+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.349.2025
Warszawa, 24 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11807 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
Posła Kamila Wnuka oraz Pana Posła Łukasza Osmalaka w sprawie poprawy skuteczności
egzekucji komorniczej w Polsce, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1
W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace analityczne nad wprowadzeniem regulacji
usprawniających postępowanie egzekucyjne.
Wszelkie sygnały o trudnościach z egzekwowaniem należności lub stosowaniem
przepisów regulujących wykonywanie zawodu komornika sądowego, które docierają
do Ministra Sprawiedliwości podlegają wnikliwej analizie w kontekście potrzeby zmiany
funkcjonujących rozwiązań prawnych. Wśród nich znajdują się również postulaty
dotyczące podniesienia skuteczności egzekucji sądowej.
Odpowiedzią na najpilniejsze postulaty jest obowiązująca od 12 sierpnia 2025 roku
ustawa z 25 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych1. Przygotowana
w Ministerstwie Sprawiedliwości nowelizacja wprowadziła zmiany polegające
1 Dz.U. z 2025 r. poz. 1018

-- 1 of 10 --

2
na podniesieniu granicy wieku odwołania komornika i asesora komorniczego
ze stanowiska z 65 do 70 lat oraz zniosła sześcioletni limit trwania asesury komorniczej,
dając młodym prawnikom więcej elastyczności i czasu na rozwój zawodowy.
Na etapie uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i opiniowania znajduje
się z kolei przygotowany w Ministerstwie Sprawiedliwości projekt rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości zmieniającego rozporządzenie w sprawie przechowywania i niszczenia
akt spraw komorniczych oraz zamkniętych urządzeń ewidencyjnych (numer B900)2.
Projekt zawiera zmiany, które mają na celu rozwiązanie istniejących problemów
w zakresie archiwizacji akt komorniczych.
Jednocześnie w Ministerstwie prowadzone są prace analityczne nad systemem
finansowania egzekucji sądowej. Konieczne jest także stworzenie rozwiązań prawnych
pozwalających na rozproszenie spraw w poszczególnych rewirach w celu wyeliminowania
tzw. „rewirowych hurtowni komorniczych", co jest istotne także w kontekście
skuteczności egzekucji w poszczególnych rewirach komorniczych.
Na potrzeby opracowania stosownych mechanizmów, analizowana jest także skuteczność
egzekucji w poszczególnych kancelariach komorniczych przy uwzględnieniu kryterium
liczby spraw wpływających do danej kancelarii zarówno tych rewirowych, jak i z wyboru
wierzyciela.
Priorytetem działań Ministerstwa Sprawiedliwości jest poprawa sprawności i skuteczności
egzekucji m.in. poprzez dostosowanie opłat egzekucyjnych do potrzeb finansowych
kancelarii komorniczych. Przedmiotem analizy objęte są także kwestie stopniowego
rozszerzania uprawnień asesorów komorniczych, problematyka likwidowanych kancelarii
komorniczych, w tym dookreślenia podmiotu uprawnionego do podejmowania czynności
w sprawach zakończonych i zarchiwizowanych, jak również ograniczenie nasilającego się
zjawiska rezygnacji ze stanowisk komorników sądowych.
2 https://legislacja.gov.pl/projekt/12400250

-- 2 of 10 --

3
Zmiany regulacji komorniczych (ustawy o komornikach sądowych oraz ustawy
o kosztach komorniczych) powinny doprowadzić do pożądanych zmian w funkcjonowaniu
sądowego postępowania egzekucyjnego w Polsce, poprzez podniesienie ściągalności
dochodzonych należności, zapewnienie stabilności ekonomicznej kancelarii
komorniczych, zahamowania wzrostu rezygnacji z zajmowanych stanowisk komorników
oraz asesorów komorniczych, zwiększenie zainteresowania młodych prawników
odbyciem szkolenia kończącego się zdobyciem uprawnień komorniczych.
Ad 2
W ramach Komisji Kodyfikacyjnej prawa Cywilnego działa Zespół problemowy do spraw
prawa cywilnego procesowego. Zespół przygotował projekt ustawy o zmianie ustawy –
Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (UD261)3. W projekcie
zaproponowano między innymi nowelizację przepisów z zakresu egzekucji z ruchomości,
elektronicznej licytacji ruchomości oraz egzekucji czynności zastępowalnych.
Dodatkowo, w projekcie przewidziano m.in. zniesienie nadmiernych ograniczeń na etapie
zajęcia ruchomości poprzez zmianę polegającą na uchyleniu w art. 845 § 2 zdania drugiego
k.p.c. oraz uchyleniu art. 845 § 22 k.p.c. Przepisy te zakładają – odpowiednio – że nie
podlegają zajęciu ruchomości, jeżeli z ujawnionych w sprawie okoliczności wynika, że nie
stanowią one własności dłużnika (art. 845 § 2 zdanie drugie k.p.c.) oraz, że komornik
umarza postępowanie w niezbędnym zakresie, jeżeli przedstawiono niebudzący
wątpliwości dowód na piśmie, że zajęte ruchomości nie stanowią własności dłużnika,
co nie dotyczy jednak sytuacji, w której sam dłużnik dokonał zbycia ruchomości na rzecz
osoby trzeciej (art. 845 § 22 k.p.c.).
Dodanie wskazanych przepisów z dniem 1 stycznia 2019 r. na mocy ustawy z dnia
22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1458 ze zm.)
spowodowało w praktyce bardzo poważne ograniczenie liczby prowadzonych egzekucji
z ruchomości, przez co stała się ona w istocie jednym z najrzadziej wykorzystywanych
sposobów egzekucji. Ograniczenia wprowadzone przez wskazane przepisy są
3 https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy--kodeks-postepowania-
cywilnego-oraz-niektorych-innych-ustaw14

-- 3 of 10 --

4
zdecydowanie nadmierne i prowadzą do zatarcia granic między kompetencją komornika,
którego działanie powinno się opierać na zewnętrznych znamionach własności,
a kompetencją sądu w postępowaniu z powództwa o zwolnienie od egzekucji (art. 841
k.p.c.). Przedmiotowa zmiana ma polegać na uchyleniu ww. przepisów i powinna pozwolić
na przywrócenie egzekucji z ruchomości statusu jednego z częściej wykorzystywanych
sposobów egzekucji i tym samym zwiększyć szanse wierzycieli na uzyskanie zaspokojenia
w postępowaniu egzekucyjnym, przy zachowaniu odpowiednich gwarancji procesowych
dla osób trzecich, które twierdzą, że skierowanie egzekucji do określonego przedmiotu
narusza ich prawa (art. 841 k.p.c.).
Poza tym proponowane w projekcie zmiany mają na celu wprowadzenie nowego sposobu
uiszczania rękojmi poprzez zmianę art. 8795 § 1 k.p.c. Ze względu na postępujący rozwój
sposobów płatniczych zasadne jest dopuszczenie możliwości uiszczenia rękojmi także
w formie tzw. preautoryzacji na karcie kredytowej lub debetowej, a więc poprzez
tymczasowe zablokowanie określonej kwoty na rachunku karty płatniczej, jeżeli
umożliwia to system teleinformatyczny (w tym przypadku za datę złożenia rękojmi będzie
uznawać się dzień zablokowania rachunku).
Przedstawione rozwiązania mają w założeniu usprawnić postępowanie egzekucyjne,
w tym egzekucję z ruchomości, a zatem ostatecznie przyczynić się do zwiększenia jej
efektywności. Mają też na celu wzmocnienie pozycji wierzyciela w relacji z dłużnikiem,
zwiększając jednocześnie szanse wierzycieli na uzyskanie zaspokojenia w postępowaniu
egzekucyjnym.
Ponadto Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego ma w planach dalsze prace nad
Kodeksem postępowania cywilnego, które obejmą także postępowanie egzekucyjne.
W uzasadnieniu projektu UD261 wskazano, że projektowana nowelizacja, ze względu
na konieczność pilnego wprowadzenia w życie znacznej części projektowanych zmian,
w tym zwłaszcza wyeliminowania lub korekty wadliwych regulacji, niekorzystnie
oddziałujących na tok postępowań cywilnych, z założenia nie odnosi się do wszystkich

-- 4 of 10 --

5
zagadnień, w odniesieniu do których Kodeks postępowania cywilnego wymaga zmian.
Kolejny etap zmian ma objąć m.in. postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne.
Należy również wskazać, że do Sejmu został skierowany kolejny projekt przygotowany
przez Ministerstwo Sprawiedliwości, tj. projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks
postępowania cywilnego (druk sejmowy nr 1442), który przewiduje m.in. przyznanie
pierwszeństwa licytacjom elektronicznym w egzekucji z nieruchomości 4.
Ad 3
Na podstawie sądowych sprawozdań statystycznych poziom skuteczności egzekucji
obliczany jest w trzech ujęciach:
a) w ujęciu pierwszym - skuteczność egzekucji rozumiana jest jako procentowy udział
spraw załatwionych przez wyegzekwowanie świadczenia w ogólnej liczbie spraw
załatwionych wszelkimi sposobami załatwienia,
b) w ujęciu drugim - skuteczność egzekucji rozumiana jest jako procentowy stosunek
liczby spraw załatwionych przez wyegzekwowanie świadczenia do liczby wpływu spraw
do kancelarii komorniczych,
c) w ujęciu trzecim - chodzi o skuteczność kwotową egzekucji rozumianą jako stosunek
sumy kwot wyegzekwowanych do sumy kwot zgłoszonych do wyegzekwowania.
W oparciu o składane przez komorników sprawozdania statystyczne możliwe jest także
dokonywanie analiz w zakresie skuteczności egzekucji w poszczególnych rewirach
komorniczych i w razie potrzeby takie analizy są również prowadzone.
Ad 4
4 https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/druk.xsp?nr=1442

-- 5 of 10 --

6
W wystąpieniach kierowanych do Ministerstwa Sprawiedliwości często podnoszony jest
postulat zmian umożliwiających prowadzenie egzekucji sądowej należności innych
niż alimentacyjne z minimalnego wynagrodzenia za pracę na analogicznych zasadach, jak
obowiązujące w odniesieniu do świadczeń emerytalnych i rentowych, tj. w wysokości 25%
wartości minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Wobec tych postulatów, Ministerstwo Sprawiedliwości nie pozostaje bierne i kieruje
pisma do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z prośbą o stanowisko
w odniesieniu do zmiany przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy5,
w zakresie kwoty wolnej od egzekucji z minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Zgodnie bowiem z treścią art. 833 § 1 k.p.c. wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega
egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy, dlatego też ewentualna
zmiana musiałaby zostać poczyniona właśnie w tej ustawie, która zgodnie z treścią art.
21 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej6 w zw. z § 1 ust. 2
pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie
szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej7 należy
do właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
W myśl art. 871 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia
za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie
odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze
czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek
dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu
kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania - przy potrącaniu sum
egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych
niż świadczenia alimentacyjne.
5 Dz. U. z 2025 r. poz. 277
6 Dz. U. z 2024 r. poz. 1370 ze zm.
7 Dz. U. poz. 2715

-- 6 of 10 --

7
Zmiana kwoty wolnej od egzekucji wydaje się pożądana, nie tylko z punktu widzenia
wierzycieli i zwiększenia efektywności egzekucji, lecz również z perspektywy zasad
równości i sprawiedliwości społecznej. Pośrednio mogłaby również wpłynąć pozytywnie
na interesy fiskalne państwa i całą gospodarkę.
Należy mieć bowiem na względzie, że stały wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę,
które stanowi podstawę określenia wysokości kwoty wolnej od zajęcia podlegającej
ochronie, z roku na rok utrudnia dochodzenie wierzytelności, prowadząc de facto
do zakłócenia realizacji zrównoważonego poziomu ochrony dłużnika i wierzyciela –
na niekorzyść tego ostatniego. Powoduje to, że osoby niewywiązujące się ze swych
zobowiązań i doprowadzające do wszczęcia egzekucji przeciwko nim, przy tak wysokim
poziomie ochrony, są w sytuacji uprzywilejowanej wobec pozostałych osób utrzymujących
się z minimalnego wynagrodzenia, które dobrowolnie ponoszą koszty obsługi
zaciągniętych zobowiązań (mając mniej dochodu rozporządzalnego na pozostałe
wydatki).
Skalę problemu obrazują sądowe sprawozdania statystyczne, z których wynika m.in.
wartość dokonanych dorocznie zajęć (w tym także zajęć wynagrodzenia za pracę)
oraz efektywność egzekucji. Analiza tych sprawozdań za lata 2020 – 2024 wskazuje,
że skuteczność kwotowa w zakresie egzekucji z wynagrodzenia za pracę (będącej
zasadniczym źródłem wpływów z egzekucji) rok do roku spada. Powyższe znajduje
potwierdzenie w sygnałach płynących z Krajowej Rady Komorniczej oraz środowisk
wierzycieli, które także zwracają uwagę na ustawiczny spadek efektywności egzekucji
z wynagrodzenia za pracę oraz innych świadczeń powtarzających się.
Dodatkowo, dopuszczenie możliwości prowadzenia egzekucji z minimalnego
wynagrodzenia za pracę spowoduje, że dłużnicy egzekwowani będą mogli w tych
okolicznościach szybciej spłacić swoje zadłużenia i niejednokrotnie uniknąć wejścia
w pętlę zadłużeń. Co istotne, zmiana dopuszczalnego poziomu zajęcia wynagrodzenia
za pracę powinna pozytywnie przełożyć się również na system wynagradzania poprzez
ograniczenie zjawiska ukrywania prawdziwej wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia.

-- 7 of 10 --

8
Wpłynie to pozytywnie także na efektywność egzekucji należności alimentacyjnych, która
będzie prowadzona z rzeczywistych kwot uzyskiwanych tytułem wynagrodzenia,
a nie tylko deklarowanego minimalnego wynagrodzenia.
Mając na uwadze powyższe, wprowadzenie możliwości dokonywania zajęć komorniczych
z minimalnego wynagrodzenia dłużników z uwzględnieniem ochrony socjalnej, jak
i interesów wierzycieli, wydaje się być wartym rozważenia przede wszystkim
z perspektywy ww. zasad równości i sprawiedliwości społecznej.
Jednocześnie, jak wskazano wyżej, uwzględniając, że przepisy k.p.c. w zakresie egzekucji
z wynagrodzenia ze stosunku pracy zawierają odesłanie do regulacji Kodeksu pracy,
ewentualna zmiana musiałaby zostać poczyniona właśnie w tej ustawie. Kwestie
dotyczące zmiany przepisów Kodeksu pracy leżą w zakresie kompetencji Ministerstwa
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które jest właściwe merytorycznie do oceny
zasadności zmiany przepisów regulujących ochronę minimalnego wynagrodzenia za pracę
oraz zakresu takiej zmiany. Resort ten jest również właściwy do oceny struktury
zatrudnienia i wpływu jej zmian na zakres ochrony minimalnego wynagrodzenia przed
egzekucją.
Ad 5
Należy mieć na uwadze, że efektywność postępowania egzekucyjnego zależy przede
wszystkim od postawy osób zobowiązanych oraz ich sytuacji majątkowej, a dopiero
w dalszej kolejności od obowiązujących unormowań prawnych oraz zaangażowania
organów egzekucyjnych.
Jeżeli niska skuteczność egzekucji w danej sprawie jest następstwem opieszałości
komornika lub innych jego zaniedbań, wierzycielowi przysługuje skarga na przewlekłość
wnoszona na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym
prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym

-- 8 of 10 --

9
bez nieuzasadnionej zwłoki8. W razie uznania zasadności takiej skargi skarżącemu
przyznawana jest od komornika odpowiednia suma pieniężna.
Odpisy postanowień sądów okręgowych uwzględniających skargi na przewlekłość
postępowania egzekucyjnego przesyłane są do Ministerstwa Sprawiedliwości, gdzie
poddawane są analizie w Departamencie Wykonania Orzeczeń i Probacji pod kątem
podjęcia działań mających na celu nadanie postępowaniu odpowiedniej dynamiki
ewentualnie wyciągnięcia wobec komornika konsekwencji służbowych
lub dyscyplinarnych.
Ponadto znaczna liczba skarg składanych zarówno do sądów, jak i skarg obywateli
(administracyjnych), w tym kierowanych do Ministra Sprawiedliwości, zawiera zarzuty
niskiej skuteczności egzekucji. Również w tym przypadku, w razie potwierdzenia się
zarzutów, podejmowane są odpowiednie działania nadzorcze, nie wyłączając czynności
zmierzających do wszczęcia przeciwko komornikowi postępowania dyscyplinarnego.
Podkreślić jednak należy, że sama tylko niska skuteczność egzekucji,
w oderwaniu od jej przyczyn, nie może być podstawą wyciągania wobec komornika
negatywnych konsekwencji, w tym podejmowania przeciwko niemu działań
dyscyplinarnych.
Zauważyć należy również, że od skuteczności egzekucji zależy wysokość opłaty
egzekucyjnej i co za tym idzie wysokość przysługującego komornikowi wynagrodzenia
prowizyjnego. Opłatę za egzekucję świadczeń pieniężnych komornik ściąga bowiem wraz
z egzekwowanym świadczeniem proporcjonalnie do wartości wyegzekwowanego
świadczenia. Skuteczność egzekucji wpływa także na możliwość przyjmowania spraw
z wyboru wierzyciela. W interesie komornika jest więc, aby skuteczność egzekucji była jak
najwyższa.
W odniesieniu do podanej w interpelacji skuteczności egzekucji w wysokości 25% wymaga
zaznaczenia, że nie powinno się z tego wyprowadzać wniosku, że tylko jedna czwarta
8 Dz. U. z 2023 r. poz. 1725

-- 9 of 10 --

10
orzeczeń sądowych jest faktycznie wykonana. Znaczna część wyroków po ich
uprawomocnieniu się jest bowiem wykonywana dobrowolnie, tj. z pominięciem
postępowania egzekucyjnego. Po wydaniu prawomocnego wyroku zasadność roszczenia
pomiędzy stronami z reguły nie budzi już wątpliwości, a dzięki dobrowolnemu
uregulowaniu zadłużenia dłużnik nie ponosi kosztów postępowania egzekucyjnego.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 10 of 10 --