Interpelacja nr 11850
Interpelacja w sprawie pogarszającego się bezpieczeństwa lekowego obywateli Rzeczypospolitej Polskiej wskutek braku publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją RP ustawy "Apteka dla aptekarza"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (67%)
Zdrowie i Lecznictwo (58%)
Klimat, Energia i Środowisko (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie pogarszającego się bezpieczeństwa lekowego obywateli Rzeczypospolitej Polskiej wskutek braku publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją RP ustawy "Apteka dla aptekarza"
Interpelacja nr 11850
do ministra zdrowia
w sprawie pogarszającego się bezpieczeństwa lekowego obywateli Rzeczypospolitej Polskiej wskutek braku publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją RP ustawy "Apteka dla aptekarza"
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 19-08-2025
Szanowna Pani Minister,
według informacji przedstawionych przez zespół badawczy pod kierownictwem doktora Sławomira Dudka ze Szkoły Głównej Handlowej niemal trzy miliony mieszkańców w ponad pięciuset gminach nie ma dostępu do leków i opieki farmaceutycznej w swojej gminie, zaś w ponad ośmiuset gminach w Polsce działa tylko jedna apteka ogólnodostępna. Te informacje potwierdza Najwyższa Izba Kontroli, która rozpoczęła szeroko zakrojoną kontrolę w Ministerstwie Zdrowia, Głównym Inspektoracie Farmaceutycznym oraz innych instytucjach odpowiedzialnych za kwestie bezpieczeństwa lekowego.
Najwyższa Izba Kontroli wskazuje, że kontroli będą podlegać również okoliczności i skutki wejścia w życie przepisów art. 2 i art. 12 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1859), czyli zmian do Prawa farmaceutycznego określanych jako „Apteka dla Aptekarza 2.0”.
Tymczasem przywołane przepisy stały się już przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego w poprzednim roku. W toku rozprawy przed Trybunałem Konstytucyjnym, przedstawiciel prezydenta RP profesor Dariusz Dudek zarzucił jej naruszenie art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawa) oraz art. 118 ust. 1 i 3 oraz art. 119 ust. 2 Konstytucji RP (tryb stanowienia prawa).
Podczas rozprawy sędzia Bartłomiej Sochański wskazał, że „pojawił się dzisiaj taki wątek już nie apteki dla aptekarza, już nie apteki dla pacjenta, ale tak sparafrazuję, apteki dla hurtownika”, zaś wtórował mu przedstawiciel prezydenta RP, zadając retoryczne pytanie „należy postawić to pytanie, o co chodzi – quid iuris – czy apteka dla aptekarza, czy jednak apteka dla pacjenta”.
Przed Trybunałem Konstytucyjnym podnoszono również niezgodność z wzorcami konstytucyjnymi z art. 20 – społecznej gospodarki rynkowej, art. 21 – ochrony własności i reguł dotyczących wywłaszczenia, art. 22 – swobody działalności gospodarczej i warunków jej dopuszczalnego ograniczenia, oraz, co wydaje się najistotniejsze, naruszenia treści art. 64, czyli konstytucyjnej ochrony własności, praw majątkowych i prawa dziedziczenia. Wnioski takie płynęły również z opinii amicus curiae złożonej przez Centrum Oceny Skutków Regulacji Uniwersytetu Warszawskiego.
Dnia 18 września 2024 r. Trybunał Konstytucyjny jednogłośnie stwierdził niezgodność z Konstytucją RP tych przepisów.
Niestety, do dzisiaj rząd nie opublikował prawomocnego i ostatecznego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, choć taki obowiązek wynika wprost z art. 190 Konstytucji RP. Co więcej, minister zdrowia już kilkukrotnie zapowiadała zmianę ustawy, która zrealizowałby treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego i zapewniła zgodność z zasadą „apteka dla pacjenta”. Jakoby w listopadzie 2024 r. Główny inspektor farmaceutyczny został upoważniony do przygotowania stosownego projektu, lecz mimo upływu przeszło pół roku nie przedstawił on nawet założeń, nie zorganizował ani jednego spotkania w tej sprawie i nie wykazał żadnej zauważalnej aktywności w sprawie.
