Interpelacja w sprawie weryfikacji realnej gotowości obronnej Rzeczypospolitej Polskiej - "Chcesz pokoju, szykuj się do wojny"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11784
do ministra obrony narodowej
w sprawie weryfikacji realnej gotowości obronnej Rzeczypospolitej Polskiej - "Chcesz pokoju, szykuj się do wojny"
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 15-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
od starożytności wiadomo, że trwały pokój wymaga siły zdolnej do odstraszania agresora. Maksymę: „Si vis pacem, para bellum“ – „Chcesz pokoju, szykuj się do wojny“ – zapisał Wegecjusz już w IV w. n.e. Historia ostatnich 100 lat dowodzi, że państwa nieprzygotowane do obrony płacą za to najwyższą cenę.
We wrześniu 1939 roku Polska dysponowała odwagą żołnierza i wolą walki, ale brakowało jej nowoczesnego sprzętu, odpowiednich zapasów amunicji, rozbudowanej obrony przeciwlotniczej i sprawnego systemu mobilizacji. Choć mobilizacja była planowana na 1 września, część jednostek nie osiągnęła gotowości bojowej. Efektem był szybki upadek kampanii mimo determinacji obrońców.
W 2022 roku Ukraina uniknęła błyskawicznego upadku głównie dzięki przygotowaniom prowadzonym od 2014 r.: rozbudowie obrony terytorialnej, zwiększeniu rezerw osobowych, zabezpieczeniu broni przeciwpancernej i przeciwlotniczej oraz intensywnemu szkoleniu. Mimo to braki w amunicji i obronie powietrznej spowodowały ogromne straty i utratę części terytorium.
Przykład Finlandii z wojny zimowej (1939–1940) pokazuje, że nawet znacznie słabszy kraj może zadać agresorowi potężne straty, jeśli jest dobrze przygotowany logistycznie, ma wyszkoloną rezerwę, rozbudowaną infrastrukturę obronną i wysoki poziom mobilizacji społecznej.
Współczesne zagrożenia i niedociągnięcia
Polska jest państwem frontowym NATO, graniczącym z Federacją Rosyjską (obwód królewiecki) i Białorusią – państwem faktycznie kontrolowanym przez Kreml. W przypadku agresji Polska będzie musiała utrzymać się przez pierwsze tygodnie konfliktu w oparciu o własne zasoby, zanim nadejdzie realna pomoc sojusznicza.
Tymczasem raporty ekspertów (m.in. Stockholm International Peace Research Institute, analizy NATO Defence Planning Process, raporty NIK) wskazują na poważne braki:
Amunicja – przy intensywności podobnej do frontu w Donbasie Polska zużywałaby 5–7 tys. pocisków artyleryjskich dziennie; obecne zapasy mogłyby wystarczyć na kilkanaście dni pełnoskalowych działań.
Produkcja zbrojeniowa – ograniczone moce, zależność od komponentów zagranicznych, brak planów ciągłości produkcji w warunkach wojennych.
Obrona powietrzna – systemy Wisła i Narew są w trakcie wdrażania; wciąż brakuje wystarczającej liczby baterii krótkiego i bardzo krótkiego zasięgu.
Mobilizacja – brak jasnych danych o czasie gotowości rezerw; w najlepszych armiach NATO standard to 24–72 godziny.
Infrastruktura krytyczna – NIK w 2023 r. stwierdziła poważne braki w zabezpieczeniu energetyki, systemów wodnych i telekomunikacji.
Cyberbezpieczeństwo – liczba incydentów wzrosła w 2024 r. o ponad 60% r./r.
Porównania międzynarodowe
Finlandia – 900 tys. rezerwy wojskowej przy populacji 5,5 mln, zapasy amunicji pozwalają na miesiące działań, a czas mobilizacji armii to 24–48h, pokrycie schronami istnieje dla ponad 80% ludności.
Izrael – 465 tys. rezerwy wojskowej przy populacji 9 mln, zapasy amunicji pozwalają na miesiące działań, a czas mobilizacji armii to 24 h, pokrycie schronami istnieje dla ponad 90% ludności.
Polska – rezerwy wojskowe są na poziomie poniżej 10% populacji w wieku poborowym, jeżeli chodzi o amunicję, to zgodnie z doniesieniami medialnymi wystarczy na kilkanaście dni obrony, a schronów wystarczy dla ok. 3% ludności.
Dane te pokazują, że Polska znacząco odstaje od państw, które skutecznie odstraszają potencjalnych agresorów.
W obliczu realnego zagrożenia ze strony Federacji Rosyjskiej i Białorusi, a także niestabilnej sytuacji globalnej, konieczne jest uzyskanie od rządu jasnej, kompletnej i liczbowej informacji:
1. Czy Wojsko Polskie ma zdolność do samodzielnej obrony przez pierwsze tygodnie wojny?
2. Czy zapasy, infrastruktura i system mobilizacji odpowiadają standardom państw frontowych?
3. Czy plany obrony uwzględniają realia współczesnego pola walki?
W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o szczegółową odpowiedź na każde pytanie oddzielnie:
Ilu żołnierzy rezerwy przeszło pełne szkolenie w ciągu ostatnich 12 miesięcy?
Jaki jest średni czas mobilizacji brygady OT i rezerwy operacyjnej?
Ile dni w roku jednostki Wojska Polskiego spędzają na pełnych ćwiczeniach poligonowych w układzie batalion–brygada–dywizja?
Na ile dni intensywnych działań wystarczą obecne zapasy amunicji artyleryjskiej, rakietowej i PPK?
Jakie są rezerwy paliw wojskowych wyrażone w dniach działań?
Ile rozśrodkowanych magazynów amunicji i sprzętu posiada Wojsko Polskie?
Ile pocisków artyleryjskich produkuje się rocznie w polskich zakładach?
Jakie umowy ramowe obowiązują na produkcję/zakup amunicji do roku 2030?
Czy istnieje plan zapewnienia ciągłości produkcji uzbrojenia w czasie wojny?
Ile baterii OPL średniego i krótkiego zasięgu jest gotowych bojowo?
Jaki jest harmonogram dostaw i wdrożenia systemów Wisła i Narew?
Czy systemy OPL są zintegrowane w czasie rzeczywistym z sojuszniczymi?
Ile mamy dronów rozpoznawczych i uderzeniowych o zasięgu >100 km?
Jakie są zdolności artylerii dalekiego zasięgu (HIMARS, Krab z amunicją precyzyjną)?
Czy Polska ma natychmiastowy dostęp do danych satelitarnych w czasie kryzysu?
Ilu specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa zatrudnia MON?
Jakie są zdolności w zakresie WRE?
Czy istnieje stały zespół do zwalczania dezinformacji w czasie pokoju i wojny?
Ile osób rocznie kończy podstawowe przeszkolenie wojskowe?
Jaka część ludności ma dostęp do przygotowanych schronów?
Jakie są zapasy medyczne i ilu jest przeszkolonych ratowników pola walki?
Czy energetyka, wodociągi i sieci telekomunikacyjne mają plany awaryjne na odcięcie przez co najmniej 30 dni?
Ile obiektów krytycznych ma zasilanie awaryjne?
Jak wygląda ochrona fizyczna tych obiektów?
Czy przepisy mobilizacyjne pozwalają na powołanie rezerw w 48 h?
Jakie są rezerwy finansowe państwa na pierwsze 90 dni konfliktu?
Jakie mechanizmy kontroli wydatków wojennych istnieją w systemie prawnym?
Ile wojsk sojuszniczych NATO posiada sprzęt „pre-positioned“ w Polsce?
Jak często odbywają się ćwiczenia z udziałem wojsk NATO w scenariuszu obrony Polski?
Czy istnieje zatwierdzony plan natychmiastowego wzmocnienia granic Polski przez siły sojusznicze?
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7728 znakówAl. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.667.2025/In-281/25/SL
Warszawa, 15.09.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Jarosława Sachajki nr 11784 w sprawie weryfikacji realnej gotowości
obronnej Rzeczypospolitej Polskiej - "Chcesz pokoju, szykuj się do wojny"
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pana Posła Jarosława
Sachajki nr 11784 w sprawie weryfikacji realnej gotowości obronnej Rzeczypospolitej Polskiej - "Chcesz
pokoju, szykuj się do wojny", uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
W kwestii szkoleń informuję, iż średni okres przebywania poszczególnych jednostek wojskowych w 2024
r. na ćwiczeniach poligonowych wynosił odpowiednio: dla batalionu – 12 dni, dla brygady – 20 dni, dla
dywizji – 18 dni. Planowane do przeprowadzenia w kolejnych latach zasadnicze ćwiczenia Sił Zbrojnych
RP zostały ujęte w Programie ćwiczeń Sił Zbrojnych RP na lata 2025-2030.
Odnosząc się do kwestii zapasów paliw wojskowych zgromadzonych na potrzeby Sił Zbrojnych RP,
pragnę poinformować, iż są one wystarczające i zgodne z planami narodowymi oraz sojuszniczymi
NATO.
W zakresie tematyki produkcji pocisków artyleryjskich uprzejmie wyjaśniam, iż zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2024 r., poz.
125) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie wykazu spółek, w
których prawa z akcji Skarbu Państwa wykonują inni niż Prezes Rady Ministrów członkowie Rady
Ministrów, pełnomocnicy Rządu lub państwowe osoby prawne, w tym jednoosobowe spółki Skarbu
Państwa (Dz. U. z 2024 r., poz. 301), właściwość dotycząca wykonywania praw z akcji i udziałów w
spółkach Skarbu Państwa, w tym w podmiotach przemysłu zbrojeniowego, należy do Ministra Aktywów
Państwowych.
Jednocześnie informuję, iż do 2029 r. obowiązuje podpisana 1 czerwca 2023 r. umowa ramowa z
Konsorcjum PGZ-AMUNICJA. Dodatkowo, celem zapewnienia wzmacniania potencjału obronnego
państwa, w tym ciągłości produkcji uzbrojenia, w resorcie obrony narodowej opracowano „Plan
zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych realizowanych przez przedsiębiorców”. Zdefiniowano w nim
potrzeby Wojska Polskiego i służb specjalnych oraz określono możliwości ich zaspokojenia poprzez
nałożenie na przedsiębiorców zadań w zakresie dostaw i napraw sprzętu wojskowego oraz dostaw
środków bojowych i zestawów remontowych, nie tylko w czasie pokoju, ale również w warunkach
zagrożenia bezpieczeństwa państwa i w czasie wojny.
Kolejne dostawy poszczególnych podzespołów zestawów przeciwlotniczych - zgodnie z zawartymi przez
resort obrony narodowej umowami wykonawczymi - będą realizowane w latach 2027-2029 (program
Wisła) oraz w latach 2028-2035 (program Narew).
W ramach Systemu Obrony Powietrznej RP zadania ochrony przestrzeni powietrznej Polski realizują
jednostki obrony przeciwlotniczej, pełniąc dyżury bojowe. Kierowanie Zintegrowaną Obroną
Przeciwlotniczą i Przeciwrakietową jest realizowane przez Centrum Operacji Powietrznych –
Dowództwo Komponentu Powietrznego przy wykorzystaniu usług funkcjonalnych jawnych i niejawnych
systemów teleinformatycznych.
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
Siły Zbrojne RP wykorzystują amunicję artyleryjską kalibru 155 mm oraz pociski kal. 122 mm do
wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych Langusta, posiadającą siłę precyzyjnego rażenia do
kilkudziesięciu kilometrów, a przy wykorzystaniu pocisków rakietowych dla wyrzutni HOMAR - do
około 300 km. w. Połączenie dalekiego zasięgu, precyzji i nowoczesnych głowic bojowych znacząco
zwiększa skuteczność oddziałów artylerii w rażeniu celów.
Na mocy dotychczas zawieranych umów (ze stroną włoską na uczestnictwo w programie Cosmo SkyMed,
stroną francuską przy zakupie satelitów Pleiades Neo i stroną polsko-fińską – ICEYE) Polska posiada
natychmiastowy dostęp do danych satelitarnych w czasie kryzysu, tj. do systemów satelitarnej obserwacji
powierzchni Ziemi, które mogą dostarczyć bieżące zobrazowania (radarowe oraz optoelektroniczne).
W zakresie cyberbezpieczeństwa resort obrony narodowej zatrudnia odpowiednią do realizowanych
zadań liczbę specjalistów, jak również posiada jednostki odpowiedzialne za badanie i prowadzenie
operacji psychologicznych (np. Centralna Grupa Działań Psychologicznych im. Króla Stefana Batorego
w Bydgoszczy).
Odnosząc się do pytania o liczbę osób kończących podstawowe przeszkolenie wojskowe, informuję, iż
kształtuje się ona na poziomie ok. 25 tys. w stosunku rocznym. Zgodnie z posiadanymi danymi, od
06.06.2022 r. (tj. od rozpoczęcia szkolenia podstawowego w ramach dobrowolnej zasadniczej służby
wojskowej) do 26.08.2025 r. szkolenie podstawowe ukończyło ok. 75 tys. żołnierzy.
Przechodząc od tematyki zapasów medycznych utrzymywanych przez Siły Zbrojne RP, należy wskazać,
iż obejmują one swoim zakresem indywidualne wyposażenie medyczne żołnierza, niezbędne leki ratujące
życie, wyroby oraz inne materiały medyczne, umożliwiające funkcjonowanie struktur medycznych
podczas prowadzonych działań zbrojnych (w tym przeprowadzanie specjalistycznych procedur
medycznych) dla ratowania zdrowia i życia rannych żołnierzy. Dla podniesienia stopnia wyszkolenia
żołnierzy regularnie są organizowane i przeprowadzane przez dedykowane podmioty szkoleniowe kursy
doskonalące, w tym z zakresu CLS – ratownik pola walki (Combat Lifesaver). Kierowane są one do
żołnierzy i pracowników, zarówno z wykształceniem medycznym, jak i bez takowego.
W przedmiocie częstotliwości odbywania ćwiczenia z udziałem wojsk NATO w scenariuszu obrony
Polski pragnę wskazać, iż zależnie od danego roku liczba takich ćwiczeń oscyluje pomiędzy kilkoma a
kilkunastoma. Ćwiczenia o większym rozmachu są dzielone na części, z których jedna może być
rozgrywana na początku roku, a następne - w kolejnych miesiącach.
Ochrona obiektów infrastruktury krytycznej - zgodnie z ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu
kryzysowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 122) - jest realizowana na podstawie Narodowego Programu Ochrony
Infrastruktury Krytycznej, za którego przygotowanie odpowiada Rządowe Centrum Bezpieczeństwa
(RCB), współpracujące z ministrami i kierownikami urzędów centralnych właściwych w sprawach
bezpieczeństwa narodowego. Energetyka, wodociągi i sieci telekomunikacyjne mają opracowane plany
awaryjne na wypadek odcięcia przez co najmniej 30 dni. Opracowane są „Plany działania na wypadek
długotrwałych przerw w dostawie energii elektrycznej z sieci państwowej lub wody z sieci komunalnej
dla obiektu (kompleksu) administrowanego przez Wojskowe Oddziały Gospodarcze”. Ponadto, obiekty
krytyczne mają zasilanie awaryjne.
Odnośnie mechanizmów kontrolnych wyjaśniam, iż Ministerstwo Obrony Narodowej prowadzi kontrole
zgodnie z przepisami art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz.
U. z 2020 r., poz. 224), na podstawie Planu kontroli Ministra Obrony Narodowej na dany rok oraz
doraźnych potrzeb. Jednocześnie, Najwyższa Izba Kontroli co roku realizuje kontrole wykonania budżetu
państwa w części 29 - obrona narodowa.
Szczegółowe dane dotyczące gotowości bojowej jednostek wojskowych, zintegrowanej obrony
przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, zapasów medycznych, stanów etatowych, czasu mobilizacji,
rezerwy operacyjnej, liczby ćwiczeń z udziałem wojsk NATO itp. stanowią informacje niejawne, a zatem
nie mogą być upubliczniane.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --