Wojciech Balczun
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.363.2025
IK: 1158483
Warszawa, 13 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT11974, Pana Jerzego Meysztowicza
Posła na Sejm RP z dnia 9 września 2025 r., w sprawie nieprawidłowości w wypłacaniu
środków pomocowych przez Polski Fundusz Rozwoju S.A. w ramach Tarczy Finansowej 1.0
i 2.0.
Na wstępie, uprzejmie informuję, że koordynację i monitorowanie realizacji programu,
przeznaczonego dla przedsiębiorców dotkniętych skutkami COVID-19, Rada Ministrów
powierzyła ministrowi właściwemu do spraw gospodarki (obecnie Minister Finansów
i Gospodarki) w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych.
Uprawnienia do podejmowania decyzji w sprawach dotyczących tarczy finansowej wynikają
z umowy z dnia 27 kwietnia 2020 r. o warunkach i trybie przekazania środków na realizację
programów rządowych, zawartej pomiędzy spółką Polski Fundusz Rozwoju S.A. z siedzibą
w Warszawie (dalej: PFR S.A., Spółka) a Skarbem Państwa reprezentowanym przez
ówczesnego Ministra Rozwoju.
Zgodnie z oświadczeniem Spółki, od uruchomienia Programów PFR S.A. na bieżąco realizuje
swój obowiązek sprawozdawczy wynikający z umowy z dnia 27 kwietnia 2020 r.
o warunkach i trybie przekazania środków na realizację programów rządowych, tj. po
zakończeniu każdego kwartału sprawozdawczego przekazuje ministrowi właściwemu ds.
gospodarki sprawozdania dotyczące Programów, w tym na temat prowadzonych
postępowań sądowych. Minister właściwy ds. gospodarki nie zgłosił żadnych zastrzeżeń lub
wątpliwości w odniesieniu do postanowień regulaminów – ani po ich otrzymaniu przed
uruchomieniem Programów, ani w toku realizacji Programów. PFR S.A. nie otrzymał
również jakichkolwiek uwag lub zastrzeżeń ze strony Rady Ministrów w zakresie realizacji
Programów.
Niemniej jednak, z uwagi na charakter sprawy oraz fakt, że Minister Aktywów Państwowych
wykonuje prawa z akcji w spółce Polski Fundusz Rozwoju S.A., poniżej przedstawiam
wyjaśnienia PFR S.A. a także uzyskane przez Ministerstwo Aktywów Państwowych
stanowisko Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz
Koordynatora ds. Służb Specjalnych w przedmiotowej sprawie.
Należy zaznaczyć, że skala programów tarczy finansowej była ogromna, bo dotyczyła ponad
350 tys. przedsiębiorców. Wątpliwości w zakresie rozliczenia wsparcia dotyczą zaledwie
ok. 2% przypadków.
Realizację zadań przez PFR S.A. w ramach rządowych programów udzielania
przedsiębiorcom wsparcia finansowego reguluje ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie

-- 1 of 9 --

instytucji rozwoju1 (dalej: Ustawa o SIR). Działając na podstawie art. 21a Ustawy o SIR, Rada
Ministrów podjęła uchwały:
 nr 50/2020 z dnia 27 kwietnia 2020 r. w sprawie programu rządowego „Tarcza
finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm”,
 nr 2/2021 z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie programu rządowego „Tarcza
finansowa 2.0 Polskiego Funduszu Rozwoju dla mikro, małych i średnich firm”,
na mocy których przyjęte zostały rządowe programy przeznaczone dla przedsiębiorców
dotkniętych skutkami COVID-19:
 „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm” (dalej:
„Tarcza 1.0”),
 „Tarcza Finansowa 2.0 Polskiego Funduszu Rozwoju dla Mikro, Małych i Średnich
Firm” (dalej: „Tarcza 2.0”)
łącznie „Programy”.
Dokumenty Tarczy 1.0 i Tarczy 2.0 określały warunki formalne udzielenia wsparcia
(stanowiącego formę pomocy publicznej) przedsiębiorcom, które następnie zostały przez
PFR S.A. inkorporowane do regulaminów poszczególnych Programów oraz do treści umów
subwencji z beneficjentami. Warunki udzielenia przedsiębiorcom wsparcia w ramach
Programów zatwierdzone zostały decyzjami Komisji Europejskiej.
PFR S.A., działając – odpowiednio – na podstawie dokumentu Tarczy 1.0 i dokumentu
Tarczy 2.0, przyjął regulaminy ubiegania się o udział w programach rządowych:
 Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa
Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm” (dalej: „Regulamin 1.0”),
 Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa 2.0
Polskiego Funduszu Rozwoju dla mikro, małych i średnich firm” (dalej: „Regulamin
2.0”),
łącznie: „Regulaminy Programów”.
Regulaminy Programów inkorporowały warunki programowe określone w dokumentach
Programów i Decyzjach Komisji Europejskiej.
Wypłacane subwencje finansowe co do zasady miały charakter zwrotny. Dopiero
w przypadku spełnienia określonych przesłanek, PFR S.A. mógł podjąć decyzję o umorzeniu
zobowiązania. Tym samym beneficjenci Programów, mieli świadomość charakteru
otrzymanej subwencji finansowej i powinni byli liczyć się z możliwością, że będzie musiała
zostać zwrócona.
Na potrzeby realizacji Programów, PFR S.A. powziął działania mające na celu weryfikację
oświadczeń składanych przez wnioskodawców, w szczególności współpracę z Centralnym
Biurem Antykorupcyjnym („CBA”) oraz Ministerstwem Finansów – Krajową Administracją
Skarbową („MF/KAS”), odmawiając udzielenia subwencji finansowej lub umorzenia
subwencji finansowej przedsiębiorcom, co do których ww. podmioty przedstawiły
negatywne rekomendacje z uwagi na zwiększone ryzyko nadużyć. Ponadto, w proces
weryfikacji wniosków w ramach Tarczy 1.0 oraz Tarczy 2.0 zaangażowane były również
takie instytucje jak Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. („KIR”) oraz Zakład Ubezpieczeń
Społecznych („ZUS”).
W dniu 8 maja 2020 r. w CBA powołany został zespół, którego zadania przewidują m.in.
osłonę procesu dystrybucji wsparcia finansowego obejmującą weryfikację osób
i podmiotów uczestniczących w realizacji programów PFR S.A. Objęcie PFR S.A. osłoną
antykorupcyjną miało na celu ochronę przed wyłudzeniami a tym samym dbałość o interes
fiskalny PFR S.A. i Skarbu Państwa. Spółka podkreśla, że mechanizmy ochronne wdrożone
w ramach tarczy antykorupcyjnej obejmowały również pracowników i współpracowników
PFR S.A. uczestniczących w dystrybuowaniu wsparcia na rzecz beneficjentów Programów.
PFR S.A. nie jest służbą specjalną ani jakimkolwiek organem uprawnionym do
1 Zgodnie z jej art. 11 ust. 2 pkt 6 do ustawowych zadań PFR S.A. należy m.in. podejmowanie działań służących zapobieganiu lub łagodzeniu
skutków sytuacji kryzysowych w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2023 r. poz.
122), w tym skutków rozprzestrzeniania się COVID-19, w szczególności poprzez (i) udzielanie wsparcia finansowego przedsiębiorcom i innym
podmiotom dotkniętym tymi sytuacjami, w tym bezzwrotnego lub w formie gwarancji lub poręczeń, (ii) naprawienie lub pokrycie, w całości
lub w części, szkód lub strat spowodowanych tymi sytuacjami – z wykorzystaniem środków własnych PFR S.A. lub środków z innych źródeł.

