Interpelacja w sprawie przysposobienia międzynarodowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11867
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie przysposobienia międzynarodowego
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 21-08-2025
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z oświadczeniem rządowym z dnia 20 grudnia 1999 roku w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Konwencji o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego, sporządzonej w Hadze dnia 29 maja 1993 r, dnia 12 czerwca 1995 r. w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Niderlandów, jako depozytariuszowi, złożony został dokument ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską wymienionej konwencji. Zgodnie z art. 46 ust. 2 wymienionej konwencji weszła ona w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej dnia 1 października 1995 r. Organem centralnym, wymienionym w art. 6 ust. 1 konwencji, z ramienia Rzeczpospolitej Polskiej jest minister rodziny, pracy i polityki społecznej. Powyższa konwencja, wraz z ustawą Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 roku, regulują proces przysposobienia międzynarodowego. Zgodnie z art. 167 drugiej z wymienionych ustaw, dziecko może być zakwalifikowane do przysposobienia związanego ze zmianą dotychczasowego miejsca zamieszkania dziecka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na miejsce zamieszkania w innym państwie, jeżeli tylko w ten sposób można zapewnić mu odpowiednie zastępcze środowisko rodzinne, chyba że między przysposabiającym a przysposabianym dzieckiem istnieje stosunek pokrewieństwa lub powinowactwa albo gdy przysposabiający już przysposobił siostrę lub brata przysposabianego dziecka. Powyższy art. w ust. 2 wskazuje również, że procedury przysposobienia związane ze zmianą miejsca zamieszkania dziecka na miejsce zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej może przeprowadzać wyłącznie ośrodek adopcyjny upoważniony do współpracy z organami centralnymi innych państw lub z licencjonowanymi przez rządy innych państw organizacjami lub ośrodkami adopcyjnymi. Na mocy ust. 3, minister właściwy do spraw rodziny ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski listę ośrodków adopcyjnych, o których mowa w ust. 2.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak wyglądają statystyki ilościowe przysposobień zagranicznych w latach 2015-2025, z podziałem na kraje docelowe (państwa przyjmujące) z uwzględnieniem zbieranych danych na temat wieku i stanu zdrowia dzieci przysposabianych?
2. Na podstawie jakich kryteriów i w jakiej procedurze wybrane zostały ośrodki upoważnione do współpracy z organami centralnymi innych państw lub z licencjonowanymi przez rządy innych państw organizacjami lub ośrodkami adopcyjnymi, wskazane w obwieszczeniu ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z dnia 13 stycznia 2017 roku w sprawie ww. ośrodków?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4349 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.403.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11867 Pani Posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic,
w sprawie przysposobienia międzynarodowego, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Polska jest sygnatariuszem Konwencji z dnia 29 maja 1993 r. o ochronie dzieci i współpracy
w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego, tzw. konwencji haskiej1, natomiast Minister
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS), wykonuje zadania organu centralnego,
wyznaczonego zgodnie z art. 6 wspomnianej konwencji. Jednym z jego zadań jest wydawanie tzw.
zgody na prowadzenie postępowania o przysposobienie. Liczbę wydawanych zgód
w poszczególnych latach przedstawia poniższa tabela.
Tab. Liczba wydanych przez MRPiPS zgód na prowadzenie postępowania o przysposobienie
w latach 2015-2024;
Źródło: opracowanie własne MRPiPS.
Najczęściej krajami pochodzenia kandydatów do przysposobienia dzieci w Polsce w sprawach
procedowanych w trybie ww. konwencji są Włochy (w 2024 r. było to 10 dzieci) i Stany
Zjednoczone Ameryki (w 2024 r. było to 3 dzieci). Spośród 12 zgód wydanych w 2024 r. przez
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jedna sprawa dotyczyła adopcji wewnątrzrodzinnej,
a dwie łączenia rodzeństwa; pozostałe natomiast dotyczyły dzieci, dla których nie udało się
znaleźć odpowiedniego rodzinnego środowiska zastępczego w Polce oraz uznano, że ten typ
przysposobienia będzie leżał w ich najlepszym interesie z uwagi na ich całościową sytuację
życiową. Spośród 14 dzieci, których dotyczyły ww. zgody w 2024: 11 dzieci było wieku od 2 do
7 lat, zaś 3 dzieci w wieku od 9 do 15 lat.
1 Dz. U. 2000, nr 39, poz. 448.
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
Liczba
wydanych
zgód, o których
mowa w art. 17
lit c Konwencji
haskiej
252 196 103 17 11 7 8 12 12 12
Liczba dzieci,
których
dotyczą
wydane zgody
371 290 157 21 12 9 10 16 18 14
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Należy przy tym podkreślić, że procedurę adopcji międzynarodowej realizuje szereg niezależnych
od siebie podmiotów, które badają, czy ten rodzaj przysposobienia leży w najlepszym interesie
dziecka. Dodatkowo ostateczną decyzję o każdym przysposobieniu dziecka, w tym także przez
osoby mające miejsce zwykłego pobytu poza granicami Polski, podejmuje niezależny sąd.
Odnosząc się natomiast do kwestii ośrodków upoważnionych do współpracy z organami
centralnymi innych państw lub z licencjonowanymi przez rządy innych państw organizacjami lub
ośrodkami adopcyjnymi należy wskazać, że 17 stycznia 2017 r. w Monitorze Polskim ogłoszono
Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2017 r. w sprawie
listy ośrodków adopcyjnych upoważnionych do współpracy z organami centralnymi innych
państw bądź z licencjonowanymi przez rządy innych państw organizacjami lub ośrodkami
adopcyjnymi2. Na mocy tego aktu do współpracy w dziedzinie adopcji międzynarodowej
wyznaczono 2 ośrodki adopcyjne: Diecezjalny Ośrodek Adopcyjny z siedzibą w Sosnowcu oraz
Katolicki Ośrodek Adopcyjny z siedzibą w Warszawie.
Diecezjalny Ośrodek Adopcyjny w Sosnowcu w pierwszym okresie po wejściu w życie ww.
obwieszczenia procedował tzw. sprawy w toku (osobista styczność, zawieszenie zgody), gdzie
agencją pośredniczącą była jedna z amerykańskich agencji adopcyjnych, która utraciła wówczas
akredytację. Ośrodek w Sosnowcu wskazano jako ośrodek niezależny, który na potrzeby organu
centralnego został zobowiązany do przygotowania opinii w określonych sprawach.
Wszystkie bieżące sprawy adopcyjne procedowane są natomiast przez Katolicki Ośrodek
Adopcyjny w Warszawie. Ośrodek ten ma długie doświadczenie zarówno w adopcjach krajowych
(od 1994 r.), jak i zagranicznych (od 1998 r.), a sposób jego działania nie budzi zastrzeżeń. Ośrodek
zatrudnia profesjonalną kadrę posiadającą rozległą wiedzę, praktykę oraz znajomość języka
niezbędne do procedowania adopcji zagranicznych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
2 M.P. 2017, poz. 35.
-- 2 of 2 --