Interpelacja w sprawie katastrofy ekologicznej na rzece Wkra w pow. żuromińskim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11890
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie katastrofy ekologicznej na rzece Wkra w pow. żuromińskim
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 25-08-2025
Szanowna Pani Minister,
na terenie powiatu żuromińskiego, na rzece Wkra, doszło w ostatnim czasie do poważnego kryzysu ekologicznego. W miejscowościach położonych na obszarze gmin Żuromin i Lubowidz zaobserwowano masowe śnięcia ryb.
Z relacji mieszkańców oraz środowisk wędkarskich i ekologicznych wynika, że w rzece pojawiła się oleista, brudna substancja, a na powierzchni wody unosiła się piana i charakterystyczny, gryzący zapach. Sytuacja ta świadczy o poważnym skażeniu wód. Wg doniesień medialnych badania przeprowadzone przez służby potwierdziły, że bezpośrednią przyczyną masowych śnięć ryb był krytyczny niedobór tlenu. Jednocześnie pojawiły się podejrzenia, że źródłem skażenia mogło być wylanie nawozów w miejscowości Kozłowo. Pomimo podjętej akcji natleniania wody, działania te nie przyniosły znaczących efektów. Urząd Gminy Lubowidz wydał ostrzeżenia dla mieszkańców, zalecając unikanie kąpieli, pojenia zwierząt i wędkowania na rzece. Sprawą zajmuje się obecnie Policja. Nie sposób pominąć w tym miejscu analogii do katastrofy ekologicznej na Odrze w 2022 r., która również wiązała się z masowym śnięciem ryb i ogromnym zagrożeniem dla środowiska naturalnego. W tamtym czasie rządzący byli bezprecedensowo atakowani przez opozycję oraz organizacje ekologiczne, którzy zarzucali administracji państwowej brak reakcji i zaniedbania. Prym w tych atakach wiodła ówczesna posłanka, a obecnie Pani Minister Urszula Zielińska, która wielokrotnie oskarżała rząd o opieszałość i brak odpowiedzialności w obliczu katastrofy. Dziś, w obliczu sytuacji na rzece Wkra, społeczeństwo oczekuje od Państwa co najmniej takiej samej determinacji, jakiej Pani Minister Zielińska domagała się od swoich poprzedników w roku 2022. Obywatele mają prawo wiedzieć, czy wnioski wyciągnięte z tamtej tragedii zostały faktycznie zastosowane i jakie mechanizmy wprowadzono, aby zapobiec powtórzeniu się podobnych zdarzeń.
Mając na uwadze powagę sytuacji, proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Kiedy i w jaki sposób Ministerstwo Klimatu i Środowiska zostało poinformowane o katastrofie na rzece Wkra w pow. żuromińskim?
2. Czy ministerstwo posiada informacje, jakie służby i instytucje jako pierwsze otrzymały zgłoszenie oraz w jakim czasie przystąpiły do działań?
3. Jakie działania koordynacyjne zostały podjęte przez ministerstwo w związku z tym zdarzeniem?
4. Czy prowadzone są badania mające na celu jednoznaczne ustalenie źródła i składu zanieczyszczeń? Jeśli tak, kiedy można spodziewać się publikacji wyników?
5. Czy rozważane jest wsparcie finansowe lub organizacyjne dla samorządów oraz mieszkańców poszkodowanych w wyniku katastrofy?
6. Jakie działania systemowe planuje ministerstwo w celu zapobieżenia podobnym zdarzeniom w przyszłości – zwłaszcza w zakresie monitoringu wód i egzekwowania prawa ochrony środowiska?
7. Czy ministerstwo planuje zintensyfikować kontrole zakładów i gospodarstw w regionie pod kątem nielegalnego odprowadzania ścieków i nawozów do wód powierzchniowych?
Z uwagi na wagę sprawy oraz zagrożenie dla lokalnej społeczności i ekosystemu rzeki proszę o pilną odpowiedź.
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (23)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
19920 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIŚ-I.050.19.2025.IS
3972154.16007383.12905180
Warszawa, 22-09-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację numer K10INT11890, Pani Poseł Wioletty Marii Kulpy,
w sprawie śnięcia ryb w rzece Wkrze w powiecie żuromińskim
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer K10INT11890 Pani Poseł Wioletty Marii Kulpy,
w sprawie śnięcia ryb w rzece Wkrze w powiecie żuromińskim uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
W pierwszej kolejności pragnę zauważyć, że zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo
wodne1 ochrona środowiska wodnego jest uwzględniana w zarządzaniu zasobami wodnymi
(Art. 10) i w gospodarowaniu wodami (Art. 9), za które odpowiadają właściwe organy
wymienione w Art. 14 tej ustawy, w tym minister właściwy do spraw gospodarki wodnej.
W ramach właściwości organów należących do resortu klimatu i środowiska, w związku z
tematem interpelacji wskazać należy natomiast na właściwość Głównego Inspektora
Ochrony Środowiska, kierującego działaniem Inspekcji Ochrony Środowiska (dalej jako IOŚ)
w zakresie monitoringu stanu środowiska, a także w zakresie kontroli podmiotów
korzystających ze środowiska.
W związku z powyższym informacje przekazywane w odpowiedzi na pytania sformułowane
w interpelacji dotyczą zakresu kompetencji resortu klimatu i środowiska.
1. Kiedy i w jaki sposób Ministerstwo Klimatu i Środowiska zostało poinformowane
o katastrofie na rzece Wkra w pow. żuromińskim?
W związku z kompetencjami Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej jako: GIOŚ)
został on powiadomiony w dniu 14 sierpnia 2025 r. przez Mazowieckiego Wojewódzkiego
Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: ,,Mazowiecki WIOŚ”) i otrzymał wówczas raport
doraźny dotyczący zanieczyszczenia rzeki Wkry.
Tego samego dnia Ministerstwo otrzymało od GIOŚ notatkę służbową opisującą zaistniałą
sytuację. Ponadto w dniu 14 sierpnia 2025 r. przedstawiciel MKiŚ nawiązał kontakt roboczy
z Burmistrzem Gminy Żuromin.
1 Dz.U. z 2025 r. poz. 960
-- 1 of 8 --
2
2. Czy Ministerstwo posiada informacje, jakie służby i instytucje jako pierwsze otrzymały
zgłoszenie oraz w jakim czasie przystąpiły do działań?
W dniu 7 sierpnia 2025 r. do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony
Środowiska (dalej: „Warmińsko-Mazurski WIOŚ”) wpłynęły dwa zgłoszenia o wystąpieniu
śniętych ryb w rzece Wkrze (Działdówka) na odcinku od m. Kisiny do m. Gnojenko,
gmina Działdowo, powiat działdowski, woj. warmińsko-mazurskie. Pierwsze zgłoszenie
wpłynęło od osoby fizycznej około godziny 15, natomiast drugie około 16 od Dyrektora
Biura Zarządu Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Ciechanowie.
W dniu 8 sierpnia 2025 r. inspektorzy Warmińsko-Mazurskiego WIOŚ przeprowadzili wizję
w terenie, w trakcie której dokonali oględzin rzeki Wkry w m. Działdowo, Kurki oraz
Zakrzewo. Stwierdzili obecność pojedynczych martwych ryb w strefie przybrzeżnej rzeki.
Jednocześnie zaobserwowali tzw. dziubkowanie ryb, co mogło wskazywać na
niedotlenienie wody w cieku.
Poziom wody w rzece znajdował się w strefie stanów wysokich. Na polach uprawnych oraz
gruntach przyległych widać było pozostałości wody po wystąpieniu rzeki z koryta oraz
miejscowe rozlewiska wody. Na ww. terenach miejscowo stwierdzono obecność martwych
ryb poza korytem rzeki. Woda w rzece Wkrze na odcinkach objętych oględzinami była
mętna o brunatnym zabarwieniu, widoczne było osadzanie się na roślinności zawiesiny
niesionej w nurcie wody o barwie ciemno-brązowej charakterystycznej dla substancji
humusowej.
Na powierzchni lustra wody widoczne były plamy tzw. biofilmu o poświacie niebieskiej,
który był również widoczny w strefie przybrzeżnej i w zastoiskach. Nie występowała
uciążliwość zapachowa. W rzece nie stwierdzono śladów występowania zanieczyszczeń
komunalnych oraz zanieczyszczenia substancjami ropopochodnymi.
Pracownicy Centralnego Laboratorium Badawczego Głównego Inspektoratu Ochrony
Środowiska (dalej: ,,CLB GIOŚ”) Oddział w Olsztynie dokonali poboru próbek wody z rzeki
Wkry w okolicy mostu drogowego w m. Kurki. Wstępne pomiary terenowe wykazały deficyt
tlenu w wodzie:
− zawartość tlenu rozpuszczonego: 1,52 mg/l,
− przewodność właściwa: 547 μS/cm,
− pH: 7,4,
− temperatura: 17°C.
Ponadto inspektorzy Warmińsko-Mazurskiego WIOŚ przeprowadzili oględziny rzeki
Szkotówki przed jej ujściem do rzeki Wkry, stwierdzając wysoki stan wód oraz zalania
pobliskich pól, jednak woda była klarowna i nie zaobserwowano śnięcia ryb.
Jednocześnie w dniu 8 sierpnia 2025 r. właściwy miejscowo organ - Państwowe
Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przekazało do Warmińsko-Mazurskiego WIOŚ
ustalenia przeglądu stanu wód rzeki Wkry wskazując, iż zanieczyszczenie wody
zaobserwowano poniżej m. Działdowo. W górnym biegu rzeki nie stwierdzono
zanieczyszczenia cieku. Należy zaznaczyć, iż rzeka Wkra (Nida) nie przepływa w okolicy
m. Kozłowo wskazanej w ww. interpelacji poselskiej, a jedynie rzeka Szkotówka, gdzie
przegląd stanu wód nie wykazał zmiany barwy wody czy też śnięcia ryb.
-- 2 of 8 --
3
Na podstawie przeprowadzonej analizy zlewni rzeki Wkry oraz rzeki Szkotówki poniżej
Nidzicy, Warmińsko-Mazurski WIOŚ stwierdził, iż przedmiotowe cieki przebiegają przez
tereny rolnicze (głównie łąki) oraz tereny podmokłe. Na terenach tych nie występują
zakłady przemysłowe ani oczyszczalnie ścieków.
Ponadto w dniu 13 sierpnia 2025 r. do Mazowieckiego WIOŚ wpłynął wniosek Burmistrza
Miasta i Gminy Żuromin oraz mieszkanki m. Brudnice o podjęcie interwencji w związku z
zanieczyszczeniem rzeki Wkry na terenie gminy Żuromin.
Kolejno w dniu 14 sierpnia 2025 r. do Mazowieckiego WIOŚ wpłynęła telefoniczna
informacja z Nadzoru Wodnego w Żurominie Państwowego Gospodarstwa Wodnego
Wody Polskie oraz Zarządu Zlewni w Ciechanowie o pogarszającym się stanie wód rzeki
Wkry w m. Brudnice, gmina Żuromin.
W tym samym dniu, inspektorzy Mazowieckiego WIOŚ, wspólnie z pracownikami Nadzoru
Wodnego w Żurominie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie,
przeprowadzili oględziny rzeki Wkry na odcinku od m. Lubowidz do m. Poniatowo na terenie
powiatu żuromińskiego. Ustalono, że woda w rzece na odcinku objętym oględzinami jest
brunatnej barwy, mętna, a na powierzchni wody w strefie przybrzeżnej i w zastoiskach
zaobserwowano widoczne plamy biofilmu o niebieskiej poświacie. Występowała
uciążliwość zapachowa. W strefie przybrzeżnej i na powierzchni wody widoczne były
martwe ryby. Zaobserwowano również dużą ilość dziubkujących ryb. Strażacy z OSP
prowadzili natlenianie wody przy użyciu pomp. Na wysokości Małej Elektrowni Wodnej
w m. Brudnice tworzyła się duża ilość piany o brunatnym zabarwieniu. Nie stwierdzono
śladów występowania zanieczyszczeń komunalnych oraz zanieczyszczenia substancjami
ropopochodnymi. Śnięte ryby były na bieżąco wyławiane z wody i zbierane ze strefy
przybrzeżnej przez pracowników Polskiego Związku Wędkarskiego.
Ustalenia dokonane przez Mazowieckiego WIOŚ były zbieżne z informacjami przekazanymi
w dniu 14 sierpnia 2025 r. do Delegatury WIOŚ w Ciechanowie przez Nadzór Wodny w
Żurominie PGW WP.
Na zlecenie Mazowieckiego WIOŚ pracownik CLB GIOŚ pobrał do badań próbki wody
powierzchniowej, a ich wyniki dla trzech punków pomiarowo-kontrolnych na terenie
powiatu żuromińskiego są następujące:
Lubowidz: pH - 7,1, temperatura - 22,2oC, przewodność - 499 μS, tlen rozpuszczony -
1,2 mg/l, nasycenie tlenem - 13,3%;
Brudnice: pH - 7,2, temperatura - 22,4oC, przewodność - 494 μS, tlen rozpuszczony -
0,4 mg/l, nasycenie tlenem - 4,4%;
Poniatowo: pH - 7,3, temperatura - 22,0oC, przewodność - 494 μS, tlen rozpuszczony -
1,2 mg/l, nasycenie tlenem - 13,0%.
W dniu 14 sierpnia 2025 r. Mazowiecki WIOŚ przesłał do GIOŚ raport doraźny dotyczący
zanieczyszczenia rzeki Wkry, do wiadomości:
− Wicewojewody Mazowieckiego;
− do Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Mazowieckiego Urzędu
Wojewódzkiego w Warszawie.
-- 3 of 8 --
4
W związku z zaistniałą sytuacją w dniach 16 i 18 sierpnia 2025 r. Wojewoda Mazowiecki
zwołał posiedzenia Mazowieckiego Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego
(dalej: „MWZZK”) dotyczące zanieczyszczenia na rzece Wkrze. W posiedzeniu MWZZK
wzięli udział m.in.:
Mazowiecki WIOŚ,
Mazowiecki Komendant Wojewódzki PSP,
Komendant Wojewódzki Policji z/s w Radomiu,
Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii,
przedstawiciel Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektoratu Sanitarno-
Epidemiologicznego,
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Żurominie,
Kierownik Nadzoru Wodnego w Żurominie PGW WP,
Starosta Żuromiński, Burmistrz Gminy i Miasta Żuromin, Burmistrz Miasta i Gminy
Lubowidz, Wójt Gminy Siemiątkowo.
W ramach prac zespołu zostały wypracowane rekomendacje, które Wojewoda Mazowiecki
pismami z dnia 20 oraz 21 sierpnia 2025 r. polecił do realizacji Dyrektorowi Regionalnego
Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie oraz Mazowieckiemu Wojewódzkiemu
Inspektorowi Ochrony Środowiska. W rozdzielniku ww. rekomendacji znaleźli się także:
Kierownik Nadzoru Wodnego w Żurominie PGW Wody Polskie,
Starosta Żuromiński, Starosta Mławski, Starosta Ciechanowski, Starosta Płoński,
Starosta Nowodworski,
Burmistrz Gminy i Miasta Żuromin, Burmistrz Miasta i Gminy Lubowidz, Burmistrz Gminy
Bieżuń, Wójt Gminy Siemiątkowo,
Mazowiecki Komendant Wojewódzki PSP,
Mazowiecki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny,
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Żurominie.
Mazowiecki WIOŚ współpracował w związku ze zdarzeniem z:
Wydziałem Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Mazowieckiego Urzędu
Wojewódzkiego w Warszawie,
Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Warszawie,
Zarządem Zlewni PGW Wody Polskie w Ciechanowie,
Nadzorami Wodnymi PGW Wody Polskie w Żurominie i Mławie,
Starostami: Mławskim, Ciechanowskim, Płońskim, Nowodworskim.
3. Jakie działania koordynacyjne zostały podjęte przez Ministerstwo w związku z tym
zdarzeniem?
Z informacji przedstawionych powyżej wynika, że działania w sprawie były podejmowane
przez właściwe organy, w tym koordynowane w ramach prac MWZZK przez Wojewodę
Mazowieckiego.
Ponadto w dniach 19 i 26 sierpnia br. odbyły się posiedzenia Międzyresortowego Zespołu
ds. Odry2 pod przewodnictwem MKiŚ, podczas których jednym z omawianych tematów
była sytuacja na rzece Wkrze. W trakcie powyższych posiedzeń Międzyresortowy Zespół
2 Zarządzenie nr 256 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do spraw
Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze (M.P. 2023 poz. 696).
-- 4 of 8 --
5
ds. Odry – z udziałem przedstawicieli WCZK Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie, WIOŚ
w Warszawie oraz PGW Wody Polskie RZGW w Warszawie – przygotował rekomendacje
obejmujące między innymi zapewnienie stałej komunikacji pomiędzy właściwymi
instytucjami oraz doposażenie służb w sprzęt niezbędny do skutecznego reagowania
w zakresie ochrony czynnej ichtiofauny. Ponadto, Zespół obecnie pracuje nad instrukcją
postępowania w analogicznych sytuacjach kryzysowych, które mogą wystąpić na innych
ciekach wodnych (więcej informacji w pkt.5).
4. Czy prowadzone są badania mające na celu jednoznaczne ustalenie źródła i składu
zanieczyszczeń? Jeśli tak – kiedy można spodziewać się publikacji wyników?
W okresie od dnia 14 do 31 sierpnia 2025 r. Mazowiecki WIOŚ, realizując rekomendacje
Wojewody Mazowieckiego, prowadził oględziny i zlecił do CLB GIOŚ monitoring natlenienia
wód rzeki Wkry i jej dopływów przez 15 dni, w tym na rzece Wkrze przez 12 dni. Punkty
pomiarowo – kontrolne zostały wyznaczone w porozumieniu z Regionalnym Zarządem
Gospodarki Wodnej w Warszawie PGW WP.
Oględziny, badania terenowe oraz pobór prób wody z rzeki Wkry prowadzono w
następujących miejscowościach:
− Lubowidz, Brudnice, Poniatowo, Bieżuń, powiat żuromiński;
− Radzanów, Ratowo, Strzegowo, pow. mławski;
− Glinojeck, pow. ciechanowski;
− Sochocin, Bolęcin, Popielżyn Zawady, pow. płoński;
− Pomiechówek, pow. nowodworski.
Zakres stałych badań terenowych wody obejmował: odczyn pH, temperaturę, tlen
rozpuszczony, przewodność elektrolityczną. W zależności od ustaleń w terenie, w
uzasadnionych przypadkach rozszerzano badania o analizy laboratoryjne fizyko- chemiczne.
W dniu 31 sierpnia 2025 r. przeprowadzono ostatnie badania terenowe. Nie stwierdzono
widocznych zanieczyszczeń wód rzeki Wkry w postaci np. ścieków czy substancji
ropopochodnych. Nie stwierdzono śniętych ryb.
Na podstawie uzyskanych wyników badań terenowych z dnia 31 sierpnia 2025 r. w zakresie
natlenienia wód, stwierdzono zawartość tlenu rozpuszczonego w wodzie na poziomie:
powiat żuromiński: m. Lubowidz - 6,3 mg/l,
powiat mławski: m. Radzanów - 5,6 mg/l,
powiat płoński: m. Sochocin - 5,8 mg/l.
W dniu 2 września 2025 r. Centralne Laboratorium Badawcze GIOŚ w ramach
Państwowego Monitoringu Środowiska pobrało do badań próbki wód powierzchniowych
z rzeki Wkry i wykonało badania terenowe w trzech punktach pomiarowo-kontrolnych. Na
podstawie uzyskanych wyników badań terenowych z dnia 2 września 2025 r. w zakresie
natlenienia wód, stwierdzono zawartość tlenu rozpuszczonego w wodzie na poziomie:
powiat mławski: m. Drzazga - 6,4 mg/l;
powiat płoński: m. Joniec - 8,0 mg/l;
powiat nowodworski: m. Pomiechówek - 7,4 mg/l.
Analiza otrzymanych wyników prowadzonych badań rzeki Wkry wskazała na utrzymującą
się na stałym wysokim poziomie zawartość tlenu rozpuszczonego w wodzie.
-- 5 of 8 --
6
Przeprowadzone oględziny potwierdziły poprawę jakości wody w rzece: nie
zaobserwowano śniętych ryb oraz biofilmu na powierzchni wody, nie stwierdzono również
uciążliwości zapachowych, a kolor wody w rzece wrócił do naturalnego.
W trakcie prowadzonych działań nie stwierdzono zanieczyszczenia wód ściekami
z lokalnych oczyszczalni odprowadzających ścieki do wód rzeki Wkry.
Wojewoda Mazowiecki w piśmie z dnia 3 września 2025 r. poinformował Mazowieckiego
WIOŚ o zakończeniu działań kryzysowych prowadzonych przez RZGW w Warszawie na
rzece Wkrze z dniem 1 września 2025 r. oraz podziękował za zaangażowanie pracowników
Mazowieckiego WIOŚ, którzy prowadzili działania na rzece Wkrze.
Informacje z podejmowanych w kolejnych dniach działań przez Mazowieckiego WIOŚ
w związku z zanieczyszczeniem rzeki Wkry oraz wyniki badań terenowych na bieżąco
przekazywane były do:
Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego MUW w Warszawie,
Starosty Żuromińskiego, Mławskiego, Ciechanowskiego, Płońskiego, Nowodworskiego,
PGW WP RZGW w Warszawie.
Na stronie internetowej Mazowieckiego WIOŚ (www.gov.pl\wios-warszawa) ukazywały się
komunikaty w sprawie działań podjętych w związku z zanieczyszczeniem rzeki Wkry oraz
wyniki przeprowadzonych badań terenowych.
Na podstawie przeprowadzanych działań ustalono, że na przełomie lipca i sierpnia 2025 r.
na obszarze województwa warmińsko-mazurskiego wystąpiły nawalne opady deszczu,
które spowodowały miejscowe wystąpienie wody z koryta rzeki zalewając tereny zielone
i pola uprawne, na których często stosowane są nawozy naturalne i sztuczne. W niektórych
miejscach występują również obszary torfowe, w których podczas suszy panują warunki
beztlenowe. Gdy poziom wody w rzece zaczął opadać, woda zalegająca wcześniej na polach
spłynęła z powrotem do koryta, niosąc ze sobą wszystko, co na nich zalegało, m.in. cząstki
torfu. Torfy, które dostały się do rzeki zmieniły zabarwienie wody oraz spowodowały
obniżenie w niej zawartości tlenu.
Warmińsko-Mazurski WIOŚ wykluczył zanieczyszczenie wód ściekami.
Głównym czynnikiem wpływającym na stan wody w rzece był spływ materii organicznej
oraz wód zastoiskowych o bardzo niskiej zawartości tlenu pochodzących z podmokłych
terenów znajdujących się w zlewni rzeki Wkry.
5. Czy rozważane jest wsparcie finansowe lub organizacyjne dla samorządów oraz
mieszkańców poszkodowanych w wyniku katastrofy?
Minister Klimatu i Środowiska, w ramach swoich właściwości, nie dysponuje informacjami
na temat ewentualnego wsparcia finansowego lub organizacyjnego dla poszkodowanych
w związku z tą sprawą samorządów oraz mieszańców.
6. Jakie działania systemowe planuje Ministerstwo w celu zapobieżenia podobnym
zdarzeniom w przyszłości – zwłaszcza w zakresie monitoringu wód i egzekwowania prawa
ochrony środowiska?
-- 6 of 8 --
7
W dłuższej perspektywie wskazane jest wdrożenie działań mających na celu zwiększenie
odporności rzek na występowanie zdarzeń kryzysowych. Obejmuje to poprawę retencji, aby
ograniczać szybki spływ wód opadowych z pól do rzek i cieków, skuteczniejsze izolowanie
zanieczyszczeń i nawozów od wód powierzchniowych w ramach programu azotanowego3.
Istotnym elementem są też działania renaturyzacyjne, które umożliwią trwałe podniesienia
efektywności procesów samooczyszczania wód. Przewiduje się w tym zakresie zwiększenie
zaangażowania strony społecznej i samorządów, przy wdrożeniu instrumentów wsparcia,
finansowanych ze środków funduszy europejskich FEnIKS4.
GIOŚ rozpoczął prace nad nowelizacją ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w celu
prawnego umocowania ogólnokrajowego monitoringu automatycznego wód
powierzchniowych oraz zapewnienia odpowiednich środków finansowych na ten cel.
Ponadto GIOŚ realizuje obecnie projekt pn. „Pilotażowe automatyczne badania jakości wód
powierzchniowych dorzecza Odry” (GIOŚ podpisał umowę z NFOŚiGW o finansowanie ww.
projektu w latach 2025 – 2027). Jest to projekt pomostowy, zapewniający kontynuację
stałego automatycznego monitoringu wód powierzchniowych do momentu wdrożenia
zmian przewidywanych w nowelizacji ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. W ramach
tego projektu planuje się instalację 10 zestawów pomiarowych w 2025 r. Dotychczas
uruchomiono dwie sondy testowe w punktach Krapkowice i Malczyce, których wyniki są
publikowane w serwisie badania/gios.gov.pl/odra.
7. Czy Ministerstwo planuje zintensyfikować kontrole zakładów i gospodarstw w regionie
pod kątem nielegalnego odprowadzania ścieków i nawozów do wód powierzchniowych?
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 17a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska5, organy IOŚ
wykonują zadania określone w ustawie Prawo wodne, ale ograniczone do zakresu
wskazanego w art. 335 ust. 5 ustawy w związku z art. 334 pkt 2 i 3 oraz pkt 6 tej ustawy,
tj. wykonują kontrole gospodarowania wodami w zakresie przestrzegania warunków
ustalonych w pozwoleniach wodnoprawnych oraz pozwoleniach zintegrowanych
dotyczących ilości pobranych wód, ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wód lub do
ziemi oraz ochrony wód przed zanieczyszczeniem azotanami ze źródeł rolniczych.
Kontrole organów IOŚ w ww. obszarze są prowadzone na bieżąco, zgodnie z posiadanymi
ww. kompetencjami w ramach posiadanych środków i zasobów kadrowych.
Podkreślić jednak należy, że organy IOŚ nie są jedynymi, które dysponują uprawnieniami w
zakresie kontroli gospodarowania wodami, co wynika bezpośrednio z art. 335 ust. 1 w
związku z art. 334 pkt 1-7, 9-13 ustawy Prawo wodne.
Właściwym organem do przeprowadzenia kontroli pod kątem nielegalnego pozbywania się
ścieków przez mieszkańców na terenie gminy (z terenów nieskanalizowanych) jest wójt,
3 Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych
oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu (Dz.U. 2023 poz. 244)
4 Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
5 ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425)
-- 7 of 8 --
8
burmistrz, prezydent miasta, co wynika z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach6.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
6 ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733)
-- 8 of 8 --