Interpelacja w sprawie skuteczności działań syndyków
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11963
do ministra sprawiedliwości
w sprawie skuteczności działań syndyków
Zgłaszający: Joanna Mucha, Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Piotr Paweł Strach, Ewa Szymanowska, Wioleta Tomczak, Kamil Wnuk
Data wpływu: 29-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
syndyk pełni funkcję publiczną i odpowiada za majątek upadłego przedsiębiorstwa oraz interesy wierzycieli. Coraz częściej pojawiają się informacje o nagannych praktykach syndyków. Eksperci zwracają uwagę na brak realnej i skutecznej kontroli i nadzoru nad działaniami syndyków. Eksperci podają różne dane dotyczące średniego poziomu zaspokojenia wierzycieli w Polsce, który ma wynosić od 2% do 20% po 10 latach prowadzenia postępowań upadłościowych. Jeden z głównych problemów, który powoduje tak niskie wyniki wymieniane są koszty postępowania. Znaczną część masy upadłościowej pochłaniają wynagrodzenia syndyków, kancelarii prawnych i koszty sądowe.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Czy ministerstwo posiada oficjalne dane wskazujące, jaki jest średni poziom zaspokojenia wierzycieli w Polsce po 10 latach prowadzenia postępowania upadłościowego?
2. Jakie są przyczyny tak niskiego poziomu odzyskiwania majątku wierzycieli?
3. Dlaczego kontrola działań syndyków jest nieskuteczna i nieefektywna? Z poważaniem Joanna Mucha
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6892 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.352.2025
Warszawa, 13 listopada 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11963 Pani Poseł Joanny Muchy wraz z innymi Posłami
w sprawie skuteczności działań syndyków - przedstawiam stanowisko Ministra
Sprawiedliwości.
Ad 1
Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje danymi wskazującymi, jaki jest średni
poziom zaspokojenia wierzycieli w Polsce po 10 latach prowadzenia postępowania
upadłościowego.
Ad 2
Przyczyny niskiego poziomu odzyskiwania majątku wierzycieli w postępowaniach
upadłościowych i restrukturyzacyjnych w Polsce są złożone i wynikają zarówno
z uwarunkowań systemowych, ekonomicznych, jak i praktycznych.
Jednym z powodów jest niska efektywność likwidacji majątku. Syndycy często nie są
w stanie sprzedać majątku upadłego w sposób maksymalizujący jego wartość. Ponadto
sprzedaż aktywów w trybie egzekucyjnym, często w warunkach presji czasowej, prowadzi
do znacznego obniżenia ich wartości transakcyjnej. Dodatkowo, brak zainteresowania
inwestorów zakupem przedsiębiorstw jako zorganizowanej całości skutkuje rozdrobnioną
sprzedażą, co również negatywnie wpływa na wartość masy upadłościowej.
Kolejnym czynnikiem jest ustawowa hierarchia zaspokajania wierzytelności, która – choć
uzasadniona społecznie - faworyzuje określone grupy wierzycieli, w szczególności
pracowników. W konsekwencji wierzyciele z dalszych kategorii zaspokojenia uzyskują
jedynie marginalne kwoty, co w praktyce oznacza brak realnego odzysku.
-- 1 of 4 --
2
Duży wpływ na poziom odzyskiwania majątku wierzycieli ma również niska aktywność
samych wierzycieli. Często nie zgłaszają oni wierzytelności w ustawowych terminach,
nie uczestniczą w zgromadzeniach wierzycieli ani nie korzystają z przysługujących
im instrumentów prawnych - co ogranicza ich wpływ na przebieg postępowania
i możliwości dochodzenia roszczeń.
Nie bez znaczenia jest również czas trwania postępowania upadłościowego, który także
generuje koszty postępowania, a te z kolei obniżają wartość masy upadłościowej.
Odnosząc się bezpośrednio do kwestii wysokości kosztów postępowania upadłościowego
należy wskazać, iż w Ministerstwie Sprawiedliwości prowadzone są prace o charakterze
legislacyjnym, mające na celu dostosowanie regulacji w zakresie kosztów postępowania
do realiów praktyki oraz zapewnienie ich adekwatności do celów postępowania
upadłościowego.
Warto zaznaczyć, że kwestie sprawnego wymiaru sprawiedliwości, w tym przewlekłości
postępowań, są przedmiotem analiz Ministerstwa. Chociaż prawo restrukturyzacyjne
i upadłościowe w Polsce przeszło istotne zmiany, to Ministerstwo Sprawiedliwości
dostrzega potrzebę dalszej reformy – zarówno legislacyjnej, jak i instytucjonalnej
i działania w tym kierunku są podejmowane. Jednak ich skuteczność będzie zależna od
efektów wdrożenia konkretnych rozwiązań oraz poprawy praktyki sądowej i aktywności
wierzycieli.
Ad 3
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego
2003 r. Prawo upadłościowe1, dalej p.u., osoba posiadająca licencję doradcy
restrukturyzacyjnego pełniąca funkcję syndyka podlega nadzorowi ze strony sądu,
sędziego-komisarza oraz kontroli ze strony rady wierzycieli (art. 205 ust. 1 p.u.).
Ustawą z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o licencji doradcy
restrukturyzacyjnego2 wprowadzony został nadzór administracyjny Ministra
Sprawiedliwości nad osobami posiadającymi licencję doradcy restrukturyzacyjnego.
Zwiększenie nadzoru ponad przewidzianym w przepisach prawa upadłościowego oraz
prawa restrukturyzacyjnego uzasadnione było rosnącą liczbą tych postępowań, a także
finansowaniem wielu postępowań przez Skarb Państwa, poprzez przyznawanie zaliczek
na pokrycie kosztów postępowania czy wprowadzeniem uproszczonych trybów
postępowań insolwencyjnych, których tokiem kieruje doradca restrukturyzacyjny.
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 794
2 Dz. U. z 2019 r. poz. 912
-- 2 of 4 --
3
Zgodnie z treścią art. 20b ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy
restrukturyzacyjnego3, dalej u.l.d.r., Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad
doradcami restrukturyzacyjnymi osobiście lub za pośrednictwem służby nadzoru.
W skład służby nadzoru wchodzą: sędziowie, referendarze sądowi, prokuratorzy
delegowani do Ministerstwa Sprawiedliwości, upoważnieni biegli rewidenci lub
pracownicy Ministerstwa Sprawiedliwości posiadający licencję doradcy
restrukturyzacyjnego.
Minister Sprawiedliwości podejmuje czynności z urzędu i z zastrzeżeniem postanowień
art. 20 ust. 1 zd. 2 u.l.d.r., ma kompetencję do badania wszelkich zachowań doradcy
restrukturyzacyjnego w związku pełnioną funkcją. W toku czynności wyjaśniających
doradca może zostać zobowiązany do przedstawienia wytworzonej dokumentacji oraz
ksiąg handlowych, w tym dokumentacji księgowej przedsiębiorców, wobec których były
lub są prowadzone postępowania restrukturyzacyjne lub upadłościowe, a w których
osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego wykonuje lub wykonywała
czynności nadzorcy, zarządcy lub syndyka.
Natomiast, już w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia licencji
Minister Sprawiedliwości zarządza przeprowadzenie wizytacji obejmującej pełną
działalność osoby posiadającej licencję doradcy restrukturyzacyjnego bądź lustracji
obejmującej jej wybrane zagadnienia.
Uprawnienia nadzorcze Ministra Sprawiedliwości nad działalnością osób posiadających
licencję doradcy restrukturyzacyjnego obejmują:
1. zawiadomienie sędziego-komisarza, w związku ze stwierdzonymi uchybieniami
w wykonywaniu czynności przez osobę posiadającą licencję doradcy
restrukturyzacyjnego,
2. złożenie zawiadomienia, na zasadach ogólnych, o możliwości popełnienia
przestępstwa,
3. powiadomienie osób, które mogły być poszkodowane zachowaniem doradcy
restrukturyzacyjnego, o przysługujących im roszczeniach cywilnoprawnych,
4. zawieszenie praw z licencji doradcy restrukturyzacyjnego i cofnięcie licencji
doradcy restrukturyzacyjnego, przy stwierdzeniu przez Ministra Sprawiedliwości
uchybień polegających na uporczywym bądź rażącym naruszeniu prawa.
Rozstrzygnięcie zapada w drodze decyzji administracyjnej, po uprzednim
wysłuchaniu doradcy restrukturyzacyjnego.
3 Dz. U. z 2022 r. poz. 1007
-- 3 of 4 --
4
Informuję również, że służba nadzoru aktualnie prowadzi postępowania kontrolne wobec
160 doradców restrukturyzacyjnych, w toku jest 5 postępowań administracyjnych
prowadzonych w sprawie cofnięcia licencji, wobec 3 doradców restrukturyzacyjnych
Minister Sprawiedliwości podjął decyzję o cofnięciu licencji (dwie decyzje zaskarżone
zostały do wojewódzkiego sądu administracyjnego, jedna jest prawomocna).
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --