Interpelacja nr 11948
Interpelacja w sprawie wstrzymania środków na renowację grobów w Lasach Piaśnickich oraz potrzeby kontynuacji działań upamiętniających
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (58%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wstrzymania środków na renowację grobów w Lasach Piaśnickich oraz potrzeby kontynuacji działań upamiętniających
Interpelacja nr 11948
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wstrzymania środków na renowację grobów w Lasach Piaśnickich oraz potrzeby kontynuacji działań upamiętniających
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 28-08-2025
Gdynia, 28.08.2025 r.
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2018 r. poz. 1799), zwracam się z interpelacją w sprawie decyzji o wstrzymaniu finansowania renowacji grobów i infrastruktury pamięci w Lasach Piaśnickich – miejscu szczególnego znaczenia historycznego, znanym jako „Kaszubska Golgota“.
Lasy Piaśnickie to jedno z najtragiczniejszych miejsc zbrodni niemieckich z lat 1939-1941, w których życie straciło – według szacunków historyków – od 12 do 14 tysięcy obywateli II Rzeczypospolitej. Ofiary te to głównie przedstawiciele pomorskiej inteligencji, duchowni, pacjenci szpitali psychiatrycznych, działacze społeczni i polityczni, w tym także Niemcy przeciwni nazizmowi. Skala i brutalność tej zbrodni wpisuje Piaśnicę w ciąg największych miejsc martyrologii narodu polskiego w czasie II wojny światowej.
W grudniu 2023 roku, dzięki wsparciu ze środków publicznych, udało się przeprowadzić prace konserwacyjne na części cmentarza. Niestety, według informacji przekazanych przez Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka“, kolejne wnioski o dofinansowanie nie zostały uwzględnione. Obecny brak wsparcia finansowego prowadzi do postępującej degradacji historycznych mogił i infrastruktury edukacyjno-informacyjnej, a także grozi utratą efektów dotychczasowych działań konserwatorskich.
Warto podkreślić, że Lasy Piaśnickie to nie tylko miejsce spoczynku tysięcy ofiar, ale również przestrzeń edukacyjna odwiedzana przez młodzież oraz delegacje z Polski i z zagranicy. Niepodjęcie dalszych działań rewitalizacyjnych i upamiętniających grozi nie tylko pogorszeniem stanu technicznego, ale również utratą społecznej i międzynarodowej rangi tego miejsca.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Panią Minister o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Z jakich powodów wstrzymano przekazanie środków finansowych na kontynuację renowacji grobów w Lasach Piaśnickich, pomimo wcześniejszego ich zabezpieczenia przez poprzedni rząd?
2. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje uruchomienie programów grantowych lub dotacyjnych umożliwiających dalsze prace renowacyjne w Piaśnicy? Jeśli tak, to w jakim terminie?
3. Czy rozważane jest ponowne rozpatrzenie wniosków złożonych przez Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka“ i inne organizacje społeczne opiekujące się tym miejscem?
4. Czy ministerstwo podejmie działania mające na celu objęcie sanktuarium piaśnickiego stałą opieką instytucjonalną i włączenie go do krajowego systemu opieki nad miejscami pamięci?
5. Dlaczego żaden z sześciu projektów złożonych w ramach Krajowego Planu Odbudowy, dotyczących upamiętnienia i zabezpieczenia dziedzictwa historycznego w Lasach Piaśnickich, nie uzyskał aprobaty ani poparcia Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego? Czy decyzje te były uzasadnione merytorycznie, czy też wynikały z przesłanek formalnych lub politycznych?
Ochrona materialnych świadectw historii oraz wspieranie obywatelskich inicjatyw pielęgnujących pamięć narodową powinny pozostawać niekwestionowanym priorytetem instytucji państwowych. Wierzę, że Lasy Piaśnickie zasługują na należytą opiekę, jako miejsce męczeństwa tysięcy Polaków i symbol walki z totalitaryzmem.
Z wyrazami szacunku Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 11948
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wstrzymania środków na renowację grobów w Lasach Piaśnickich oraz potrzeby kontynuacji działań upamiętniających
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 28-08-2025
Gdynia, 28.08.2025 r.
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2018 r. poz. 1799), zwracam się z interpelacją w sprawie decyzji o wstrzymaniu finansowania renowacji grobów i infrastruktury pamięci w Lasach Piaśnickich – miejscu szczególnego znaczenia historycznego, znanym jako „Kaszubska Golgota“.
Lasy Piaśnickie to jedno z najtragiczniejszych miejsc zbrodni niemieckich z lat 1939-1941, w których życie straciło – według szacunków historyków – od 12 do 14 tysięcy obywateli II Rzeczypospolitej. Ofiary te to głównie przedstawiciele pomorskiej inteligencji, duchowni, pacjenci szpitali psychiatrycznych, działacze społeczni i polityczni, w tym także Niemcy przeciwni nazizmowi. Skala i brutalność tej zbrodni wpisuje Piaśnicę w ciąg największych miejsc martyrologii narodu polskiego w czasie II wojny światowej.
W grudniu 2023 roku, dzięki wsparciu ze środków publicznych, udało się przeprowadzić prace konserwacyjne na części cmentarza. Niestety, według informacji przekazanych przez Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka“, kolejne wnioski o dofinansowanie nie zostały uwzględnione. Obecny brak wsparcia finansowego prowadzi do postępującej degradacji historycznych mogił i infrastruktury edukacyjno-informacyjnej, a także grozi utratą efektów dotychczasowych działań konserwatorskich.
Warto podkreślić, że Lasy Piaśnickie to nie tylko miejsce spoczynku tysięcy ofiar, ale również przestrzeń edukacyjna odwiedzana przez młodzież oraz delegacje z Polski i z zagranicy. Niepodjęcie dalszych działań rewitalizacyjnych i upamiętniających grozi nie tylko pogorszeniem stanu technicznego, ale również utratą społecznej i międzynarodowej rangi tego miejsca.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Panią Minister o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Z jakich powodów wstrzymano przekazanie środków finansowych na kontynuację renowacji grobów w Lasach Piaśnickich, pomimo wcześniejszego ich zabezpieczenia przez poprzedni rząd?
2. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje uruchomienie programów grantowych lub dotacyjnych umożliwiających dalsze prace renowacyjne w Piaśnicy? Jeśli tak, to w jakim terminie?
3. Czy rozważane jest ponowne rozpatrzenie wniosków złożonych przez Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka“ i inne organizacje społeczne opiekujące się tym miejscem?
4. Czy ministerstwo podejmie działania mające na celu objęcie sanktuarium piaśnickiego stałą opieką instytucjonalną i włączenie go do krajowego systemu opieki nad miejscami pamięci?
5. Dlaczego żaden z sześciu projektów złożonych w ramach Krajowego Planu Odbudowy, dotyczących upamiętnienia i zabezpieczenia dziedzictwa historycznego w Lasach Piaśnickich, nie uzyskał aprobaty ani poparcia Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego? Czy decyzje te były uzasadnione merytorycznie, czy też wynikały z przesłanek formalnych lub politycznych?
Ochrona materialnych świadectw historii oraz wspieranie obywatelskich inicjatyw pielęgnujących pamięć narodową powinny pozostawać niekwestionowanym priorytetem instytucji państwowych. Wierzę, że Lasy Piaśnickie zasługują na należytą opiekę, jako miejsce męczeństwa tysięcy Polaków i symbol walki z totalitaryzmem.
Z wyrazami szacunku Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5635 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11948 poseł Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk z 5 września
2025 roku w sprawie środków na renowację grobów w Lasach Piaśnickich oraz potrzeby
kontynuacji działań upamiętniających, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Ad 1.
Środki finansowe na prace remontowe przy grobach w Lasach Piaśnickich przekazywane
były z budżetu programów dotacyjnych MKiDN, które mają charakter konkursowy. Zgodnie
z ich wytycznymi (zamieszczanymi co roku na stronie internetowej MKiDN wraz
z ogłoszeniem naborów) oceny wniosków dokonują powołani przez ministra eksperci,
których wiedza i doświadczenie zawodowe odpowiadają zakresowi merytorycznemu
danego programu. Każdy z członków zespołu sterującego ocenia każdy wniosek odrębnie
i formułuje własną ocenę. W roku 2024 zadanie
Sanktuarium Męczenników II Wojny
Światowej, na które wniosek złożyło Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka” uzyskało 62,17
pkt. Próg punktowy umożliwiający zdobycie dofinansowania wynosił wówczas 70 pkt
i więcej. W roku 2025 zadanie
Sanktuarium Męczenników II Wojny Światowej, na które
wniosek złożyło Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka”, uzyskało 42,5 pkt, natomiast zadanie
Odbudowa i renowacja zbiorowego grobu nr 12 w Lasach Piaśnickich, na które wniosek
złożyło Stowarzyszenie „Przyjaciół Rzemiosła”, uzyskało 49,5 pkt. W roku 2025 próg
punktowy umożliwiający zdobycie dofinansowania wynosił 86 pkt i więcej. Progi finansowe,
zgodnie z wytycznymi, ustalane są na podstawie limitu finansowego programu oraz ocen,
jakie uzyskały wszystkie wnioski. Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka” nie odpowiedziało
w terminie na pisma MKiDN (z 8 sierpnia 2024 r., ponowione 22 listopada 2024 r.)
z pytaniami o nienależyty stan grobów i ich otoczenia stwierdzony podczas wizytacji
pracowników MKiDN 8 sierpnia 2024 r. w miejscu upamiętnienia zbrodni w Lasach
Piaśnickich, którego remont przeprowadziło Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka” w latach
2019-2023 z udziałem środków z programu MKiDN Groby i cmentarze wojenne w kraju
.
