Interpelacja w sprawie budowy kanału ulgi w Nysie oraz działań zabezpieczających przed ryzykiem powodzi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11965
do ministra infrastruktury
w sprawie budowy kanału ulgi w Nysie oraz działań zabezpieczających przed ryzykiem powodzi
Zgłaszający: Tomasz Kostuś
Data wpływu: 29-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
we wrześniu 2024 roku Nysa została dotknięta największą powodzią od dziesięcioleci. Zalaniu uległo kilkadziesiąt ulic, budynki mieszkalne, placówki publiczne, szpital oraz infrastruktura techniczna. Ewakuowano mieszkańców, a skala strat materialnych i społecznych była ogromna. Przyczyną katastrofy było połączenie intensywnych opadów, zrzutów wód z górnych zbiorników oraz niewydolnej infrastruktury przeciwpowodziowej w mieście.
Jednym z kluczowych wniosków po tym zdarzeniu jest konieczność budowy tzw. kanału ulgi - inwestycji od lat postulowanej przez lokalne władze i ekspertów hydrologii. Kanał ten miałby odciążyć miejską infrastrukturę w sytuacji gwałtownych wezbrań wód i uchronić centrum Nysy przed powtarzającymi się zalaniami.
Obecnie – pomimo licznych apeli mieszkańców, samorządu oraz środowisk technicznych - inwestycja ta pozostaje na etapie analiz i konsultacji. Według informacji publicznych koszt budowy kanału ulgi szacowany jest na ponad 1,8 miliarda złotych, a jego realizacja została odsunięta na dalsze lata, po zakończeniu innych projektów hydrotechnicznych w regionie, takich jak zbiornik w Kamieńcu Ząbkowickim.
Pragnę jednocześnie wyrazić uznanie dla ministerstwa oraz Wód Polskich za podjęcie decyzji i zaawansowane prace związane z budową zbiornika Kamieniec Ząbkowicki - kluczowego przedsięwzięcia mającego na celu retencję wód i zmniejszenie ryzyka powodziowego na całym obszarze dorzecza Odry.
Zbiornik ten stanowi istotny element systemu ochrony przeciwpowodziowej i jest ważnym krokiem na drodze do poprawy bezpieczeństwa hydrologicznego regionu. Doceniam zaangażowanie w realizację tej inwestycji, która - mimo wysokich kosztów i skomplikowanych uwarunkowań - przybliża nas do lepszej ochrony mieszkańców przed skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych.
Jednakże, mając na uwadze specyfikę i skalę zagrożeń lokalnych, w tym szczególnie powtarzające się zalania centrum Nysy, apeluję o równoległe działania mające na celu przyspieszenie budowy kanału ulgi w Nysie. Tylko kompleksowe podejście do zarządzania ryzykiem powodziowym może zapewnić pełną ochronę mieszkańcom miasta i okolic. W imieniu mieszkańców regionu proszę o zdecydowane działania oraz wsparcie dla tej strategicznej inwestycji oraz odpowiedź na poniższe pytania.
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury uznaje budowę kanału ulgi w Nysie za inwestycję pilną i priorytetową z punktu widzenia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego mieszkańców regionu?
2. Jakie działania zostały dotychczas podjęte w celu przygotowania inwestycji - czy opracowano dokumentację projektową, decyzję środowiskową lub harmonogram realizacji?
3. Czy kanał ulgi został formalnie ujęty w Programie Redukcji Ryzyka Powodziowego w dorzeczu Odry i czy przewidziano dla niego źródła finansowania w obecnej lub nadchodzącej perspektywie unijnej?
4. Czy ministerstwo planuje etapowanie tej inwestycji - np. rozpoczęcie budowy od fragmentów najbardziej newralgicznych dla bezpieczeństwa mieszkańców Nysy?
5. Jakie działania podejmuje resort w zakresie współpracy z Wodami Polskimi oraz samorządami lokalnymi, by przyspieszyć realizację inwestycji i zwiększyć jej transparentność?
6. Czy ministerstwo planuje wzmocnienie systemów monitorowania i ostrzegania przeciwpowodziowego na obszarze powiatu nyskiego - m.in. poprzez rozbudowę lokalnych systemów czujników, aplikacji i kanałów komunikacji alarmowej?
W imieniu mieszkańców regionu proszę o zdecydowane działania oraz wsparcie dla tej strategicznej inwestycji.
Z poważaniem
Tomasz Kostuś
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4980 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.59.2025
Warszawa, 29 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11965 z dnia 5 września br. Posła na Sejm RP pana
Tomasza Kostusia, w sprawie budowy kanału ulgi w Nysie oraz działań zabezpieczających
przed ryzykiem powodzi, przedstawiam poniżej informacje.
Ministerstwo Infrastruktury przykłada szczególnie dużą wagę do realizacji inwestycji
przeciwpowodziowych, traktując je jako priorytet w zakresie ochrony życia, zdrowia
i mienia mieszkańców. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej: PGW
Wody Polskie) w 2016 r. zakończyło realizację projektu pn. „Modernizacja zbiornika
wodnego Nysa w zakresie zwiększenia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego – etap I”.
W jego ramach zrealizowano m.in. przebudowę i udrożnienie przeciwpowodziowe rzeki
Nysy Kłodzkiej, a także zmodernizowano budowle i urządzenia zbiornikowe. Ponadto,
zgodnie z obowiązującymi dokumentami planistycznymi w gospodarce wodnej Wody
Polskie planują realizację inwestycji pn. „Zabezpieczenie przeciwpowodziowe m. Nysa”
o szacunkowej wartości całkowitej około 1,32 mld zł. Etap II w.wym. zadania obejmuje
budowę kanału ulgi zbiornika Nysa o długości 10 km, stanowiącego kanał obiegowy dla
wód katastrofalnych, zlokalizowany po południowej stronie miasta Nysa. Zadanie znajduje
się aktualnie na etapie przedrealizacyjnym. Kolejnym działaniem będzie opracowanie
dokumentacji projektowej oraz uzyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych
umożliwiających realizację inwestycji.
W związku z wystąpieniem powodzi w 2024 r. PGW Wody Polskie, we współpracy
z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy (dalej:
IMGW-PIB), opracowało „Program redukcji ryzyka powodziowego w zlewni Nysy
Kłodzkiej” (dalej: Program). Przedmiotowy dokument przewiduje realizację działań
infrastrukturalnych w zlewni Nysy Kłodzkiej, redukcję ryzyka powodziowego w zlewni
Nysy Kłodzkiej i Białej Lądeckiej, rozbudowę kaskady zbiorników na Nysie Kłodzkiej,
a także redukcję ryzyka powodziowego poniżej miejscowości Bardo. Jednym z zadań
ujętych w Programie jest inwestycja dotycząca budowy kanału ulgi zbiornika Nysa.
W kwietniu 2025 r. zakończono cykl spotkań konsultacyjnych w sprawie Programu.
-- 1 of 2 --
2
Zgodnie z informacją przesłaną przez PGW Wody Polskie aktualnie analizowane są uwagi
i wnioski, które zostały przekazane podczas konsultacji społecznych. Po uzgodnieniu
ostatecznej wersji dokumentu podejmowane będą działania ukierunkowane
na pozyskanie środków finansowych niezbędnych do realizacji zadań przewidzianych
w Programie.
Jednym z elementów Programu jest budowa mokrego zbiornika retencyjnego Kamieniec
Ząbkowicki o pojemności 104 mln m³. Zgodnie z informacjami inwestora podstawową
funkcją ww. zbiornika będzie redukcja zagrożenia powodziowego dla miejscowości
poniżej jego zapory, zlokalizowanych wzdłuż Nysy Kłodzkiej, w tym m.in. m. Nysy. Trwa
etap wyboru wykonawcy dokumentacji projektowej dla zadania wraz z uzyskaniem
decyzji administracyjnych i pełnieniem nadzoru autorskiego. W ocenie PGW Wody
Polskie, w związku z planami budowy zbiornika Kamieniec Ząbkowicki, należy
przeprowadzić nowe obliczenia dotyczące realizacji kanału ulgi zbiornika Nysa, ponieważ
dotychczasowe założenia ulegną zmianie. Analizy hydrauliczne oraz symulacje wariantów
ekstremalnych docelowo powinny określić zasadność realizacji budowy kanału ulgi
w dotychczas zakładanym kształcie.
Na terenie zlewni Nysy Kłodzkiej działa system monitoringu hydrologiczno-
meteorologicznego służb IMGW-PIB, służb PGW Wody Polskie, a także służb zarządzania
kryzysowego szczebla powiatowego i gminnego. W ocenie PGW Wody Polskie zasadna
jest jego rozbudowa i wzmocnienie, co zostało przedstawione w „Programie redukcji
ryzyka powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej”. Ponadto, instytucja ta proponuje
utworzenie Hydrologiczno-Meteorologicznego Centrum Operacyjnego dla Kotliny
Kłodzkiej. W ramach Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry i Wisły na
Ziemi Kłodzkiej jest obecnie finalizowane zadanie związane z zapewnieniem łączności
pomiędzy obiektami hydrotechnicznymi PGW Wody Polskie, a siedzibą PGW Wody Polskie
RZGW we Wrocławiu, a także system monitoringu stanów wody na obiektach
hydrotechnicznych będących w administracji tej jednostki. W ramach w.wym. zadania
planowane jest udostępnienie na stronie internetowej dla użytkowników publicznych
(w tym służb kryzysowych w gminach i powiatach) danych ze stacji pomiarowych
na zbiornikach retencyjnych i suchych zbiornikach przeciwpowodziowych
administrowanych przez PGW Wody Polskie RZGW we Wrocławiu. Planowany termin
zakończenia zadania to koniec 2025 r.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie
-- 2 of 2 --