Interpelacja nr 11831
Interpelacja w sprawie zapobiegania i przeciwdziałania mobbingowi na polskich uczelniach wyższych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zapobiegania i przeciwdziałania mobbingowi na polskich uczelniach wyższych
Interpelacja nr 11831
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie zapobiegania i przeciwdziałania mobbingowi na polskich uczelniach wyższych
Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk
Data wpływu: 19-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach rośnie liczba sygnałów o mobbingu na uczelniach wyższych. Specjaliści zaangażowani w projekt „Bezpieczna uczelnia“ otrzymują obecnie nawet 3-4 zgłoszenia tygodniowo dotyczące zjawiska mobbingu. Jednocześnie dostępne wyniki badań wskazują, że mobbing dotknął, aż 63,5 % pracowników akademickich, a co bardziej alarmujące – 55 % studentów doświadczyło niepożądanych zachowań. Badanie zrealizowane przez Fundację Science Watch Polska w 2022 r. wśród pracowników naukowych polskich uczelni wyższych wskazało, że ponad 70 proc. z nich doświadczyło w swoich jednostkach naukowych nierównego traktowania. Aż 65 proc. respondentów potwierdza, że doświadczyło mobbingu w miejscu pracy. Problem ten dotyczy także środowiska akademickiego w Łodzi, czego najgłośniejszym przejawem była słynna sprawa dotycząca łódzkiej szkoły filmowej.
W odpowiedzi na ten problem uniwersytet warszawski uruchomił projekt „Uczelnia – przestrzeń bezpieczna od mobbingu i dyskryminacji“, finansowany ze środków ministerstwa. 24 lipca br. w siedzibie resortu odbyło się posiedzenia Podkomisji ds. nauki i szkolnictwa wyższego, poświęcone zapobieganiu zjawisku mobbingu.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie konkretne kroki podejmuje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, obok finansowania projektu „Uczelnia – przestrzeń bezpieczna od mobbingu i dyskryminacji“, aby przeciwdziałać mobbingowi na uczelniach? Proszę o przedstawienie syntetycznej, ale kompleksowej informacji.
Czy planowane jest wprowadzenie obowiązkowych procedur antymobbingowych i szkoleń dla kadry akademickiej na wszystkich uczelniach? Jeśli tak – w jakim trybie i terminie?
W jaki sposób ministerstwo monitoruje skalę mobbingu i dyskryminacji, zwłaszcza wobec grup najbardziej narażonych (np. kobiety, doktoranci, osoby wyróżniające się wyglądem)?
Jakie formy mobbingu na uczelniach wyższych zidentyfikowano i które z nich są najczęstsze? Czy mobbing w środowisku akademickim wykazuje własną specyfikę odmienną od tego występującego w innych środowiskach pracowniczych?
Czy przewidywane są formy wsparcia psychologicznego i prawnego dla pracowników i studentów dotkniętych mobbingiem? Jakie instytucje powinny być zaangażowane w taką pomoc?
Czy ministerstwo planuje finansowanie niezależnych badań jakościowych i wdrożenie rekomendacji płynących z realizowanych audytów?
Z poważaniem Małgorzata Niemczyk
Interpelacja nr 11831
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie zapobiegania i przeciwdziałania mobbingowi na polskich uczelniach wyższych
Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk
Data wpływu: 19-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach rośnie liczba sygnałów o mobbingu na uczelniach wyższych. Specjaliści zaangażowani w projekt „Bezpieczna uczelnia“ otrzymują obecnie nawet 3-4 zgłoszenia tygodniowo dotyczące zjawiska mobbingu. Jednocześnie dostępne wyniki badań wskazują, że mobbing dotknął, aż 63,5 % pracowników akademickich, a co bardziej alarmujące – 55 % studentów doświadczyło niepożądanych zachowań. Badanie zrealizowane przez Fundację Science Watch Polska w 2022 r. wśród pracowników naukowych polskich uczelni wyższych wskazało, że ponad 70 proc. z nich doświadczyło w swoich jednostkach naukowych nierównego traktowania. Aż 65 proc. respondentów potwierdza, że doświadczyło mobbingu w miejscu pracy. Problem ten dotyczy także środowiska akademickiego w Łodzi, czego najgłośniejszym przejawem była słynna sprawa dotycząca łódzkiej szkoły filmowej.
W odpowiedzi na ten problem uniwersytet warszawski uruchomił projekt „Uczelnia – przestrzeń bezpieczna od mobbingu i dyskryminacji“, finansowany ze środków ministerstwa. 24 lipca br. w siedzibie resortu odbyło się posiedzenia Podkomisji ds. nauki i szkolnictwa wyższego, poświęcone zapobieganiu zjawisku mobbingu.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie konkretne kroki podejmuje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, obok finansowania projektu „Uczelnia – przestrzeń bezpieczna od mobbingu i dyskryminacji“, aby przeciwdziałać mobbingowi na uczelniach? Proszę o przedstawienie syntetycznej, ale kompleksowej informacji.
Czy planowane jest wprowadzenie obowiązkowych procedur antymobbingowych i szkoleń dla kadry akademickiej na wszystkich uczelniach? Jeśli tak – w jakim trybie i terminie?
W jaki sposób ministerstwo monitoruje skalę mobbingu i dyskryminacji, zwłaszcza wobec grup najbardziej narażonych (np. kobiety, doktoranci, osoby wyróżniające się wyglądem)?
Jakie formy mobbingu na uczelniach wyższych zidentyfikowano i które z nich są najczęstsze? Czy mobbing w środowisku akademickim wykazuje własną specyfikę odmienną od tego występującego w innych środowiskach pracowniczych?
Czy przewidywane są formy wsparcia psychologicznego i prawnego dla pracowników i studentów dotkniętych mobbingiem? Jakie instytucje powinny być zaangażowane w taką pomoc?
Czy ministerstwo planuje finansowanie niezależnych badań jakościowych i wdrożenie rekomendacji płynących z realizowanych audytów?
Z poważaniem Małgorzata Niemczyk
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6675 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DAP-WAZ.055.7.2025.TW
Warszawa, 12 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 11831
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Małgorzaty
Niemczyk w sprawie zapobiegania i przeciwdziałania mobbingowi na polskich uczelniach
wyższych.
Szanowni Pani Poseł,
podniesione przez Panią Poseł zagadnienia są wśród priorytetowych aktywności
realizowanej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Zgodnie z art. 943 Kodeksu pracy przeciwdziałanie mobbingowi należy do obowiązków
pracodawcy. Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić
od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną
krzywdę. Pracownik, który doznał mobbingu lub wskutek mobbingu rozwiązał umowę
o pracę, ma ponadto prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości
nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych
przepisów. Zgodnie z tym przepisem za opracowanie i wdrożenie w uczelni narzędzi
zapobiegających mobbingowi odpowiada rektor, zaś pracownik, który doświadczył
mobbingu, ma prawo dochodzenia swoich roszczeń na drodze postępowania sądowego.
Powyższe nie oznacza jednak, iż Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie podejmuje
działań zmierzających do eliminacji tych zjawisk oraz do przeciwdziałania skutkom
ich występowania. Od 2022 roku uczelnie publiczne nadzorowane przez MNISW corocznie
przekazują na prośbę resortu informacje dotyczące funkcjonujących w uczelniach procedur
przeciwdziałania niepożądanym zjawiskom w zakresie polityki antydyskryminacyjnej
i antymobbingowej. Jest to odpowiedź na apel Ministra wystosowany w 2021 r. do rektorów
nadzorowanych szkół wyższych, w którym zwrócił uwagę na konieczność podjęcia działań
zmierzających do wyeliminowania nagannych zjawisk dyskryminacyjnych poprzez
wdrożenie systemu prewencji i dobrych praktyk przy współpracy przedstawicieli
środowiska akademickiego i naukowego, w tym rektorów.
Minister wystąpił także z prośbą o przekazanie aktualnych informacji w zakresie:
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
wyników analizy funkcjonujących w uczelniach procedur przeciwdziałających
występowaniu zjawisk dyskryminacji;
podjętych działaniach prewencyjnych;
reagowania na sygnały o nieprawidłowościach;
skali zjawiska;
sposobów monitorowania;
wdrożonych procedur;
a także o cykliczne monitorowanie i przekazywanie do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa
Wyższego powyższych informacji wraz z wynikami ewaluacji w rocznych okresach
sprawozdawczych. Z informacji tych wynika, że w ostatnich latach w uczelniach
zintensyfikowano działania w kierunku tworzenia i stosowania skutecznych instrumentów
zapobiegających nagannym zjawiskom mobbingu i dyskryminacji.
Ze względu na szczególnie ważny wymiar tego zagadnienia w bieżącym roku powołano
Zespół do spraw identyfikacji dobrych praktyk i opracowania mechanizmów
przeciwdziałania mobbingowi, wspierania dobrostanu osób pracujących oraz kształcących
się w systemie szkolnictwa wyższego i nauki oraz profilaktyki zdrowia psychicznego
w środowisku akademickim.
Zespół intensywnie pracuje nad wypracowaniem rozwiązań optymalizacyjnych. Do jego
zadań należy:
1) przeprowadzenie analizy stanu prawnego w odniesieniu do zagadnienia mobbingu
w środowisku pracy, w tym szczegółowej analizy regulacji wewnętrznych przyjętych
w tym zakresie w podmiotach szkolnictwa wyższego i nauki;
2) identyfikowanie obszarów, w których istnieje możliwość wystąpienia pionowego,
poziomego lub ukośnego mobbingu w podmiotach systemu szkolnictwa wyższego
i nauki, analiza zidentyfikowanych przykładów i przejawów mobbingu (przy
wykorzystaniu zanonimizowanych danych) w tych podmiotach oraz przeprowadzenie
analiz w odniesieniu do możliwości wystąpienia zjawisk niepożądanych w środowisku
akademickim odnoszących się bezpośrednio lub pośrednio do zjawiska mobbingu;
3) opracowanie propozycji rozwiązań systemowych, w szczególności legislacyjnych,
w systemie szkolnictwa wyższego i nauki mających na celu przeciwdziałanie
mobbingowi i dyskryminacji w środowisku akademickim, w tym opracowanie procedur
w razie wystąpienia mobbingu oraz mechanizmów ochronnych wobec osoby
dokonującej zgłoszenia mobbingu i osoby dokonującej takiego zgłoszenia w imieniu
osoby trzeciej;
4) analiza rozwiązań przyjętych w podmiotach systemu szkolnictwa wyższego i nauki
obejmujących wsparcie zdrowia psychicznego i dobrostanu osób pracujących oraz
kształcących się w tym systemie, a także przegląd działań antymobbingowych w tych
podmiotach;
5) przygotowanie kierunkowych rekomendacji dotyczących wsparcia zdrowia
psychicznego w środowisku akademickim oraz szczegółowych rekomendacji
obejmujących działania na rzecz dobrostanu osób pracujących i kształcących się
w systemie szkolnictwa wyższego i nauki.
Efekty prac dedykowanego Zespołu zostaną zakomunikowane niezwłocznie po ich przyjęciu
przez Zespół. Niewykluczone, że efektem prac będzie wprowadzenie ujednoliconych
procedur antymobbingowych. Pragnę równocześnie poinformować, że MNiSW nie prowadzi
rejestru występowania zjawisk mobbingu i dyskryminacji wobec kobiet, doktorantów i osób
wyróżniających się wyglądem. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozostaje
w dialogu ze środowiskiem akademickim organizując cyklicznie Ministerialne Forum Debaty
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Akademickiej, podczas których poruszane są zagadnienia bezpośrednio związane z jakością
pracy oraz realizacji aktywności w środowisku akademickim.
Z satysfakcją odnotowujemy działania podejmowane przez podmioty szkolnictwa wyższego
i nauki organizujące wielosegmentowe wsparcie na rzecz dobrostanu i jakości życia
w środowisku akademickim. Na początku 2026 roku ukaże się publikacja sfinansowana przez
MNiSW traktująca o skutecznych interwencjach na rzecz zdrowia psychicznego, która
będzie pomocna dla podmiotów szkolnictwa wyższego i nauki w celu przyjmowania
zindywidualizowanych rozwiązań w jednostce systemu nauki i szkolnictwa wyższego.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie wyklucza żadnego rozwiązania jeśli chodzi
o eradykację działań niepożądanych w szkolnictwie wyższym i nauce w Polsce.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DAP-WAZ.055.7.2025.TW
Warszawa, 12 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 11831
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Małgorzaty
Niemczyk w sprawie zapobiegania i przeciwdziałania mobbingowi na polskich uczelniach
wyższych.
Szanowni Pani Poseł,
podniesione przez Panią Poseł zagadnienia są wśród priorytetowych aktywności
realizowanej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Zgodnie z art. 943 Kodeksu pracy przeciwdziałanie mobbingowi należy do obowiązków
pracodawcy. Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić
od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną
krzywdę. Pracownik, który doznał mobbingu lub wskutek mobbingu rozwiązał umowę
o pracę, ma ponadto prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości
nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych
przepisów. Zgodnie z tym przepisem za opracowanie i wdrożenie w uczelni narzędzi
zapobiegających mobbingowi odpowiada rektor, zaś pracownik, który doświadczył
mobbingu, ma prawo dochodzenia swoich roszczeń na drodze postępowania sądowego.
Powyższe nie oznacza jednak, iż Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie podejmuje
działań zmierzających do eliminacji tych zjawisk oraz do przeciwdziałania skutkom
ich występowania. Od 2022 roku uczelnie publiczne nadzorowane przez MNISW corocznie
przekazują na prośbę resortu informacje dotyczące funkcjonujących w uczelniach procedur
przeciwdziałania niepożądanym zjawiskom w zakresie polityki antydyskryminacyjnej
i antymobbingowej. Jest to odpowiedź na apel Ministra wystosowany w 2021 r. do rektorów
nadzorowanych szkół wyższych, w którym zwrócił uwagę na konieczność podjęcia działań
zmierzających do wyeliminowania nagannych zjawisk dyskryminacyjnych poprzez
wdrożenie systemu prewencji i dobrych praktyk przy współpracy przedstawicieli
środowiska akademickiego i naukowego, w tym rektorów.
Minister wystąpił także z prośbą o przekazanie aktualnych informacji w zakresie:
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
wyników analizy funkcjonujących w uczelniach procedur przeciwdziałających
występowaniu zjawisk dyskryminacji;
podjętych działaniach prewencyjnych;
reagowania na sygnały o nieprawidłowościach;
skali zjawiska;
sposobów monitorowania;
wdrożonych procedur;
a także o cykliczne monitorowanie i przekazywanie do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa
Wyższego powyższych informacji wraz z wynikami ewaluacji w rocznych okresach
sprawozdawczych. Z informacji tych wynika, że w ostatnich latach w uczelniach
zintensyfikowano działania w kierunku tworzenia i stosowania skutecznych instrumentów
zapobiegających nagannym zjawiskom mobbingu i dyskryminacji.
Ze względu na szczególnie ważny wymiar tego zagadnienia w bieżącym roku powołano
Zespół do spraw identyfikacji dobrych praktyk i opracowania mechanizmów
przeciwdziałania mobbingowi, wspierania dobrostanu osób pracujących oraz kształcących
się w systemie szkolnictwa wyższego i nauki oraz profilaktyki zdrowia psychicznego
w środowisku akademickim.
Zespół intensywnie pracuje nad wypracowaniem rozwiązań optymalizacyjnych. Do jego
zadań należy:
1) przeprowadzenie analizy stanu prawnego w odniesieniu do zagadnienia mobbingu
w środowisku pracy, w tym szczegółowej analizy regulacji wewnętrznych przyjętych
w tym zakresie w podmiotach szkolnictwa wyższego i nauki;
2) identyfikowanie obszarów, w których istnieje możliwość wystąpienia pionowego,
poziomego lub ukośnego mobbingu w podmiotach systemu szkolnictwa wyższego
i nauki, analiza zidentyfikowanych przykładów i przejawów mobbingu (przy
wykorzystaniu zanonimizowanych danych) w tych podmiotach oraz przeprowadzenie
analiz w odniesieniu do możliwości wystąpienia zjawisk niepożądanych w środowisku
akademickim odnoszących się bezpośrednio lub pośrednio do zjawiska mobbingu;
3) opracowanie propozycji rozwiązań systemowych, w szczególności legislacyjnych,
w systemie szkolnictwa wyższego i nauki mających na celu przeciwdziałanie
mobbingowi i dyskryminacji w środowisku akademickim, w tym opracowanie procedur
w razie wystąpienia mobbingu oraz mechanizmów ochronnych wobec osoby
dokonującej zgłoszenia mobbingu i osoby dokonującej takiego zgłoszenia w imieniu
osoby trzeciej;
4) analiza rozwiązań przyjętych w podmiotach systemu szkolnictwa wyższego i nauki
obejmujących wsparcie zdrowia psychicznego i dobrostanu osób pracujących oraz
kształcących się w tym systemie, a także przegląd działań antymobbingowych w tych
podmiotach;
5) przygotowanie kierunkowych rekomendacji dotyczących wsparcia zdrowia
psychicznego w środowisku akademickim oraz szczegółowych rekomendacji
obejmujących działania na rzecz dobrostanu osób pracujących i kształcących się
w systemie szkolnictwa wyższego i nauki.
Efekty prac dedykowanego Zespołu zostaną zakomunikowane niezwłocznie po ich przyjęciu
przez Zespół. Niewykluczone, że efektem prac będzie wprowadzenie ujednoliconych
procedur antymobbingowych. Pragnę równocześnie poinformować, że MNiSW nie prowadzi
rejestru występowania zjawisk mobbingu i dyskryminacji wobec kobiet, doktorantów i osób
wyróżniających się wyglądem. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozostaje
w dialogu ze środowiskiem akademickim organizując cyklicznie Ministerialne Forum Debaty
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Akademickiej, podczas których poruszane są zagadnienia bezpośrednio związane z jakością
pracy oraz realizacji aktywności w środowisku akademickim.
Z satysfakcją odnotowujemy działania podejmowane przez podmioty szkolnictwa wyższego
i nauki organizujące wielosegmentowe wsparcie na rzecz dobrostanu i jakości życia
w środowisku akademickim. Na początku 2026 roku ukaże się publikacja sfinansowana przez
MNiSW traktująca o skutecznych interwencjach na rzecz zdrowia psychicznego, która
będzie pomocna dla podmiotów szkolnictwa wyższego i nauki w celu przyjmowania
zindywidualizowanych rozwiązań w jednostce systemu nauki i szkolnictwa wyższego.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie wyklucza żadnego rozwiązania jeśli chodzi
o eradykację działań niepożądanych w szkolnictwie wyższym i nauce w Polsce.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --