Interpelacja w sprawie środków na pomoc psychiatryczną
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11927
do ministra zdrowia
w sprawie środków na pomoc psychiatryczną
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 26-08-2025
Szanowna Pani Minister,
stan psychiatrii w Polsce od lat stanowił jeden z najbardziej zaniedbanych obszarów systemu ochrony zdrowia. Niedobór kadry medycznej, przepełnione oddziały, a także zły stan infrastruktury to codzienność, z którą zmagają się zarówno pacjenci, jak i pracownicy ochrony zdrowia psychicznego. Oddziały psychiatryczne nierzadko mieszczą się w przestarzałych, niedostosowanych do współczesnych standardów budynkach, które zamiast wspierać proces leczenia – często go utrudniają.
Taka sytuacja ma również miejsce w Krakowie. Oddział psychiatryczny szpitala uniwersyteckiego wciąż mieści się w budynku z XVIII wieku, bez windy, bez nowoczesnych sal i bez odpowiedniego zaplecza terapeutycznego. Warunki te są dalece niewystarczające dla zapewnienia pacjentom i personelowi godnych oraz bezpiecznych warunków leczenia.
Tym bardziej należy podkreślić i docenić, że obecny rząd – jako pierwszy od lat – rzeczywiście podjął zdecydowane i konkretne działania, by zmienić ten stan rzeczy. Dzięki środkom z Funduszu Medycznego rozpoczął się realny proces naprawy psychiatrii w Polsce. W ramach ostatnich dofinansowań w Małopolsce na ten cel przeznaczono ponad 426 milionów złotych na inwestycje związane z modernizacją i rozbudową infrastruktury psychiatrycznej. Wśród beneficjentów w Krakowie znalazły się Szpital Kliniczny im. dr. Józefa Babińskiego SPZOZ w Krakowie, 5. Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SPZOZ w Krakowie oraz Szpital Uniwersytecki w Krakowie, któremu przyznano aż 197 275 196 zł na budowę nowego budynku dla Oddziału Psychiatrii Dorosłych oraz Oddziału Psychiatrycznego dla Dzieci i Młodzieży, wraz z infrastrukturą dzienną i ambulatoryjną.
Po raz pierwszy od lat widać, że rząd nie tylko mówi o potrzebie poprawy sytuacji psychiatrii, ale konsekwentnie wprowadza zmiany w życie. Choć te inwestycje stanowią istotny krok w stronę poprawy dostępności i jakości opieki psychiatrycznej w Krakowie i regionie, rodzą się istotne pytania dotyczące skali tych działań w kontekście realnych potrzeb mieszkańców Małopolski i całego kraju.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje analizą zapotrzebowania na świadczenia psychiatryczne w Krakowie i Małopolsce, która pozwala ocenić, w jakim stopniu obecne inwestycje poprawiają sytuację mieszkańców regionu?
Czy w najbliższej perspektywie planowane są kolejne kroki naprawy tego najbardziej zaniedbanego obszaru systemu ochrony zdrowia w Polsce?
Czy ministerstwo prowadzi działania mające na celu poprawę warunków pracy personelu psychiatrycznego oraz zwiększenie liczby specjalistów w tej dziedzinie?
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7331 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.75.2025.EB
Warszawa, 22 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
W odpowiedzi na interpelację nr 11927 Pani Poseł Katarzyny Matusik-Lipiec, w sprawie
środków finansowych przeznaczanych na pomoc psychiatryczną, Ministerstwo Zdrowia
uprzejmie prosi o przyjęcie poniższych informacji.
W zakresie działań mających na celu poprawę stanu psychiatrii w Polsce, Ministerstwo
Zdrowia informuje, iż w ramach realizacji programu Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS) zaplanowano m.in. wsparcie w
obszarze psychiatrii, zarówno dzieci i młodzieży, jak i dorosłych. Działania realizowane w
ramach programu FEnIKS obejmują obszar całego kraju, natomiast należy zaznaczyć, że
każde województwo posiada również swój regionalny program operacyjny finansujący ze
środków unijnych inwestycje na jego terenie, w tym obejmujące m.in. ochronę zdrowia i
obszar psychiatrii.
Ze środków Funduszu Medycznego w ramach Subfunduszu infrastruktury strategicznej
ogłoszony został konkurs na wsparcie i dofinansowanie zadań polegających na budowie,
przebudowie, modernizacji lub doposażeniu infrastruktury podmiotów leczniczych,
udzielających świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia
uzależnień. Łączna kwota środków finansowych przeznaczonych na dofinansowanie
wniosków w konkursie wynosi 3 mld zł.
Ponadto Ministerstwo Zdrowia realizuję kompleksową reformę systemu ochrony zdrowia
psychicznego zarówno dla dorosłych jak i dzieci i młodzieży. W przypadku osób dorosłych
realizowany jest obecnie pilotaż Centrów Zdrowia Psychicznego (CZP). Celem pilotażu jest
przetestowanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki zdrowotnej oraz dążenie
do wyrównywania dostępu do świadczeń zdrowotnych. Aktualnie w ramach niniejszej
reformy, Ministerstwo Zdrowia przygotowuje odpowiednie projekty legislacyjne, które
umożliwią właściwe zaimplementowanie testowanych w pilotażu rozwiązań do całości
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
systemu ochrony zdrowia psychicznego, aby rozszerzyć dostęp do opieki udzielanej w CZP
na terenie całego kraju.
W przypadku dzieci i młodzieży wprowadzana jest reforma opieki w ramach trzech
poziomów referencyjnych, umożliwiająca wcześniejsze otaczanie opieką młodych ludzi i ich
rodziny. Reforma deinstytucjonalizuje opiekę psychiatryczną - czyli poprawia dostęp do
pomocy poza szpitalnej, jak najbliżej środowiska pacjenta.
Odnosząc się do analiz dot. zapotrzebowania na świadczenia psychiatryczne w Krakowie i
Małopolsce, informujemy, iż Ministerstwo Zdrowia prowadzi systemowe działania
analityczne, których celem jest diagnoza stanu zabezpieczenia zdrowotnego w obszarze
opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień w poszczególnych województwach kraju.
Efektem tych prac są m.in. Mapy Potrzeb Zdrowotnych (MPZ), które stanowią narzędzie
wspierające racjonalne planowanie działań w systemie ochrony zdrowia poprzez diagnozę,
identyfikację wyzwań oraz formułowanie rekomendacji dotyczących kierunków działań
mających na celu poprawę jakości i dostępności opieki psychiatrycznej oraz leczenia
uzależnień.
W ramach kolejnych edycji MPZ identyfikowane są wyzwania oraz formułowane
rekomendacje w oparciu o dostępne dane rozliczeniowe, analizy statystyczne i
przestrzenne. Należy jednak podkreślić, że ocena wpływu pojedynczych inwestycji na
poziomie placówek medycznych — zwłaszcza w kontekście ich bezpośredniego przełożenia
na zaspokajanie potrzeb zdrowotnych — jest zadaniem złożonym i nie zawsze możliwym do
przeprowadzenia zarówno w trybie
ex ante, jak i
ex post, tj. przed oraz po zakończeniu
realizacji inwestycji.
Z uwagi na charakter danych, którymi dysponuje Ministerstw Zdrowia (głównie dane
rozliczeniowe Narodowego Funduszu Zdrowia), obecnie nie jest możliwe definitywne
określenie, w jak dużym stopniu konkretna inwestycja, której przyznano dofinansowanie,
wpłynęła na poprawę dostępności czy jakości świadczeń. Tego rodzaju oceny mogą być
prowadzone w ramach kolejnych edycji NPZ, obejmujących okres po 2031 roku, kiedy
możliwe będzie uwzględnienie efektów funkcjonowania zmodernizowanych placówek w
szerszym kontekście systemowym.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że poprawa infrastruktury w obszarze opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień — przy odpowiednim wykorzystaniu zasobów — z
dużym prawdopodobieństwem przekłada się na wzrost jakości i dostępności świadczeń
zdrowotnych. Niemniej jednak, ocena wpływu jednej placówki na cały system opieki
zdrowotnej w regionie wymaga uwzględnienia wielu czynników, w tym funkcjonowania
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
innych podmiotów, które również współtworzą zabezpieczenie zdrowotne mieszkańców,
zwłaszcza w obszarach tak złożonych jak opieka psychiatryczna.
Odpowiadając na pytanie dot. zwiększenia liczby specjalistów z zakresu psychiatrii,
uprzejmie informujemy, iż Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania globalne mające na
celu zapewnienie na rynku pracy optymalnej liczby lekarzy specjalistów, m.in.:
• począwszy od 2016 r. Minister Zdrowia znacznie zwiększył limity przyjęć na kierunek
lekarski, czyli kierunek, po którym można podjąć specjalizację w psychiatrii i psychiatrii
dzieci i młodzieży,
pod koniec 2021 r. wprowadzono wsparcie finansowe - kredyt dla osób
podejmujących studia odpłatne na kierunku lekarskim prowadzonym w języku
polskim. Kredyt wiąże się z obowiązkiem odpracowania kwoty uzyskanej od
państwa w publicznej służbie zdrowia (możliwość całkowitego lub częściowego
umorzenia kosztu kształcenia po spełnieniu warunków określonych w ustawie),
dzięki środkom finansowym z KPO (ponad 700 mln EUR) zwiększenie potencjału
dydaktycznego publicznych uczelni medycznych (kierunek lekarski i pielęgniarski),
w aspekcie personalnym i inwestycyjnym (laboratoria, biblioteki, domy studenckie,
centra symulacji, baza kliniczna). Ma to za zadanie, wygenerowanie nowych miejsc
szkoleniowych,
działania mające na celu wyodrębnienie dziedzin najważniejszych z punktu
widzenia epidemiologicznego kraju (dziedziny priorytetowe w tym psychiatria i
psychiatria dzieci i młodzieży) i ustanowienie dla nich specjalnych zasad,
możliwość ubiegania się o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego we wszystkich
województwach jednocześnie oraz wskazania 15 wyborów obejmujących
dziedzinę, tryb i miejsce odbywania szkolenia specjalizacyjnego w preferowanej
kolejności (tzw. Nabór Centralny).
Ministerstwo Zdrowia prowadzi także działania na rzecz zapewnienia wysoko
wykwalifikowanej kadry z zakresu opieki psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą. Do 2027
roku zaplanowaliśmy wykształcenie co najmniej 1200 nowych specjalistów, którzy uzyskają
kwalifikacje w zakresie psychoterapii dzieci i młodzieży, psychologii klinicznej lub terapii
środowiskowej dzieci i młodzieży. Szkolenia realizowane są w ramach Programu
Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój (PO WER), współfinansowanego ze środków EFS.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --