Interpelacja nr 11909
Interpelacja w sprawie odwołania ze stanowiska sygnalistki oraz łamania przepisów o ochronie sygnalistów w Instytucie Pileckiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie odwołania ze stanowiska sygnalistki oraz łamania przepisów o ochronie sygnalistów w Instytucie Pileckiego
Interpelacja nr 11909
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie odwołania ze stanowiska sygnalistki oraz łamania przepisów o ochronie sygnalistów w Instytucie Pileckiego
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 25-08-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się z interpelacją w sprawie odwołania Hanny Radziejowskiej oraz łamania przepisów o ochronie sygnalistów w Instytucie Pileckiego.
W sierpniu 2025 roku doszło do odwołania Hanny Radziejowskiej – cenionej menedżerki kultury, która przez ponad pięć lat kierowała berlińskim oddziałem Instytutu Pileckiego, placówki podlegającej Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego[1]. Bezpośrednim powodem zwolnienia były oficjalne zastrzeżenia Radziejowskiej wobec działań dyrektora instytutu, prof. Krzysztofa Ruchniewicza, zwłaszcza w zakresie zaplanowanych seminariów dotyczących zwrotu polskich dóbr kultury Niemcom i innym państwom Europy Środkowo-Wschodniej – co, jej zdaniem, stało w sprzeczności z interesem polskiej polityki historycznej i ochroną dziedzictwa narodowego[2] [3].
Radziejowska poinformowała o nieprawidłowościach Panią Minister oraz polską placówkę dyplomatyczną w Berlinie. Respektując przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego formalnie uznało zgłoszenie Radziejowskiej i nadało jej status sygnalistki, który powinien gwarantować szczególną ochronę przed zwolnieniem i odwetem w środowisku pracy[4].
Niedługo potem poufna korespondencja sygnalistki, skierowana do minister kultury, została przekazana osobie, której zgłoszenie dotyczyło – dyrektorowi Instytutu Pileckiego – oraz wyciekła do mediów i posłów rządzącej koalicji[5]. To działanie stanowi poważne naruszenie ustawowych zasad poufności oraz ochrony tożsamości sygnalisty. W odpowiedzi na ujawnienie jej tożsamości i krytyczne uwagi podnoszone w jej zgłoszeniu, Radziejowska została w trybie nagłym odwołana przez dyrektora Instytutu. W komunikacie oficjalnym podano „powody obiektywne“, a za główną przyczynę uznano rzekome „podważenie zaufania“, „nadinterpretacje i insynuacje“ oraz upublicznienie wewnętrznej korespondencji bez wcześniejszej konsultacji z przełożonym[6].
Media donoszą, że choć odwołanie nastąpiło błyskawicznie – w dniu konferencji prasowej Instytutu – rozważano również zwolnienie Radziejowskiej w trybie dyscyplinarnym, pomimo formalnie przyznanego jej statusu sygnalistki oraz ochrony ze strony ministerstwa.
Sprawa Radziejowskiej nie tylko unaocznia ryzyko działań odwetowych wobec sygnalistów w instytucjach publicznych, ale też ujawnia poważne wątpliwości co do skuteczności krajowych mechanizmów ochrony sygnalistów. Ujawnienie tożsamości zgłaszającej, jak również zamiar zwolnienia osoby objętej ochroną, w świetle obowiązującej ustawy mogą stanowić przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do lat dwóch – a w przypadku uporczywego naruszania przepisów – nawet do trzech lat.
W związku z powyższym żądam udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie były faktyczne przesłanki odwołania p. Hanny Radziejowskiej, wobec której Ministerstwo Kultury i Dzedzictwa Narodowego formalnie potwierdziło status sygnalistki zgodnie z ustawą z dnia 14 czerwca 2024 r.? Czy ministerstwo dokonało analizy prawnej konsekwencji tej decyzji?
2. Na jakiej podstawie Ministerstwo Kultury i Dzedzictwa Narodowego przekazało poufną korespondencję sygnalistki osobie, której dotyczyło zgłoszenie (dyrektorowi instytutu)? Kto ponosi odpowiedzialność za ewidentne złamanie zasad poufności wymaganych przez ustawę?
3. Zgodnie z rozdziałem 6 ustawy o ochronie sygnalistów:
- Ujawnienie tożsamości sygnalisty stanowi przestępstwo zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.
- Działania odwetowe, w tym zwolnienie sygnalisty z pracy, podlegają karze do 2 lat pozbawienia wolności, a w przypadku uporczywości – do 3 lat.
- Uniemożliwienie lub utrudnianie zgłoszenia naruszeń – do roku pozbawienia wolności.
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zamierza wszcząć postępowania dyscyplinarne lub zgłosić podejrzenie popełnienia przestępstwa w tej sprawie?
4. Czy Ministerstwo Kultury i Dzedzictwa Narodowego i zarząd Instytutu Pileckiego nie obawia się, że obecna sytuacja prowadzi do faktycznego zniechęcenia pracowników do zgłaszania nieprawidłowości, co jest sprzeczne z ideą transparentności i odpowiedzialności instytucji publicznych?
Z wyrazami szacunku Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
[1] Zmiany w Instytucie Pileckiego. Hanna Radziejowska odwołana https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2025-08-14/zmiany-w-instytucie-pileckiego-kierowniczka-oddzialu-w-berlinie-odwolana/
[2] Oddział Instytutu Pileckiego w Berlinie bez kierowniczki. Została ... https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/9862498,oddzial-instytutu-pileckiego-w-berlinie-bez-kierowniczki-zostala-zwol.html
[3] Ujawniamy. Rządowy wyciek i odwet na sygnalistce. Afera w ... https://magazyn.wp.pl/article/ujawniamy-rzadowy-wyciek-i-odwet-na-sygnalistce-afera-w-instytucie-pileckiego
[4] Skandal wokół Instytutu Pileckiego. "Wyciek z ministerstwa kultury" https://dorzeczy.pl/kraj/768996/odwolanie-radziejowskiej-nowe-skandaliczne-ustalenia.html
[5] Ujawniamy. Rządowy wyciek i odwet na sygnalistce. Afera w ... https://magazyn.wp.pl/article/ujawniamy-rzadowy-wyciek-i-odwet-na-sygnalistce-afera-w-instytucie-pileckiego
[6] Oświadczenie (11 lipca 2025) - Instytut Pileckiego https://instytutpileckiego.pl/pl/instytut/aktualnosci/_oswiadczenie
Interpelacja nr 11909
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie odwołania ze stanowiska sygnalistki oraz łamania przepisów o ochronie sygnalistów w Instytucie Pileckiego
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 25-08-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się z interpelacją w sprawie odwołania Hanny Radziejowskiej oraz łamania przepisów o ochronie sygnalistów w Instytucie Pileckiego.
W sierpniu 2025 roku doszło do odwołania Hanny Radziejowskiej – cenionej menedżerki kultury, która przez ponad pięć lat kierowała berlińskim oddziałem Instytutu Pileckiego, placówki podlegającej Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego[1]. Bezpośrednim powodem zwolnienia były oficjalne zastrzeżenia Radziejowskiej wobec działań dyrektora instytutu, prof. Krzysztofa Ruchniewicza, zwłaszcza w zakresie zaplanowanych seminariów dotyczących zwrotu polskich dóbr kultury Niemcom i innym państwom Europy Środkowo-Wschodniej – co, jej zdaniem, stało w sprzeczności z interesem polskiej polityki historycznej i ochroną dziedzictwa narodowego[2] [3].
Radziejowska poinformowała o nieprawidłowościach Panią Minister oraz polską placówkę dyplomatyczną w Berlinie. Respektując przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego formalnie uznało zgłoszenie Radziejowskiej i nadało jej status sygnalistki, który powinien gwarantować szczególną ochronę przed zwolnieniem i odwetem w środowisku pracy[4].
Niedługo potem poufna korespondencja sygnalistki, skierowana do minister kultury, została przekazana osobie, której zgłoszenie dotyczyło – dyrektorowi Instytutu Pileckiego – oraz wyciekła do mediów i posłów rządzącej koalicji[5]. To działanie stanowi poważne naruszenie ustawowych zasad poufności oraz ochrony tożsamości sygnalisty. W odpowiedzi na ujawnienie jej tożsamości i krytyczne uwagi podnoszone w jej zgłoszeniu, Radziejowska została w trybie nagłym odwołana przez dyrektora Instytutu. W komunikacie oficjalnym podano „powody obiektywne“, a za główną przyczynę uznano rzekome „podważenie zaufania“, „nadinterpretacje i insynuacje“ oraz upublicznienie wewnętrznej korespondencji bez wcześniejszej konsultacji z przełożonym[6].
Media donoszą, że choć odwołanie nastąpiło błyskawicznie – w dniu konferencji prasowej Instytutu – rozważano również zwolnienie Radziejowskiej w trybie dyscyplinarnym, pomimo formalnie przyznanego jej statusu sygnalistki oraz ochrony ze strony ministerstwa.
Sprawa Radziejowskiej nie tylko unaocznia ryzyko działań odwetowych wobec sygnalistów w instytucjach publicznych, ale też ujawnia poważne wątpliwości co do skuteczności krajowych mechanizmów ochrony sygnalistów. Ujawnienie tożsamości zgłaszającej, jak również zamiar zwolnienia osoby objętej ochroną, w świetle obowiązującej ustawy mogą stanowić przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do lat dwóch – a w przypadku uporczywego naruszania przepisów – nawet do trzech lat.
W związku z powyższym żądam udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie były faktyczne przesłanki odwołania p. Hanny Radziejowskiej, wobec której Ministerstwo Kultury i Dzedzictwa Narodowego formalnie potwierdziło status sygnalistki zgodnie z ustawą z dnia 14 czerwca 2024 r.? Czy ministerstwo dokonało analizy prawnej konsekwencji tej decyzji?
2. Na jakiej podstawie Ministerstwo Kultury i Dzedzictwa Narodowego przekazało poufną korespondencję sygnalistki osobie, której dotyczyło zgłoszenie (dyrektorowi instytutu)? Kto ponosi odpowiedzialność za ewidentne złamanie zasad poufności wymaganych przez ustawę?
3. Zgodnie z rozdziałem 6 ustawy o ochronie sygnalistów:
- Ujawnienie tożsamości sygnalisty stanowi przestępstwo zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.
- Działania odwetowe, w tym zwolnienie sygnalisty z pracy, podlegają karze do 2 lat pozbawienia wolności, a w przypadku uporczywości – do 3 lat.
- Uniemożliwienie lub utrudnianie zgłoszenia naruszeń – do roku pozbawienia wolności.
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zamierza wszcząć postępowania dyscyplinarne lub zgłosić podejrzenie popełnienia przestępstwa w tej sprawie?
4. Czy Ministerstwo Kultury i Dzedzictwa Narodowego i zarząd Instytutu Pileckiego nie obawia się, że obecna sytuacja prowadzi do faktycznego zniechęcenia pracowników do zgłaszania nieprawidłowości, co jest sprzeczne z ideą transparentności i odpowiedzialności instytucji publicznych?
Z wyrazami szacunku Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
[1] Zmiany w Instytucie Pileckiego. Hanna Radziejowska odwołana https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2025-08-14/zmiany-w-instytucie-pileckiego-kierowniczka-oddzialu-w-berlinie-odwolana/
[2] Oddział Instytutu Pileckiego w Berlinie bez kierowniczki. Została ... https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/9862498,oddzial-instytutu-pileckiego-w-berlinie-bez-kierowniczki-zostala-zwol.html
[3] Ujawniamy. Rządowy wyciek i odwet na sygnalistce. Afera w ... https://magazyn.wp.pl/article/ujawniamy-rzadowy-wyciek-i-odwet-na-sygnalistce-afera-w-instytucie-pileckiego
[4] Skandal wokół Instytutu Pileckiego. "Wyciek z ministerstwa kultury" https://dorzeczy.pl/kraj/768996/odwolanie-radziejowskiej-nowe-skandaliczne-ustalenia.html
[5] Ujawniamy. Rządowy wyciek i odwet na sygnalistce. Afera w ... https://magazyn.wp.pl/article/ujawniamy-rzadowy-wyciek-i-odwet-na-sygnalistce-afera-w-instytucie-pileckiego
[6] Oświadczenie (11 lipca 2025) - Instytut Pileckiego https://instytutpileckiego.pl/pl/instytut/aktualnosci/_oswiadczenie
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8677 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11909 posła Michała Moskala z 5 września 2025 roku,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
(Dz. U. z 2022 r., poz. 475) do zadań i obowiązków dyrektora Instytutu należy podejmowanie
czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, co oznacza, że dyrektor Instytutu samodzielnie
podejmuje wszelkie decyzje kadrowe. Pytania dotyczące stosunku pracy Instytutu z Hanną
Radziejowską należy kierować bezpośrednio do Instytutu Pileckiego.
Pismo Hanny Radziejowskiej z 5 marca 2025 r., w którym zgłosiła możliwość naruszenia
przepisów prawnych, zostało przygotowane jako oficjalne pismo Oddziału Instytutu
Pileckiego (na papierze firmowym i z numerem kancelaryjnym), nie jako prywatna
korespondencja autorki. Nieuprawniony pracownik ministerstwa (adresat korespondencji
skierowanej do Ministerstwa) przekazał w odpowiedzi na wiadomość zainteresowanej
informację o procedowaniu jej pisma w trybie ustawy o ochronie sygnalistów. Informacja ta
była przedwczesna i błędna. Zgodnie z obowiązującą
Procedurą przyjmowania zgłoszeń
zewnętrznych oraz podejmowania działań następczych w Ministerstwie Kultury
i Dziedzictwa Narodowego, stanowiącą załącznik nr 1a do Zarządzenia Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego z dnia 23 grudnia 2024 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie
Procedury dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań następczych w
Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. Urz. MKiDN poz. 141), wystąpienie
mogące stanowić zgłoszenie w rozumieniu ustawy o ochronie sygnalistów kierowane jest
niezwłocznie do upoważnionego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
pracownika w celu jego weryfikacji. Takie działania zostały zgodnie z procedurą podjęte,
sprawa została przekazana do upoważnionego pracownika, który po weryfikacji ustalił,
że treść zgłoszenia nie dotyczyła naruszenia prawa w rozumieniu przepisów ustawy
o ochronie sygnalistów.
Doniesienia medialne, na jakie powołuje się poseł Michał Moskal, dotyczą dwóch odrębnych
zgłoszeń, z których żadne nie spełnia wymogów ustawowych uznania za objęte ochroną
wynikającą z ustawy o ochronie sygnalistów (Dz. U. 2024 poz. 928) (dalej jako „ustawa o
ochronie sygnalistów”).
W przedmiotowym zakresie doszło do medialnego zagregowania w jedno zdarzenie prawne
dwóch odrębnych zgłoszeń, których autorem była ta sama osoba i które dotyczyły
działalności kierownictwa Instytutu Pileckiego.
Pierwsze z wystąpień, z 5 marca 2025 r., zostało skierowane do Hanny Wróblewskiej,
minister kultury i dziedzictwa narodowego, starszego specjalisty w Wydziale ds. Polityki
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Pamięci w Departamencie Dziedzictwa Kulturowego w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa
Narodowego, sekretariatu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz do wiadomości
sekretariatu oddziału Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Berlinie.
Drugie zgłoszenie, niezbieżne w zakresie treści i z uwagi na to rozpatrywane odrębnie,
przesłano 28 lipca 2025 r. do Marty Cienkowskiej, minister kultury i dziedzictwa
narodowego, oraz do Jana Tombińskiego, Ambasadora RP w Niemczech.
Treść pierwszej korespondencji z 5 marca 2025 r. nigdy nie została udostępniona przez
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego osobom postronnym, jakimkolwiek
podmiotom zewnętrznym ani Instytutowi Pileckiego.
Korespondencja z 28 lipca br. została udostępniona Krzysztofowi Ruchniewiczowi,
dyrektorowi Instytutu Pileckiego, w następstwie omówienia go szeroko w przestrzeni
publicznej, w tym przez media. Przedmiotowe pismo zakwalifikowane zostało jako
wystąpienie do organu z wnioskiem o podjęcie czynności wyjaśniających. Zgodnie z art. 35
ust. 1 pkt 1-2 ustawy o instytutach badawczych minister nadzorujący, w tym wypadku
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, sprawuje nadzór nad Instytutem Pileckiego.
Jak wskazano wyżej, ze względu na treść, jak również formę korespondencji (sporządzono ją
na urzędowym blankiecie z numerem kancelaryjnym, nie jako prywatną korespondencję
autorki) zgłoszenie zostało zakwalifikowane jako niepodlegające ustawie o ochronie
sygnalistów, a zatem funkcjonujące w obiegu urzędowym na zasadach ogólnych.
Procedowane było zatem w sposób standardowy w takich przypadkach, czyli przy udziale
podmiotu, którego korespondencja dotyczyła, po fakcie, gdy zostało szczegółowo opisane w
ogólnopolskich mediach.
Zgłoszenia Hanny Radziejowskiej nie posiadały statusu zgłoszenia naruszenia prawa
zgodnie z przepisami ustawy o ochronie sygnalistów. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie
sygnalistów sygnalistą jest osoba fizyczna, która zgłasza lub ujawnia publicznie informację o
naruszeniu prawa uzyskaną w kontekście związanym z pracą. Na podstawie art. 3 ust. 1
ustawy o ochronie sygnalistów naruszeniem prawa jest działanie lub zaniechanie niezgodne
z prawem lub mające na celu obejście prawa wymienione w zamkniętym katalogu naruszeń.
Korespondencja Hanny Radziejowskiej nie posiadała znamion klasyfikujących ją do
zastosowania przepisów ustawy o sygnalistach. Nie dotyczyła żadnego z obszarów
określonych w ustawie.
Procedurę przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych oraz podejmowania działań następczych w
Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dotyczącą realizacji ustawy o ochronie
sygnalistów regulują:
zarządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 września 2024 r. w
sprawie Procedury dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań
następczych w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. Urz. MKiDN
2024 r. poz. 105);
zarządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 23 grudnia 2024 r.
zmieniające zarządzenie w sprawie Procedury dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i
podejmowania działań następczych w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa
Narodowego (Dz. Urz. MKiDN 2024 r. poz. 141).
Wspomniane zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa wprowadzają następujące
procedury:
procedurę dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań następczych
w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
procedurę przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych oraz podejmowania działań
następczych w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Pierwsza z wymienionych procedur dotyczy zgłoszeń wewnętrznych naruszenia prawa
w ramach Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Procedura obowiązuje od dnia
25 września 2024 r.
Przepisy drugiej z wymienionych procedur mają moc obowiązującą od 25 grudnia 2025 r.
Regulują one sposób postępowania ze zgłoszeniami zewnętrznymi naruszenia prawa
pochodzącymi spoza Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ponadto
odpowiednie przepisy procedury dotyczącej zgłoszeń wewnętrznych, wprowadzonej w
życie na podstawie przepisów zarządzenia z dnia 10 września 2024 r., mają zastosowanie
w przypadku zgłoszeń zewnętrznych naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. 2024 poz.
928) informacje dotyczące zasad zgłoszenia zewnętrznego w Ministerstwie Kultury i
Dziedzictwa Narodowego (zgłoszenia zewnętrzne sygnalisty) są opublikowane na
ogólnodostępnej stronie internetowej pod adresem
https://www.gov.pl/web/kultura/zgloszenie-zewnetrzne.
Ponadto na podstawie przepisów ustawy o ochronie sygnalistów w Ministerstwie Kultury
i Dziedzictwa Narodowego obowiązuje procedura dokonywania zgłoszeń wewnętrznych
sygnalistów. Informacje dotyczące tej procedury są dostępne na stronie internetowej pod
adresem
https://www.gov.pl/web/kultura/zgloszenie-wewnetrzne.
Biorąc pod uwagę wyżej przedstawiony stan faktyczny, nie podzielam obaw posła Michała
Moskala dotyczących wystąpienia zniechęcenia pracowników do zgłaszania naruszeń prawa
na podstawie przepisów ustawy o ochronie sygnalistów.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 3 of 3 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11909 posła Michała Moskala z 5 września 2025 roku,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
(Dz. U. z 2022 r., poz. 475) do zadań i obowiązków dyrektora Instytutu należy podejmowanie
czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, co oznacza, że dyrektor Instytutu samodzielnie
podejmuje wszelkie decyzje kadrowe. Pytania dotyczące stosunku pracy Instytutu z Hanną
Radziejowską należy kierować bezpośrednio do Instytutu Pileckiego.
Pismo Hanny Radziejowskiej z 5 marca 2025 r., w którym zgłosiła możliwość naruszenia
przepisów prawnych, zostało przygotowane jako oficjalne pismo Oddziału Instytutu
Pileckiego (na papierze firmowym i z numerem kancelaryjnym), nie jako prywatna
korespondencja autorki. Nieuprawniony pracownik ministerstwa (adresat korespondencji
skierowanej do Ministerstwa) przekazał w odpowiedzi na wiadomość zainteresowanej
informację o procedowaniu jej pisma w trybie ustawy o ochronie sygnalistów. Informacja ta
była przedwczesna i błędna. Zgodnie z obowiązującą
Procedurą przyjmowania zgłoszeń
zewnętrznych oraz podejmowania działań następczych w Ministerstwie Kultury
i Dziedzictwa Narodowego, stanowiącą załącznik nr 1a do Zarządzenia Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego z dnia 23 grudnia 2024 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie
Procedury dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań następczych w
Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. Urz. MKiDN poz. 141), wystąpienie
mogące stanowić zgłoszenie w rozumieniu ustawy o ochronie sygnalistów kierowane jest
niezwłocznie do upoważnionego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
pracownika w celu jego weryfikacji. Takie działania zostały zgodnie z procedurą podjęte,
sprawa została przekazana do upoważnionego pracownika, który po weryfikacji ustalił,
że treść zgłoszenia nie dotyczyła naruszenia prawa w rozumieniu przepisów ustawy
o ochronie sygnalistów.
Doniesienia medialne, na jakie powołuje się poseł Michał Moskal, dotyczą dwóch odrębnych
zgłoszeń, z których żadne nie spełnia wymogów ustawowych uznania za objęte ochroną
wynikającą z ustawy o ochronie sygnalistów (Dz. U. 2024 poz. 928) (dalej jako „ustawa o
ochronie sygnalistów”).
W przedmiotowym zakresie doszło do medialnego zagregowania w jedno zdarzenie prawne
dwóch odrębnych zgłoszeń, których autorem była ta sama osoba i które dotyczyły
działalności kierownictwa Instytutu Pileckiego.
Pierwsze z wystąpień, z 5 marca 2025 r., zostało skierowane do Hanny Wróblewskiej,
minister kultury i dziedzictwa narodowego, starszego specjalisty w Wydziale ds. Polityki
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Pamięci w Departamencie Dziedzictwa Kulturowego w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa
Narodowego, sekretariatu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz do wiadomości
sekretariatu oddziału Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Berlinie.
Drugie zgłoszenie, niezbieżne w zakresie treści i z uwagi na to rozpatrywane odrębnie,
przesłano 28 lipca 2025 r. do Marty Cienkowskiej, minister kultury i dziedzictwa
narodowego, oraz do Jana Tombińskiego, Ambasadora RP w Niemczech.
Treść pierwszej korespondencji z 5 marca 2025 r. nigdy nie została udostępniona przez
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego osobom postronnym, jakimkolwiek
podmiotom zewnętrznym ani Instytutowi Pileckiego.
Korespondencja z 28 lipca br. została udostępniona Krzysztofowi Ruchniewiczowi,
dyrektorowi Instytutu Pileckiego, w następstwie omówienia go szeroko w przestrzeni
publicznej, w tym przez media. Przedmiotowe pismo zakwalifikowane zostało jako
wystąpienie do organu z wnioskiem o podjęcie czynności wyjaśniających. Zgodnie z art. 35
ust. 1 pkt 1-2 ustawy o instytutach badawczych minister nadzorujący, w tym wypadku
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, sprawuje nadzór nad Instytutem Pileckiego.
Jak wskazano wyżej, ze względu na treść, jak również formę korespondencji (sporządzono ją
na urzędowym blankiecie z numerem kancelaryjnym, nie jako prywatną korespondencję
autorki) zgłoszenie zostało zakwalifikowane jako niepodlegające ustawie o ochronie
sygnalistów, a zatem funkcjonujące w obiegu urzędowym na zasadach ogólnych.
Procedowane było zatem w sposób standardowy w takich przypadkach, czyli przy udziale
podmiotu, którego korespondencja dotyczyła, po fakcie, gdy zostało szczegółowo opisane w
ogólnopolskich mediach.
Zgłoszenia Hanny Radziejowskiej nie posiadały statusu zgłoszenia naruszenia prawa
zgodnie z przepisami ustawy o ochronie sygnalistów. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie
sygnalistów sygnalistą jest osoba fizyczna, która zgłasza lub ujawnia publicznie informację o
naruszeniu prawa uzyskaną w kontekście związanym z pracą. Na podstawie art. 3 ust. 1
ustawy o ochronie sygnalistów naruszeniem prawa jest działanie lub zaniechanie niezgodne
z prawem lub mające na celu obejście prawa wymienione w zamkniętym katalogu naruszeń.
Korespondencja Hanny Radziejowskiej nie posiadała znamion klasyfikujących ją do
zastosowania przepisów ustawy o sygnalistach. Nie dotyczyła żadnego z obszarów
określonych w ustawie.
Procedurę przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych oraz podejmowania działań następczych w
Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dotyczącą realizacji ustawy o ochronie
sygnalistów regulują:
zarządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 września 2024 r. w
sprawie Procedury dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań
następczych w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. Urz. MKiDN
2024 r. poz. 105);
zarządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 23 grudnia 2024 r.
zmieniające zarządzenie w sprawie Procedury dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i
podejmowania działań następczych w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa
Narodowego (Dz. Urz. MKiDN 2024 r. poz. 141).
Wspomniane zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa wprowadzają następujące
procedury:
procedurę dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań następczych
w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
procedurę przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych oraz podejmowania działań
następczych w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Pierwsza z wymienionych procedur dotyczy zgłoszeń wewnętrznych naruszenia prawa
w ramach Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Procedura obowiązuje od dnia
25 września 2024 r.
Przepisy drugiej z wymienionych procedur mają moc obowiązującą od 25 grudnia 2025 r.
Regulują one sposób postępowania ze zgłoszeniami zewnętrznymi naruszenia prawa
pochodzącymi spoza Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ponadto
odpowiednie przepisy procedury dotyczącej zgłoszeń wewnętrznych, wprowadzonej w
życie na podstawie przepisów zarządzenia z dnia 10 września 2024 r., mają zastosowanie
w przypadku zgłoszeń zewnętrznych naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. 2024 poz.
928) informacje dotyczące zasad zgłoszenia zewnętrznego w Ministerstwie Kultury i
Dziedzictwa Narodowego (zgłoszenia zewnętrzne sygnalisty) są opublikowane na
ogólnodostępnej stronie internetowej pod adresem
https://www.gov.pl/web/kultura/zgloszenie-zewnetrzne.
Ponadto na podstawie przepisów ustawy o ochronie sygnalistów w Ministerstwie Kultury
i Dziedzictwa Narodowego obowiązuje procedura dokonywania zgłoszeń wewnętrznych
sygnalistów. Informacje dotyczące tej procedury są dostępne na stronie internetowej pod
adresem
https://www.gov.pl/web/kultura/zgloszenie-wewnetrzne.
Biorąc pod uwagę wyżej przedstawiony stan faktyczny, nie podzielam obaw posła Michała
Moskala dotyczących wystąpienia zniechęcenia pracowników do zgłaszania naruszeń prawa
na podstawie przepisów ustawy o ochronie sygnalistów.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 3 of 3 --