Opisana sytuacja ma negatywny wpływ na bezpieczeństwo lekowe kraju, sytuację pacjenta i funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia. Spadająca liczba aptek przyczynia się do wzrostu cen oraz gorszej dostępności leków. Niezgodne z Konstytucją RP regulacje ograniczają możliwość rozwoju oraz blokują możliwość pozyskania kapitału przez polskie małe i średnie przedsiębiorstwa. W rezultacie nie jest wykorzystywany potencjał aptek. Tymczasem w wielu państwach członkowskich europejskich apteki oraz farmaceuci odgrywają coraz większą rolę w systemie ochrony zdrowia, dzięki czemu odciążają państwowe przychodnie oraz szpitale.
Wobec powyższego zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia działa w powyżej zarysowanej kwestii na podstawie i w zgodzie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej?
W oparciu o czyje upoważnienie główny inspektor farmaceutyczny stwierdził w publicznej wypowiedzi, że „przepisy "Apteki dla Aptekarza 2.0" obowiązują i jesteśmy zobligowani do tego, by ich przestrzegać”. Czy taki obowiązek został określony przez Ministerstwo Zdrowia w ramach nadzoru realizowanego przez odpowiedni departament? Czy Główny Inspektor Farmaceutyczny sprawdził zgodność swej wypowiedzi z przepisami art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że „orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne”?
Który departament w Ministerstwie Zdrowia odpowiada za kwestie związane z prawem farmaceutycznym i nadzór nad Głównym Inspektorem Farmaceutycznym?
Jakie działania Ministerstwo Zdrowia lub podmioty podległe podjęły w celu przygotowania aktu prawnego dotyczącego zmiany niezgodnych z Konstytucją RP przepisów prawa farmaceutycznego i odwrócenia ich negatywnych skutków tej ustawy?
Czy i jakie rozwiązania prawne Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzić w celu zapobieżenia spadkowi liczby aptek w Polsce?
Czy prawdą jest, że grupa 16 polskich przedsiębiorców posiadających ponad 170 aptek złożyła do Sądu Okręgowego w Warszawie pozew zbiorowy o ustalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa w związku z ustawowym bezprawiem?
Czy prawdą jest, że wyżej wymienione przepisy ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych, choć dotyczące, w ogóle nie związane z eksportem, zostały zaskarżone przed Komisję Europejską?
Na jakim etapie jest spór polsko-amerykański dotyczący tych przepisów? Czy został już powołany Trybunał Arbitrażowy w tej sprawie?
Z wyrazami szacunku
Bartłomiej Pejo
Interpelacja nr 11850
do ministra zdrowia
w sprawie pogarszającego się bezpieczeństwa lekowego obywateli Rzeczypospolitej Polskiej wskutek braku publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją RP ustawy "Apteka dla aptekarza"
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 19-08-2025
Szanowna Pani Minister,
według informacji przedstawionych przez zespół badawczy pod kierownictwem doktora Sławomira Dudka ze Szkoły Głównej Handlowej niemal trzy miliony mieszkańców w ponad pięciuset gminach nie ma dostępu do leków i opieki farmaceutycznej w swojej gminie, zaś w ponad ośmiuset gminach w Polsce działa tylko jedna apteka ogólnodostępna. Te informacje potwierdza Najwyższa Izba Kontroli, która rozpoczęła szeroko zakrojoną kontrolę w Ministerstwie Zdrowia, Głównym Inspektoracie Farmaceutycznym oraz innych instytucjach odpowiedzialnych za kwestie bezpieczeństwa lekowego.
Najwyższa Izba Kontroli wskazuje, że kontroli będą podlegać również okoliczności i skutki wejścia w życie przepisów art. 2 i art. 12 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1859), czyli zmian do Prawa farmaceutycznego określanych jako „Apteka dla Aptekarza 2.0”.
Tymczasem przywołane przepisy stały się już przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego w poprzednim roku. W toku rozprawy przed Trybunałem Konstytucyjnym, przedstawiciel prezydenta RP profesor Dariusz Dudek zarzucił jej naruszenie art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawa) oraz art. 118 ust. 1 i 3 oraz art. 119 ust. 2 Konstytucji RP (tryb stanowienia prawa).
Podczas rozprawy sędzia Bartłomiej Sochański wskazał, że „pojawił się dzisiaj taki wątek już nie apteki dla aptekarza, już nie apteki dla pacjenta, ale tak sparafrazuję, apteki dla hurtownika”, zaś wtórował mu przedstawiciel prezydenta RP, zadając retoryczne pytanie „należy postawić to pytanie, o co chodzi – quid iuris – czy apteka dla aptekarza, czy jednak apteka dla pacjenta”.
Przed Trybunałem Konstytucyjnym podnoszono również niezgodność z wzorcami konstytucyjnymi z art. 20 – społecznej gospodarki rynkowej, art. 21 – ochrony własności i reguł dotyczących wywłaszczenia, art. 22 – swobody działalności gospodarczej i warunków jej dopuszczalnego ograniczenia, oraz, co wydaje się najistotniejsze, naruszenia treści art. 64, czyli konstytucyjnej ochrony własności, praw majątkowych i prawa dziedziczenia. Wnioski takie płynęły również z opinii amicus curiae złożonej przez Centrum Oceny Skutków Regulacji Uniwersytetu Warszawskiego.
Dnia 18 września 2024 r. Trybunał Konstytucyjny jednogłośnie stwierdził niezgodność z Konstytucją RP tych przepisów.
Niestety, do dzisiaj rząd nie opublikował prawomocnego i ostatecznego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, choć taki obowiązek wynika wprost z art. 190 Konstytucji RP. Co więcej, minister zdrowia już kilkukrotnie zapowiadała zmianę ustawy, która zrealizowałby treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego i zapewniła zgodność z zasadą „apteka dla pacjenta”. Jakoby w listopadzie 2024 r. Główny inspektor farmaceutyczny został upoważniony do przygotowania stosownego projektu, lecz mimo upływu przeszło pół roku nie przedstawił on nawet założeń, nie zorganizował ani jednego spotkania w tej sprawie i nie wykazał żadnej zauważalnej aktywności w sprawie.
Opisana sytuacja ma negatywny wpływ na bezpieczeństwo lekowe kraju, sytuację pacjenta i funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia. Spadająca liczba aptek przyczynia się do wzrostu cen oraz gorszej dostępności leków. Niezgodne z Konstytucją RP regulacje ograniczają możliwość rozwoju oraz blokują możliwość pozyskania kapitału przez polskie małe i średnie przedsiębiorstwa. W rezultacie nie jest wykorzystywany potencjał aptek. Tymczasem w wielu państwach członkowskich europejskich apteki oraz farmaceuci odgrywają coraz większą rolę w systemie ochrony zdrowia, dzięki czemu odciążają państwowe przychodnie oraz szpitale.
Wobec powyższego zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia działa w powyżej zarysowanej kwestii na podstawie i w zgodzie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej?
W oparciu o czyje upoważnienie główny inspektor farmaceutyczny stwierdził w publicznej wypowiedzi, że „przepisy "Apteki dla Aptekarza 2.0" obowiązują i jesteśmy zobligowani do tego, by ich przestrzegać”. Czy taki obowiązek został określony przez Ministerstwo Zdrowia w ramach nadzoru realizowanego przez odpowiedni departament? Czy Główny Inspektor Farmaceutyczny sprawdził zgodność swej wypowiedzi z przepisami art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że „orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne”?
Który departament w Ministerstwie Zdrowia odpowiada za kwestie związane z prawem farmaceutycznym i nadzór nad Głównym Inspektorem Farmaceutycznym?
Jakie działania Ministerstwo Zdrowia lub podmioty podległe podjęły w celu przygotowania aktu prawnego dotyczącego zmiany niezgodnych z Konstytucją RP przepisów prawa farmaceutycznego i odwrócenia ich negatywnych skutków tej ustawy?
Czy i jakie rozwiązania prawne Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzić w celu zapobieżenia spadkowi liczby aptek w Polsce?
Czy prawdą jest, że grupa 16 polskich przedsiębiorców posiadających ponad 170 aptek złożyła do Sądu Okręgowego w Warszawie pozew zbiorowy o ustalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa w związku z ustawowym bezprawiem?
Czy prawdą jest, że wyżej wymienione przepisy ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych, choć dotyczące, w ogóle nie związane z eksportem, zostały zaskarżone przed Komisję Europejską?
Na jakim etapie jest spór polsko-amerykański dotyczący tych przepisów? Czy został już powołany Trybunał Arbitrażowy w tej sprawie?
Z wyrazami szacunku
Bartłomiej Pejo
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Marek Kos
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7803 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.60.2025.MBP
Warszawa, 03 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11850 złożoną 25 sierpnia 2025 r. przez Posła Bartłomieja
Pejo w sprawie pogarszającego się bezpieczeństwa lekowego obywateli Rzeczypospolitej
Polskiej wskutek braku publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego
niezgodność z Konstytucją RP ustawy „Apteka dla aptekarza”, Minister Zdrowia
przedstawia następujące stanowisko.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że wyrokiem z dnia 18 września 2024 r. sygn. K 15/23
Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, w
sprawie zgodności z Konstytucją art. 2 i art. 12 ustawy nowelizującej. Trybunał
Konstytucyjny ograniczył się jednak do zbadania zgodności procedury uchwalania
wskazanych przepisów z wymogami konstytucyjnymi, nie oceniał przepisów merytorycznie.
Trybunał potwierdził, że nowelizacja ustawy – Prawo farmaceutyczne w ramach ustawy z
dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa
ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1859) narusza
Konstytucję ze względu na wadliwy tryb przyjęcia przepisów.
Trybunał stwierdził, że przedmiotowe przepisy zostały w ramach poprawki zgłoszone w
trakcie pierwszego czytania ustawy i nie pozostawały w związku z uchwaloną ustawą.
Ograniczenia w przejmowaniu kontroli nad apteką ogólnodostępną nie są bezpośrednio
normatywnie związane z ubezpieczeniami gwarantowanymi przez Skarb Państwa,
wspieraniem eksportu czy stworzeniem ram prawnych dla wsparcia projektów, które służą
transformacji energetycznej Polski. Trybunał podkreślił, że treść poprawek wykraczała
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
poza pierwotny zakres projektu. Zatem poprawki nie spełniały wymagań określonych w art.
118 i art. 119 Konstytucji. Przedmiotowe poprawki winny stanowić odrębny projekt.
Jednakże co istotne ww. orzeczenie nie zostało do dzisiaj opublikowane w Dzienniku
Ustaw, wobec czego wyrok nie wszedł w życie. A co za tym idzie przepisy art. 99 ust. 3aa,
art. 103 ust. 2a-2d. art. 127cd oraz art. 127d ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne nadal
obowiązują, jak słusznie zauważył Główny Inspektor Farmaceutyczny.
Nadmieniania wymaga, że Główny Inspektor Farmaceutyczny jest niezależnym i
samodzielnym organem państwa i aby wypowiadać się publicznie nie musi legitymować się
upoważnieniem.
Przechodząc do dalszych problemów wskazanych w interpelacji wyjaśnienia wymaga, że
oczywiście prawdą jest, że art. 190 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, iż orzeczenia Trybunału
Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Ale jednocześnie nie
można pominąć treści tegoż samego art. 190 Konstytucji RP wyrażoną w ust. 3, z którego
jasno wynika, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem
ogłoszenia. Zaś ogłoszenie nie nastąpiło, co sam Pan Poseł podnosi w interpelacji. W
świetle powyższego nie można zarzucić Ministrowi Zdrowia działania niezgodnego z
Konstytucją RP. Co więcej sugestia taka jest o tyle niesprawiedliwa, iż Minister Zdrowia
chcąc zaradzić wspomnianej powyżej sytuacji oraz dostrzegając istotę problemu rynku
aptecznego, jak też poprawę zaopatrzenia ludności w leki, nie czekając na losy
przedmiotowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, podjął działania zmierzające do
przygotowania rozwiązań prawnych w tym przedmiocie. W tym celu w dniu 20 listopada
2024 r. upoważniono Głównego Inspektora Farmaceutycznego do opracowania projektu
ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw w
zakresie, tj.:
1) kontroli i inspekcji prowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji
Farmaceutycznej;
2) przeciwdziałania koncentracji na rynku farmaceutycznym;
3) zwiększenia nadzoru nad obrotem pozaaptecznym produktami leczniczymi;
4) reklamy produktów leczniczych;
5) przepisów regulujących nadzór nad jakością produktów leczniczych w tym wstrzymania
lub wycofania z obrotu produktów leczniczych;
6) norm kompetencyjnych dotyczących nakładania administracyjnych kar pieniężnych.
Zakres przedmiotowy upoważnienia obejmuje przepisy dotyczące przeciwdziałania
koncentracji na rynku farmaceutycznym, zatem również przedmiot tzw. Apteki dla
Aptekarza 2.0.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Prace nad kształtem regulacji dalej trwają, dlatego obecnie nie jest możliwe przedstawienie
ostatecznej treści rozwiązań. Przygotowania przedmiotowych przepisów zajmuje tyle
czasu, aby przepisy były zgodne z Konstytucją RP, były spójne z już obowiązującymi
przepisami i aby uwzględniały interesy różnych grup społecznych będąc jednocześnie jak
najbardziej korzystnymi dla pacjentów. A co już wielokrotnie było podkreślane przez
Ministra Zdrowia, celem wprowadzanych zmian ma być przede wszystkim zapewnienie
odpowiedniego poziomu dostępu do leków wszystkim pacjentom, gdyż priorytetem jest
bezpieczeństwo pacjentów.
Pamiętać jednocześnie należy, że prowadzenie apteki poza tym, że jest działalnością ściśle
regulowaną mającą zapewnić dostęp ludności do leków, to również jest działalnością
gospodarczą. Z uwagi na warunki demograficzne i finansowe nie każda gmina jawi się jako
korzystne miejsce dla prowadzenia działalności gospodarczej i przedsiębiorcy nie widzą
możliwości prowadzenia rentownej apteki ogólnodostępnej bądź punktu aptecznego w
takim miejscu. A istotne tu jest również to, że w większości gmin, w których nie ma obecnie
apteki ogólnodostępnej bądź punktu aptecznego nigdy takiej apteki czy punktu nie było.
Zatem ani zmiany przepisów, ani prowadzone programy, kampanie Ministra Zdrowia nie
mają na to wpływu i nie przynoszą w tym względzie zmian. Miejsce otwarcia apteki jest
powiązaną z decyzją przedsiębiorcy, który zwraca szczególną uwagę na wymiar
ekonomiczny prowadzonej działalności. Brak aptek w małych miejscowościach i obszarach
wiejskich nie wynika z AdA. Wręcz przeciwnie, nowelizacja Prawa farmaceutycznego
z 2017 r. miała właśnie na celu zapewnienie dostępu do leków w miejscach o niskiej gęstości
zaludnienia.
Wyjaśniając kwestię nadzoru Ministra Zdrowia nad Głównym Inspektorem
Farmaceutycznym, podkreślić należy, że jest to nadzór ustrojowy określony w art. 110 ust.
2 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Zgodnie zaś z § 27 pkt 13 Zarządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 6 sierpnia 2024 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa
Zdrowia (Dz.U. MZ poz. 55 ze zm.) do podstawowych zadań Departamentu Polityki
Lekowej i Farmacji należy wykonywanie zadań z zakresu współpracy z Głównym
Inspektorem Farmaceutycznym.
Odnosząc się do kwestii pozwu zbiorowego złożonego przez przedsiębiorców o ustalenie
odpowiedzialności Skarbu Państwa w związku z ustawowym bezprawiem Minister Zdrowia
nie może się do tego ustosunkować, bowiem jedynie z doniesień prasowych jest wiadomym,
że taki pozew został złożony.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ponadto wskazać należy, że na ustawę z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o
gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych została w 2023 r.
skierowana skarga do Komisji Europejskiej przez Konfederację Lewiatan.
Odnosząc się do pytania 8 dotyczącego sporu polsko-amerykańskiego uprzejmie informuję,
że pytania dotyczące postępowań, których stroną jest Skarb Państwa należy kierować
bezpośrednio do Prokuratorii Generalnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.60.2025.MBP
Warszawa, 03 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11850 złożoną 25 sierpnia 2025 r. przez Posła Bartłomieja
Pejo w sprawie pogarszającego się bezpieczeństwa lekowego obywateli Rzeczypospolitej
Polskiej wskutek braku publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego
niezgodność z Konstytucją RP ustawy „Apteka dla aptekarza”, Minister Zdrowia
przedstawia następujące stanowisko.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że wyrokiem z dnia 18 września 2024 r. sygn. K 15/23
Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, w
sprawie zgodności z Konstytucją art. 2 i art. 12 ustawy nowelizującej. Trybunał
Konstytucyjny ograniczył się jednak do zbadania zgodności procedury uchwalania
wskazanych przepisów z wymogami konstytucyjnymi, nie oceniał przepisów merytorycznie.
Trybunał potwierdził, że nowelizacja ustawy – Prawo farmaceutyczne w ramach ustawy z
dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa
ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1859) narusza
Konstytucję ze względu na wadliwy tryb przyjęcia przepisów.
Trybunał stwierdził, że przedmiotowe przepisy zostały w ramach poprawki zgłoszone w
trakcie pierwszego czytania ustawy i nie pozostawały w związku z uchwaloną ustawą.
Ograniczenia w przejmowaniu kontroli nad apteką ogólnodostępną nie są bezpośrednio
normatywnie związane z ubezpieczeniami gwarantowanymi przez Skarb Państwa,
wspieraniem eksportu czy stworzeniem ram prawnych dla wsparcia projektów, które służą
transformacji energetycznej Polski. Trybunał podkreślił, że treść poprawek wykraczała
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
poza pierwotny zakres projektu. Zatem poprawki nie spełniały wymagań określonych w art.
118 i art. 119 Konstytucji. Przedmiotowe poprawki winny stanowić odrębny projekt.
Jednakże co istotne ww. orzeczenie nie zostało do dzisiaj opublikowane w Dzienniku
Ustaw, wobec czego wyrok nie wszedł w życie. A co za tym idzie przepisy art. 99 ust. 3aa,
art. 103 ust. 2a-2d. art. 127cd oraz art. 127d ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne nadal
obowiązują, jak słusznie zauważył Główny Inspektor Farmaceutyczny.
Nadmieniania wymaga, że Główny Inspektor Farmaceutyczny jest niezależnym i
samodzielnym organem państwa i aby wypowiadać się publicznie nie musi legitymować się
upoważnieniem.
Przechodząc do dalszych problemów wskazanych w interpelacji wyjaśnienia wymaga, że
oczywiście prawdą jest, że art. 190 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, iż orzeczenia Trybunału
Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Ale jednocześnie nie
można pominąć treści tegoż samego art. 190 Konstytucji RP wyrażoną w ust. 3, z którego
jasno wynika, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem
ogłoszenia. Zaś ogłoszenie nie nastąpiło, co sam Pan Poseł podnosi w interpelacji. W
świetle powyższego nie można zarzucić Ministrowi Zdrowia działania niezgodnego z
Konstytucją RP. Co więcej sugestia taka jest o tyle niesprawiedliwa, iż Minister Zdrowia
chcąc zaradzić wspomnianej powyżej sytuacji oraz dostrzegając istotę problemu rynku
aptecznego, jak też poprawę zaopatrzenia ludności w leki, nie czekając na losy
przedmiotowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, podjął działania zmierzające do
przygotowania rozwiązań prawnych w tym przedmiocie. W tym celu w dniu 20 listopada
2024 r. upoważniono Głównego Inspektora Farmaceutycznego do opracowania projektu
ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw w
zakresie, tj.:
1) kontroli i inspekcji prowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji
Farmaceutycznej;
2) przeciwdziałania koncentracji na rynku farmaceutycznym;
3) zwiększenia nadzoru nad obrotem pozaaptecznym produktami leczniczymi;
4) reklamy produktów leczniczych;
5) przepisów regulujących nadzór nad jakością produktów leczniczych w tym wstrzymania
lub wycofania z obrotu produktów leczniczych;
6) norm kompetencyjnych dotyczących nakładania administracyjnych kar pieniężnych.
Zakres przedmiotowy upoważnienia obejmuje przepisy dotyczące przeciwdziałania
koncentracji na rynku farmaceutycznym, zatem również przedmiot tzw. Apteki dla
Aptekarza 2.0.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Prace nad kształtem regulacji dalej trwają, dlatego obecnie nie jest możliwe przedstawienie
ostatecznej treści rozwiązań. Przygotowania przedmiotowych przepisów zajmuje tyle
czasu, aby przepisy były zgodne z Konstytucją RP, były spójne z już obowiązującymi
przepisami i aby uwzględniały interesy różnych grup społecznych będąc jednocześnie jak
najbardziej korzystnymi dla pacjentów. A co już wielokrotnie było podkreślane przez
Ministra Zdrowia, celem wprowadzanych zmian ma być przede wszystkim zapewnienie
odpowiedniego poziomu dostępu do leków wszystkim pacjentom, gdyż priorytetem jest
bezpieczeństwo pacjentów.
Pamiętać jednocześnie należy, że prowadzenie apteki poza tym, że jest działalnością ściśle
regulowaną mającą zapewnić dostęp ludności do leków, to również jest działalnością
gospodarczą. Z uwagi na warunki demograficzne i finansowe nie każda gmina jawi się jako
korzystne miejsce dla prowadzenia działalności gospodarczej i przedsiębiorcy nie widzą
możliwości prowadzenia rentownej apteki ogólnodostępnej bądź punktu aptecznego w
takim miejscu. A istotne tu jest również to, że w większości gmin, w których nie ma obecnie
apteki ogólnodostępnej bądź punktu aptecznego nigdy takiej apteki czy punktu nie było.
Zatem ani zmiany przepisów, ani prowadzone programy, kampanie Ministra Zdrowia nie
mają na to wpływu i nie przynoszą w tym względzie zmian. Miejsce otwarcia apteki jest
powiązaną z decyzją przedsiębiorcy, który zwraca szczególną uwagę na wymiar
ekonomiczny prowadzonej działalności. Brak aptek w małych miejscowościach i obszarach
wiejskich nie wynika z AdA. Wręcz przeciwnie, nowelizacja Prawa farmaceutycznego
z 2017 r. miała właśnie na celu zapewnienie dostępu do leków w miejscach o niskiej gęstości
zaludnienia.
Wyjaśniając kwestię nadzoru Ministra Zdrowia nad Głównym Inspektorem
Farmaceutycznym, podkreślić należy, że jest to nadzór ustrojowy określony w art. 110 ust.
2 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Zgodnie zaś z § 27 pkt 13 Zarządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 6 sierpnia 2024 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa
Zdrowia (Dz.U. MZ poz. 55 ze zm.) do podstawowych zadań Departamentu Polityki
Lekowej i Farmacji należy wykonywanie zadań z zakresu współpracy z Głównym
Inspektorem Farmaceutycznym.
Odnosząc się do kwestii pozwu zbiorowego złożonego przez przedsiębiorców o ustalenie
odpowiedzialności Skarbu Państwa w związku z ustawowym bezprawiem Minister Zdrowia
nie może się do tego ustosunkować, bowiem jedynie z doniesień prasowych jest wiadomym,
że taki pozew został złożony.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ponadto wskazać należy, że na ustawę z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o
gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych została w 2023 r.
skierowana skarga do Komisji Europejskiej przez Konfederację Lewiatan.
Odnosząc się do pytania 8 dotyczącego sporu polsko-amerykańskiego uprzejmie informuję,
że pytania dotyczące postępowań, których stroną jest Skarb Państwa należy kierować
bezpośrednio do Prokuratorii Generalnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --