Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DELG-WKSE.050.2.2024.JP
3017987.11828226.9511438
Warszawa, 15-02-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT1197 Posła Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie
modernizacji linii elektroenergetycznych na terenach inwestycyjnych, gdzie planowana jest
budowa farm fotowoltaicznych, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Jakie realne i racjonalne działania są planowane przez rząd na rzecz poprawy funkcjonowania sieci
elektroenergetycznych?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska systematycznie prowadzi działania mające na celu
zapewnienie optymalnych możliwości przyłączeniowych do sieci elektroenergetycznej.
Operatorzy systemów elektroenergetycznych są zobowiązani do sporządzenia dla obszaru
swojego działania planów rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego
zapotrzebowania na energię elektryczną. W ramach tworzenia przepisów regulujących
proces przyłączania do sieci, jak również funkcjonowania tych sieci Minister Klimatu
i Środowiska uwzględnia dokonującą się zmianę technologiczną, rozwój generacji
rozproszonej i zmianę sposobu funkcjonowania sieci elektroenergetycznej. Pojawiające się
nowe aktywności na rynku energii są i będą realizowane w znacznej mierze w sieciach
przesyłowej i dystrybucyjnych, nie jest więc możliwy dalszy, skuteczny rozwój rynku energii
elektrycznej, bez zaangażowania w ten proces operatorów zarządzających tymi sieciami.
Szybki rozwój rozproszonych źródeł energii w sposób istotny oddziałuje na sieć
elektroenergetyczną, kształtując jednocześnie nowe zadania dla operatorów. Nowe
wyzwania to m.in. wspieranie rozwoju elastyczności systemu, prowadzenie ruchu i
zarządzanie siecią elektroenergetyczną przy systematycznie rosnącym udziale energii ze
źródeł odnawialnych, aktywizacja odbiorców oraz społeczności energetycznych, instalacja
na masową skalę liczników zdalnego odczytu i rozwój inteligentnych sieci, a także wdrażanie
nowych technologii informatycznych, teleinformatycznych oraz z zakresu cyberbezpieczeństwa.
Możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej źródeł wytwórczych wyznaczane są
przez możliwości techniczne tych sieci. Dlatego też konieczne jest podjęcie działań
skupionych na dwóch kluczowych obszarach: optymalizacji istniejących możliwości
sieciowych oraz rozbudowie i modernizacji sieci.
W tym miejscu należy wskazać na ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o
przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1506). W wyniku wejścia w życie tej regulacji, nie tylko
uaktualniono listę strategicznych projektów przesyłowych, ale także rozszerzono zakres
ustawy o inwestycje w projekty dystrybucyjne o napięciu powyżej 100 kV, które są kluczowe
dla przekształcania systemu elektroenergetycznego z systemu jednokierunkowego (tzw.
pasywnego) w system dwukierunkowy (aktywny), z aktywnym udziałem odbiorców energii
elektrycznej. Dzięki takiemu rozwiązaniu, skróceniu ulegnie proces uzyskiwania pozwoleń
publicznoprawnych przez inwestorów, jak również zastosowanie znajdzie uproszczony
model pozyskania gruntów pod inwestycje.
W ramach dotychczas podjętych działań warto zwrócić również uwagę na przepisy
regulujące linie bezpośrednie czy tzw. cable-pooling, które zwiększają możliwości
przyłączania instalacji OZE do sieci elektroenergetycznej i pozwalają optymalizować
inwestycje w infrastrukturę sieciową.

-- 1 of 5 --

Na jakie środki finansowe mogą liczyć operatorzy systemu dystrybucyjnego na utrzymanie, a
przede wszystkim rozwój sieci?
Jednym ze źródeł finansowania rozwoju sieci elektroenergetycznej w Polsce są środki
europejskie, które pozwalają na ograniczenie przenoszenia obciążeń związanych z rozwojem
sieci na odbiorców energii elektrycznej, w ramach taryf. Środki dla operatorów systemów
dystrybucyjnych (OSD) są dostępne w ramach programów finansowanych z funduszy
unijnych: Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Kulturę, Środowisko na lata 2021-2027
(FEnIKS), Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027 (FEPW), Krajowy Plan
Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) i Fundusz Modernizacyjny (FM).
W programie FEnIKS w ramach Priorytetu FENX.02 Wsparcie sektorów energetyka i
środowisko z EFRR w działaniu 2.3 Infrastruktura energetyczna wstępnie planowana alokacja
dla sektora dystrybucji wynosi 700 mln EUR. W programie FEPW w ramach Priorytetu
FEPW.02 Energia i klimat z EFRR w działaniu 2.1 Dystrybucja energii alokacja wynosi 120 mln
EUR. Natomiast w ramach Krajowego Planu Odbudowy, w rozdziale REPowerEU ujęto
inwestycję G.1.2.4 Budowa lub modernizacja sieci dystrybucyjnych energii elektrycznej na
obszarach wiejskich w celu umożliwienia przyłączenia nowych odnawialnych źródeł energii
dostępna alokacja wynosi 971 mln EUR. Dodatkowo, operatorzy będą mogli liczyć na
wsparcie pożyczkowe w ramach inwestycji G3.1.4. Wsparcie na rzecz krajowego systemu
energetycznego (Fundusz wsparcia energetyki), całkowita dostępna alokacja Funduszu, który
ma wspierać inwestycje przyczyniające się do transformacji energetycznej Polski, wynosi ok.
17 mld EUR wsparcia zwrotnego.
Wskazane powyżej budżety w ramach FEnIKS, FEPW, jak i KPO, dotyczą inwestycji w
zakresie rozbudowy sieci dystrybucyjnych pod kątem tworzenia nowych mocy
przyłączeniowych OZE.
Innym alternatywnym źródłem wsparcia na tego rodzaju inwestycje są środki pochodzące z
Funduszu Modernizacyjnego (FM), z którego finansowanie inwestycji odbywa się w ramach
programów priorytetowych NFOŚiGW. Obecnie wdrażane są trzy programy związane z
infrastrukturą dystrybucyjną energii elektrycznej, tj.: Rozwój infrastruktury elektroenergetycznej
na potrzeby rozwoju stacji ładowania pojazdów elektrycznych (budżet na realizację programu do
1 mld zł), Program Elektroenergetyka – Inteligentna infrastruktura energetyczna (budżet na
realizację programu do 1 mld zł), Wsparcie wykorzystania magazynów na cele stabilizacji sieci –
program dla OSD (budżet na realizację programu do 1 mld zł).
Operatorzy systemów dystrybucyjnych mieli już obecnie możliwość składania wniosków
o dofinansowanie w ramach naborów dla dystrybucyjnej infrastruktury
elektroenergetycznej, w działaniu 2.3 FEnIKS (nabór został przeprowadzony w IV kw.
2023 r. z budżetem 700 mln PLN), a także w ramach naboru dla działania 2.1 FEPW (nabór
został przeprowadzony w III kw. 2023 r. z budżetem 280 mln PLN). W chwili obecnej w
ramach FEPW planuje się kolejny nabór w II kw. 2024, ze wstępnym budżetem 200 mln PLN,
natomiast w ramach KPO, z uwagi na niedawne zatwierdzenie rozdziału REPowerEU przez
Komisję i Radę Europejską, nie zostały jeszcze zaproponowane terminy naboru z tego
instrumentu (dostępne środki do końca sierpnia 2026 r.).
Poza wskazanymi powyżej kwotami, w przypadku wykorzystania tych środków przez
operatorów systemów dystrybucyjnych, istnieje możliwość uruchomienia nowych
programów, m.in. w ramach wspomnianego Funduszu Modernizacyjnego.
Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo w celu zwiększenia udziału procentowego w
odnawialne źródła energii?
Optymalne wykorzystanie dostępnych źródeł energii jest jednym z priorytetów MKiŚ.
Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii jest drugim, obok poprawy efektywności
energetycznej, filarem budowy gospodarki niskoemisyjnej. Polska, jako państwo
członkowskie UE, realizuje swój wkład w realizację polityki klimatyczno-energetycznej UE,
mając na celu zapewnienie obywatelom, nie tylko czystych dostaw energii, ale również
poprawy jakości powietrza i dbałości o środowisko. MKiŚ podejmuje działania na rzecz
wprowadzenia kolejnych mechanizmów stwarzających warunki do możliwie jak

-- 2 of 5 --

największego dostępu do energii z OZE, co ma na celu masowe upowszechnienie OZE na
wszystkich poziomach życia społecznego i gospodarczego.
W ciągu ostatnich kilku lat widoczny jest zdecydowany przyrost mocy zainstalowanej w OZE.
Od końca 2015 r. do listopada 2023 r. moc zainstalowana w OZE wzrosła z 7,1 do ponad
28,2 GW, a zatem blisko czterokrotnie. Tak szybki rozwój OZE był możliwy głównie za
sprawą zarówno wykładniczego przyrostu mikroinstalacji fotowoltaicznych w
gospodarstwach domowych, jak i rozwoju wielkoskalowych źródeł OZE. Uwzględniając
instalacje zakontraktowane w ramach systemów wsparcia oraz wydane warunki
przyłączenia i zawarte umowy przyłączenia do sieci w perspektywie 2030 r., moc
zainstalowana w OZE przekroczy 50 GW. Było to związane nie tylko z prognozowaną dużą
dynamiką rozwoju odnawialnych źródeł energii, ale także z prognozowanym dużym
wzrostem zapotrzebowania na tę energię.
Odpowiedzialność za zapewnienie stabilnych dostaw energii po cenie akceptowalnej dla
społeczeństwa wymaga stworzenia odpowiednich warunków do zwiększenia wykorzystania
potencjału tkwiącego w OZE, zarówno tych wielkoskalowych, jak morskie i lądowe farmy
wiatrowe, czy w mniejszych instalacjach, w szczególności w ruchu prosumenckim, klastrach
i spółdzielniach energetycznych, a także biogazowniach i biometanowniach. Dalszy rozwój
OZE przyczyni się do znaczącego obniżenia rachunków za energię dla gospodarstw
domowych, jak również dla przedsiębiorców i przemysłu. Bez zapewnienia przystępnych cen
energii nie jest możliwe stworzenie impulsów do rozwoju gospodarczego.
W tym kontekście należy zaznaczyć, że MKiŚ dąży do tego, aby liczba wspólnot i spółdzielni
energetycznych systematycznie rosła, a wiedza na temat korzyści wynikających z
wykorzystania kooperatyw energetycznych była szeroko rozpowszechniona. Pozwoli to
również na poprawę lokalnego bezpieczeństwa energetycznego oraz zapewnienie szerszego
wykorzystania miejscowych zasobów energetycznych, w tym odnawialnych źródeł energii
oraz rozwój lokalnej przedsiębiorczości i społeczności lokalnych.
MKiŚ dąży również do zwiększenia opłacalności inwestycji w mikroinstalacje fotowoltaiczne
poprzez zmianę w systemie rozliczeń prosumentów, tak aby do grona ponad 1,3 mln
prosumentów mogły dołączyć kolejne gospodarstwa domowe. MKiŚ wspiera rozwój
mikroinstalacji prosumenckich poprzez takie programy jak „Mój Prąd” czy „Czyste Powietrze”.
Należy również wskazać, że w ramach dotychczas podjętych działań do porządku prawnego
wprowadzono instytucję prosumenta wirtualnego, zbiorowego i lokatorskiego, które otwierają
możliwość dostępu do taniej energii dla nawet 13 mln gospodarstw domowych. MKiŚ będzie
podejmowało kolejne działania na rzecz rozwoju sektora biogazu i biometanu, w których
upatruje rozwój. To szansa nie tylko na wzmocnienie lokalnego wymiaru bezpieczeństwa
energetycznego, ale także impuls dla polskiego rolnictwa na dywersyfikację źródeł przychodów i
obniżenie kosztów utylizacji odpadów rolniczych oraz większą troskę o środowisko. Polska
gospodarka, w szczególności rolnictwo i przemysł rolno-spożywczy, dysponuje dużym
potencjałem substratowym, w szczególności w postaci biomasy oraz produktów ubocznych,
pozostałości i odpadów pochodzenia rolniczego. Intencją resortu jest, by biogazownie stały się
istotną częścią spółdzielni energetycznych, wspierającą rozwój energetyki rozproszonej.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska będzie podejmowało kolejne działania, aby zachęcić
społeczności lokalne do współpracy na rzecz wykorzystania istniejącego lokalnie potencjału
OZE, w tym biogazu, a w niedalekiej przyszłości także biometanu.
Zgodnie z wyznaczonymi kierunkami rozwoju sektora energetycznego, silną podstawą
nowego systemu będą źródła nisko i zero-emisyjne, w tym OZE i energetyka jądrowa. Będą
one stopniowo zastępować obciążoną kosztami zakupu uprawnień do emisji CO2
energetykę węglową, która będzie mieć charakter rezerwowy. Kluczowym elementem
realizacji tych celów jest prowadzenie ww. procesów w duchu sprawiedliwej transformacji,
tak by żadne regiony ani społeczności „nie były pozostawione bez wsparcia”.
Przed MKiŚ stoją kolejne wyzwania przede wszystkim związane są z dalszą optymalizacją
procedur administracyjnych, usprawnieniu procesów przyłączania nowych źródeł do sieci,
dalszej promocji energetyki obywatelskiej, klastrowej i spółdzielczej czy w końcu nowe

-- 3 of 5 --

spojrzenie na jakże ważne zagadnienia finansowania infrastruktury, w tym kierunki działania
systemów wsparcia.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę na konieczność zwiększenia produkcji energii z farm
wiatrowych, która charakteryzuje się najniższymi kosztami wytwarzania energii oraz uzupełnia
profil wytwarzania energetyki słonecznej. W związku z tym trwają prace nad kolejną nowelizacją
ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz tzw. ustawy wiatrakowej/odległościowej. Dążymy
do ustalenia minimalnej odległości na poziomie 500 m, czyli rozwiązania kompromisowego
wypracowanego w ramach szerokich konsultacji społecznych. O wszystkich rozstrzygnięciach
będziemy informować opinię publiczną na bieżąco.
Istotną kwestią jest również rozwój systemów magazynowania energii, które zwiększą
możliwość przyłączania instalacji OZE do sieci. Dlatego ważne jest upowszechnienie
zarówno wielkoskalowych, jak i przydomowych magazynów energii. Należy również w
odpowiedni sposób zagospodarować nadwyżki energii produkowanej w instalacjach OZE do
m.in. elektryfikacji kolejnych gałęzi gospodarki, w szczególności przemysłu
energochłonnego, dla którego koszty energii mają fundamentalne znaczenie. Ważne jest
także rozwijanie produkcji zielonego wodoru, wykorzystanie zielonej energii do zasilania
transportu czy pomp ciepła.
Działania podejmowane na rzecz rozwoju źródeł OZE prowadzone są wielotorowo, zarówno
z wykorzystaniem środków pochodzących z funduszy unijnych, jak i środków krajowych
zarządzanych przez Narodowy Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w
Warszawie (NFOŚiGW).
Kontynuacja możliwości wsparcia inwestycyjnego ze środków UE dla źródeł OZE możliwa
jest w ramach programu FEnIKS w działaniu 2.2 Rozwój OZE w obszarze celu szczegółowego
2.2 Wspieranie energii odnawialnej priorytetu II Wsparcie sektorów energetyka i środowisko z
EFRR, którego środki finansowe będą pochodziły z Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego. Alokacja przeznaczona na całe działanie wynosi 538 mln euro. W ramach
programu przewidziane jest wsparcie większych instalacji, tj. instalacji o mocy:
1. energia elektryczna:
- wiatr: pow. 5 MWe,
- biomasa: pow. 5MWe,
- biogaz: pow. 0,5 MWe,
- woda: pow. 5 MWe,
- promieniowanie słoneczne: pow. 0,5 MWe.
2. energia cieplna:
- biomasa: pow. 5 MWth,
- promieniowanie słoneczne: pow. 0,5 MWth,
- geotermia (w tym pompy ciepła): pow. 0,5 MWth,
- biogaz: pow. 0,5 MWth
Aktualnie przewidziany jest nabór dla ostatecznych odbiorców wsparcia w zakresie
wytwarzania biometanu wraz z przyłączeniem do sieci gazowej, a także w zakresie
wytwarzania energii elektrycznej i/lub ciepła z biogazu wraz z magazynami energii
działającymi na potrzeby danego źródła OZE oraz przyłączeniem do sieci, w tym z
infrastrukturą umożliwiającą wykorzystanie ciepła wytworzonego w skojarzeniu. Nabór
wniosków w trybie konkurencyjnym trwać będzie od 29 lutego do 13 maja 2024 r., a
przewidziana alokacja wynosi 300 mln zł.
Ponadto, przeprowadzono nabór na projekt grantowy dotyczący wsparcia programu „Mój
Prąd”, co umożliwi sfinansowanie kolejnej edycji tego cieszącego się dużym
zainteresowaniem programu, ze środków UE.
Niezależnie od powyższego, źródłem finansowania inwestycji w OZE o mniejszych niż
wskazano powyżej mocach, są środki finansowe będące w dyspozycji urzędów
marszałkowskich poszczególnych województw. Wsparcie w tym zakresie zasadniczo
dedykowane będzie dla poszczególnych województw w ramach regionalnych programów

-- 4 of 5 --

operacyjnych, które są zarządzane przez regionalne Instytucje Zarządzające (Urzędy
Marszałkowskie poszczególnych województw), i są istotne dla rozwoju OZE w regionie.
Ponadto, w ramach Komponentu B „Zielona energia i zmniejszenie energochłonności” oraz
nowego rozdziału G REPowerEU Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
(KPO), zaplanowano liczne inwestycje, a także reformy mające na celu zwiększenia udziału
odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym Polski. Resort klimatu i środowiska
bezpośrednio odpowiada w ramach KPO m.in. za inwestycje w zakresie rozbudowy sieci
przesyłowych (przede wszystkim w celu umożliwienia odbioru mocy z morskich farm
wiatrowych) i dystrybucyjnych na cele rozwoju OZE oraz będzie rozwijał projekty dot.
magazynów energii. Dodatkowo, planowane jest wsparcie projektów na rzecz rozwoju
odnawialnych źródeł energii w ramach inwestycji G3.1.4. Wsparcie na rzecz krajowego systemu
energetycznego (Fundusz wsparcia energetyki). Dodatkowo, w ramach KPO Ministerstwo
Klimatu i Środowiska będzie realizowało reformy m.in. mające na celu poprawę otoczenia
regulacyjnego na rzecz rozwoju morskich farm wiatrowych, a także mające na celu
usprawnienie procesu wydawania pozwoleń dotyczących odnawialnych źródeł energii.
Komplementarna do tych działań jest inwestycja G3.1.5 Budowa morskich farm wiatrowych,
z budżetem 4 785 000 000 EUR.
Innym alternatywnym źródłem finansowania inwestycji OZE są środki będące w dyspozycji
NFOŚiGW. W szczególności należy wskazać następujące programy:
 Innowacje dla Środowiska (kontynuacja programu Nowa Energia);
 Wsparcie dla przemysłu energochłonnego;
 Agroenergia;
 Energia dla Wsi;
 Energia plus.
Szczegółowe informacje o naborach jak i ich zakresie dostępne są na stronie:
https://www.gov.pl/web/nfosigw/informacja-o-naborach-wnioskow-w-roku--2021.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska analizuje kolejne rozwiązania, które pozwolą
odpowiedzieć na wyzwania jakie stoją w związku z transformacją energetyczną. Przede
wszystkim związane są one z dalszą optymalizacją procedur administracyjnych,
usprawnieniu procesów przyłączania nowych źródeł do sieci, dalszej promocji energetyki
obywatelskiej, klastrowej i spółdzielczej czy w końcu nowe spojrzenie na jakże ważne
zagadnienia finansowania infrastruktury, w tym kierunki działania systemów wsparcia.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 5 of 5 --