-- 2 of 9 --

podejmowania działań śledczych i tym samym nie dokonuje samodzielnej weryfikacji
bazując na wiedzy, doświadczeniu i opiniach takich służb. Weryfikację podmiotów pod
kątem zagrożenia nadużyciami powierzono organom wysoce wyspecjalizowanym,
posiadającym wszelką niezbędną wiedzę, środki, doświadczenie oraz uprawnienia
pozwalające na profesjonalną ocenę ryzyk. PFR S.A. był zobligowany do objęcia Programów
tarczą antykorupcyjną na podstawie zawartej ze Skarbem Państwa umowy o warunkach
i trybie przekazania środków na realizację programów rządowych z dnia 27 kwietnia 2020 r.
PFR polega w całości na ustaleniach dokonywanych w ramach czynności prowadzonych
przez kompetentne, wyspecjalizowane w tym zakresie organy.
Działania podjęte w ramach współpracy z Centralnym Biurem Antykorupcyjnym
jednocześnie wpisują się w ciążący na państwach członkowskich obowiązek
przeciwdziałania nadużyciom finansowym wynikający z art. 325 TFUE, który stanowi,
że: „Unia i Państwa Członkowskie zwalczają nadużycia finansowe i wszelkie inne działania
nielegalne naruszające interesy finansowe Unii za pomocą środków podejmowanych
zgodnie z niniejszym artykułem, które mają skutek odstraszający i zapewniają skuteczną
ochronę w Państwach Członkowskich oraz we wszystkich instytucjach, organach
i jednostkach organizacyjnych Unii.” Przepis art. 325 TFUE powinien znajdować
odzwierciedlenie we wszelkich aspektach działania państw członkowskich Unii
Europejskiej. Tak stało się również w warunkach Programów Tarczy Finansowej.
Zgodnie ze stanowiskiem Koordynatora Służb Specjalnych, Pana Tomasza Siemoniaka
z dnia 8 kwietnia 2025 r. działania podejmowane przez CBA, w szczególności w kontekście
ich celów ujętych w Wytycznych Prezesa Rady Ministrów w sprawie funkcjonowania osłony
antykorupcyjnej, w rzeczywistości przynosiły korzyści przedsiębiorcom i chroniły ich prawa.
Ograniczenie dostępu do środków publicznych podmiotom charakteryzującym się wysokim
ryzykiem nadużyć stanowi działanie na rzecz i w ochronie tych przedsiębiorców, którzy
uzyskali wsparcie zgodnie z obowiązującymi regulacjami. Przyczyniło się to do zapewnienia
równości warunków rynkowych, eliminując potencjalną przewagę firm pozyskujących
pomoc w sposób nieuprawniony. Tym samym uczciwi przedsiębiorcy mogą skutecznie
konkurować na rynku bez obawy o nierówności wynikające z nieprawidłowej dystrybucji
środków publicznych. Wykluczenie podmiotów o wysokim ryzyku nadużyć przyczyniło
się również do zwiększenia efektywności programów pomocowych. Ograniczenie dostępu
do funduszy publicznych podmiotom potencjalnie nierzetelnym pozwoliło także
na kierowanie wsparcia do przedsiębiorców spełniających kryteria kwalifikacyjne
i prowadzących działalność w sposób transparentny. W rezultacie programy Tarcza
Finansowa PFR 1.0 i 2.0 realizowały swoje założenia w sposób optymalny, a udzielona
pomoc znajdowała rzeczywiste zastosowanie w przeciwdziałaniu negatywnym skutkom
pandemii Covid-19.
Ponadto, jak podkreślił Koordynator Służb Specjalnych, skuteczne ograniczenie ryzyka
nadużyć wzmacnia reputację krajowych systemów wsparcia zarówno na poziomie
krajowym, jak i międzynarodowym. Transparentność mechanizmów dystrybucji środków
publicznych stanowi istotny czynnik sprzyjający stabilności gospodarczej oraz zachęcający
do inwestycji, co przyczynia się do długoterminowego rozwoju sektora przedsiębiorczości.
Realizacja przez PFR S.A. Programów Tarcz Finansowych stanowiła również przedmiot
trwającej ponad dwa lata kontroli Najwyższej Izby Kontroli („NIK”) pn. „Efekty wybranych
działań państwa podejmowanych w celu łagodzenia skutków epidemii w gospodarce z dnia
28 września 2023 r.” (KGP/P/21/018, nr ewid. 85/2023/P/21/018/KGP). W toku kontroli
NIK badała wszystkie elementy wdrażania i obsługi Programów. Zgodnie z oceną ogólną
zawartą w wystąpieniu pokontrolnym NIK z dnia 4 kwietnia 2023 r. (KGP.410.007.02.2021)
w kształcie zmienionym zgodnie z treścią uchwały nr KPK-KPO.441.80.2023 Zespołu
Orzekającego Komisji Rozstrzygającej w NIK z dnia 25 lipca 2023 r. dotyczącym PFR S.A.,
działania Spółki doprowadziły do niezwłocznego wsparcia podmiotów prowadzących
działalność gospodarczą. W obszarze zapobiegania nadużyciom i nieprawidłowościom przy
udzielaniu pomocy NIK nie stwierdziła w wystąpieniu pokontrolnym żadnych
nieprawidłowości.
Warunki udzielenia przedsiębiorcom wsparcia w ramach programów rządowych Tarczy
Finansowej zostały zatwierdzone decyzjami Komisji Europejskiej. W tym, warunki dla
Tarczy 1.0 zostały zatwierdzone na mocy decyzji KE z dnia 27 kwietnia 2020 r., a warunki

