Interpelacja nr 11797
Interpelacja w sprawie opieki paliatywnej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie opieki paliatywnej
Interpelacja nr 11797
do ministra zdrowia
w sprawie opieki paliatywnej
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 18-08-2025
Szanowna Pani Minister,
przyjęcie nowej definicji opieki paliatywnej przez Polskie Towarzystwo Medycyny Paliatywnej sprawia, że potrzebna jest pilna reorganizacja systemu opieki paliatywnej w Polsce. Nowe podejście do opieki paliatywnej, wynikające z ogromnego rozwoju terapii celowanych, immunoterapii i leków biologicznych, wymaga fundamentalnych zmian w organizacji i finansowaniu tego obszaru opieki zdrowotnej.
Zgodnie z nową definicją opieka paliatywna powinna być prowadzona równolegle do leczenia od momentu diagnozy, a nie po jego zakończeniu, jak powszechnie się uważa. Jej celem jest poprawa jakości życia pacjenta i umożliwienie mu pełnienia ról rodzinnych, społecznych i zawodowych mimo choroby. Jednakże obecny system charakteryzuje się znaczącymi nierównościami regionalnymi oraz zmaga się z obawami pacjentów i lekarzy, którzy często są przekonani, że leczenie paliatywne jest zasadne po wyczerpaniu dostępnych opcji terapeutycznych. Ponadto, według Map Potrzeb Zdrowotnych z listopada 2022 roku, na przyjęcie do hospicjum domowego czekało 1828 pacjentów, a do oddziałów medycyny paliatywnej 382 chorych, co jest niedopuszczalne w przypadku pacjentów wymagających natychmiastowej pomocy.
W związku z powyższym stawiam następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje wdrożenie nowej definicji opieki paliatywnej przyjętej przez Polskie Towarzystwo Medycyny Paliatywnej w przepisach prawnych regulujących finansowanie i organizację tego rodzaju opieki?
Jakie działania edukacyjne są planowane w celu obalenia społecznego mitu, że opieka paliatywna oznacza bliski koniec życia i zakończenie możliwości leczenia, co może skłonić pacjenta do korzystania z alternatywnych metod leczenia?
Czy planowane są kampanie informacyjne skierowane do lekarzy, w tym onkologów, mające na celu promocję wczesnego włączania opieki paliatywnej równolegle do leczenia od momentu diagnozy?
Jakie środki zostaną przeznaczone na stworzenie oddziałów medycyny paliatywnej w placówkach wyższego stopnia referencyjności, zarówno w Krajowej Sieci Onkologicznej, jak i w szpitalach wielospecjalistycznych?
Kiedy planowane jest objęcie opieką paliatywną pacjentów hematologicznych, którzy są obecnie z niej wykluczeni, oraz wprowadzenie możliwości finansowania przetoczeń krwi i preparatów krwiopochodnych w oddziałach medycyny paliatywnej?
Czy i kiedy zostanie poprawiony zapis w rozporządzeniu o żywieniu dojelitowym odbierający lekarzom pracującym na oddziałach szpitalnych możliwość kwalifikowania pacjentów do tego żywienia?
Jakie plany istnieją w zakresie tworzenia dziennych ośrodków opieki paliatywnej, które poprawiłyby sytuację rodzin nie mogących zapewnić chorym stałej opieki?
Jakie działania są podejmowane w celu zniesienia nierówności regionalnych w dostępie do opieki paliatywnej, szczególnie między dużymi i mniejszymi miastami?
Jakie rozwiązania systemowe są planowane w celu wyeliminowania kolejek do hospicjów domowych i oddziałów medycyny paliatywnej, gdzie czeka łącznie ponad 2200 pacjentów wymagających natychmiastowej pomocy?
Czy planowane jest wzmocnienie koordynacji opieki paliatywnej, zarówno poziomej (w ramach placówki) między różnymi specjalistami, jak i pionowej z lekarzami spoza placówki, z wykorzystaniem koordynatorów opieki onkologicznej?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Interpelacja nr 11797
do ministra zdrowia
w sprawie opieki paliatywnej
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 18-08-2025
Szanowna Pani Minister,
przyjęcie nowej definicji opieki paliatywnej przez Polskie Towarzystwo Medycyny Paliatywnej sprawia, że potrzebna jest pilna reorganizacja systemu opieki paliatywnej w Polsce. Nowe podejście do opieki paliatywnej, wynikające z ogromnego rozwoju terapii celowanych, immunoterapii i leków biologicznych, wymaga fundamentalnych zmian w organizacji i finansowaniu tego obszaru opieki zdrowotnej.
Zgodnie z nową definicją opieka paliatywna powinna być prowadzona równolegle do leczenia od momentu diagnozy, a nie po jego zakończeniu, jak powszechnie się uważa. Jej celem jest poprawa jakości życia pacjenta i umożliwienie mu pełnienia ról rodzinnych, społecznych i zawodowych mimo choroby. Jednakże obecny system charakteryzuje się znaczącymi nierównościami regionalnymi oraz zmaga się z obawami pacjentów i lekarzy, którzy często są przekonani, że leczenie paliatywne jest zasadne po wyczerpaniu dostępnych opcji terapeutycznych. Ponadto, według Map Potrzeb Zdrowotnych z listopada 2022 roku, na przyjęcie do hospicjum domowego czekało 1828 pacjentów, a do oddziałów medycyny paliatywnej 382 chorych, co jest niedopuszczalne w przypadku pacjentów wymagających natychmiastowej pomocy.
W związku z powyższym stawiam następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje wdrożenie nowej definicji opieki paliatywnej przyjętej przez Polskie Towarzystwo Medycyny Paliatywnej w przepisach prawnych regulujących finansowanie i organizację tego rodzaju opieki?
Jakie działania edukacyjne są planowane w celu obalenia społecznego mitu, że opieka paliatywna oznacza bliski koniec życia i zakończenie możliwości leczenia, co może skłonić pacjenta do korzystania z alternatywnych metod leczenia?
Czy planowane są kampanie informacyjne skierowane do lekarzy, w tym onkologów, mające na celu promocję wczesnego włączania opieki paliatywnej równolegle do leczenia od momentu diagnozy?
Jakie środki zostaną przeznaczone na stworzenie oddziałów medycyny paliatywnej w placówkach wyższego stopnia referencyjności, zarówno w Krajowej Sieci Onkologicznej, jak i w szpitalach wielospecjalistycznych?
Kiedy planowane jest objęcie opieką paliatywną pacjentów hematologicznych, którzy są obecnie z niej wykluczeni, oraz wprowadzenie możliwości finansowania przetoczeń krwi i preparatów krwiopochodnych w oddziałach medycyny paliatywnej?
Czy i kiedy zostanie poprawiony zapis w rozporządzeniu o żywieniu dojelitowym odbierający lekarzom pracującym na oddziałach szpitalnych możliwość kwalifikowania pacjentów do tego żywienia?
Jakie plany istnieją w zakresie tworzenia dziennych ośrodków opieki paliatywnej, które poprawiłyby sytuację rodzin nie mogących zapewnić chorym stałej opieki?
Jakie działania są podejmowane w celu zniesienia nierówności regionalnych w dostępie do opieki paliatywnej, szczególnie między dużymi i mniejszymi miastami?
Jakie rozwiązania systemowe są planowane w celu wyeliminowania kolejek do hospicjów domowych i oddziałów medycyny paliatywnej, gdzie czeka łącznie ponad 2200 pacjentów wymagających natychmiastowej pomocy?
Czy planowane jest wzmocnienie koordynacji opieki paliatywnej, zarówno poziomej (w ramach placówki) między różnymi specjalistami, jak i pionowej z lekarzami spoza placówki, z wykorzystaniem koordynatorów opieki onkologicznej?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11810 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.156.2025.AK
Warszawa, 23 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 11797 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie opieki
paliatywnej, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Czy Ministerstwo planuje wdrożenie nowej definicji opieki paliatywnej przyjętej przez
Polskie Towarzystwo Medycyny Paliatywnej w przepisach prawnych regulujących
finansowanie i organizację tego rodzaju opieki?
2. Jakie działania edukacyjne są planowane w celu obalenia społecznego mitu, że opieka
paliatywna oznacza bliski koniec życia i zakończenie możliwości leczenia, co może skłonić
pacjenta do korzystania z alternatywnych metod leczenia? oraz
3. Czy planowane są kampanie informacyjne skierowane do lekarzy, w tym onkologów,
mające na celu promocję wczesnego włączania opieki paliatywnej równolegle do leczenia od
momentu diagnozy?
Przyjęta w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Zdrowia1, definicja świadczeń opieki
paliatywnej i hospicyjnej, określa te świadczenia jako wszechstronną, całościową opiekę i
leczenie objawowe świadczeniobiorców chorujących na nieuleczalne, niepoddające się
leczeniu przyczynowemu, postępujące, ograniczające życie choroby. Zmiany w ww. zakresie
zostały wypracowane przez Zespół do spraw przygotowania projektu długookresowej
strategii rozwoju opieki paliatywnej i hospicyjnej, który funkcjonował w latach 2022-2024,
w oparciu o zarządzenie Ministra Zdrowia2. W skład ww. Zespołu weszli m.in.
Przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej. Zaproponowana definicja
świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej została zmodyfikowana względem obowiązującej,
z której w szczególności usunięto określenia wskazujące na schyłkowy okres chorób, tj.:
„nieuleczalne, niepoddające się leczeniu przyczynowemu, postępujące (…) choroby”.
Powyższe podejście jest zgodne z aktualną definicją opieki paliatywnej według National
Comprehensive Cancer Network w USA (2025) i z definicją Europejskiego Towarzystwa
Opieki Paliatywnej, które wskazują na możliwość włączenia opieki paliatywnej również na
wcześniejszym etapie choroby. Propozycje wypracowane przez Zespół zostaną
wykorzystane w pracach legislacyjnych nad rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej, które ma zastąpić
obecnie obowiązujące rozporządzenie. Ewentualne działania edukacyjne i kampanie
informacyjne zostaną rozważone po zmianie przepisów.
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 262)
2 Zarządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 lipca 2022 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw przygotowania
projektu długookresowej strategii rozwoju opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz. Urz. Min. Zdrow. z 2022 r. poz. 81
ze zm.)
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
4. Jakie środki zostaną przeznaczone na stworzenie oddziałów medycyny paliatywnej w
placówkach wyższego stopnia referencyjności, zarówno w Krajowej Sieci Onkologicznej, jak
i w szpitalach wielospecjalistycznych?
W najbliższym czasie nie planuje się ogłoszenia konkursu z budżetu Narodowej Strategii
Onkologicznej wprost skierowanego na wsparcie opieki paliatywnej. Natomiast w ramach
środków pochodzących z Subfunduszu modernizacji podmiotów leczniczych (dalej: „SMPL”)
wyodrębnionego z Funduszu Medycznego planowane są działania mające na celu m.in.:
wsparcie rozwoju infrastruktury udzielania świadczeń z zakresu opieki paliatywnej i
hospicyjnej udzielanych w warunkach stacjonarnych. Zgodnie z założeniami Programu
inwestycyjnego modernizacji podmiotów leczniczych (dalej: „PIMPL”) będącego
dokumentem wdrożeniowym dla SMPL, w ramach wskazanego wsparcia niezbędne jest
zapewnienie wysokiej jakości świadczeń w już działających podmiotach przez ich
modernizację oraz doposażenie w sprzęt medyczny oraz poprzez powstanie nowych miejsc
udzielania świadczeń, poprzez rozbudowę i przebudowę istniejących ośrodków
specjalizujących się w opiece paliatywnej i hospicyjnej a także budowę nowych miejsc
udzielania świadczeń, szczególnie w województwach, w których zidentyfikowano
niedostateczne pokrycie potrzeb stacjonarnej opieki paliatywnej i hospicyjnej. Jednym z
najważniejszych wyzwań dla opieki paliatywnej jest m.in. wyrównanie różnic w dostępie do
takiej opieki. Biorąc pod uwagę zidentyfikowane problemy dotyczące złej kondycji
infrastruktury placówek udzielających świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej konieczne
jest podjęcie działań zmierzających do zapewnienia wyrównania dysproporcji w dostępie do
ww. świadczeń. W ramach SMPL o wsparcie mogą ubiegać się podmioty lecznicze udzielające
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Dofinansowanie
podmiotów realizowane jest w ramach procedury konkursowej na wniosek złożony przez
Wnioskodawcę w zakresie konkretnego obszaru wsparcia wskazanego przez Ministra
Zdrowia. Dofinansowanie odbywa się w formie dotacji celowej. Ogłoszenie konkursu w
zakresie wsparcia opieki paliatywnej i hospicyjnej udzielanej w warunkach stacjonarnych
uzależnione jest od bieżąco identyfikowanych potrzeb w sektorze zdrowia i będzie możliwe
w przypadku wyboru wskazanego obszaru priorytetowego do objęcia wsparciem w ramach
SMPL w danym roku. Zakłada się, iż wsparcie w obszarze opieki paliatywnej i hospicyjnej
realizowane będzie w kolejnych latach realizacji PIMPL. Środki planowane na wsparcie
opieki paliatywnej i hospicyjnej wynoszą 400 mln zł. Obecnie trwa procedura nowelizacji
uchwały Rady Ministrów w zakresie dokumentu wdrożeniowego PIMPL będącego podstawą
do ogłaszania konkursów w ramach SMPL, stąd zakres wsparcia i harmonogram konkursów
w ramach SMPL może ulec zmianom.
5. Kiedy planowane jest objęcie opieką paliatywną pacjentów hematologicznych, którzy są
obecnie z niej wykluczeni, oraz wprowadzenie możliwości finansowania przetoczeń krwi i
preparatów krwiopochodnych w oddziałach medycyny paliatywnej?
We współpracy z Konsultantem Krajowym w dziedzinie medycyny paliatywnej finalizowane
są prace nad ostatecznym brzmieniem projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej. W ww. projekcie, w
katalogu świadczeń realizowanych w warunkach stacjonarnych uwzględniono przetaczanie
krwi i jej składników w oddziale medycyny paliatywnej w ramach leczenia objawowego.
6. Czy i kiedy zostanie poprawiony zapis w rozporządzeniu o żywieniu dojelitowym
odbierający lekarzom pracującym na oddziałach szpitalnych możliwość kwalifikowania
pacjentów do tego żywienia?
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej3, kwalifikacja pacjenta do leczenia
dojelitowego następuje w warunkach szpitalnych lub w poradni prowadzącej leczenie
żywieniowe.
7. Jakie plany istnieją w zakresie tworzenia dziennych ośrodków opieki paliatywnej, które
poprawiłyby sytuację rodzin nie mogących zapewnić chorym stałej opieki?
Z uwagi na szeroki zakres projektowanych zmian w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w
sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej oraz
szacowany skutek finansowy dla płatnika świadczeń wynikający z tych zmian, uzupełnienie
wykazu świadczeń gwarantowanych o świadczenia realizowane w warunkach dziennych
zostanie rozważone w kolejnej nowelizacji ww. rozporządzenia.
8. Jakie działania są podejmowane w celu zniesienia nierówności regionalnych w dostępie do
opieki paliatywnej, szczególnie między dużymi i mniejszymi miastami?
Zabezpieczenie dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej jest procesem ciągłym i należy
do zakresu właściwości NFZ, który w ramach ustawowych zadań przeprowadza konkursy
ofert, rokowania i zawiera umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a także
monitoruje ich realizację i rozliczanie. W celu zwiększenia dostępności do świadczeń oraz
wspierania rozwoju opieki paliatywnej i hospicyjnej w Polsce, również w mniejszych
miastach oraz na obszarach wiejskich, rok rocznie zwiększane są nakłady na koszty
świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej w planie finansowym NFZ.
9. Jakie rozwiązania systemowe są planowane w celu wyeliminowania kolejek do hospicjów
domowych i oddziałów medycyny paliatywnej, gdzie czeka łącznie ponad 2200 pacjentów
wymagających natychmiastowej pomocy?
Poprawa warunków funkcjonowania opieki paliatywnej i hospicyjnej jest jednym z
priorytetów Ministerstwa Zdrowia. Od 1 kwietnia 2024 r. zostało wprowadzone
bezlimitowe rozliczanie świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej, co oznacza, że
świadczeniodawcy mają gwarancję zapłaty za wszystkie świadczenia zrealizowane zgodnie
z warunkami określonymi w obowiązujących przepisach. Ponadto, świadczenia opieki
paliatywnej i hospicyjnej zostały poddane ponownej taryfikacji przez Agencję Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji, co spowodowało wzrost ich wartości. Nowe, wyższe
taryfy obowiązują od dnia 1 lipca 2024 r. Bieżące prace koncentrują się na projekcie
rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
paliatywnej i hospicyjnej. Wydanie nowego rozporządzenia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej jest odpowiedzią na konieczność
zapewnienia odpowiedniej jakości tych świadczeń oraz poprawy dostępności do
przedmiotowych świadczeń.
10. Czy planowane jest wzmocnienie koordynacji opieki paliatywnej, zarówno poziomej (w
ramach placówki) między różnymi specjalistami, jak i pionowej z lekarzami spoza placówki, z
wykorzystaniem koordynatorów opieki onkologicznej?
W ramach Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO) każdy ośrodek zakwalifikowany do KSO
wyznaczył koordynatora opieki onkologicznej. To koordynatorzy odpowiadają za ciągłość
opieki i mają pomóc pacjentom przejść przez wszystkie etapy diagnostyki i leczenia, ale także
skoordynować późniejszą rehabilitację oraz opiekę kontrolną. W 2024 r. rozpoczęto
szkolenia dla koordynatorów, które są kontynuowane w roku bieżącym. W 2024 r.
przeszkolono ok. 200 osób, do końca 2025 r. planuje się przeszkolenie kolejnych 800. Celem
3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 357 ze zm.), zał. 5 lp. 5
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
szkoleń jest ujednolicenie wiedzy osób pracujących jako koordynatorzy o systemie opieki
onkologicznej, czy wiedzy na temat współpracy z pacjentem. Krajowa Sieć Onkologiczna to
także standaryzacja opieki onkologicznej. W 2024 r. wydano obwieszczenia obejmujące
„ścieżki pacjenta” dla 18 kluczowych nowotworów złośliwych, w tym m. in. dla raka piersi,
jajnika, gruczołu krokowego, pęcherza moczowego, nowotworów klatki piersiowej.
Standardy te obligują wszystkie podmioty zakwalifikowane do KSO do zapewnienia
pacjentom takiego samego procesu opieki medycznej, zgodnego z aktualnymi i najlepszymi
standardami. W zaleceniach tych zawarto obowiązek zapewnienia pacjentom dostępu do
rehabilitacji i specjalistycznej pomocy psychologicznej. Natomiast po zakończonym leczeniu
pacjenci mają mieć opracowywane plany opieki z określeniem zadań dla onkologa i lekarza
podstawowej opieki zdrowotnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.156.2025.AK
Warszawa, 23 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 11797 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie opieki
paliatywnej, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Czy Ministerstwo planuje wdrożenie nowej definicji opieki paliatywnej przyjętej przez
Polskie Towarzystwo Medycyny Paliatywnej w przepisach prawnych regulujących
finansowanie i organizację tego rodzaju opieki?
2. Jakie działania edukacyjne są planowane w celu obalenia społecznego mitu, że opieka
paliatywna oznacza bliski koniec życia i zakończenie możliwości leczenia, co może skłonić
pacjenta do korzystania z alternatywnych metod leczenia? oraz
3. Czy planowane są kampanie informacyjne skierowane do lekarzy, w tym onkologów,
mające na celu promocję wczesnego włączania opieki paliatywnej równolegle do leczenia od
momentu diagnozy?
Przyjęta w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Zdrowia1, definicja świadczeń opieki
paliatywnej i hospicyjnej, określa te świadczenia jako wszechstronną, całościową opiekę i
leczenie objawowe świadczeniobiorców chorujących na nieuleczalne, niepoddające się
leczeniu przyczynowemu, postępujące, ograniczające życie choroby. Zmiany w ww. zakresie
zostały wypracowane przez Zespół do spraw przygotowania projektu długookresowej
strategii rozwoju opieki paliatywnej i hospicyjnej, który funkcjonował w latach 2022-2024,
w oparciu o zarządzenie Ministra Zdrowia2. W skład ww. Zespołu weszli m.in.
Przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej. Zaproponowana definicja
świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej została zmodyfikowana względem obowiązującej,
z której w szczególności usunięto określenia wskazujące na schyłkowy okres chorób, tj.:
„nieuleczalne, niepoddające się leczeniu przyczynowemu, postępujące (…) choroby”.
Powyższe podejście jest zgodne z aktualną definicją opieki paliatywnej według National
Comprehensive Cancer Network w USA (2025) i z definicją Europejskiego Towarzystwa
Opieki Paliatywnej, które wskazują na możliwość włączenia opieki paliatywnej również na
wcześniejszym etapie choroby. Propozycje wypracowane przez Zespół zostaną
wykorzystane w pracach legislacyjnych nad rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej, które ma zastąpić
obecnie obowiązujące rozporządzenie. Ewentualne działania edukacyjne i kampanie
informacyjne zostaną rozważone po zmianie przepisów.
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 262)
2 Zarządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 lipca 2022 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw przygotowania
projektu długookresowej strategii rozwoju opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz. Urz. Min. Zdrow. z 2022 r. poz. 81
ze zm.)
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
4. Jakie środki zostaną przeznaczone na stworzenie oddziałów medycyny paliatywnej w
placówkach wyższego stopnia referencyjności, zarówno w Krajowej Sieci Onkologicznej, jak
i w szpitalach wielospecjalistycznych?
W najbliższym czasie nie planuje się ogłoszenia konkursu z budżetu Narodowej Strategii
Onkologicznej wprost skierowanego na wsparcie opieki paliatywnej. Natomiast w ramach
środków pochodzących z Subfunduszu modernizacji podmiotów leczniczych (dalej: „SMPL”)
wyodrębnionego z Funduszu Medycznego planowane są działania mające na celu m.in.:
wsparcie rozwoju infrastruktury udzielania świadczeń z zakresu opieki paliatywnej i
hospicyjnej udzielanych w warunkach stacjonarnych. Zgodnie z założeniami Programu
inwestycyjnego modernizacji podmiotów leczniczych (dalej: „PIMPL”) będącego
dokumentem wdrożeniowym dla SMPL, w ramach wskazanego wsparcia niezbędne jest
zapewnienie wysokiej jakości świadczeń w już działających podmiotach przez ich
modernizację oraz doposażenie w sprzęt medyczny oraz poprzez powstanie nowych miejsc
udzielania świadczeń, poprzez rozbudowę i przebudowę istniejących ośrodków
specjalizujących się w opiece paliatywnej i hospicyjnej a także budowę nowych miejsc
udzielania świadczeń, szczególnie w województwach, w których zidentyfikowano
niedostateczne pokrycie potrzeb stacjonarnej opieki paliatywnej i hospicyjnej. Jednym z
najważniejszych wyzwań dla opieki paliatywnej jest m.in. wyrównanie różnic w dostępie do
takiej opieki. Biorąc pod uwagę zidentyfikowane problemy dotyczące złej kondycji
infrastruktury placówek udzielających świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej konieczne
jest podjęcie działań zmierzających do zapewnienia wyrównania dysproporcji w dostępie do
ww. świadczeń. W ramach SMPL o wsparcie mogą ubiegać się podmioty lecznicze udzielające
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Dofinansowanie
podmiotów realizowane jest w ramach procedury konkursowej na wniosek złożony przez
Wnioskodawcę w zakresie konkretnego obszaru wsparcia wskazanego przez Ministra
Zdrowia. Dofinansowanie odbywa się w formie dotacji celowej. Ogłoszenie konkursu w
zakresie wsparcia opieki paliatywnej i hospicyjnej udzielanej w warunkach stacjonarnych
uzależnione jest od bieżąco identyfikowanych potrzeb w sektorze zdrowia i będzie możliwe
w przypadku wyboru wskazanego obszaru priorytetowego do objęcia wsparciem w ramach
SMPL w danym roku. Zakłada się, iż wsparcie w obszarze opieki paliatywnej i hospicyjnej
realizowane będzie w kolejnych latach realizacji PIMPL. Środki planowane na wsparcie
opieki paliatywnej i hospicyjnej wynoszą 400 mln zł. Obecnie trwa procedura nowelizacji
uchwały Rady Ministrów w zakresie dokumentu wdrożeniowego PIMPL będącego podstawą
do ogłaszania konkursów w ramach SMPL, stąd zakres wsparcia i harmonogram konkursów
w ramach SMPL może ulec zmianom.
5. Kiedy planowane jest objęcie opieką paliatywną pacjentów hematologicznych, którzy są
obecnie z niej wykluczeni, oraz wprowadzenie możliwości finansowania przetoczeń krwi i
preparatów krwiopochodnych w oddziałach medycyny paliatywnej?
We współpracy z Konsultantem Krajowym w dziedzinie medycyny paliatywnej finalizowane
są prace nad ostatecznym brzmieniem projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej. W ww. projekcie, w
katalogu świadczeń realizowanych w warunkach stacjonarnych uwzględniono przetaczanie
krwi i jej składników w oddziale medycyny paliatywnej w ramach leczenia objawowego.
6. Czy i kiedy zostanie poprawiony zapis w rozporządzeniu o żywieniu dojelitowym
odbierający lekarzom pracującym na oddziałach szpitalnych możliwość kwalifikowania
pacjentów do tego żywienia?
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej3, kwalifikacja pacjenta do leczenia
dojelitowego następuje w warunkach szpitalnych lub w poradni prowadzącej leczenie
żywieniowe.
7. Jakie plany istnieją w zakresie tworzenia dziennych ośrodków opieki paliatywnej, które
poprawiłyby sytuację rodzin nie mogących zapewnić chorym stałej opieki?
Z uwagi na szeroki zakres projektowanych zmian w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w
sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej oraz
szacowany skutek finansowy dla płatnika świadczeń wynikający z tych zmian, uzupełnienie
wykazu świadczeń gwarantowanych o świadczenia realizowane w warunkach dziennych
zostanie rozważone w kolejnej nowelizacji ww. rozporządzenia.
8. Jakie działania są podejmowane w celu zniesienia nierówności regionalnych w dostępie do
opieki paliatywnej, szczególnie między dużymi i mniejszymi miastami?
Zabezpieczenie dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej jest procesem ciągłym i należy
do zakresu właściwości NFZ, który w ramach ustawowych zadań przeprowadza konkursy
ofert, rokowania i zawiera umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a także
monitoruje ich realizację i rozliczanie. W celu zwiększenia dostępności do świadczeń oraz
wspierania rozwoju opieki paliatywnej i hospicyjnej w Polsce, również w mniejszych
miastach oraz na obszarach wiejskich, rok rocznie zwiększane są nakłady na koszty
świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej w planie finansowym NFZ.
9. Jakie rozwiązania systemowe są planowane w celu wyeliminowania kolejek do hospicjów
domowych i oddziałów medycyny paliatywnej, gdzie czeka łącznie ponad 2200 pacjentów
wymagających natychmiastowej pomocy?
Poprawa warunków funkcjonowania opieki paliatywnej i hospicyjnej jest jednym z
priorytetów Ministerstwa Zdrowia. Od 1 kwietnia 2024 r. zostało wprowadzone
bezlimitowe rozliczanie świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej, co oznacza, że
świadczeniodawcy mają gwarancję zapłaty za wszystkie świadczenia zrealizowane zgodnie
z warunkami określonymi w obowiązujących przepisach. Ponadto, świadczenia opieki
paliatywnej i hospicyjnej zostały poddane ponownej taryfikacji przez Agencję Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji, co spowodowało wzrost ich wartości. Nowe, wyższe
taryfy obowiązują od dnia 1 lipca 2024 r. Bieżące prace koncentrują się na projekcie
rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
paliatywnej i hospicyjnej. Wydanie nowego rozporządzenia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej jest odpowiedzią na konieczność
zapewnienia odpowiedniej jakości tych świadczeń oraz poprawy dostępności do
przedmiotowych świadczeń.
10. Czy planowane jest wzmocnienie koordynacji opieki paliatywnej, zarówno poziomej (w
ramach placówki) między różnymi specjalistami, jak i pionowej z lekarzami spoza placówki, z
wykorzystaniem koordynatorów opieki onkologicznej?
W ramach Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO) każdy ośrodek zakwalifikowany do KSO
wyznaczył koordynatora opieki onkologicznej. To koordynatorzy odpowiadają za ciągłość
opieki i mają pomóc pacjentom przejść przez wszystkie etapy diagnostyki i leczenia, ale także
skoordynować późniejszą rehabilitację oraz opiekę kontrolną. W 2024 r. rozpoczęto
szkolenia dla koordynatorów, które są kontynuowane w roku bieżącym. W 2024 r.
przeszkolono ok. 200 osób, do końca 2025 r. planuje się przeszkolenie kolejnych 800. Celem
3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 357 ze zm.), zał. 5 lp. 5
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
szkoleń jest ujednolicenie wiedzy osób pracujących jako koordynatorzy o systemie opieki
onkologicznej, czy wiedzy na temat współpracy z pacjentem. Krajowa Sieć Onkologiczna to
także standaryzacja opieki onkologicznej. W 2024 r. wydano obwieszczenia obejmujące
„ścieżki pacjenta” dla 18 kluczowych nowotworów złośliwych, w tym m. in. dla raka piersi,
jajnika, gruczołu krokowego, pęcherza moczowego, nowotworów klatki piersiowej.
Standardy te obligują wszystkie podmioty zakwalifikowane do KSO do zapewnienia
pacjentom takiego samego procesu opieki medycznej, zgodnego z aktualnymi i najlepszymi
standardami. W zaleceniach tych zawarto obowiązek zapewnienia pacjentom dostępu do
rehabilitacji i specjalistycznej pomocy psychologicznej. Natomiast po zakończonym leczeniu
pacjenci mają mieć opracowywane plany opieki z określeniem zadań dla onkologa i lekarza
podstawowej opieki zdrowotnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --