Interpelacja w sprawie rozporządzenia dotyczącego przeprowadzania odzysku odpadów w miejscu ich powstawania bez konieczności uzyskiwania decyzji

Interpelacja nr 11837

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie rozporządzenia dotyczącego przeprowadzania odzysku odpadów w miejscu ich powstawania bez konieczności uzyskiwania decyzji

Zgłaszający: Gabriela Lenartowicz

Data wpływu: 19-08-2025

Racibórz, dnia 25 lipca 2025 r.

Szanowny Panie Ministrze,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2018 r. poz. 1799 z późn. zm.) oraz art. 191-193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się do Pana w sprawie rozporządzenia dotyczącego przeprowadzania odzysku odpadów w miejscu ich powstawania bez konieczności uzyskiwania decyzji.

Do mojego biura poselskiego z prośbą o podjęcie działań w ramach wykonywanego mandatu poselskiego zgłosili się przedsiębiorcy z branży budowlanej w sprawie problemu, który dotyczy istotnych kwestii ekologicznych, ale w ich ocenie generuje niekorzystne skutki finansowe.

Zgodnie z art. 45 ustawy o Odpadach z obowiązku pozyskania decyzji na odzysk odpadów zwolnieni są ich posiadacze, którzy realizują odzysk zgodnie z rozporządzeniem wydanym na mocy tegoż artykułu. Rozporządzenie to nie powstało od dnia publikacji ustawy. Tymczasem jego brak jest bardzo mocno odczuwalny, szczególnie przez branżę budowlaną, a do mojego biura poselskiego zgłaszane są różnego rodzaju absurdalne sytuacje:

Przykład 1: W ramach jednej budowy liniowej, przebiegającej przez różne powiaty, występowały zarówno miejsca, gdzie bilans mas ziemnych był ujemny (konieczność dostarczenia materiału), jak i dodatni (nadmiar). W praktyce oznaczało to utylizację nadmiaru mas ziemnych w miejscu, gdzie bilans był dodatni, oraz zakup materiału do zabudowy w miejscach, gdzie był ujemny, gdyż przemieszczenie gruntu pomiędzy powiatami oznaczałoby niewłaściwe zagospodarowanie odpadów na terenie jednego z powiatów, oraz nielegalne zbieranie i przetwarzanie odpadów.

Przykład 2: Podczas budowy hali stwierdzono na głębokości 2 m zaleganie gruntów nienośnych (organicznych). Ekonomicznie uzasadnioną procedurą byłoby wydobycie nadkładu (który przy okazji nieco rozmoknie, ze względu na wysoki poziom wód gruntowych) usunięcie warstwy gruntów nienośnych, oraz ponowną zabudowę nadkładu. Niestety, ze względu na jego przemoczenie, konieczne było suszenie i stabilizowanie go przy pomocy spoiwa przed zabudową, a to już jest przetwarzanie odpadów.

Przykład 3: Podczas prac rozbiórkowych powstają duże ilości gruzu. Gruz betonowy po przekruszeniu do odpowiedniej frakcji nadaje się do zastosowania jako kruszywo do budowy podbudów i dróg. Gruz ceglany i mieszany również ma swoje zastosowanie w przypadku budowy niższych warstw nasypów, oraz utwardzeń dróg tymczasowych, polnych itp. Często może być wykorzystany już w ramach tej samej inwestycji (np. gruz z rozbiórki budynków kolidujących z inwestycjami infrastrukturalnymi może być wykorzystany na budowę dróg tymczasowych i technicznych dla tej samej budowy, choć w innym miejscu), ale wymaga to uzyskania decyzji o zezwoleniu na zbieranie i odzysk odpadów

W przypadku wielu odpadów budowlanych można opracować proste wytyczne ich przetwarzania. Np:

Kod odpadu

Opis

Przykładowe procesy odzysku

17 01 01

odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów

• Kruszenie do odpowiedniej frakcji przy użyciu szczęk kruszących, oraz mobilnych kruszarek, wraz z określeniem warunków zabudowy pozyskanego kruszywa.

• Sprawdzenie elementów możliwych do ponownej zabudowy, pod kątem kompletności, stanu technicznego, oraz bezpieczeństwa stosowania (np. stare cegły, elementy betonowe zdatne do demontażu itp.).

17 01 02

Gruz ceglany

17 01 07

Zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06*.

17 05 04

Gleba, ziemia w tym kamienie

• Sprawdzenie składu ziemi, oraz zakwalifikowania jej do właściwej kategorii, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi, celem określenia możliwości zabudowy jej w innym miejscu.

• Sprawdzenie parametrów geotechnicznych oraz określenie warunków pozwalających na wykorzystanie odpadu do budowy nasypów na innych budowach.

• Przetworzenie odpadu poprzez działania mechaniczne (doziarnienie) lub chemiczne (stabilizacja), celem uzyskania parametrów pozwalających na wykorzystanie gruntu na cele budowlane.

17 02 01

Drewno odpadowe

• Sprawdzenie stanu technicznego odpadów celem określenia możliwości wykorzystania ich w budownictwie, oraz do drobnych prac (w rewaloryzacji zabytków, wykorzystanie odpadów do prac ciesielskich na budowie itp.)

Powyższe propozycje nie stanowią katalogu zamkniętego i dialog z przedstawicielami przemysłu oraz budownictwa pozwoliłby znacznie poszerzyć zarówno listę odpadów, jak i procesów odzysku, którym mogą być one poddanie bez zagrożenia dla środowiska naturalnego.

Z informacji, które posiadam od zainteresowanych wynika, że w latach 2020-2023 w Ministerstwie Rozwoju i Technonogi były prowadzone prace dla przygotowania rozporządzenia, o którym traktuje niniejsza interpelacja.

Umożliwienie przetwarzania odpadów w miejscu ich powstawania, zwłaszcza w przypadku branży budowlanej, gdzie czas realizacji kontraktu bywa krótszy niż czas pozyskiwania decyzji na odzysk, jest w ich ocenie konieczne. Zarówno z punktu widzenia ekologii, jak i w kontekście wyczerpywania się złóż kopalin użytkowych. W wielu miejscach Polski kruszywa drogowe są osiągalne tylko poprzez sprowadzanie ich z odległości ponad 100 km. Tym samym ułatwienie dostępu do kruszyw antropogenicznych jest sprawą istotną dla gospodarki

Wyimek z ustawy o odpadach;

Art. 3. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

14) odzysku – rozumie się przez to jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce;

Art. 20.
1. Odpady, z uwzględnieniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami, w pierwszej kolejności poddaje się przetwarzaniu w miejscu ich powstania.

Art. 45.
1. Z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się:

8) posiadacza odpadów, który poddaje odzyskowi odpady zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 3;

3. Minister właściwy do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje i ilość odpadów, jakie mogą być objęte zwolnieniem, o którym mowa w ust. 1 pkt 7 i 8, oraz metodę przetwarzania odpadów, która ma być zastosowana, a w przypadku odpadów niebezpiecznych – także szczegółowe warunki zwolnień w zakresie odzysku odpadów, kierując się właściwościami odpadów oraz potencjalnym zagrożeniem dla środowiska w trakcie przetwarzania odpadów.

W związku z powyższym zwracam się z pytaniem:

Czy w Ministerstwie Finansów i Gospodarki są prowadzone prace nad rozporządzeniem na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy o odpadach?

W ocenie przedsiębiorców, którzy zgłosili się do mnie z powyższą sprawą brak ww. rozporządzenia prowadzi do dużego marnotrawstwa zasobów oraz negatywnie wpływa na koszt prowadzenia inwestycji budowlanych.

Proszę o szybką odpowiedź.

Z wyrazami szacunku Gabriela Lenartowicz