-- 3 of 9 --

dla Tarczy 2.0 zostały zatwierdzone na mocy decyzji KE z dnia 23 grudnia 2020 r.,
z późniejszą zmianą zawartą w decyzji KE z dnia 12 stycznia 2021 r. (łącznie jako: „Decyzje
Komisji Europejskiej”).
PFR S.A., działając na podstawie uchwalonych przez Radę Ministrów programów tarcz,
przyjął regulaminy ubiegania się o udział w programach rządowych. Dlatego też wszelkie
odstępstwa od zasad udzielenia pomocy przewidzianych powyższymi decyzjami,
dopuszczalne były wyłącznie w granicach określonych w Decyzjach Komisji Europejskiej
oraz musiały pozostać w zgodzie z postanowieniami Komunikatu Komisji Europejskiej:
„Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście
trwającej epidemii COVID-19” (2020/C 91 I/01) z dnia 20 marca 2020 r. Przyjmując
regulaminy Programów 1.0 i 2.0 PFR S.A. był związany treścią uchwał Rady Ministrów
w zakresie Tarczy 1.0 i Tarczy 2.0 oraz treścią Decyzji Komisji Europejskiej zatwierdzających
Programy. Regulaminy Programów inkorporowały warunki programowe określone
w Dokumentach Programów i Decyzjach Komisji Europejskiej.
Zgodnie z informacją od Spółki, w toku realizacji Programów PFR S.A. nie otrzymał
jakichkolwiek uwag lub zastrzeżeń ze strony Rady Ministrów w zakresie działań związanych
z obsługą Programów, w szczególności w zakresie zgodności działań PFR S.A. z zasadami
unijnej pomocy publicznej.
Ponadto realizacja Tarcz Finansowych była także przedmiotem kontroli ze strony
Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w przedmiocie nadzoru Komisji Europejskiej
nad pomocą państwa w czasach kryzysu i odbudowy. W ramach działań kontrolnych
w Polsce, które miały miejsce na przełomie 2023 i 2024 r. kontrolerzy Europejskiego
Trybunału Obrachunkowego zapoznali się z dokumentacją programową oraz odbyli szereg
spotkań i konsultacji m.in. z przedstawicielami Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów, ówczesnego Ministerstwa Rozwoju i Technologii (aktualnie Ministerstwo
Finansów i Gospodarki) oraz z przedstawicielami PFR S.A. W sprawozdaniu z wyników
kontroli Trybunał Obrachunkowy podkreślił, że stosowane przez PFR S.A. i Polskę narzędzia
służące do sprawozdawczości i publikacji informacji o udzielonej pomocy publicznej (mające
na celu zachowanie jak największej jawności i przejrzystości oraz zapobieganie sytuacjom
udzielenia pomocy powyżej limitów unijnych) były kompleksowe i stały na najwyższym
poziomie w porównaniu do innych kontrolowanych państw.
Obowiązywanie Programów Tarcz Finansowych i możliwość udzielania wsparcia
w ich ramach było ograniczone w czasie – wsparcie było wypłacane w latach 2020-2021.
Ograniczenie czasowe dla możliwości ubiegania się przez przedsiębiorców o wsparcie
wynika m.in. z warunków programowych określonych w Dokumentach Programów,
czy Decyzjach Komisji Europejskiej zatwierdzających Programy i jest uzasadnione celami
i założeniami Programów. W ramach Programów wypłacano przedsiębiorcom (w znacznej
mierze bezzwrotną) pomoc publiczną (łącznie 74 mld zł), jako doraźne wsparcie mające
na celu utrzymanie przez nich płynności, pomimo spadku przychodów będącej
następstwem pandemii COVID-19, utrzymanie miejsc pracy i zapobieżenie upadłościom.
W przypadku nieuwzględnienia przez PFR S.A. wniosku o udzielenie subwencji,
przedsiębiorcom na podstawie regulaminów Programów przysługiwało prawo do wszczęcia
postępowania wyjaśniającego, z czego przedsiębiorcy szeroko korzystali. Ponadto odmowa
przyznania subwencji finansowej nie wykluczała możliwości ponownego wnioskowania
o nią (po uprzednim wyjaśnieniu niejasności lub poprawieniu błędów we wnioskach).
Zgodnie z danymi przedstawionymi przez PFR S.A. w Programie 1.0 na etapie wnioskowania
o wsparcie przedsiębiorcy dokonali 19 826 zgłoszeń w postępowaniach wyjaśniających
a w Programie 2.0 na etapie wnioskowania przedsiębiorcy dokonali 4 957 zgłoszeń
w postępowaniach wyjaśniających. Zdaniem Spółki skuteczność przeprowadzonych
postępowań reklamacyjnych potwierdza fakt, że po upływie standardowego terminu
składania wniosków o przyznanie subwencji, PFR S.A. przyznał dodatkowe środki ponad
11 tysiącom beneficjentów w obu Programach.
Szczegółowe zasady składania wniosków i odwołań zostały opisane i zabezpieczone
w regulaminach obu Programów (w Rozdziale IV Wnioski i Odwołania oraz w Rozdziale VIII
§ 17 Postępowania Wyjaśniające) i są publicznie dostępne za pośrednictwem stron
internetowych PFR. Proces rozpatrywania wniosków i odwołań przedsiębiorców w ramach

-- 4 of 9 --

Programów również został już zakończony i jeżeli przedsiębiorcy nie skorzystali
z możliwości odwołania w czasie obowiązywania Programów nie przysługuje im już
to uprawnienie regulaminowe.
Ponadto, jeżeli przedsiębiorca uznawał, że odmowa wypłaty przez PFR wsparcia jest
nieuzasadniona, mógł on dochodzić swoich roszczeń przed sądem cywilnym na zasadach
ogólnych. Niewielki ułamek przedsiębiorców, wobec których wydano decyzje odmowne
w przedmiocie udzielenia subwencji zdecydował się wystąpić z powództwem przeciwko
PFR S.A., w ramach którego badaniu podlegała zasadność odmowy przyznania subwencji
finansowej. Należy przy tym zaznaczyć, że w zdecydowanej większości spraw sądy
podzielają stanowisko PFR i oddalają powództwa przedsiębiorców. Spośród 51
prawomocnie zakończonych postępowań, tylko w dwóch sprawach sądy nie przychyliły się
do stanowiska PFR.
Po ponad 5 latach od startu Programu 1.0 i ponad 4 latach od startu Programu 2.0 podmioty,
które do tej pory nie wystąpiły wobec PFR S.A. z roszczeniami sądowymi, w związku
z odrzuceniem ich wniosku, w przypadku złożenia powództwa do sądu mogą się spotkać
z zarzutem przedawnienia ich roszczeń.
Jednym z filarów działania PFR S.A. jest wspieranie polskich przedsiębiorstw – wzmacnianie
ich odporności oraz międzynarodowej konkurencyjności. PFR wypłacając środki pomocowe
był związany przepisami prawa i warunkami Programów, tj. działał w ściśle określonych
ramach prawnych, w których nie było miejsca na jakąkolwiek dowolność ani uznaniowość
w przyznawaniu, bądź odmowie przyznawania pomocy publicznej.
Celem Programów było zapobieżenie fali niewypłacalności i zwolnień u przedsiębiorców,
w związku z utratą przychodów spowodowaną pandemią COVID-19 i zamrożeniem
gospodarki. Zarówno Tarcza 1.0, jak i Tarcza 2.0 zostały zaprojektowane jako istotny
element pomocy na rzecz przedsiębiorców, których dochody zostały utracone na skutek
pandemii COVID- 19. Już na etapie prac nad Programami było jasne, że ich założeniem jest
pomoc przedsiębiorcom na masową skalę, a warunkiem ich skuteczności było
natychmiastowe dostarczenie środków przedsiębiorcom. Zatem osiągnięcie celu
Programów było możliwe wyłącznie poprzez sprawne rozpatrywanie wniosków i szybkie
dystrybuowanie środków.
Z uwagi na pomocowy charakter Tarczy 1.0 i 2.0 oraz potrzebę efektywnego i szybkiego
rozpoznawania wniosków, w interesie wszystkich aplikujących przedsiębiorców
kwalifikujących się jako potencjalni beneficjenci Programów, PFR S.A. został uprawniony
do stosowania możliwie automatycznych, uproszczonych i przyspieszonych procedur
przyznawania subwencji finansowych, w tym ich realizowania za pośrednictwem kanałów
elektronicznych (np. banków), z wykorzystaniem danych pochodzących od partnerów
Programów oraz na podstawie oświadczeń składanych przez beneficjentów Programów.
Wszystkie te okoliczności i założenia wynikają z dokumentów Programu 1.0 i 2.0 przyjętych
przez Radę Ministrów. Tarcza 1.0 i Tarcza 2.0 to pierwsze w Polsce programy
powszechnego wsparcia (pomocy publicznej), w których wnioski można było składać
wyłącznie online, a cała procedura od złożenia wniosku, poprzez zawarcie umowy
i rozliczenie umowy była zautomatyzowana, oparta o interfejs internetowy,
z wykorzystaniem kanałów elektronicznych komunikacji bankowej. W przypadku programu
powszechnego i setek tysięcy wniosków ich manualna weryfikacja była niemożliwa w czasie
niezbędnym dla skutecznego udzielenia pomocy. Opóźnienia we wdrożeniu powodowałaby
z kolei wyższe koszty społeczne i gospodarcze, a tym samym pośrednio straty dla Skarbu
Państwa. Dzięki zastosowaniu automatyzacji pomoc docierała do przedsiębiorców w ciągu
średnio 48 godzin od złożenia wniosku o subwencję.
Instytucje biorące udział w obsłudze wniosków w ramach Programów nie oceniały
złożonych wniosków. Banki i Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. przetwarzały wnioski
i wykonywały czynności zgodnie z zasadami określonymi we właściwych umowach
i porozumieniach pomiędzy PFR S.A. a tymi instytucjami. Zadaniem Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych i Ministerstwa Finansów/Krajowej Administracji Skarbowej, a w obszarze
Programu 2.0 również Ministerstwa Rozwoju i Technologii było dostarczenie informacji
na temat przedsiębiorców, w celu weryfikacji złożonych przez nich oświadczeń o sytuacji
finansowej oraz stanie zatrudnienia. System w sposób automatyczny oceniał wnioski oraz

-- 5 of 9 --

odwołania wykorzystując m.in. informacje otrzymywane od powyżej wskazanych instytucji,
w zależności od Programu, w ramach którego składany był wniosek.
Jednocześnie realizacja Programów nie ograniczała się do samego procedowania w oparciu
o automatyczne mechanizmy. W ramach Programu 1.0 oraz Programu 2.0 każdy
przedsiębiorca był uprawniony do zwrócenia się do PFR S.A. za pośrednictwem Banku,
z zapytaniem dotyczącym wydawanych decyzji. Skutkowało to wszczynaniem postępowań
wyjaśniających, których konsekwencją niejednokrotnie była zmiana stanowiska PFR S.A. na
korzyść przedsiębiorców. PFR S.A. jednocześnie zapewnił przedsiębiorcom możliwość
bezpośredniego kontaktu za pomocą uruchomionej infolinii oraz przy okazji informowania
ich za pomocą komunikatów na stronie internetowej o terminie uruchomienia procedury
odwoławczej - o możliwości składania kolejnych wniosków po wyjaśnieniu okoliczności
stanowiących podstawę odmowy udzielenia subwencji w ZUS, urzędzie skarbowym i banku.
Przeprowadzane były też sesje e-learningowe.
Sama konstrukcja Programów i regulaminów Programów, jak i zautomatyzowany sposób
weryfikacji wniosków nie pozwalały na jakiekolwiek różnicowanie czy faworyzowanie
podmiotów spełniających te same warunki (np. z uwagi na strukturę właścicielską
przedsiębiorców). Wszystkie one dotyczyły w jednakowy sposób wszystkich
przedsiębiorców. PFR S.A. nie posiadał w tym zakresie żadnej dyskrecjonalności.
Spółka musi respektować zapisy art. 325 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
który zobowiązuje państwa członkowskie do przeciwdziałania nadużyciom finansowym
i zapewnienia, by udzielana pomoc publiczna była zgodna z prawem unijnym.
Najwyższa Izba Kontroli kontrolując Programy badała również obszar zapobiegania
nadużyciom i nieprawidłowościom przy udzielaniu pomocy, w tym w ramach współpracy
PFR S.A. z CBA, i nie stwierdziła w wystąpieniu pokontrolnym żadnych nieprawidłowości.
W szczególności NIK nie stwierdziła uznaniowości bądź dowolności w przyznawaniu
wsparcia (ani ich ryzyk).
Spółka zwraca uwagę na opublikowane przez Prezesa NIK 8 sierpnia 2025 r. na stronie NIK
oświadczenie, w którym stwierdził, że w ramach kontroli P/21/018 „Efekty wybranych
działań państwa podejmowanych w celu łagodzenia skutków epidemii w gospodarce”
w PFR S.A. nie stwierdzono korupcji, a poczynione ustalenia kontrolne wskazały, że pomoc
państwa udzielana przedsiębiorcom przez PFR S.A., przyczyniła się do łagodzenia w krótkim
czasie ekonomicznych skutków wprowadzonych ograniczeń w związku z epidemią
wywołaną przez COVID-19.
Spółka w swoim wystąpieniu oświadczyła, że od początku realizacji Programów PFR
zachowywał pełną transparentność w informowaniu społeczeństwa o udzielonej pomocy
publicznej. Dane wszystkich beneficjentów Programów 1.0 i 2.0 wraz z kwotą uzyskanej
przez nich pomocy publicznej były publikowane (i są cały czas dostępne) na stronach Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Systemie Udostępniania Danych o Pomocy
Publicznej.
Odnosząc się do zapytania Pana Posła o udział w Programach podmiotów powiązanych
z instytucjami publicznymi, PFR S.A. wskazał, że regulamin Programu 1.0 wykluczał
z udziału w nim podmioty związane z sektorem publicznym. Weryfikacja powyższego
warunku programowego następowała w oparciu o oświadczenie przedsiębiorcy.
Wnioskując o wsparcie, każdy przedsiębiorca składał oświadczenia pod groźbą
odpowiedzialności karnej, że posiada status mikroprzedsiębiorcy lub MŚP w rozumieniu
regulaminu Programu 1.0 (nie jest w co najmniej 25% - bezpośrednio lub pośrednio -
kontrolowany przez organ publiczny). Opieranie się na oświadczeniach podmiotów
wnioskujących o wsparcie w zakresie posiadania przez nich statusu przedsiębiorcy było
uzasadnione faktem, że automatyczna weryfikacja przez algorytm powyższej kwestii,
w oparciu o publiczne bazy danych z którymi weryfikowane były wnioski, nie była możliwa.
Regulamin Programów uprawniał do prowadzenia następczych działań weryfikacyjnych
i PFR S.A. ustalił przypadki, w których spółki powiązane z organem publicznym otrzymały
nienależnie subwencję. Wobec takich podmiotów podjęto działania windykacyjne,
nakierowane na zwrot nienależnie wypłaconych subwencji finansowych.

-- 6 of 9 --

Poniżej przekazane przez PFR S.A. dane dotyczące liczby podmiotów, którym udzielono
subwencji, oraz którym odmówiono udzielenia subwencji w Programie 1.0 i 2.0, w podziale
na sektory gospodarki wskazane przez przedsiębiorców przy wnioskowaniu o subwencję,
zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności.
Dane dotyczące Programu 1.0.:
PKD Liczba podmiotów,
którym udzielono
subwencji
Liczba podmiotów,
którym odmówiono
udzielenia subwencji
Sekcja A - Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 4 482 383
Sekcja B - Górnictwo i wydobywanie 542 52
Sekcja C - Przetwórstwo przemysłowe 50 351 3 986
Sekcja D - Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię
elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do
układów klimatyzacyjnych
251 43
Sekcja E - Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i
odpadami oraz działalność związana z rekultywacją 1 409 116
Sekcja F - Budownictwo 54 334 5 591
Sekcja G - Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów
samochodowych, włączając motocykle 86 571 8 329
Sekcja H - Transport i gospodarka magazynowa 29 714 3 895
Sekcja I - Działalność związana z zakwaterowaniem i
usługami gastronomicznymi 22 964 2 793
Sekcja J - Informacja i komunikacja 6 189 1 234
Sekcja K - Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 4 835 741
Sekcja L - Działalność związana z obsługą rynku
nieruchomości 4 648 873
Sekcja M - Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 28 529 4 186
Sekcja N - Działalność w zakresie usług administrowania i
działalność wspierająca 9 852 1 677
Sekcja O - Administracja publiczna i obrona narodowa;
obowiązkowe zabezpieczenia społeczne 26 7
Sekcja P - Edukacja 6 075 1 320
Sekcja Q - Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 13 411 1 554
Sekcja R - Działalność związana z kulturą, rozrywką i
rekreacją 3 366 709
Sekcja S - Pozostała działalność usługowa 20 586 2 180
Sekcja U - Organizacje i zespoły eksterytorialne 1 0
Dane dotyczące Programu 2.0.:
PKD Liczba podmiotów,
którym udzielono
subwencji
Liczba podmiotów, którym
odmówiono udzielenia
subwencji
Sekcja C - Przetwórstwo przemysłowe 1 043 220
Sekcja G - Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów
samochodowych, włączając motocykle 9 279 1 223
Sekcja H - Transport i gospodarka magazynowa 2 587 411
Sekcja I - Działalność związana z zakwaterowaniem i
usługami gastronomicznymi 21 036 2 246
Sekcja J - Informacja i komunikacja 185 62
Sekcja M - Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 2 556 535
Sekcja N - Działalność w zakresie usług administrowania i
działalność wspierająca 3 055 489
Sekcja P - Edukacja 2 815 544
Sekcja Q - Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 706 131
Sekcja R - Działalność związana z kulturą, rozrywką i
rekreacją 2 843 543
Sekcja S - Pozostała działalność usługowa 1 572 187

-- 7 of 9 --

Odnosząc się do pytania Pana Posła o dokonane/planowane audyty zewnętrzne w sprawie
zbadania, czy doszło do nierównego traktowanie podmiotów gospodarczych, uprzejmie
informuję, że - jak już zostało wskazane powyżej - realizacja Programów została
skontrolowana przez NIK w toku dwuletniej szczegółowej kontroli. W wystąpieniu
pokontrolnym NIK nie zidentyfikowała istotnych uchybień po stronie PFR S.A.
W oświadczeniu z dnia 8 sierpnia 2025 r. Prezes Najwyższej Izby Kontroli potwierdził, że
przyznawanie pomocy w ramach Programów odbywało się w sposób rzetelny, a sama
pomoc przyczyniła się do minimalizowania negatywnych skutków pandemii COVID-19
w gospodarce.
Ponadto realizacja Tarcz Finansowych była także przedmiotem kontroli ze strony
Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w przedmiocie nadzoru Komisji Europejskiej
nad pomocą państwa wczasach kryzysu i odbudowy. Trybunał Obrachunkowy nie dopatrzył
się uchybień po stronie PFR.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że nadzór nad działalnością PFR S.A. realizuje Rada
Nadzorcza Spółki. W ramach działań wewnętrznych w PFR S.A. prowadzone były audyty,
mające na celu zidentyfikowanie i wyeliminowanie potencjalnych niedoskonałości
w realizacji procesów Programów. Już w 2020 r. został przeprowadzony cząstkowy audyt
dotyczący procesów w ramach Programu 1.0. obejmujący kluczowe dla organizacji kwestie,
tj. zapewnienie odpowiednich standardów przygotowania dokumentacji na potrzeby
wydawania decyzji przez Zarząd w związku z realizacją Programu 1.0. Ponadto, w latach
2021-2022 przeprowadzone zostały kolejne trzy audyty w zakresie: udzielania subwencji
MMŚP, współpracy z mikropodmiotami zewnętrznymi oraz obowiązków sprawozdawczych
MMŚP, procesów kontrolnych w obszarze MMŚP. Zarząd PFR S.A. monitorował działanie
Programów i reagował na spostrzeżenia audytowe, zapewniając realizację zaleceń.
Odpowiadając na pytanie Pana Posła w sprawie przygotowania i doświadczenia
pracowników PFR S.A. zwracam uwagę, że Programy Tarcz Finansowych były realizowane
w nadzwyczajnych warunkach i na bezprecedensową skalę. Podkreślenia wymaga, że żadna
instytucja w Polsce nie realizowała jeszcze wcześniej takiego zadania w tak krótkim czasie.
Realizacja Programów została powierzona PFR S.A. będącej kluczową instytucją rozwoju,
o jakiej mowa w ustawie z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju. Jednocześnie
w polskim systemie prawnym nie istniały gotowe instrumenty prawne, które mogłyby być
skutecznie wykorzystane przy realizacji tego przedsięwzięcia. Biorąc pod uwagę,
że działania antykryzysowe były przygotowywane w nadzwyczajnym trybie, PFR S.A. nie
mógł przeprowadzić wielomiesięcznego przygotowania programów Tarcz Finansowych,
co miałoby miejsce w standardowym procesie. Celem było udostępnienie pomocy przed
końcem kwietnia 2020 r., aby uniknąć masowych zwolnień pracowników na koniec miesiąca
w sytuacji zamknięcia lub istotnego ograniczenia działalności ponad połowy sektorów
gospodarki.
Niezależnie od zasobów własnych, mając na uwadze skalę i pilność powierzonego zadania,
PFR S.A. korzystał ze wsparcia wyspecjalizowanych podmiotów doradczych, w celu
przygotowania wdrożenia Programów w tak krótkim czasie. Na etapie przygotowania
dokumentów programowych oraz w trakcie realizacji Programów Spółka korzystała
ze wsparcia renomowanych doradców zewnętrznych, w tym kancelarii prawnych,
doradców finansowych oraz transakcyjnych. Wsparcie tych podmiotów było niezbędne
ze względu na bezprecedensowy rozmiar zadania, przed jakim został postawiony PFR, jak
również cele Programów ukierunkowane na wsparcie przedsiębiorców oraz utrzymanie
stabilności polskiej gospodarki.
Należy wskazać, że PFR S.A. nie jest dysponentem środków publicznych na potrzeby
realizacji Programów. Środki, które przeznaczone zostały na wsparcie przedsiębiorców
w ramach Programu pochodzą z obligacji wyemitowanych przez PFR S.A., a Skarb Państwa
jest ich gwarantem.
PFR S.A. zrealizował skomplikowane ogólnokrajowe Programy w nadzwyczajnych
okolicznościach, które uchroniły setki tysięcy przedsiębiorców przed upadłością
lub likwidacją. Realizując Programy PFR S.A. działał w interesie publicznym, w celu
zminimalizowania negatywnych skutków pandemii COVID-19, jednocześnie kierując

-- 8 of 9 --

się koniecznością ochrony środków, które podlegały rozdysponowaniu w ramach
Programów.
W przekazanej przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii korespondencji, Ministerstwo
poinformowało, że zgadza się z argumentacją przedstawioną przez PFR S.A., która została
zaprezentowana Panu Posłowi powyżej.
Ministerstwo Aktywów Państwowych podziela stanowisko Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów wskazując, że Skarb Państwa, jako akcjonariusz spółki PFR, posiada uprawnienia
wynikające z praw korporacyjnych akcjonariusza, które są ściśle określone w przepisach
prawa, w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych
oraz Statucie PFR. Wszelkie kwestie związane z prowadzeniem spraw Spółki niezastrzeżone
powszechnie obowiązującymi przepisami prawa lub postanowieniami Statutu Spółki
dla Walnego Zgromadzenia lub Rady Nadzorczej należą do kompetencji Zarządu PFR S.A.
nie natomiast do akcjonariusza. Oznacza to, że Skarb Państwa, wykonując uprawnienia
właścicielskie zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, nie posiada uprawnień
do ingerowania w działalność Zarządu PFR S.A., w tym wydawania mu wiążących poleceń
dotyczących przykładowo interpretacji i wykładni przepisów dotyczących podmiotów,
które mogły skorzystać z oferowanej pomocy w ramach Tarcz Finansowych.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1158483.4309415.3444702
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 9 of 9 --