Podczas wizytacji stwierdzono: pozostawienie w kilku miejscach niszczejących krzyży,
zabrudzenie obiektów, zanikanie liter i nieczytelność napisów wygrawerowanych na płytach
nagrobnych. Odpowiedź na pisma MKiDN otrzymało dopiero 12 grudnia 2024 r., jednak nie
wyjaśniała ona poruszonych kwestii, dlatego zgodnie z §2.6 załącznika nr 3 do ogłoszenia
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie naboru do Programów rządowych
z zakresu kultury i ochrony dziedzictwa narodowego na rok 2025, realizowanego w terminie
do 14 stycznia 2025 r., wpłynęło to na obniżenie oceny organizacyjnej.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 2.
Kolejna edycja programu MKiDN umożliwiającego otrzymanie dofinansowania m.in. na
prace renowacyjne przy grobach wojennych do realizacji w 2026 r. zostanie uruchomiona
w listopadzie 2025 r.
Ad 3.
MKiDN rozpatrzy wszystkie wnioski złożone w nowym naborze do programu MKiDN, w tym
zarówno wnioski, jakie złoży Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka”, jak i inne podmioty chcące
podjąć działania przy grobach w Lasach Piaśnickich.
Ad 4.
Opieka nad grobami wojennymi i ich utrzymanie są realizowane na podstawie ustawy z dnia
28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2337). Na mocy
art. 6 pkt 1 i 4 ww. ustawy Minister KiDN powierzył Stowarzyszeniu „Rodzina Piaśnicka”
obowiązek utrzymania grobów w Lasach Piaśnickich i od tego momentu ww. stowarzyszenie
otrzymało na ten cel 1 074 700 zł z programu Groby i cmentarze wojenne w kraju
. Z tego
samego programu w 2023 r. Gmina Wejherowo otrzymała 240 000 zł na zadanie
Odbudowa
oraz przebudowa grobów w Lesie Piaśnickim.
Ad 5.
MKiDN pełni rolę Instytucji odpowiedzialnej za realizację inwestycji A2.5.1 KPO „Program
wpierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz
stymulowania ich rozwoju”. Wnioski złożone w ramach ww. inwestycji nie są oceniane przez
Ministerstwo, a przez ekspertów wchodzących w skład niezależnego Komitetu selekcyjnego,
według ustalonych, opublikowanych kryteriów. Są to kryteria formalne, horyzontalne
i szczegółowe. Wybór przedsięwzięć do objęcia wsparciem w formie grantów lub
stypendiów w ramach inwestycji A2.5.1 KPO według przesłanek politycznych jest
wykluczony.
W interpelacji nie wskazano numerów wniosków, które pozwoliłyby na sprawdzenie treści
złożonych projektów. Narodowy Instytut Muzyki i Tańca – Jednostka Wspierająca, której
powierzono realizację inwestycji A2.5.1 KPO, przeszukał system Witkac, za którego
pośrednictwem składano wioski, przy pomocy fraz, które pozwoliłyby na identyfikację
złożonych ofert. W wyniku tego nie odnaleziono wśród wniosków, złożonych w drugim
naborze, żadnego projektu dotyczącego Lasów Piaśnickich, Golgoty, Rodziny Piaśnickiej.
Został złożony jeden wniosek przez Fundację im. Księdza Profesora Włodzimierza Sedlaka -
"Piaśnica - kultura miejsca", który nie dotyczy zbrodni w Piaśnicy.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11948 poseł Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk z 5 września
2025 roku w sprawie środków na renowację grobów w Lasach Piaśnickich oraz potrzeby
kontynuacji działań upamiętniających, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Ad 1.
Środki finansowe na prace remontowe przy grobach w Lasach Piaśnickich przekazywane
były z budżetu programów dotacyjnych MKiDN, które mają charakter konkursowy. Zgodnie
z ich wytycznymi (zamieszczanymi co roku na stronie internetowej MKiDN wraz
z ogłoszeniem naborów) oceny wniosków dokonują powołani przez ministra eksperci,
których wiedza i doświadczenie zawodowe odpowiadają zakresowi merytorycznemu
danego programu. Każdy z członków zespołu sterującego ocenia każdy wniosek odrębnie
i formułuje własną ocenę. W roku 2024 zadanie
Sanktuarium Męczenników II Wojny
Światowej, na które wniosek złożyło Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka” uzyskało 62,17
pkt. Próg punktowy umożliwiający zdobycie dofinansowania wynosił wówczas 70 pkt
i więcej. W roku 2025 zadanie
Sanktuarium Męczenników II Wojny Światowej, na które
wniosek złożyło Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka”, uzyskało 42,5 pkt, natomiast zadanie
Odbudowa i renowacja zbiorowego grobu nr 12 w Lasach Piaśnickich, na które wniosek
złożyło Stowarzyszenie „Przyjaciół Rzemiosła”, uzyskało 49,5 pkt. W roku 2025 próg
punktowy umożliwiający zdobycie dofinansowania wynosił 86 pkt i więcej. Progi finansowe,
zgodnie z wytycznymi, ustalane są na podstawie limitu finansowego programu oraz ocen,
jakie uzyskały wszystkie wnioski. Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka” nie odpowiedziało
w terminie na pisma MKiDN (z 8 sierpnia 2024 r., ponowione 22 listopada 2024 r.)
z pytaniami o nienależyty stan grobów i ich otoczenia stwierdzony podczas wizytacji
pracowników MKiDN 8 sierpnia 2024 r. w miejscu upamiętnienia zbrodni w Lasach
Piaśnickich, którego remont przeprowadziło Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka” w latach
2019-2023 z udziałem środków z programu MKiDN Groby i cmentarze wojenne w kraju
.
Podczas wizytacji stwierdzono: pozostawienie w kilku miejscach niszczejących krzyży,
zabrudzenie obiektów, zanikanie liter i nieczytelność napisów wygrawerowanych na płytach
nagrobnych. Odpowiedź na pisma MKiDN otrzymało dopiero 12 grudnia 2024 r., jednak nie
wyjaśniała ona poruszonych kwestii, dlatego zgodnie z §2.6 załącznika nr 3 do ogłoszenia
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie naboru do Programów rządowych
z zakresu kultury i ochrony dziedzictwa narodowego na rok 2025, realizowanego w terminie
do 14 stycznia 2025 r., wpłynęło to na obniżenie oceny organizacyjnej.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 2.
Kolejna edycja programu MKiDN umożliwiającego otrzymanie dofinansowania m.in. na
prace renowacyjne przy grobach wojennych do realizacji w 2026 r. zostanie uruchomiona
w listopadzie 2025 r.
Ad 3.
MKiDN rozpatrzy wszystkie wnioski złożone w nowym naborze do programu MKiDN, w tym
zarówno wnioski, jakie złoży Stowarzyszenie „Rodzina Piaśnicka”, jak i inne podmioty chcące
podjąć działania przy grobach w Lasach Piaśnickich.
Ad 4.
Opieka nad grobami wojennymi i ich utrzymanie są realizowane na podstawie ustawy z dnia
28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2337). Na mocy
art. 6 pkt 1 i 4 ww. ustawy Minister KiDN powierzył Stowarzyszeniu „Rodzina Piaśnicka”
obowiązek utrzymania grobów w Lasach Piaśnickich i od tego momentu ww. stowarzyszenie
otrzymało na ten cel 1 074 700 zł z programu Groby i cmentarze wojenne w kraju
. Z tego
samego programu w 2023 r. Gmina Wejherowo otrzymała 240 000 zł na zadanie
Odbudowa
oraz przebudowa grobów w Lesie Piaśnickim.
Ad 5.
MKiDN pełni rolę Instytucji odpowiedzialnej za realizację inwestycji A2.5.1 KPO „Program
wpierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz
stymulowania ich rozwoju”. Wnioski złożone w ramach ww. inwestycji nie są oceniane przez
Ministerstwo, a przez ekspertów wchodzących w skład niezależnego Komitetu selekcyjnego,
według ustalonych, opublikowanych kryteriów. Są to kryteria formalne, horyzontalne
i szczegółowe. Wybór przedsięwzięć do objęcia wsparciem w formie grantów lub
stypendiów w ramach inwestycji A2.5.1 KPO według przesłanek politycznych jest
wykluczony.
W interpelacji nie wskazano numerów wniosków, które pozwoliłyby na sprawdzenie treści
złożonych projektów. Narodowy Instytut Muzyki i Tańca – Jednostka Wspierająca, której
powierzono realizację inwestycji A2.5.1 KPO, przeszukał system Witkac, za którego
pośrednictwem składano wioski, przy pomocy fraz, które pozwoliłyby na identyfikację
złożonych ofert. W wyniku tego nie odnaleziono wśród wniosków, złożonych w drugim
naborze, żadnego projektu dotyczącego Lasów Piaśnickich, Golgoty, Rodziny Piaśnickiej.
Został złożony jeden wniosek przez Fundację im. Księdza Profesora Włodzimierza Sedlaka -
"Piaśnica - kultura miejsca", który nie dotyczy zbrodni w Piaśnicy.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --