Interpelacja w sprawie zadłużenia szpitali
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1190
do ministra zdrowia
w sprawie zadłużenia szpitali
Zgłaszający: Krystyna Skowrońska
Data wpływu: 26-01-2024
Szanowna Pani Minister,
kondycja finansowa szpitali jest bardzo zła, czego przejawem są coraz większe straty w działalności i rosnące długi. Zobowiązania szpitali ogółem po trzecim kwartale 2023 roku wynosiły ponad 21,26 mld zł – od 2015 r. zwiększyły się o ponad 10 mld zł.
Sytuację pogorszyła reforma systemu wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, która weszła w życie od lipca 2022 roku i za którą nie poszedł adekwatny wzrost wyceny świadczeń. Od tego czasu stan finansów placówek się pogarsza.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:
1. Ile wynosi zadłużenie szpitali według stanu na dzień 31.12.2023 roku?
2. Czy planowane jest wdrożenie systemowego oddłużania szpitali?
3. Jaki jest plan pomocy rządu dla szpitali, które mają ogromne zadłużenie?
Z poważaniem
Krystyna Skowrońska
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11457 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
NKF.050.4.2024.JG
Warszawa, 13 lutego 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 1190 Pani Poseł Krystyny Skowrońskiej, z dnia 30 stycznia
2024 r., w sprawie zadłużenia szpitali, uprzejmie informuję, co następuje.
Pytanie nr 1: Ile wynosi zadłużenie szpitali według stanu na dzień 31.12.2023 roku?
Ministerstwo Zdrowia potwierdza, iż, według stanu na dzień 30 września 2023 r., wartość
zobowiązań ogółem samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (spzoz)
wyniosła 21 256,6 mln zł1. Natomiast zobowiązania wymagalne spzoz odnotowano
w wysokości 2 442,1 mln zł. Jednocześnie, jak Pani Poseł słusznie zauważyła, zobowiązania
ogółem spzoz, zwiększyły się o ok. 10,4 mld zł na przestrzeni IV kw. 2015 – III kw. 2023 r.
Szczegółowe informacje o wartości zobowiązań ogółem i wymagalnych spzoz
z uwzględnieniem podziału na poszczególne województwa oraz zmian w porównaniu do
okresu poprzedniego publikowane są na stronie podmiotowej (internetowej) resortu
zdrowia.
Wskazać również należy, iż na odnotowany wzrost zobowiązań ogółem spzoz w ostatnich
latach (Tab. 1) niewątpliwy wpływ miało wejściem w życie ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o
zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. poz. 1352). W tym kontekście wartym odnotowania jest fakt, iż zobowiązania ogółem
spzoz według stanu na koniec III kwartału 2022 r. w porównaniu do ich wysokości według
stanu na koniec II kwartału 2022 r. wzrosły o ponad 1,1 mld zł.
Jednocześnie uprzejmie informuję, iż w związku z art. 52 ustawy z dnia 29 września
1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120), kierownik jednostki zapewnia
sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie później niż w ciągu 3 miesięcy
od dnia bilansowego i przedstawia je właściwym organom, zgodnie z obowiązującymi
jednostkę przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy. Zgodnie z art. 64
ww. ustawy sprawozdania finansowe podlegają badaniu przez firmy audytorskie. Natomiast
na mocy art. 53 wskazanej wyżej ustawy, roczne sprawozdanie finansowe jednostki podlega
zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego.
W związku z powyższym, uprzejmie informuję, iż wiarygodne dane finansowe szpitali
za 2023 r. będą dostępne po upływie wskazanych wyżej terminów sprawozdawczych.
1 Dane statystyczne spzoz według Systemu Statystyki w Ochronie Zdrowia.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Tab. 1 Zobowiązania ogółem i wymagalne spzoz w ujęciu kwartalnym w mln zł (IV kw. 2020 –
III kw. 2023)
Wyszczególnienie
kwartałów
Wartość
zobowiązań ogółem w tym: wartość
zobowiązań wymagalnych
IV 2020 16 613,8 1 702,3
I 2021 16 807,1 1 871,9
II 2021 16 859,5 2 068,9
III 2021 17 216,5 2 164,4
IV 2021 17 734,6 1 623,9
I 2022 17 955,8 1 899,7
II 2022 17 900,7 2 159,9
III 2022 19 001,1 2 188,3
IV 2022 19 478,8 2 003,7
I 2023 20 072,7 2 253,8
II 2023 20 801,2 2 568,7
III 2023 21 256,6 2 442,1
Źródło: Opracowanie MZ na podstawie danych z Systemu Statystyki w Ochronie Zdrowia.
Pytanie nr 2:
Czy planowane jest wdrożenie systemowego oddłużania szpitali?
Na wstępie należy zaznaczyć, iż systemowe oddłużenie szpitali, które ma być skuteczne i
trwałe, musi zostać wprowadzone równolegle z reformą szpitalnictwa i nie może być
realizowane w oderwaniu od mapy potrzeb zdrowotnych, sieci łóżek szpitalnych oraz
wyceny świadczeń medycznych.
Procesy naprawcze winny predysponować do działań na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa
ekonomicznego podmiotów w perspektywie długiej, stanowiąc tym samym o konieczności
działań trwałych, a nie tzw. „prostego oddłużenia”. Albowiem bez zmiany sposobu
funkcjonowania podmiotów leczniczych efektywność wydatkowania przekazanych
środków może być znikoma.
Ponadto, przeprowadzenie kompletnych procesów restrukturyzacyjnych mających na celu
wzrost efektywności w różnych obszarach funkcjonowania podmiotów leczniczych jest
działaniem długoterminowym, wymagającym tworzenia i realizacji procesów o wartości
dodanej dla wszystkich uczestników tychże inicjatyw, co związane jest z rozległością
procesów naprawy oraz systematycznymi i długofalowymi działaniami w tym zakresie.
Oddłużenie podmiotów leczniczych, wymaga więc globalnego działania i publicznego
zaangażowania.
Warto zaznaczyć, iż kierunkowe działania i decyzje w przedmiocie restrukturyzacji
podmiotów leczniczych będą tworzone w ramach wspólnego dialogu na rzecz ochrony
zdrowia. Dlatego też szczególnie istotnym będzie, w ramach prowadzonych przez resort
konsultacji, poznanie perspektywy zainteresowanych stron, w stosunku do
przedstawionego kształtu i kierunku projektowanych rozwiązań.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Pytanie nr 3: Jaki jest plan pomocy Rządu dla szpitali, które mają ogromne zadłużenie?
Do czasu opracowania reformy szpitalnictwa Ministerstwo Zdrowia podejmuje bieżące
działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej podmiotów leczniczych, które
przedstawiono poniżej.
Narodowy Fundusz Zdrowia sukcesywnie podnosi ceny jednostek rozliczeniowych
w poszczególnych rodzajach świadczeń. Systematycznie odbywa się także aktualizacja
wycen świadczeń gwarantowanych na podstawie planu taryfikacji Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) na dany rok, obejmując konkretne obszary
świadczeń. W pracach analitycznych nad taryfikacją świadczeń gwarantowanych
uwzględnia się wiele czynników m.in. wzrost kosztów pracy, w tym dane dotyczące
wysokości wynagrodzeń poszczególnych grup zawodowych biorących udział w realizacji
wycenianego świadczenia, inflację i inne zmienne, które mogą wpływać na zmianę wyceny
świadczeń opieki zdrowotnej.
W pierwotnym planie finansowym NFZ na rok 2024 zatwierdzonym przez Ministra
Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów w dniu 29 września 2023 r. w porównaniu
do pierwotnego planu finansowego NFZ na rok 2023 zatwierdzonego przez Ministra
Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów w dniu 26 lipca 2022 r., wysokość środków
zapisana na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosi 157,56 mld zł i jest wyższa
o 15,45% tj. o 21,09 mld zł.
Ponadto ustawa z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1352), dalej „ustawa
o wynagrodzeniach”, wprowadziła zmianę w ustawie o świadczeniach, poprzez dodanie
art. 31ha, określającego mechanizm dotyczący przygotowywania raportu w sprawie zmiany
sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej oraz wydawania,
na zlecenie ministra właściwego do spraw zdrowia, rekomendacji Prezesa AOTMiT
w zakresie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej
w związku z nadzwyczajnym wzrostem kosztów udzielania tych świadczeń.
Podstawowym założeniem realizacji przepisów ustawy o wynagrodzeniach, jest ujęcie
środków na wyższe wynagrodzenia w wycenie świadczeń medycznych, a nie,
jak do 30 czerwca 2022 r., w odrębnym strumieniu środków, niezależnym od wykonania
świadczeń dla pacjentów. Należy zaznaczyć, że wprowadzona forma przekazywania
środków zapewnia możliwość elastycznego dysponowania dostępnymi środkami przez
zarządzających podmiotami leczniczymi, umożliwiając tym samym efektywne
funkcjonowanie podmiotu.
AOTMiT w ramach prac związanych z przygotowaniem ww. raportu monitoruje i analizuje
sytuację finansową podmiotów prowadzących działalność leczniczą, w tym w szczególności
szpitali z uwzględnieniem ich kategorii i poziomu w systemie podstawowego szpitalnego
zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Jednym z działań w tym zakresie są
prowadzone przez AOTMiT analizy danych sprawozdawanych w Systemie Statystyki
w Ochronie Zdrowia, na podstawie których w okresach kwartalnych monitorowana jest
sytuacja finansowo-ekonomiczna podmiotów. Analizowane są przede wszystkim: struktura
i dynamika zmian w zakresie przychodów oraz kosztów działalności z uwzględnieniem
takich elementów jak: koszty osobowe (wynagrodzenia z tytułu umów o pracę oraz umów
cywilnoprawnych), czy koszty zużycia materiałów i energii.
Analizie podlegają również cyklicznie gromadzone informacje o wysokości poszczególnych
składowych wynagrodzenia i wymiarze zatrudnienia osób zatrudnionych w podmiotach
leczniczych na podstawie umowy o pracę lub świadczących usługi na podstawie umowy
cywilnoprawnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło w zakresie, w jakim dane te dotyczą osób
biorących udział w realizacji świadczeń udzielanych w ramach umowy z NFZ o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Jednocześnie należy wskazać na liczne działania podejmowane w ostatnim okresie w celu
poprawy sytuacji finansowej szpitali działających w ramach systemu podstawowego
szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ), w wyniku których
m.in. następował wzrost ceny za punkt w ryczałcie PSZ.
Ponadto informuję, że w planie taryfikacyjnym AOTMiT na 2024 r. zostały zapisane
następujące zadania:
I. Leczenie szpitalne - świadczenia gwarantowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra
Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2023 poz. 870 z późn. zm.)
1. Świadczenia wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia, w obszarze:
Choroby Naczyń.
2. Świadczenia rozliczane w ramach skali TISS-28 i TISS-28 dla dzieci.
3. Świadczenia gwarantowane o wysokim stopniu innowacyjności, rozliczane
w ramach produktu: 5.52.01.0001363 Rozliczenie za zgodą płatnika.
II. Ambulatoryjna opieka specjalistyczna - świadczenia gwarantowane zgodnie
z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2022 poz. 2678
z późn. zm.)
1. Świadczenia w obszarze: Choroby naczyń.
III. Rehabilitacja lecznicza - świadczenia gwarantowane zgodnie z rozporządzeniem
Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych
z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2021 poz. 265 z późn. zm.)
1. Świadczenia realizowane w warunkach stacjonarnych.
2. Świadczenia realizowane w warunkach ośrodka lub oddziału dziennego.
3. Świadczenia realizowane w warunkach domowych.
IV. Inne zadania w zakresie taryfikacji świadczeń, szczególnie istotne dla bieżącego
funkcjonowania systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.
Ponadto informuję, że minimalna wysokość środków publicznych przeznaczanych
na ochronę zdrowia w relacji do PKB jest zdeterminowana ustawą o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Aktualnie, w art. 131c ust. 1
ww. ustawy, ścieżka systemowego zwiększania poziomu nakładów na ochronę zdrowia
w kolejnych latach została określona zgodnie z poniższym:
2024 r.– 6,20% PKB,
2025 r.– 6,50% PKB,
2026 r.– 6,80% PKB,
aż do osiągnięcia oczekiwanego poziomu 7% PKB w 2027 r.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --