+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Krzysztof Śmiszek
BK-VII.0520.36.2024
Warszawa, 21 lutego 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1194 Pani Posłanki Małgorzaty Gromadzkiej, Pana Posła
Piotra Kandyba i Pani Posłanki Alicji Łepkowskiej-Gołaś w sprawie przypadków stawiania
funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej zarzutów karnych złożoną do Ministra
Finansów, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz do Ministra
Sprawiedliwości, uprzejmie przedstawiam następujące informacje w zakresie pytań
będących we właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości.
Ad. 5 Procedura zatrzymania podejrzanych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej,
w śledztwie o sygn. 3020-3.Ds.25.2023.Sp Prokuratury Okręgowej w Lublinie, nie była
przeprowadzana w miejscu wykonywania przez nich obowiązków służbowych, czy też
w obecności innych funkcjonariuszy lub osób postronnych. Funkcjonariusze byli
zatrzymywani zgodnie z zasadami uregulowanymi w przepisach Kodeksu postępowania
karnego. Wyjątek stanowiły zatrzymania dwóch funkcjonariuszy tej służby, dokonane
w dniu 7 lipca 2023 r. bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa.
Ad. 6 W chwili obecnej nie jest możliwe określenie terminu zakończenia wskazanego
powyżej śledztwa. Jest ono obszerne zarówno przedmiotowo, jak i podmiotowo.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Śmiszek
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 1 of 1 --

tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 7 marca 2024 roku
Sprawa: Odpowiedź na Interpelację nr 1194
Znak sprawy: BIW5.054.1.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1194 z 30 stycznia 2024 r. złożoną przez Klub
Parlamentarny Koalicji Obywatelskiej – Platformy Obywatelskiej, Nowoczesnej,
Inicjatywy Polskiej , Zielonych - Panią poseł Małgorzatę Gromadzką, Pana posła
Piotra Kandybę oraz Panią poseł Alicję Łepkowską – Gołaś w sprawie przypadków
stawiania funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej zarzutów karnych,
przedstawiam poniższe stanowisko.
Ad. 1
Czy w przeciągu ostatnich kilku lat kierowane były pisma służbowe z OC Hrebenne do
Naczelnika LUCS lub Dyrektora IAS w Lublinie dotyczące problemów z kontrolą
wskazanych w piśmie osób, notorycznie naruszających przepisy akcyzowe i kierowania
z ich strony gróźb karalnych wobec funkcjonariuszy celnych ?
Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego oraz Dyrektor Izby Administracji
Skarbowej w Lublinie mieli wiedzę w zakresie problemów z kontrolą wskazanych
w piśmie osób w OC Hrebenne. W stosunku do ww. osób właściwe komórki
organizacyjne w strukturach Izby Administracji Skarbowej w Lublinie prowadziły
czynności służbowe. Stałe monitorowanie aktywności osób objętych
zainteresowaniem wskazywała, że osoby te przekraczając granicę poddawane są
kontrolom celno-skarbowym wykonywanym przez funkcjonariuszy Oddziału
Celnego w Hrebennem. W wyniku czynności Biura Inspekcji Wewnętrznej MF
ustalono, iż tylko jedna z wytypowanych przez komórki analityczne IAS w Lublinie
miała związek ze sprawą, w której w późniejszym terminie zatrzymano
funkcjonariuszy z Oddziału Celnego w Hrebennem. Jednakże typowanie przez IAS
w Lublinie dotyczyło potencjalnych nieprawidłowości ze strony tych osób

-- 1 of 7 --

2/7
w przewozie paliwa i wyrobów tytoniowych, a nie działań wymierzonych przeciwko
funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej.
Ad. 2
Czy kadra kierownicza, jeśliby przyjąć, że nie miała pisemnych notatek od
funkcjonariuszy, to czy na podstawie informacji przekazanych ustnie podjęła działania
w celu ochrony funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej i wprowadzenia takich
procedur kontrolnych wobec recydywy, które stałyby się gwarancją ich bezpieczeństwa
w rzetelnym, pozbawionym obaw wykonywaniu ich obowiązków?
Kadra kierownicza podjęła szereg działań w celu ochrony funkcjonariuszy Służby
Celno-Skarbowej, między innymi wprowadziła procedury kontrolne, które stanowią
gwarancję ich bezpieczeństwa w rzetelnym, pozbawionym obaw wykonywaniu ich
obowiązków.
W Lubelskim Urzędzie Celno-Skarbowym przeprowadzono szkolenie dla kadry OC
Hrebenne, podczas którego podkreślono konieczność dokumentowania zdarzeń
notatkami służbowymi oraz nagrywania kontroli tych osób kamerami nasobnymi.
Ponadto kadra kierownicza wystosowała pismo w sprawie raportowania
o sytuacjach mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo służby.
Właściwa komórka dochodzeniowo-śledcza w strukturach Izby Administracji
Skarbowej w Lublinie prowadzi postępowania dotyczące osób wymienionych
w piśmie z uwzględnieniem łączności czynów – sprawy łączone są na etapie
postępowania przygotowawczego. Kolejne sprawy są przydzielane tej samej osobie
oraz są monitorowane przez osoby prowadzące czynności pod kątem nowych
ujawnień, w celu ustalenia prawdopodobieństwa zmiany kwalifikacji czynu na
przestępstwo.
Oprócz działań incydentalnych zostały podjęte działania w zakresie zmiany
struktury komórek organizacyjnych urzędu. W największych OC towarowych
utworzono komórki analityczne, które na bieżąco monitorują zagrożenia
w odprawach celnych, dokonują lokalnych zastrzeżeń, wspomagają proces kontroli.
Działaniem tym objęto również OC Hrebenne.
Dodatkowo, w marcu 2023 r. funkcjonariusze Lubelskiego Wydziału Terenowego
BIW wykonywali, na terenie OC w Hrebennem, czynności procesowe polegające na
odebraniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z art. 226 kk (groźby
bezprawne) od 8 funkcjonariuszy zamiejscowego oddziału. Podczas prowadzonych
działań poinformowano wówczas miejscowych funkcjonariuszy o konieczności
zgłaszania do Biura czynów posiadających znamiona przestępstwa pochodzących
od wymienionych w piśmie osób. W trakcie rozmowy, jak również do dnia 6 lipca
2023 r. do Lubelskiego Wydziału Terenowego BIW nie wpłynęły żadne
zawiadomienia pochodzące od funkcjonariuszy OC w Hrebennem.
W trakcie wykonywania regulaminowych zadań, w marcu 2023r. Lubelski Wydział
Terenowy Biura Inspekcji Wewnętrznej, po analizie przeprowadzonych czynności
operacyjno-rozpoznawczych dokonał rejestracji sprawy operacyjnej. W ramach
prowadzonej sprawy ustalono, że z grupą przemytniczą mogła współdziałać grupa
funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej pełniąca służbę na drogowym przejściu
granicznym w Hrebennem.

-- 2 of 7 --

3/7
Na podstawie zgromadzonego przez Lubelski Wydział Terenowy BIW MF materiału
dowodowego, Prokuratura Okręgowa w Lublinie w dniu 7 lipca 2023 r. wszczęła
śledztwo i powierzyła Lubelskiemu Wydziałowi Terenowemu BIW wykonywanie
jego poszczególnych czynności. W ramach postępowania przygotowawczego
zatrzymano łącznie 23 osoby, w tym: 14 członków zorganizowanej grupy
przestępczej oraz 9 funkcjonariuszy Służby Celno–Skarbowej, szacowane
uszczuplenia należności publicznoprawnych opiewały na kwotę około 8 mln zł.
Ad. 3 i 4
Czy omawiane były w gronie kadry kierowniczej wszystkich szczebli, tematy poświęcone
praktyce realizacyjnej wobec zorganizowanych grup przemytniczych, a jeśli tak, to czy
ustalenia wybiegały ponad rutynowe, biurokratyczne zastrzeżenia i dyrektywy
w systemie analizy ryzyka, przeznaczone do realizacji dla losowo wybieranych do
kontroli na zmianach funkcjonariuszy celno-skarbowych?
Kto sporządzał ewentualne pisma sygnalizujące problemy z kontrolą, w jakim okresie
i jakie podjęto kroki zapobiegawcze, eliminujące zagrożenia w przedmiotowej sprawie,
zarówno w zakresie bezpieczeństwa funkcjonariuszy, jak i gwarancji zapewnienia
środków i sił do prawidłowej kontroli celno-skarbowej w sytuacjach istnienia
zorganizowanego procederu związanego z przemytem głównie towarów akcyzowych
w ruchu osobowym przez wskazane wyżej osoby ?
Tematyka działań wobec zorganizowanych grup przestępczych była omawiana na
szczeblu kadry kierowniczej Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej
Podlaskiej. Podjęte działania, poza standardowymi polegającymi na
przeprowadzaniu analiz i zakładaniu zastrzeżeń systemowych, polegały między
innymi na analogicznych jakie podejmowano w stosunku do osób wymienionych
w piśmie. Informacje przepływały z poziomu Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-
Skarbowego w Białej Podlaskiej do Dyrektora IAS w Lublinie, a w wybranych
przypadkach do Biura Inspekcji Wewnętrznej.
W Lubelskim Urzędzie Celno-Skarbowym podjęto szereg działań zaradczych:
przeprowadzono szkolenie dla kadry OC, podczas którego podkreślono konieczność
prawidłowej dokumentacji oraz nagrywania kontroli tych osób kamerami
nasobnymi oraz wystosowano pismo w sprawie raportowania o sytuacjach
mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo służby, włączając udział uzbrojonych
funkcjonariuszy do pomocy OC w działaniach kontrolnych. Dodatkowo podjęto
działania w zakresie zmiany struktury komórek organizacyjnych Urzędu.
W największych OC towarowych stworzono komórki analityczne, które to na
bieżąco monitorują zagrożenia w odprawach celnych, dokonują lokalnych
zastrzeżeń, wspomagają proces kontroli. OC Hrebenne w zakresie sprawy
wskazanych osób wykazywał wzmożoną aktywność oraz ostrożność.
Ad. 5
Czy zastosowanie procedury zatrzymania podejrzanych funkcjonariuszy Służby Celno -
Skarbowej podczas wykonywania obowiązków służbowych na przejściu musi mieć
zastosowanie bezwzględnie w każdym przypadku w obecności innych funkcjonariuszy
i osób postronnych, bo godzi to w godność zawodu oraz narusza stan psychiczny

-- 3 of 7 --

4/7
zatrzymanego, co w przyszłości wpływa na jego postrzeganie i sposób wykonywania
obowiązków (dlaczego nie są wystawiane funkcjonariuszom wezwanie do
stawiennictwa w charakterze podejrzanego Prokuraturze) ?
Uprawnienie do zarządzenia zatrzymania i przymusowego doprowadzenia posiada
wyłącznie prokurator. Zatrzymanie następuje w celu przymusowego
doprowadzenia osoby podejrzanej. Kodeks postepowania karnego uzależnia
przymusowe doprowadzenie osoby podejrzanej od wystąpienia trzech przesłanek,
a mianowicie: 1) uzasadnionej obawy, że nie stawi się ona na wezwanie w celu
przeprowadzenia czynności procesowej, 2) uzasadnionej obawy, że osoba
podejrzana w inny bezprawny sposób będzie utrudniała przeprowadzenie czynności
procesowej, albo 3) wystąpienia potrzeby niezwłocznego zastosowania środka
zapobiegawczego. Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie w innym celu niż
ustawowo określony jest niedopuszczalne. Funkcjonariusze Służby Celno-
Skarbowej wykonują czynności w oparciu o przepisy kodeksu postępowania
karnego.
Sposób wykonania czynności ponadto podyktowany jest wytycznymi prokuratora
prowadzącego postępowanie przygotowawcze, koniecznością ich sprawnego
i ekonomicznego przeprowadzenia, jak również zapewnienia bezpieczeństwa osób
nimi objętych i je przeprowadzających, jak również osób trzecich.
Zaznaczenia wymaga, iż w analizowanej sprawie żadne zatrzymanie, dokonane
w miejscu pełnienia służby funkcjonariuszy z Oddziału Celnego w Hrebennem, nie
nastąpiło z użyciem środków przymusu bezpośredniego w obecności osób
postronnych.
O profesjonalizmie funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej z Biura Inspekcji
Wewnętrznej dokonujących zatrzymań świadczy fakt, że w protokołach nie
zgłoszono żadnej uwagi dotyczącej sposobu przeprowadzenia przeszukań,
a w terminie późniejszym nie wpłynęło żadne zażalenie na sposób ich
przeprowadzenia.
Ad. 6
Czy możliwe jest określenie terminu na przeprowadzenie postępowania, które dawałoby
możliwości zbadania sprawy, a jednocześnie byłoby terminem po którym funkcjonariusz
ma gwarantowany powrót do wykonywania czynności służbowych, związku
z dotychczasową przewlekłością postępowań (nawet 13 lat) zamyka ono drogę
funkcjonowania zawodowego i osobistego oskarżonego funkcjonariusza, a jednocześnie
naraża to służbę celno-skarbową na braki kadrowe i straty finansowe (nadgodziny,
odszkodowania, zadośćuczynienia) ?
Odpowiedź na pytanie 6 znajduje się we właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości.
Adresatem Interpelacji nr 1194 jest Minister Finansów, Minister Spraw
Wewnętrznych i Administracji oraz Minister Sprawiedliwości.

-- 4 of 7 --

5/7
Ad. 7
Czy jest możliwe nadanie większych uprawnień Izby w zakresie przeprowadzenia
wewnętrznych procedur dyscyplinarnych w przypadku braku dowodów bezpośrednich,
tylko w oparciu o poszlaki i pomówienia, co dawałoby możliwość profesjonalnego
podejścia do sprawy i unikania błędów w ocenie wymiaru sprawiedliwości ?
Przesłanki odpowiedzialności karnej, jak również przebieg postępowania karnego,
w tym gromadzenia i oceny dowodów, regulowany jest przepisami Kodeksu karnego
i Kodeksu postępowania karnego. Podobnie przesłanki odpowiedzialności
dyscyplinarnej funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, jak również sposób
prowadzenia postępowania dyscyplinarnego i wyjaśniającego określony jest
w przepisach ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. W zakresie
nieuregulowanym ustawą o Krajowej Administracji Skarbowej odpowiednie
zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania karnego. Żaden ze wskazanych
rodzajów odpowiedzialności nie opiera się na poszlakach i pomówieniach.
W chwili obecnej nie prowadzi się prac polegających na koordynowaniu
/opracowaniu regulacji zwiększających uprawnienia organów Krajowej
Administracji Skarbowej w zakresie przeprowadzania wewnętrznych procedur
dyscyplinarnych. Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy Służby Celno-
Skarbowej uregulowana jest w Dziale VII ustawy z dnia 16 listopada 2016r.
o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615).
Ad. 8
Jaki jest stan zabezpieczenia obsługi celnej przez funkcjonariuszy na przejściu
granicznym Hrebennem ? Ilu funkcjonariuszy Oddziału Celnego w Hrebennem posiada
broń służbową lub co najmniej urządzenia tzw. paralizatory ewentualnie inne
urządzenia obronne i jakie?
Sytuacja kadrowa w Oddziale Celnym w Hrebennem była i jest na bieżąco
monitorowana przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celnego w porozumieniu
z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Lublinie.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że Kierownictwo Krajowej Administracji Skarbowej
podjęło szereg działań w celu poprawy jakości obsługi przejść granicznych
pozostających we właściwości miejscowej Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-
Skarbowego w Białej Podlaskiej.
Z dniem 1 października 2023r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej zwiększył
plan zatrudnienia funkcjonariuszy służby Celno-Skarbowej w Oddziale Celnym
w Hrebennem o 25 etatów. Dodatkowo, z dniem 1 stycznia 2024r. jednostka
otrzymała zgodę na przekształcenie 10 etatów z korpusu służby cywilnej na etaty
funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.
Dodatkowo trzeba podkreślić, że w okresie od września 2022r. do listopada 2023r.
prowadzona była akcja wsparcia kadrowego Lubelskiego Urzędu Celno-
Skarbowego w Białej Podlaskiej, poprzez czasowe przeniesienie funkcjonariuszy
z innych izb administracji skarbowej. We wskazanym okresie, do wsparcia w ramach

-- 5 of 7 --

6/7
czasowego przeniesienia skierowano 973 funkcjonariuszy, na co dzień pełniących
służbę w innych jednostkach organizacyjnych KAS. Ponadto w pierwszym kwartale
2024r., za zgodą Szefa KAS, kontynuowane jest wsparcie kadrowe dla OC
w Hrebennem w liczbie ok. 90 funkcjonariuszy miesięcznie.
W Oddziale Celnym w Hrebennem pełni służbę około 180 funkcjonariuszy Służby
Celno-Skarbowej – liczba ta jest zmienna z uwagi na fluktuację kadr. Na zmianie
każdorazowo powinno pełnić służbę 32 funkcjonariuszy, natomiast obecnie na
zmianie pełni służbę 27 funkcjonariuszy. Broń krótka przydzielona jest
9 funkcjonariuszom, dodatkowo na stanie Oddziału Celnego znajdują się dwa
paralizatory.
Ad. 9
W sytuacji wzrostu ruchu granicznego z Ukrainą i importem dużej ilości towarów, biorąc
pod uwagę liczbę funkcjonariuszy Służby Celno – Skarbowej, czy posiadają oni
wystarczającą ilość czasu na prawidłowe wykonanie niezbędnych procedur
kontrolnych?
Jednym z priorytetowych zadań Krajowej Administracji Skarbowej jest ochrona
obszaru celnego i granic zewnętrznych UE, która polega przede wszystkim na
prowadzeniu działań kontrolnych, zmierzających do zapobiegania nielegalnego
przywozu i wywozu towarów.
Minimalne poziomy kontroli dla drogowych przejść granicznych, w zakresie
przeprowadzania efektywnej kontroli celnej towarów i środków transportu w ruchu
osobowym zostały zatwierdzone przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Dla
kontroli szczegółowej, która jest realizowana w Budynku Kontroli Szczegółowej
(BKS), poziom jest ustalony dla każdego oddziału celnego indywidualnie, przy
uwzględnieniu infrastruktury, natężenia ruchu oraz zasobów kadrowych. Poziomy
kontroli zostały ustalone przy udziale przedstawicieli wszystkich izb granicznych.
Funkcjonariusze Oddziału celnego w Hrebennem wykonują swoje obowiązki
zgodnie z przepisami prawa i wytycznymi, jednakże procedura dopuszczenia do
obrotu wpływa na wydłużenie czasu trwania odprawy. Zarówno specyfika przejścia,
jak i rodzaj towaru (produkty rolno-spożywcze), konieczność kierowania takich
towarów do kontroli innych służb oraz ograniczona ilość miejsc postojowych na
terenie przejścia negatywnie wpływa na płynność ruchu i ilość odprawianych.
Ad. 10
Czy w Lubelskim Urzędzie Celno-Skarbowym w Białej Podlaskiej zostały opracowane
i obowiązują procedury w sytuacji kontroli celnej tzw. ”trudnych podróżnych”, którzy
zachowują się agresywnie, zastraszają funkcjonariuszy, utrudniają prowadzenie
czynności kontrolnych i nie stosują się do poleceń funkcjonariuszy?
W Lubelskim Urzędzie Celno-Skarbowym w Białej Podlaskiej, we wskazanym
w pytaniu obszarze, zostało wydane przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-
Skarbowego:
- polecenie z dnia 26 listopada 2018 r. wskazujące tryb postępowania w przypadku
zaistnienia sytuacji mogących stanowić zagrożenie dla funkcjonariuszy SCS.

-- 6 of 7 --

7/7
- pismo z dnia 9 września 2019 r.
- pismo z dnia 3 sierpnia 2023 r. w sprawie raportowania o sytuacjach mogących
mieć wpływ na bezpieczeństwo służby.
W piśmie z dnia 9 września 2019 r. nałożono na funkcjonariuszy Służby Celno-
Skarbowej, w przypadku utrudniania kontroli przez podróżnego, obowiązek
informowania kierownika zmiany o każdym przypadku niedozwolonego
zachowania, zobligowano podległych funkcjonariuszy do zabezpieczenia dowodów
postępowania podróżnych oraz stosowania adekwatnych sankcji a także
zobowiązano do stosowania obowiązujących procedur. Pismo z dnia 3 sierpnia 2023
r. dotyczyło raportowania o sytuacjach mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo
służby i przypominało o sposobie postępowania w takich sytuacjach.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej

-- 7 of 7 --