Interpelacja w sprawie utworzenia narodowego programu eliminacji wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11798
do ministra zdrowia
w sprawie utworzenia narodowego programu eliminacji wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV)
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 18-08-2025
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z danymi przedstawionymi przez Polską Grupę Ekspertów HCV, w Polsce wirusem HCV zakażonych jest około 145-150 tysięcy osób (0,5% populacji), z czego wykrytych jest jedynie kilka procent przypadków. Poziom wykrywalności jest alarmujący, ponieważ zgodnie ze strategią Światowej Organizacji Zdrowia do 2030 roku zakładane jest zmniejszenie o 90% nowych przypadków WZW C i o 65% liczby zgonów z powodu tej choroby. Eksperci ostrzegają, że bez wprowadzenia powszechnego testowania w kierunku HCV w Polsce nie uda się osiągnąć tych celów nawet do 2050 roku.
Tymczasem obecne tempo testowania jest dramatycznie niewystarczające. Lekarze POZ wykonują rocznie jedynie około 80 tysięcy testów, wykrywając 3,5-4 tysiące osób zakażonych, co oznacza, że przy takim tempie przetestowanie wszystkich zakażonych zajęłoby około 500 lat. Jednocześnie w 2023 roku zarejestrowano około 2100 zgonów z powodu pierwotnego raka wątroby i kolejne 2000 zgonów w przebiegu marskości wątroby wywołanych HCV, przy czym w Polsce aż 90% pacjentów z rakiem wątroby umiera w ciągu roku od rozpoznania.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje utworzenie Narodowego Programu Eliminacji HCV, o który środowisko medyczne zabiega od wielu lat, w celu realizacji globalnej strategii WHO dotyczącej eliminacji tej choroby do 2030 roku? W jaki sposób ministerstwo planuje wypełnić założenia strategii WHO dotyczącej eliminacji HCV do 2030 roku?
Jakie konkretne działania są przewidziane w odpowiedzi na postulat Polskiej Grupy Ekspertów HCV dotyczący wprowadzenia powszechnego testowania w kierunku HCV w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej?
Czy rozważane jest zwiększenie liczby testów wykonywanych przez lekarzy POZ z obecnych 80 tysięcy rocznie do postulowanych 3 milionów testów rocznie?
Jakie środki finansowe są przewidziane na realizację badań przesiewowych w kierunku HCV?
Czy planowane jest wprowadzenie zachęt finansowych dla lekarzy POZ za wykonywanie testów na HCV, wzorując się na doświadczeniach Litwy, gdzie udało się przetestować 80% populacji w wieku 30-65 lat w ciągu 2-3 lat?
Kiedy zostanie wdrożone powszechne testowanie w kierunku HCV w szpitalnych oddziałach ratunkowych (SOR) oraz wśród więźniów zgodnie z zaleceniami Polskiej Grupy Ekspertów HCV?
Jakie działania edukacyjne są planowane w celu zwiększenia świadomości społecznej na temat bezobjawowego przebiegu zakażenia HCV i konieczności aktywnego poszukiwania tej choroby?
Czy planowane jest zwiększenie dostępności testowania dla grup wysokiego ryzyka, takich jak osoby stosujące narkotyki dożylnie czy donosowo, które stanowią główną grupę nowych zakażeń?
Czy planowane są działania prewencyjne mające na celu ograniczenie nowych zakażeń HCV, szczególnie w kontekście zakażeń podczas zabiegów medycznych, wykonywania tatuaży, kolczykowania czy manicure?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11444 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.151.2025.TK
Warszawa, 23 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 11 798 Posła na Sejm RP, Pana Janusza Cieszyńskiego, w
sprawie utworzenia narodowego programu eliminacji wirusowego zapalenia wątroby typu
C (HCV), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Czy Ministerstwo planuje utworzenie Narodowego Programu Eliminacji HCV, o który
środowisko medyczne zabiega od wielu lat, w celu realizacji globalnej strategii WHO
dotyczącej eliminacji tej choroby do 2030 roku? W jaki sposób Ministerstwo planuje
wypełnić założenia strategii WHO dotyczącej eliminacji HCV do 2030 roku?
Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi prac związanych z utworzeniem Narodowego
Programu Eliminacji HCV.
2. Jakie konkretne działania są przewidziane w odpowiedzi na postulat Polskiej Grupy
Ekspertów HCV dotyczący wprowadzenia powszechnego testowania w kierunku HCV w
placówkach podstawowej opieki zdrowotnej?
Na mocy rozporządzenia z 30 kwietnia 2025 r. zmieniającego rozporządzenie Ministra
Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej (poz. 584) z dniem 5 maja 2025 r. wprowadzony został
ogólnopopulacyjny program profilaktyczny Bilans Zdrowia Osoby Dorosłej „Moje
Zdrowie”. Świadczenia z tego programu dostępne są dla każdej uprawnionej, dorosłej
osoby, będącej w wieku powyżej 20 r.ż. Realizację świadczeń rozpoczyna ankieta, którą
pacjent wypełnia sam lub z pomocą personelu medycznego. Wśród pytań ankiety znajduje
się blok pytań dotyczących czynników ryzyka choroby wirusowej wątroby związanych z
wystąpieniem następujących zdarzeń:
podejrzenia lub rozpoznania jakiekolwiek choroby wątroby,
bycia leczonym w szpitalu co najmniej 3 razy,
doświadczenia wykonywania zabiegu operacyjnego lub badania endoskopowego,
otrzymywania przetaczanej krwi lub produktów krwiopochodnych przez 1992
rokiem,
wykonywania tatuażu lub piercingu albo innych zabiegów z naruszeniem ciągłości
tkanek.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Po zweryfikowaniu kompletności i poprawności wypełniania odpowiedzi, kwestionariusz
jest zatwierdzany przez uprawniony personel medyczny i generowane jest skierowanie na
badania diagnostyczne. W przypadku potwierdzenia wystąpienia jednego z powyższych
czynników ryzyka choroby wirusowej wątroby pacjentowi wystawiane jest skierowanie na
badanie w kierunku obecności przeciwciał anty-HCV we krwi.
Należy podkreślić, że poza badaniami przeciwciał we krwi wykonywanymi okresowo (nie
częściej niż raz na 5 lat u osób w wieku 20-49 lat oraz nie częściej niż raz na 3 lata u osób
powyżej 50 r.ż.) w ramach bilansu zdrowia, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może
zlecić, w przypadku uzasadnionym medycznie, badanie w kierunku obecności przeciwciał
anty-HCV we krwi i sfinansować je ze środków budżetu powierzonego, dostępnych
każdemu lekarzowi udzielającemu świadczeń z zakresu POZ. Ponadto, lekarz specjalista
udzielający specjalistycznych świadczeń ambulatoryjnych, w przypadku wystąpienia
potrzeby diagnozowania, może wystawić skierowanie na badanie w kierunku przeciwciał
anty-HCV we krwi.
3. Czy rozważane jest zwiększenie liczby testów wykonywanych przez lekarzy POZ z
obecnych 80 tysięcy rocznie do postulowanych 3 milionów testów rocznie?
Świadczenia Bilansu Zdrowia Osoby Dorosłej „Moje Zdrowie”, jako nowowprowadzane, są
dostępne dla całej populacji polskich pacjentów będących w wieku powyżej 20 r.ż. ,
posiadających prawo do świadczeń. Każda, wypełniająca Kwestionariusz Bilansu Zdrowia
Osoby Dorosłej odpowiada na pytania dotyczące wystąpienia czynników ryzyka choroby
wirusowej wątroby i każdej osobie, w przypadku potwierdzenia występowania czynników
ryzyka, bez żadnych ograniczeń wystawianie jest skierowanie na badania w kierunku
obecności przeciwciał anty-HCV we krwi. Badanie w kierunku wirusa HCV jest również
finansowane z budżetu powierzonego lekarza POZ oraz zlecane przez lekarzy specjalistów.
Równocześnie, należy mieć na uwadze, że skierowanie na badania diagnostyczne nie jest
wystawiane na życzenie pacjenta ale wystawia je lekarz na potrzeby diagnozowania stanu
zdrowia lub weryfikacji możliwości zakażenia w przypadku zgłaszania przez pacjenta
zdarzeń, w wyniku których mogło wystąpić prawdopodobieństwo zakażenia wirusem HCV.
4. Jakie środki finansowe są przewidziane na realizację badań przesiewowych w kierunku
HCV?
Zgodnie z wyceną Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji za
wykonanie badania wirus zapalenia wątroby typu C (HCV) przeciwciała (anty-HCV)
świadczeniodawcy otrzymają - 44 zł.
5. Czy planowane jest wprowadzenie zachęt finansowych dla lekarzy POZ za wykonywanie
testów na HCV, wzorując się na doświadczeniach Litwy, gdzie udało się przetestować 80%
populacji w wieku 30-65 lat w ciągu 2-3 lat?
Badanie w kierunku wirusa zapalenia wątroby typu C (HCV) przeciwciała (anty-HCV), jak i
inne badania wykonywane w programie „Moje Zdrowie” zostały wycenione przez Prezesa
Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Jednocześnie, mając na uwadze
powszechną dostępność dla pacjentów do świadczeń z zakresu Programu „Moje Zdrowie”, a
w tym możliwość weryfikacji wystąpienia czynników ryzyka choroby wirusowej wątroby
oraz bardzo duże zainteresowanie pacjentów świadczeniami dostępnymi w programie1,
Ministerstwo Zdrowia nie identyfikuje potrzeby tworzenia specjalnych zachęt finansowych
dla lekarzy POZ za wykonanie testów w kierunku HCV.
1 na dzień 9 września 2025 r., po 4 początkowych miesiącach funkcjonowania Programu, 1 105 593
pacjentów wypełniło Kwestionariusze Bilansu Zdrowia Osoby Dorosłej
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
6. Kiedy zostanie wdrożone powszechne testowanie w kierunku HCV w szpitalnych
oddziałach ratunkowych (SOR) oraz wśród więźniów zgodnie z zaleceniami Polskiej Grupy
Ekspertów HCV?
Ministerstwo Zdrowia przeprowadzi analizy dotyczące testowania w kierunku HCV w
szpitalnych oddziałach ratunkowych (SOR).
Odnośnie testowania więźniów w kierunku HCV, uprzejmie informuję, że od 2023 roku
Służba Więzienna realizuje Modułu Rządowego Programu Polityki Zdrowotnej p.n.
„Leczenie DAA2 Przewlekłego Wirusowego Zapalenia Wątroby typu C Pacjentów
Osadzonych w Zakładach Penitencjarnych". Działania realizowane w ramach Modułu
obejmują: działania profilaktyczne - badania przesiewowe, działania edukacyjne oraz
diagnostykę i leczenie pacjentów z rozpoznanym wirusowym zapaleniem wątroby typu C.
20 lipca 2023 roku została podpisana Umowa nr 1/2023/DAA pomiędzy Ministrem
Zdrowia działającym poprzez Krajowe Centrum ds. AIDS a Centralnym Zarządem Służby
Więziennej. KC ds. AIDS zobowiązane jest do przekazywania leków DAA oraz zapewnienia
usługi pakietu diagnostycznego obejmującego kwalifikację do leczenia oraz monitorowania
efektywności terapii. Konsultacje z lekarzem finansowane są z budżetu jednostki
penitencjarnej.
Przy przyjęciu do jednostek penitencjarnych każdy osadzony zapoznawany jest
z problematyką zakażenia wirusem HIV, HBV, HCV oraz innych chorób zakaźnych.
Równocześnie, przeprowadzono dwie edycje szkolenia dla lekarzy zatrudnionych w
podmiotach leczniczych dla osób pozbawionych wolności w zakresie kwalifikacji pacjentów
do terapii leczenie DAA Przewlekłego Wirusowego Zapalenia Wątroby typu C.
W ramach realizacji Programu oraz Porozumienia Ramowego zawartego między
Fundacją Urszuli Jaworskiej a Ministerstwem Sprawiedliwości i Ministerstwem
Zdrowia w zakresie:
• edukacji osób pozbawionych wolności oraz personelu jednostek penitencjarnych w
przedmiocie zakażeń HCV,
• diagnostyki przesiewowej FICV osadzonych w zakładach karnych i aresztach
śledczych (przesiewowe testy kasetkowe. W ramach realizacji umowy z Fundacją
Urszuli Jaworskiej przeprowadzono szkolenia, które odbyły się w styczniu 2025
roku - trzy edycje dla personelu medycznego i trzy edycje dla funkcjonariuszy i
pracowników cywilnych innych działów. W szkoleniach wzięło udział: 431 osób z
personelu medycznego i 147 osób, które nie wykonują zawodu medycznego,
Fundacja dostarczyła również plakaty - umieszczane na tablicach informacyjnych w
jednostkach penitencjarnych oraz broszury informacyjne dla osadzonych. Materiał
edukacyjny informują o potencjalnym ryzyku i źródłach zakażenia wirusem HCV oraz
promują działania profilaktyczne oraz zachęcają do wykonania badań przesiewowych
7. Jakie działania edukacyjne są planowane w celu zwiększenia świadomości społecznej na
temat bezobjawowego przebiegu zakażenia HCV i konieczności aktywnego poszukiwania
tej choroby?
Odnosząc się do zagadnienia promocji wiedzy na temat zakażań HCV, należy zauważyć, że
jednostka podległa Ministerstwu Zdrowia - Główny Inspektorat Sanitarny, w zakresie
profilaktyki i edukacji dotyczącej HCV realizuje następujące działania:
Program #MłodziŚwiadomi, obejmujący tematykę chorób przenoszonych drogą
płciową (w tym HCV) i planowany do wdrożenia w szkołach ponadpodstawowych
w roku szkolnym 2025/2026;
Kolejna edycja programu „Podstępne WZW”, upowszechniająca wiedzę o
wirusowym zapaleniu wątroby typu A, B i C wśród młodzieży;
Działania realizowane w ramach Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom
2 Nazwa leku , DAA pochodzi od angielskiego terminu Direct-Acting Antiviral, maja na celu
bezpośrednie zwalczanie wirusa HCV poprzez hamowanie jego kluczowych procesów życiowych,
takich jak replikacja.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
HIV i Zwalczania AIDS, które obejmują także profilaktykę HCV.
8. Czy planowane jest zwiększenie dostępności testowania dla grup wysokiego ryzyka,
takich jak osoby stosujące narkotyki dożylnie czy donosowo, które stanowią główną grupę
nowych zakażeń?
Wszyscy dorośli pacjenci, będący w wieku powyżej 20 r.ż. mają dostęp do świadczeń
profilaktycznych z zakresu programu „Moje Zdrowie”, w tym odpowiadają na pytania
dotyczące ryzyka wystąpienia choroby wirusowej wątroby i w przypadku potwierdzenia
wystąpienia takiego ryzyka, bez względu na miejsce i okoliczności wystąpienia ryzyka,
otrzymują skierowanie na badanie w kierunku obecności przeciwciał HCV we krwi.
9. Czy planowane są działania prewencyjne mające na celu ograniczenie nowych zakażeń
HCV, szczególnie w kontekście zakażeń podczas zabiegów medycznych, wykonywania
tatuaży, kolczykowania czy manicure?
Odnosząc się do pytania o działania prewencyjne w celu ograniczenia nowych zakażeń HCV
w kontekście zabiegów medycznych, uprzejmie informuję, że zgodnie z obowiązującymi
przepisami3 lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej
wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i
leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością.
Natomiast tzw. „strefa beauty” i świadczone tam usługi, jak tatuaże, kolczykowane czy
manicure pozostaje poza kompetencją Ministerstwa Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
3 Art. 4 Ustawy dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2024 r., poz.
1287 z póżn. zm.)
-- 4 of 4 --