tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.438.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11869 Pani Poseł Ewy Kołodziej wraz z grupą posłów
w sprawie działań zmierzających do poprawy sytuacji osób z orzeczeniami
o niepełnosprawności na rynku pracy, poniżej przedstawiam następujące wyjaśnienia:
Wzrost aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami jest celem wszystkich działań
podejmowanych przez władze państwowe.
Jednym z instrumentów, których celem jest zachęcenie pracodawców do zatrudniania
pracowników niepełnosprawnych, jest system dofinansowań do wynagrodzeń tych
pracowników unormowany w art. 26a i następnych ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz.U. z 2025 r. poz. 913), zwanej dalej „ustawą o rehabilitacji”. O środki do wynagrodzeń
pracowników niepełnosprawnych może ubiegać się pracodawca: - który zatrudnia mniej niż
25 pracowników w przeliczeniu na pełny etat oraz - zatrudniający co najmniej
25 pracowników w przeliczeniu na pełny etat i osiągający wskaźnik zatrudnienia osób
niepełnosprawnych na poziomie 6%.
Wysokość miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń jest zróżnicowana ze względu na
stopień niepełnosprawności i wynosi obecnie:
1) 2760 zł - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności;
2) 1550 zł - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności;
3) 575 zł - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności.
Dodatkowo należy pamiętać, że powyższe kwoty w odniesieniu do osób niepełnosprawnych,
którym orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia
rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych, zwiększa się o:
1) 1380 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności;
2) 1035 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności;
3) 690 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności.
Pamiętać przy tym należy, że kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć
90% faktycznie poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy

-- 1 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu
w sprawach dotyczących pomocy publicznej, 75% tych kosztów.
Instrument ten uzależnia więc wysokość wsparcia od stopnia niepełnosprawności, a także
uwzględnia dodatkowe zwiększenie kwoty przysługującej pracodawcy, jeśli zatrudni on
osoby z tzw. grup szczególnych – osoby, które ze względu na swoją niepełnosprawność mają
szczególnie duże trudności w znalezieniu zatrudnienia.
Oprócz instrumentu w postaci miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń
niepełnosprawnych pracowników, ustawa o rehabilitacji przewiduje także inne formy
wsparcia, jak zwrot kosztów adaptacji pomieszczeń zakładu pracy do potrzeb pracownika
niepełnosprawnego oraz adaptacji lub nabycia urządzeń ułatwiających osobie
niepełnosprawnej wykonywanie pracy, zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy
pracownika niepełnosprawnego, zwrot kosztów zatrudnienia pracownika pomagającego
pracownikowi niepełnosprawnemu w pracy w zakresie czynności ułatwiających
komunikowanie się z otoczeniem, a także czynności niemożliwych lub trudnych do
samodzielnego wykonania przez pracownika niepełnosprawnego na stanowisku pracy.
Wysokość wsparcia w ramach tych instrumentów nie jest uzależniona od stopnia
niepełnosprawności pracownika, ale jego potrzeb wskazanych we wniosku pracodawcy.
W tym miejscu trzeba podkreślić, że działania podejmowane przez Ministerstwo Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej nie koncentrują się wyłącznie na instrumentach aktywizacji
zawodowej, ale także rehabilitacji społecznej, gdyż cały zespół oddziaływań i wsparcia może
przynieść skutek w postaci podjęcia pracy zarobkowej.
Wobec powyższego w Ministerstwie jest podejmowanych szereg działań mających na celu
poprawę sytuacji osób z niepełnosprawnościami. Celowi temu ma służyć opracowywany
projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, a także projekty
realizowane przy współudziale środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach
programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.
Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych realizuje projekt „Centrum
komunikacji dla osób z niepełnosprawnościami”, którego celem jest zapewnienie usług
w zakresie bieżącego komunikowania się osób z niepełnosprawnościami, o których mowa
w Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, potrzebujących wsparcia
w komunikowaniu się. Działania podejmowane w ramach projektu będą uwzględniały
w szczególności osoby z niepełnosprawnościami narządu słuchu, mowy i wzroku,
niepełnosprawnością intelektualną, z problemami zdrowia psychicznego i spektrum
autyzmu, posługujących się PJM, SKOGN, korzystających z transkrypcji mowy na tekst,
alternatywnych i augmentatywnych sposobów komunikacji (AAC) oraz ETR.
Szczególnie istotny z punktu widzenia aktywizacji zawodowej jest projekt „Standaryzacja
modelu zatrudnienia wspomaganego w Polsce” realizowany w ramach działania 3.4 Nowe
rozwiązania na rzecz osób z niepełnosprawnościami, Priorytet FERS.03 Dostępność i usługi
dla osób z niepełnosprawnościami w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego 2021-2027 (FERS), współfinansowanego z Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus. Partnerami w projekcie są Polska Federacja Zatrudnienia Wspomaganego
z siedzibą w Warszawie oraz Polska Unia Zatrudnienia Wspomaganego z siedzibą
w Warszawie. Realizacja projektu rozpoczęła się w roku 2025.
Usługa zatrudnienia wspomaganego (UZW) to metoda pracy z osobami
z niepełnosprawnościami, której celem jest wsparcie w wejściu na otwarty rynek pracy

-- 2 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
i utrzymaniu na nim zatrudnienia. Jest to instrument nieobecny dotychczas w trwałym
i ogólnodostępnym systemie instrumentów kierowanych do osób z niepełnosprawnościami.
Celem projektu jest przygotowanie rozwiązań, które pozwolą wdrożyć model zatrudnienia
wspomaganego jako trwałego rozwiązania wspierającego aktywność zawodową osób
z niepełnosprawnościami w Polsce. Projekt ma charakter koncepcyjny. W projekcie zostaną
wypracowane rozwiązania dotyczące systemu wdrożenia modelu zatrudnienia
wspomaganego oraz samego modelu, w tym niezbędnych procedur standaryzujących obszar
merytoryczny, organizacyjny oraz finansowy usługi zatrudnienia wspomaganego.
Planuje się także w roku 2026 uruchomienie projektu testującego, którego zadaniem będzie
sprawdzenie wypracowanych rozwiązań. Efektem końcowym ma być stworzenie przepisów
prawnych wprowadzających zatrudnienie wspomagane jako stały instrument wsparcia osób
z niepełnosprawnością w podejmowaniu i utrzymaniu zatrudnienia na rynku pracy.
Jeśli chodzi o kontrolę obecnie funkcjonujących instrumentów wsparcia osób
z niepełnosprawnościami oraz pracodawców ich zatrudniających, to należy wskazać,
że ustawa o rehabilitacji przewiduje mechanizmy nadzoru i kontroli, które mają zapobiegać
nadużyciom. Uprawnienia kontrolne przysługują Prezesowi Państwowego Funduszu
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, wojewodzie, a także dyrektorowi izby administracji
skarbowej.
Szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania kontroli reguluje rozporządzenie Ministra
Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 14 października 2023 r. w sprawie trybu i sposobu
przeprowadzania kontroli przez organy upoważnione do kontroli na podstawie ustawy
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz.U. z 2023 r. poz. 2283). Na jego podstawie kontrolowane są m.in. wpłaty obowiązkowe
na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, dofinansowania do
wynagrodzeń, refundacja składek na ubezpieczenie społeczne dla niepełnosprawnych
przedsiębiorców i rolników, gospodarowanie zakładowym funduszem rehabilitacji osób
niepełnosprawnych przez prowadzących zakłady pracy chronionej, a także spełnianie
warunków uprawniających do uzyskania statusu zakładu pracy chronionej i zakładu
aktywności zawodowej.
Niezależnie od wyżej wskazanych mechanizmów kontroli własne postępowania
przeprowadzać może Najwyższa Izba Kontroli, natomiast w razie podejrzenia popełnienia
przestępstwa stosowne kroki mogą zostać wszczęte przez organy ścigania, w tym
prokuraturę.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 3 of 3 --