Interpelacja w sprawie masowych przypadków śnięcia ryb w polskich rzekach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11911
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie masowych przypadków śnięcia ryb w polskich rzekach
Zgłaszający: Artur Szałabawka
Data wpływu: 25-08-2025
Szanowna Pani Minister,
okres letni to czas, w którym kolejny raz słyszymy o masowych przypadkach śniętych ryb w polskich rzekach. Zjawisko to, spowodowane zbyt małą ilością tlenu, jest poważnym zagrożeniem dla organizmów żywych żyjących w naturalnych ciekach wodnych. Zapobieganie takiej sytuacji sprowadza się do bieżącego monitorowania zawartości tlenu, a także mechanicznego napowietrzania za pomocą aeratorów.
Mając powyższe na uwadze zwracam się z pytaniem: Czy planowana jest w Polsce sieć urządzeń pomiarowych, na głównych rzekach, która na bieżąco monitorowałaby ilość tlenu, wspomagająca zapobieganie śnięciu ryb?
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5231 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIŚ-I.050.20.2025.MS
3971886.15990408.12881076
Warszawa, 17-09-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Artura Szałabawki ( K10INT11911)
Temat: masowe przypadki śnięcia ryb w polskich rzekach.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Artura Szałabawki w sprawie masowych
przypadków śnięcia ryb w polskich rzekach (K10INT11911), poniżej przedstawiam
wyjaśnienia.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że zjawisko spowodowane zbyt małą ilością tlenu
w wodzie określane jest jako deficyt tlenowy. Jest to stan niedoboru tlenu rozpuszczonego
w wodzie, który utrudnia życie organizmom wodnym, a w ekstremalnych przypadkach
prowadzi do ich śmierci. Główne przyczyny to nadmierne ilości materii organicznej
(ze spływów powierzchniowych), wysoka temperatura wody (ograniczająca
rozpuszczalność tlenu), niedobór światła dla procesów fotosyntezy czy obecność zakwitu
glonów. Zjawisko to obserwowane jest w rzekach Polski zwykle w okresach letnich i jest
procesem występującym naturalnie w środowisku, od kilkunastu lat coraz częściej ze
względu na zmieniający się klimat.
Nadzorowany przez Ministra Klimatu i Środowiska Główny Inspektor Ochrony Środowiska
w celu monitorowania jakości wód w Polsce realizuje zadania obejmujące:
monitoring jakości wód w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska (dalej: ,,PMŚ’’),
zgodnie z Dyrektywą 2000/60/WE ustanawiającą ramy wspólnotowego działania
w dziedzinie polityki wodnej1 transponowaną do polskiego prawa ustawą Prawo
wodne2. Dla potrzeb szybkiego reagowania na nagłe zanieczyszczenie wód, w oparciu o
wyniki zrealizowanych pomiarów próbek pobranych w ramach PMŚ, Centralne
Laboratorium Badawcze Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska na bieżąco
przekazuje Departamentowi Monitoringu Środowiska oraz właściwym Regionalnym
Wydziałom Monitoringu Środowiska, drogą elektroniczną, informacje o wynikach
pomiarów terenowych w sytuacji jednoczesnego przekroczenia wartości dla wskazanych
trzech parametrów (odczyn pH – powyżej 8,5, tlen rozpuszczony – powyżej 13,5
mgO2/l, przewodność powyżej 1300 μS/cm ) oraz w sytuacji, gdy zawartość tlenu
rozpuszczonego jest poniżej 4 mgO2/l.
1 Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000r.
ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U.UE.L.2000.327.1)
2 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2025.960 t.j.)
-- 1 of 2 --
badania/pomiary w ramach monitoringu interwencyjnego rzeki Odry, jej dopływów,
kanałów i starorzeczy oraz dopływu rzeki Wisły, zgodnie z „Procedurą monitorowania
interwencyjnego Prymnesium parvum złotej algi”.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska prowadzi również nadzór nad prawidłowym
działaniem, zainstalowanych w kwietniu 2025 r. na rzece Odrze, 2 automatycznych sond
pomiarowych (monitorowana jest m.in. zawartość tlenu rozpuszczonego) w lokalizacjach
Malczyce (woj. dolnośląskie) i Krapkowice (woj. opolskie). Wyniki ww. badań/pomiarów są
prezentowane na bieżąco w serwisie https://badania.gios.gov.pl/odra/
Należy podkreślić, że Centralne Laboratorium Badawcze GIOŚ na bieżąco realizuje
badania/pomiary na zlecenie Wojewódzkich Inspektorów Ochrony Środowiska, m.in.
w przypadkach zgłoszeń dotyczących zanieczyszczenia wód. Jednym z przykładów takich
działań są realizowane badania/pomiary na zlecenie Wojewódzkich Inspektorów Ochrony
Środowiska w Warszawie oraz w Olsztynie na rzece Wkra.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska realizuje projekt pn. „Pilotażowe automatyczne
badania jakości wód powierzchniowych dorzecza Odry”. Umowa z Narodowym Funduszem
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o finansowanie ww. projektu w latach 2025 –
2027 przewiduje m.in.: najem urządzeń pomiarowych jakości wód powierzchniowych wraz
z niezbędnym wyposażeniem do realizacji pomiarów automatycznych oraz realizację
dodatkowych usług służących posadowieniu urządzeń i ich utrzymaniu. W ramach projektu
zostaną zainstalowane w dorzeczu Odry stacje pomiarowe w kolejnych 10 lokalizacjach.
Ponadto, Ministerstwo Klimatu i Środowiska i Główny Inspektorat Ochrony Środowiska
rozpoczęły prace nad nowelizacją ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w celu prawnego
umocowania funkcjonowania ogólnokrajowego monitoringu automatycznego wód
powierzchniowych oraz zapewnienia odpowiednich środków finansowych na ten cel dla
Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska – w ramach ustawowej reguły wydatkowej.
Złożony został wniosek o wprowadzenie ww. projektu ustawy do wykazu prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Projekt zakłada instalację 60 zestawów
pomiarowych z osprzętem do posadowienia. Dzięki temu powstanie zintegrowana sieć
urządzeń pomiarowych, która poprzez bieżące monitorowanie kluczowych parametrów,
takich jak poziom tlenu, umożliwi szybką reakcję i zapobieganie w sytuacji zagrożenia.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 2 of 2 --