowiska. W aktualnym porządku prawnym przeszkodą do zastosowania ustawy szkodowej w wielu sytuacjach, w których szkoda realnie występuje, jest zamknięty katalog działalności mogących taką szkodę wywołać.
Wobec powyższego zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega problem w sytuacji, gdy konieczne zdaje się stwierdzenie szkody w środowisku, lecz obowiązujące przepisy uniemożliwiają zastosowanie tej procedury, bowiem podmiot korzystający ze środowiska, który szkodę spowodował, nie prowadzi działalności, która mieści się w katalogu działalności stwarzających ryzyko szkody w środowisku?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wprowadzenie do ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie rozwiązań pozwalających na zastosowanie procedury szkodowej w przypadkach, w których podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi działalności określonej w katalogu zawartym w art. 3 ustawy, a szkoda faktycznie wystąpiła?
Jeśli tak, w jakim terminie można się spodziewać podjęcia prac legislacyjnych w tym zakresie?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5722 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.74.2025.WM
3971889.16008173.12896749
Warszawa, 19-09-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic (K10INT11423)
Temat: procedury stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub
szkody w środowisku
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12043 w sprawie procedury stwierdzenia
bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku Poseł Anity
Kucharskiej-Dziedzic, przekazuję odpowiedź w zakresie swoich kompetencji.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega problem w sytuacji, gdy konieczne
zdaje się stwierdzenie szkody w środowisku, lecz obowiązujące przepisy uniemożliwiają
zastosowanie tej procedury, bowiem podmiot korzystający ze środowiska, który szkodę
spowodował, nie prowadzi działalności, która mieści się w katalogu działalności
stwarzających ryzyko szkody w środowisku?
Należy podkreślić, że ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom
w środowisku i ich naprawie1, dalej jako: „ustawa szkodowa” stanowi jedynie wzbogacenie
instrumentarium odpowiedzialności administracyjnej, ale tylko w odniesieniu do sytuacji,
gdy zostały spełnione przesłanki przewidziane w tej ustawie (W. Radecki, Komentarz do
ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, Wyd. Difin, Warszawa 2007).
Wobec czego ustawa szkodowa nie zastępuje innych przepisów szczegółowych
regulujących zagadnienia z szeroko rozumianej ochrony środowiska. Właściwe organy nadal
dysponują stosownymi instrumentami prawnymi dotyczącymi naruszenia przepisów z
tego zakresu. Przykładem takich instrumentów jest np. art. 362 ust. 1 ustawy z dnia 27
kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska2, dalej jako: „Poś”, który stanowi, iż jeżeli
podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony
środowiska (starosta) może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek:
1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia;
1 Dz. U. z 2020 r. poz. 2187, ze zm.
2 Dz.U. z 2025 r. poz. 647, ze zm.
-- 1 of 3 --
2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego.
Ponadto, w przytoczonym w interpelacji przypadku, który był przedmiotem postępowania
drugoinstancyjnego przed Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, jednym
z powodów nieuznania, iż doszło do szkody w środowisku lub bezpośredniego zagrożenia
szkodą w środowisku, był fakt, że odpadów nie składowano na powierzchni ziemi.
Z dokumentacji zebranej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gorzowie
Wielkopolskim wynikało, że odpady składowane zostały w górotworze Podziemnego
Składowiska Odpadów „Otyń” – zlokalizowanym w wyeksploatowanym złożu ropy
naftowej i gazu ziemnego, tak więc w przedmiotowej sprawie jedna z przesłanek
determinująca możliwość stwierdzenia wystąpienia szkody w środowisku lub bezpośrednie
nią zagrożenie w powierzchni ziemi nie zachodziło.
Zgodnie z opinią Ministerstwa Środowiska z dnia 08 sierpnia 2019 r., znak:
DGO.V.050.4.2019.JK, jeżeli dany obiekt jest działającą lub zamkniętą instalacją –
składowiskiem odpadów lub obiektem unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, nie
będzie on uznany za powierzchnię ziemi. Zdaniem Ministra Środowiska wyrażonym w ww.
piśmie skierowanym do Marszałka Sejmu RP „Traktowanie tych obiektów
[składowisk odpadów] jako powierzchni ziemi prowadziłoby do konieczności „remediacji”
składowanych tam odpadów. Analiza całokształtu przepisów dotyczących składowisk
odpadów wskazuje, że w przypadku tych instalacji ustawa o odpadach stanowi lex specialis
w stosunku do ustawy szkodowej czy ustawy Poś. W ustawie o odpadach przewidziano
bowiem zakres koniecznych do podjęcia działań w przypadku, gdy składowisko negatywnie
oddziałuje na środowisko. Temu zresztą celowi służy prowadzenie monitoringu składowisk
w różnych fazach jego eksploatacji”.
Istotnym jest, że ustawa szkodowa nie reguluje przepisów z zakresu gospodarowania
odpadami. Ustawą regulującą sposób gospodarowania odpadami jest ustawa z dnia
14 grudnia 2012 r. o odpadach3.
2. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wprowadzenie do ustawy z dnia
13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie rozwiązań
pozwalających na zastosowanie procedury szkodowej w przypadkach, w których podmiot
korzystający ze środowiska nie prowadzi działalności określonej w katalogu zawartym
w art. 3 ustawy, a szkoda faktycznie wystąpiła?
MKiŚ nie widzi potrzeby wprowadzenia do ustawy szkodowej rozwiązań pozwalających na
zastosowanie procedury szkodowej w przypadkach (dotyczących zanieczyszczenia
powierzchni ziemi lub szkody w wodach), w których podmiot korzystający ze środowiska
nie prowadzi działalności określonej w katalogu zawartym w art. 3 ustawy szkodowej,
z uwagi, iż ustawa szkodowa nie zastępuje innych przepisów szczegółowych regulujących
zagadnienia ochrony środowiska, a w przypadku braku możliwości zastosowania ustawy
szkodowej, jak wskazano już w odpowiedzi na pytanie nr 1, właściwe organy nadal
dysponują stosownymi instrumentami prawnymi dotyczącymi naruszenia przepisów
z zakresu ochrony środowiska tj. Poś i ustawa o odpadach.
3. Jeśli tak, w jakim terminie można się spodziewać podjęcia prac legislacyjnych w tym
zakresie?
Nie dotyczy, z uwagi na brak planowanych zmian w ww. zakresie.
3 Dz. U. 2023 r. poz. 1587, ze zm.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.74.2025.WM
3971889.16008173.12896749
Warszawa, 19-09-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic (K10INT11423)
Temat: procedury stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub
szkody w środowisku
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12043 w sprawie procedury stwierdzenia
bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku Poseł Anity
Kucharskiej-Dziedzic, przekazuję odpowiedź w zakresie swoich kompetencji.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega problem w sytuacji, gdy konieczne
zdaje się stwierdzenie szkody w środowisku, lecz obowiązujące przepisy uniemożliwiają
zastosowanie tej procedury, bowiem podmiot korzystający ze środowiska, który szkodę
spowodował, nie prowadzi działalności, która mieści się w katalogu działalności
stwarzających ryzyko szkody w środowisku?
Należy podkreślić, że ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom
w środowisku i ich naprawie1, dalej jako: „ustawa szkodowa” stanowi jedynie wzbogacenie
instrumentarium odpowiedzialności administracyjnej, ale tylko w odniesieniu do sytuacji,
gdy zostały spełnione przesłanki przewidziane w tej ustawie (W. Radecki, Komentarz do
ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, Wyd. Difin, Warszawa 2007).
Wobec czego ustawa szkodowa nie zastępuje innych przepisów szczegółowych
regulujących zagadnienia z szeroko rozumianej ochrony środowiska. Właściwe organy nadal
dysponują stosownymi instrumentami prawnymi dotyczącymi naruszenia przepisów z
tego zakresu. Przykładem takich instrumentów jest np. art. 362 ust. 1 ustawy z dnia 27
kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska2, dalej jako: „Poś”, który stanowi, iż jeżeli
podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony
środowiska (starosta) może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek:
1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia;
1 Dz. U. z 2020 r. poz. 2187, ze zm.
2 Dz.U. z 2025 r. poz. 647, ze zm.
-- 1 of 3 --
2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego.
Ponadto, w przytoczonym w interpelacji przypadku, który był przedmiotem postępowania
drugoinstancyjnego przed Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, jednym
z powodów nieuznania, iż doszło do szkody w środowisku lub bezpośredniego zagrożenia
szkodą w środowisku, był fakt, że odpadów nie składowano na powierzchni ziemi.
Z dokumentacji zebranej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gorzowie
Wielkopolskim wynikało, że odpady składowane zostały w górotworze Podziemnego
Składowiska Odpadów „Otyń” – zlokalizowanym w wyeksploatowanym złożu ropy
naftowej i gazu ziemnego, tak więc w przedmiotowej sprawie jedna z przesłanek
determinująca możliwość stwierdzenia wystąpienia szkody w środowisku lub bezpośrednie
nią zagrożenie w powierzchni ziemi nie zachodziło.
Zgodnie z opinią Ministerstwa Środowiska z dnia 08 sierpnia 2019 r., znak:
DGO.V.050.4.2019.JK, jeżeli dany obiekt jest działającą lub zamkniętą instalacją –
składowiskiem odpadów lub obiektem unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, nie
będzie on uznany za powierzchnię ziemi. Zdaniem Ministra Środowiska wyrażonym w ww.
piśmie skierowanym do Marszałka Sejmu RP „Traktowanie tych obiektów
[składowisk odpadów] jako powierzchni ziemi prowadziłoby do konieczności „remediacji”
składowanych tam odpadów. Analiza całokształtu przepisów dotyczących składowisk
odpadów wskazuje, że w przypadku tych instalacji ustawa o odpadach stanowi lex specialis
w stosunku do ustawy szkodowej czy ustawy Poś. W ustawie o odpadach przewidziano
bowiem zakres koniecznych do podjęcia działań w przypadku, gdy składowisko negatywnie
oddziałuje na środowisko. Temu zresztą celowi służy prowadzenie monitoringu składowisk
w różnych fazach jego eksploatacji”.
Istotnym jest, że ustawa szkodowa nie reguluje przepisów z zakresu gospodarowania
odpadami. Ustawą regulującą sposób gospodarowania odpadami jest ustawa z dnia
14 grudnia 2012 r. o odpadach3.
2. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wprowadzenie do ustawy z dnia
13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie rozwiązań
pozwalających na zastosowanie procedury szkodowej w przypadkach, w których podmiot
korzystający ze środowiska nie prowadzi działalności określonej w katalogu zawartym
w art. 3 ustawy, a szkoda faktycznie wystąpiła?
MKiŚ nie widzi potrzeby wprowadzenia do ustawy szkodowej rozwiązań pozwalających na
zastosowanie procedury szkodowej w przypadkach (dotyczących zanieczyszczenia
powierzchni ziemi lub szkody w wodach), w których podmiot korzystający ze środowiska
nie prowadzi działalności określonej w katalogu zawartym w art. 3 ustawy szkodowej,
z uwagi, iż ustawa szkodowa nie zastępuje innych przepisów szczegółowych regulujących
zagadnienia ochrony środowiska, a w przypadku braku możliwości zastosowania ustawy
szkodowej, jak wskazano już w odpowiedzi na pytanie nr 1, właściwe organy nadal
dysponują stosownymi instrumentami prawnymi dotyczącymi naruszenia przepisów
z zakresu ochrony środowiska tj. Poś i ustawa o odpadach.
3. Jeśli tak, w jakim terminie można się spodziewać podjęcia prac legislacyjnych w tym
zakresie?
Nie dotyczy, z uwagi na brak planowanych zmian w ww. zakresie.
3 Dz. U. 2023 r. poz. 1587, ze zm.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --