Interpelacja w sprawie planowanych prac legislacyjnych dotyczących windykacji należności oraz statusu windykatorów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11792
do ministra sprawiedliwości
w sprawie planowanych prac legislacyjnych dotyczących windykacji należności oraz statusu windykatorów
Zgłaszający: Adam Gomoła
Data wpływu: 18-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego coraz częściej napływają sygnały od obywateli dotyczące działalności firm windykacyjnych oraz osób fizycznych występujących jako windykatorzy, które nierzadko prowadzą działania o wątpliwej zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, a przede wszystkim z zasadami współżycia społecznego. Co więcej na konieczność przeprowadzenia prac legislacyjnych w kontekście podmiotów prowadzących działalność windykacyjną wskazują same firmy windykacyjne. Zmiany takie pozwoliłyby na wprowadzenie pewnych standardów prawnych przeprowadzanej windykacji, a nadto rozszerzyłyby obecną prawną ideę windykacji, jako prowadzoną przez adwokata, czy radcę prawnego - którym np. przysługuje prawo wnioskowania o zwrot kosztów sądowych, a czego nie ma w przypadku firm windykacyjnych.
W przestrzeni publicznej, jak i w praktyce, obserwuje się brak przejrzystych regulacji określających:
– kto i na jakich zasadach może prowadzić działalność windykacyjną,
– jakie standardy etyczne i zawodowe powinny obowiązywać windykatorów,
– jakie instrumenty nadzoru i odpowiedzialności mogą być stosowane wobec podmiotów dopuszczających się nadużyć wobec osób zadłużonych.
Niepokój budzi również fakt, że niektóre firmy windykacyjne korzystają z agresywnych praktyk nacisku, często wobec osób nieposiadających wystarczającej wiedzy prawnej ani zasobów, by skutecznie się bronić. Brakuje także jednoznacznych przepisów chroniących dłużników przed bezprawną lub nadmierną ingerencją w ich prywatność, czy też stosowaniem środków przymusu psychicznego.
W wielu zawodach prawniczych, czy okołoprawniczych opisane problemy rozwiązywane są poprzez wprowadzenie stosownych rozwiązań legislacyjnych oraz utworzenie samorządu zawodowego, którego zadaniem będzie regulowanie zawodu windykatora oraz dbanie o jego prestiż i rzetelność wykonywanej pracy. Ograniczenie zawodu windykatora jako zawodu prawniczego zrzeszonego w odpowiedniej organizacji zawodowej zwiększy prestiż tego zawodu oraz pozytywnie wpłynie na zaufanie społeczne ludzi do windykatorów, co skutecznie może odciążyć wymiar sprawiedliwości w zakresie postępowań gospodarczych. Uregulowanie działalności windykacyjnej może nie tylko zwiększyć poziom zaufania obywateli do instytucji państwa, ale również przyczynić się do bardziej cywilizowanego i przejrzystego funkcjonowania rynku usług finansowych i prawnych.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do uregulowania działalności podmiotów windykacyjnych oraz statusu zawodowego windykatorów?
2. Czy rozważane są jakiekolwiek zmiany mające na celu wprowadzenie licencjonowania zawodu windykatora, podobnie jak ma to miejsce w przypadku komorników czy doradców restrukturyzacyjnych?
3. Czy ministerstwo monitoruje skalę nadużyć ze strony firm windykacyjnych oraz ich wpływ na prawa i wolności obywateli?
4. Czy planowane są działania mające na celu wzmocnienie ochrony prawnej dłużników w postępowaniach przedpolubownych i pozasądowych?
Z wyrazami szacunku
Adam Gomoła
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2669 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.347.2025
Warszawa, 29 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11792 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
Posła Adama Gomołę w sprawie planowanych prac legislacyjnych dotyczących windykacji
należności oraz statusu windykatorów, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1, 2 i 3
W polskim systemie prawnym windykacja długu (odzyskanie należności) odbywa się
na drodze egzekucji sądowej, zgodnie z ustawą z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks
postępowania cywilnego1 oraz ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych2.
Przepisy szczegółowo regulują procedurę prowadzenia egzekucji sądowej
oraz wymagania co do kwalifikacji komorników.
Działanie związane z windykacją stanowi zatem wykonywanie zadań Państwa, dlatego
co do zasady, nie może być przekazywane z mocy prawa na podmioty prywatne.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi prac legislacyjnych zmierzających
do wprowadzenia zmian w tym zakresie.
Ad 4
1 Dz.U. 2024 poz. 1568 ze zm.
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1458 ze zm.
-- 1 of 2 --
2
W kontekście pytania o ochronę prawną dłużników należy wskazać, że zgodnie z art. 117
§ 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (k.c.)3 , z zastrzeżeniem wyjątków
w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, a po upływie
terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się
od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Zrzeczenie
się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne (art. 117 § 2 k.c.).
Na podstawie art. 117 § 21 k.c. po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się
zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.
Warto także wskazać, że w sprawach konsumenckich, postępowania kontrolne prowadzi
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Tego rodzaju postępowania mogą
zakończyć się nakazem zaniechania kwestionowanych działań oraz nałożeniem kary
pieniężnej albo dobrowolnym zobowiązaniem przedsiębiorcy do zmiany zachowania
w celu wyeliminowania naruszeń. Decyzje Prezesa Urzędu mogą również przewidywać
zastosowanie rekompensaty publicznej jako środka usunięcia skutków naruszenia. UOKiK
identyfikuje te praktyki w szczególności poprzez analizę sygnałów z rynku, w tym
od konsumentów4.
Arkadiusz Myrcha
Z wyrazami szacunku
/podpisano elektronicznie/
3 Dz.U. z 2025 r. poz. 1071
4 https://uokik.gov.pl/naruszanie-interesow-konsumentow
-- 2 of 2 --