Interpelacja nr 11922
Interpelacja w sprawie dodatków za pracę w warunkach szkodliwych dla pracowników wykonujących świadczenia zdrowotne w ramach kontraktów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Sprawiedliwość i Sądy (45%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dodatków za pracę w warunkach szkodliwych dla pracowników wykonujących świadczenia zdrowotne w ramach kontraktów
Interpelacja nr 11922
do ministra zdrowia
w sprawie dodatków za pracę w warunkach szkodliwych dla pracowników wykonujących świadczenia zdrowotne w ramach kontraktów
Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek
Data wpływu: 26-08-2025
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z obowiązującymi przepisami pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, którzy wykonują swoje obowiązki w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące – m.in. przy wykonywaniu badań RTG – przysługuje dodatek za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, a także skrócony czas pracy. Rozwiązanie to ma na celu rekompensatę za ryzyko zawodowe, jakie ponoszą osoby wykonujące taką pracę, oraz ochronę ich zdrowia.
Jednakże w praktyce znaczna część personelu medycznego, w tym technicy elektroradiologii, lekarze czy pielęgniarki, wykonuje swoje obowiązki nie w ramach stosunku pracy, lecz w formule kontraktu cywilnoprawnego. W takiej sytuacji obowiązujące przepisy nie przewidują prawa do dodatku za pracę w warunkach szkodliwych. Oznacza to, że dwie osoby wykonujące identyczną pracę, w identycznych warunkach i narażone na takie samo ryzyko, traktowane są nierówno wyłącznie ze względu na podstawę prawną zatrudnienia.
Taka sytuacja budzi poważne wątpliwości natury konstytucyjnej – narusza zasadę równego traktowania i zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu, a jednocześnie podważa poczucie sprawiedliwości społecznej. W efekcie osoby zatrudnione na kontraktach, choć w pełni narażone na czynniki szkodliwe, pozbawione są prawa do świadczeń kompensacyjnych, które przysługują pracownikom etatowym.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega problem braku równego traktowania osób wykonujących pracę w warunkach szkodliwych w zależności od formy zatrudnienia?
Czy planowane są zmiany legislacyjne, które zagwarantują osobom pracującym na kontraktach w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące prawo do dodatków i uprawnień analogicznych jak w przypadku umów o pracę?
Czy ministerstwo przewiduje działania mające na celu ujednolicenie zasad wynagradzania pracowników medycznych, tak aby forma zatrudnienia nie decydowała o dostępie do świadczeń kompensujących ryzyko zdrowotne?
W jaki sposób ministerstwo zamierza przeciwdziałać praktykom, które de facto prowadzą do dyskryminacji osób pracujących na kontraktach w jednostkach ochrony zdrowia?
Z wyrazami szacunku Agnieszka Kłopotek
Interpelacja nr 11922
do ministra zdrowia
w sprawie dodatków za pracę w warunkach szkodliwych dla pracowników wykonujących świadczenia zdrowotne w ramach kontraktów
Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek
Data wpływu: 26-08-2025
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z obowiązującymi przepisami pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, którzy wykonują swoje obowiązki w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące – m.in. przy wykonywaniu badań RTG – przysługuje dodatek za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, a także skrócony czas pracy. Rozwiązanie to ma na celu rekompensatę za ryzyko zawodowe, jakie ponoszą osoby wykonujące taką pracę, oraz ochronę ich zdrowia.
Jednakże w praktyce znaczna część personelu medycznego, w tym technicy elektroradiologii, lekarze czy pielęgniarki, wykonuje swoje obowiązki nie w ramach stosunku pracy, lecz w formule kontraktu cywilnoprawnego. W takiej sytuacji obowiązujące przepisy nie przewidują prawa do dodatku za pracę w warunkach szkodliwych. Oznacza to, że dwie osoby wykonujące identyczną pracę, w identycznych warunkach i narażone na takie samo ryzyko, traktowane są nierówno wyłącznie ze względu na podstawę prawną zatrudnienia.
Taka sytuacja budzi poważne wątpliwości natury konstytucyjnej – narusza zasadę równego traktowania i zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu, a jednocześnie podważa poczucie sprawiedliwości społecznej. W efekcie osoby zatrudnione na kontraktach, choć w pełni narażone na czynniki szkodliwe, pozbawione są prawa do świadczeń kompensacyjnych, które przysługują pracownikom etatowym.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega problem braku równego traktowania osób wykonujących pracę w warunkach szkodliwych w zależności od formy zatrudnienia?
Czy planowane są zmiany legislacyjne, które zagwarantują osobom pracującym na kontraktach w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące prawo do dodatków i uprawnień analogicznych jak w przypadku umów o pracę?
Czy ministerstwo przewiduje działania mające na celu ujednolicenie zasad wynagradzania pracowników medycznych, tak aby forma zatrudnienia nie decydowała o dostępie do świadczeń kompensujących ryzyko zdrowotne?
W jaki sposób ministerstwo zamierza przeciwdziałać praktykom, które de facto prowadzą do dyskryminacji osób pracujących na kontraktach w jednostkach ochrony zdrowia?
Z wyrazami szacunku Agnieszka Kłopotek
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6975 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSZ.050.6.2025.AD
Warszawa, 23 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11922 Pani Poseł Agnieszki Marii Kłopotek w sprawie
dodatków za pracę w warunkach szkodliwych dla pracowników wykonujących świadczenia
zdrowotne w ramach kontraktów, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.
U. z 2025 r. poz. 450, z późn. zm.) – dalej zwanej: „ustawą o działalności leczniczej”, na
podmiocie leczniczym spoczywa obowiązek zapewnienia udzielania świadczeń
zdrowotnych wyłącznie przez osoby wykonujące zawód medyczny oraz spełniające
wymagania zdrowotne określone w odrębnych przepisach. Obowiązujące przepisy prawa,
w tym w szczególności ustawa o działalności leczniczej, ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o
zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2024 r. poz. 1287, z późn. zm.), ale także
ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 814, z
późn. zm.) dopuszczają wykonywanie zawodu przez lekarza, ale także m.in. pielęgniarkę i
położną w podmiocie leczniczym zarówno na podstawie umowy o pracę, umowy
cywilnoprawnej, jak i w ramach praktyk zawodowych. Przepisy prawa dopuszczają zatem
zarówno pracownicze jak i niepracownicze formy zatrudnienia osób wykonujących zawody
medyczne w podmiotach leczniczych – decyzję w tym zakresie pozostawiając stronom
danego stosunku prawnego (kierownikowi podmiotu leczniczego i osobie wykonującej
zawód medyczny).
Jedną z podstawowych zasad prawa pracy jest zasada równości pracowników wyrażona w
art. 112 Kp. Zgodnie z tą zasadą pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego
wypełniania takich samych obowiązków. Konkretyzację powyższej zasady stanowi przepis
art. 183c § 1 i 2 Kp, zgodnie z którym pracownicy mają prawo do jednakowego
wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, a wynagrodzenie
to obejmuje wszystkie składniki, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne
świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub innej
formie niż pieniężna. W myśl art. 183c § 3 Kp pracami o jednakowej wartości są prace,
których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji
zawodowych, potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub
praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności
i wysiłku. Do kształtowania wysokości wynagrodzeń stosuje się natomiast zasadę określoną
w art. 78 § 1 Kp, nakazującą tak ustalać wynagrodzenie za pracę, aby odpowiadało w
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej
wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy.
Zgodnie z poglądami orzecznictwa, różnicowanie sytuacji prawnej pracownika i strony
umowy cywilnoprawnej nie stanowi naruszenia art. 32 Konstytucji (wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 7 października 2004 r., II PK 29/2004).
Przepisy prawa pracy nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpiecznych i
higienicznych warunków pracy. W myśl art. 207 § 2 Kp, pracodawca jest obowiązany
chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych
warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W
szczególności pracodawca jest obowiązany: organizować pracę w sposób zapewniający
bezpieczne i higieniczne warunki pracy, zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy
przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia
uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń, reagować na potrzeby
w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki
podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia
pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy. Do osób
świadczących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, co do zasady nie mają
zastosowania przepisy Kodeksu pracy w dziedzinie BHP. Od tej reguły istnieją jednak
określone prawem wyjątki. Zgodnie z art. 304 § 1 Kp pracodawca jest obowiązany zapewnić
bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 § 2 Kp, osobom
fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub
w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a także osobom prowadzącym w zakładzie
pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny rachunek działalność
gospodarczą. Oznacza to, że pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i
higieniczne warunki pracy osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż
stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę. Osoby
świadczące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych mają z kolei obowiązek
przestrzegania przepisów i zasad BHP w zakresie wskazanym przez pracodawcę.
W odniesieniu do kwestii narażenia na promieniowanie jonizujące informuję, że
zagadnienia związane z ta kwestią uregulowane są w ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. -
Prawo atomowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1277, z późn. zm.). W ustawie tej, w art. 3 pkt 29
zdefiniowane zostało określenie „pracownik” w ten sposób, że za pracownika uważa się
pracownika w rozumieniu przepisów prawa pracy, osobę wykonującą pracę na podstawie
innej niż stosunek pracy, jak również osobę wykonującą działalność na własny rachunek,
którzy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące mogą otrzymać dawki
przekraczające wartości dawek granicznych określonych dla osób z ogółu ludności.
Przepisy ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe nie różnicują sposobu
traktowania osób wykonujących swoje zadania w warunkach narażenia, w zależności od
formy zatrudnienia. Powyższe oznacza, że zasady ochrony radiologicznej osób
wykonujących zadania w warunkach narażenia nie zależą od formy zatrudnienia
(zatrudnienie na kontrakcie / zatrudnienie pracownicze). Ochrona radiologiczna
pracowników nie wiąże się z wypłacaniem dodatków za pracę, a także ze skróceniem czasu
pracy, lecz polega na takiej organizacji wykonywania obowiązków, aby nie dopuścić do
uszczerbku na zdrowiu pracowników. Osiąga się to m.in. poprzez dopuszczenie do pracy po
wykonaniu badań kontrolnych, kontrolę narażenia pracowników, szkolenia czy
ustanowienie dawek granicznych dla pracowników.
Biorąc pod uwagę powyższe obowiązujące już regulacje gwarancyjne informuję, że
aktualnie w Ministerstwie Zdrowia nie są prowadzone prace legislacyjne w zakresie
objętym interpelacją.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSZ.050.6.2025.AD
Warszawa, 23 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11922 Pani Poseł Agnieszki Marii Kłopotek w sprawie
dodatków za pracę w warunkach szkodliwych dla pracowników wykonujących świadczenia
zdrowotne w ramach kontraktów, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.
U. z 2025 r. poz. 450, z późn. zm.) – dalej zwanej: „ustawą o działalności leczniczej”, na
podmiocie leczniczym spoczywa obowiązek zapewnienia udzielania świadczeń
zdrowotnych wyłącznie przez osoby wykonujące zawód medyczny oraz spełniające
wymagania zdrowotne określone w odrębnych przepisach. Obowiązujące przepisy prawa,
w tym w szczególności ustawa o działalności leczniczej, ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o
zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2024 r. poz. 1287, z późn. zm.), ale także
ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 814, z
późn. zm.) dopuszczają wykonywanie zawodu przez lekarza, ale także m.in. pielęgniarkę i
położną w podmiocie leczniczym zarówno na podstawie umowy o pracę, umowy
cywilnoprawnej, jak i w ramach praktyk zawodowych. Przepisy prawa dopuszczają zatem
zarówno pracownicze jak i niepracownicze formy zatrudnienia osób wykonujących zawody
medyczne w podmiotach leczniczych – decyzję w tym zakresie pozostawiając stronom
danego stosunku prawnego (kierownikowi podmiotu leczniczego i osobie wykonującej
zawód medyczny).
Jedną z podstawowych zasad prawa pracy jest zasada równości pracowników wyrażona w
art. 112 Kp. Zgodnie z tą zasadą pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego
wypełniania takich samych obowiązków. Konkretyzację powyższej zasady stanowi przepis
art. 183c § 1 i 2 Kp, zgodnie z którym pracownicy mają prawo do jednakowego
wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, a wynagrodzenie
to obejmuje wszystkie składniki, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne
świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub innej
formie niż pieniężna. W myśl art. 183c § 3 Kp pracami o jednakowej wartości są prace,
których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji
zawodowych, potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub
praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności
i wysiłku. Do kształtowania wysokości wynagrodzeń stosuje się natomiast zasadę określoną
w art. 78 § 1 Kp, nakazującą tak ustalać wynagrodzenie za pracę, aby odpowiadało w
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej
wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy.
Zgodnie z poglądami orzecznictwa, różnicowanie sytuacji prawnej pracownika i strony
umowy cywilnoprawnej nie stanowi naruszenia art. 32 Konstytucji (wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 7 października 2004 r., II PK 29/2004).
Przepisy prawa pracy nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpiecznych i
higienicznych warunków pracy. W myśl art. 207 § 2 Kp, pracodawca jest obowiązany
chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych
warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W
szczególności pracodawca jest obowiązany: organizować pracę w sposób zapewniający
bezpieczne i higieniczne warunki pracy, zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy
przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia
uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń, reagować na potrzeby
w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki
podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia
pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy. Do osób
świadczących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, co do zasady nie mają
zastosowania przepisy Kodeksu pracy w dziedzinie BHP. Od tej reguły istnieją jednak
określone prawem wyjątki. Zgodnie z art. 304 § 1 Kp pracodawca jest obowiązany zapewnić
bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 § 2 Kp, osobom
fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub
w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a także osobom prowadzącym w zakładzie
pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny rachunek działalność
gospodarczą. Oznacza to, że pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i
higieniczne warunki pracy osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż
stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę. Osoby
świadczące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych mają z kolei obowiązek
przestrzegania przepisów i zasad BHP w zakresie wskazanym przez pracodawcę.
W odniesieniu do kwestii narażenia na promieniowanie jonizujące informuję, że
zagadnienia związane z ta kwestią uregulowane są w ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. -
Prawo atomowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1277, z późn. zm.). W ustawie tej, w art. 3 pkt 29
zdefiniowane zostało określenie „pracownik” w ten sposób, że za pracownika uważa się
pracownika w rozumieniu przepisów prawa pracy, osobę wykonującą pracę na podstawie
innej niż stosunek pracy, jak również osobę wykonującą działalność na własny rachunek,
którzy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące mogą otrzymać dawki
przekraczające wartości dawek granicznych określonych dla osób z ogółu ludności.
Przepisy ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe nie różnicują sposobu
traktowania osób wykonujących swoje zadania w warunkach narażenia, w zależności od
formy zatrudnienia. Powyższe oznacza, że zasady ochrony radiologicznej osób
wykonujących zadania w warunkach narażenia nie zależą od formy zatrudnienia
(zatrudnienie na kontrakcie / zatrudnienie pracownicze). Ochrona radiologiczna
pracowników nie wiąże się z wypłacaniem dodatków za pracę, a także ze skróceniem czasu
pracy, lecz polega na takiej organizacji wykonywania obowiązków, aby nie dopuścić do
uszczerbku na zdrowiu pracowników. Osiąga się to m.in. poprzez dopuszczenie do pracy po
wykonaniu badań kontrolnych, kontrolę narażenia pracowników, szkolenia czy
ustanowienie dawek granicznych dla pracowników.
Biorąc pod uwagę powyższe obowiązujące już regulacje gwarancyjne informuję, że
aktualnie w Ministerstwie Zdrowia nie są prowadzone prace legislacyjne w zakresie
objętym interpelacją.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --