Interpelacja nr 11775
Interpelacja w sprawie udzielania zamówień na świadczenia zdrowotne
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie udzielania zamówień na świadczenia zdrowotne
Interpelacja nr 11775
do ministra zdrowia
w sprawie udzielania zamówień na świadczenia zdrowotne
Zgłaszający: Dorota Łoboda
Data wpływu: 14-08-2025
Szanowna Pani Ministro,
Najwyższa Izba Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym „Zlecanie usług medycznych przez szpitale publiczne (sygn. KZD.430.005.2022, https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/22/046/)“ przedstawiła uwagi odnoszące się do udzielania zamówień na świadczenia zdrowotne w trybie konkursu ofert, o którym mowa w art. 26 ustawy o działalności leczniczej z pominięciem ustawy – Prawo zamówień publicznych, osobom posiadającym prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, położnej lub lekarza, które nie prowadzą działalności gospodarczej.
Artykuł 26 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej reguluje, komu można udzielać zamówień na świadczenia zdrowotne. Zamówienie może przyjąć:
podmiot wykonujący działalność leczniczą,
osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny.
Kontrole Najwyższej Izby Kontroli wykazały, że wiele podmiotów leczniczych nieprawidłowo udzielało zamówień na świadczenia zdrowotne, pomijając przepisy ustawy – Prawo zamówień publicznych. Problemem było to, że jednostki kontrolowane traktowały zamówienia na świadczenia zdrowotne jak umowy zawierane z osobami posiadającymi prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, położnej lub lekarza, które nie wykonywały działalności gospodarczej.
Najwyższa Izba Kontroli ustaliła, że takie osoby fizyczne nie zaliczają się do kategorii podmiotów wykonujących działalność leczniczą, ani do kategorii osób legitymujących się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny. W takiej sytuacji nie było możliwe zawarcie z tymi osobami umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych w trybie wskazanym w art. 26 ustawy o działalności leczniczej.
Zgodnie ze stanowiskiem Najwyższej Izby Kontroli podmiotami wykonującymi działalność leczniczą są również lekarz, pielęgniarka, fizjoterapeuta wykonujący zawód w ramach działalności leczniczej jako praktykę zawodową, przy czym działalność leczniczą mogą wykonywać w formie jednoosobowej działalności gospodarczej jako jednej z form indywidualnych praktyk, w formie grupowych praktyk lub w formie spółek cywilnej, jawnej lub partnerskiej. Obok podmiotów wykonujących działalność leczniczą, przyjmującym zamówienie może być osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny. Ustawa o działalności nie wymienia konkretnych zawodów, które należy zaliczyć do tej kategorii. W słowniku ustawowym osoby legitymujące się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny zostały zaliczone, razem z osobami uprawnionymi na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych, do kategorii osób wykonujących zawód medyczny. Oznacza to, że osoby legitymujące się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny to osoby inne niż uprawnione na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych.
Osoby posiadające prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, położnej lub lekarza, które nie wykonują działalności leczniczej (tj. nie prowadziły praktyki zawodowej w formach określonych w art. 5 ustawy o działalności leczniczej i nie były wpisane do RPWDL), nie zostały wymienione jako strony zamówienia w art. 26 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej. W rezultacie, podmiot leczniczy nie może z nimi zawrzeć umowy w trybie art. 26 ustawy o działalności leczniczej.
Jednocześnie, ustawodawca nie ustanowił wyraźnego zakazu udzielania zamówień takim osobom, co nakazuje zawieranie z nimi umów na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych, przy spełnieniu warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 Pzp.
Ten system prowadzi do sytuacji, w której personel medyczny, posiadający wymagane kwalifikacje zawodowe (prawo wykonywania zawodu), a nie prowadzi działalności gospodarczej, nie może uczestniczyć w konkursach ofert na podstawie ustawy o działalności leczniczej. Jednocześnie formalnie może brać udział w postępowaniach przetargowych na podstawie Prawa zamówień publicznych, które ogólnie charakteryzują się wyższymi wymogami formalnymi.
Istotne jest również to, że zgodnie z art. 7 pkt 30 ustawy - Prawo zamówień publicznych, pod pojęciem wykonawcy należy rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która oferuje na rynku wykonanie robót budowlanych lub obiektu budowlanego, dostawę produktów lub świadczenie usług lub ubiega się o udzielenie zamówienia, złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie zamówienia publicznego. Pzp nie przewiduje wobec Wykonawcy będącego osobą fizyczną obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej. Stanowisko takie wynika jednoznacznie z wyjaśnień Urzędu Zamówień Publicznych, które zachowują aktualność: „Ustawodawca nie stawia więc wobec wykonawcy - osoby fizycznej - obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej“ (https://www.uzp.gov.pl/baza-wiedzy/interpretacja-przepisow/opinie-archiwalne/brak-podstaw-do-zadania-zaswiadczenia-z-ewidencji-dzialalnosci-gospodarczej).
Taka praktyka niesie ze sobą ryzyko nadmiernego ograniczenia możliwości zawierania kontraktów z osobami fizycznymi posiadającymi prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, położnej lub lekarza. Umowy cywilnoprawne odgrywają istotną rolę w zapewnianiu elastyczności systemu udzielania świadczeń zdrowotnych – umożliwiają placówkom medycznym uzupełnianie niedoborów kadrowych, a specjalistom podejmowanie dodatkowej pracy poza etatem. Wprowadzenie całkowitego zakazu lub znacznego ograniczenia tej formy zatrudnienia pogłębia problemy z dostępnością personelu, zwłaszcza tam, gdzie liczba etatów jest niewystarczająca. Aktualne brzmienie art. 26 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej powoduje, że jego interpretacja jest bardzo rygorystyczna – jako nieobejmująca osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.
W celu usprawnienia systemu udzielania zamówień na świadczenia zdrowotne i umożliwienia podmiotom leczniczym bardziej elastycznego i zgodnego z prawem pozyskiwania wykwalifikowanego personelu, zwracam się z pytaniem:
Czy możliwa jest zmiana brzmienia art. 26 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej, która będzie dopuszczać możliwość objęcia konkursami ofert również osób posiadających prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, położnej lub lekarza, które nie prowadzą działalności gospodarczej?
Z wyrazami szacunku Dorota Łoboda
Interpelacja nr 11775
do ministra zdrowia
w sprawie udzielania zamówień na świadczenia zdrowotne
Zgłaszający: Dorota Łoboda
Data wpływu: 14-08-2025
Szanowna Pani Ministro,
Najwyższa Izba Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym „Zlecanie usług medycznych przez szpitale publiczne (sygn. KZD.430.005.2022, https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/22/046/)“ przedstawiła uwagi odnoszące się do udzielania zamówień na świadczenia zdrowotne w trybie konkursu ofert, o którym mowa w art. 26 ustawy o działalności leczniczej z pominięciem ustawy – Prawo zamówień publicznych, osobom posiadającym prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, położnej lub lekarza, które nie prowadzą działalności gospodarczej.
Artykuł 26 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej reguluje, komu można udzielać zamówień na świadczenia zdrowotne. Zamówienie może przyjąć:
podmiot wykonujący działalność leczniczą,
osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny.
Kontrole Najwyższej Izby Kontroli wykazały, że wiele podmiotów leczniczych nieprawidłowo udzielało zamówień na świadczenia zdrowotne, pomijając przepisy ustawy – Prawo zamówień publicznych. Problemem było to, że jednostki kontrolowane traktowały zamówienia na świadczenia zdrowotne jak umowy zawierane z osobami posiadającymi prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, położnej lub lekarza, które nie wykonywały działalności gospodarczej.
Najwyższa Izba Kontroli ustaliła, że takie osoby fizyczne nie zaliczają się do kategorii podmiotów wykonujących działalność leczniczą, ani do kategorii osób legitymujących się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny. W takiej sytuacji nie było możliwe zawarcie z tymi osobami umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych w trybie wskazanym w art. 26 ustawy o działalności leczniczej.
Zgodnie ze stanowiskiem Najwyższej Izby Kontroli podmiotami wykonującymi działalność leczniczą są również lekarz, pielęgniarka, fizjoterapeuta wykonujący zawód w ramach działalności leczniczej jako praktykę zawodową, przy czym działalność leczniczą mogą wykonywać w formie jednoosobowej działalności gospodarczej jako jednej z form indywidualnych praktyk, w formie grupowych praktyk lub w formie spółek cywilnej, jawnej lub partnerskiej. Obok podmiotów wykonujących działalność leczniczą, przyjmującym zamówienie może być osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny. Ustawa o działalności nie wymienia konkretnych zawodów, które należy zaliczyć do tej kategorii. W słowniku ustawowym osoby legitymujące się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny zostały zaliczone, razem z osobami uprawnionymi na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych, do kategorii osób wykonujących zawód medyczny. Oznacza to, że osoby legitymujące się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny to osoby inne niż uprawnione na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych.
Osoby posiadające prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, położnej lub lekarza, które nie wykonują działalności leczniczej (tj. nie prowadziły praktyki zawodowej w formach określonych w art. 5 ustawy o działalności leczniczej i nie były wpisane do RPWDL), nie zostały wymienione jako strony zamówienia w art. 26 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej. W rezultacie, podmiot leczniczy nie może z nimi zawrzeć umowy w trybie art. 26 ustawy o działalności leczniczej.
Jednocześnie, ustawodawca nie ustanowił wyraźnego zakazu udzielania zamówień takim osobom, co nakazuje zawieranie z nimi umów na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych, przy spełnieniu warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 Pzp.
Ten system prowadzi do sytuacji, w której personel medyczny, posiadający wymagane kwalifikacje zawodowe (prawo wykonywania zawodu), a nie prowadzi działalności gospodarczej, nie może uczestniczyć w konkursach ofert na podstawie ustawy o działalności leczniczej. Jednocześnie formalnie może brać udział w postępowaniach przetargowych na podstawie Prawa zamówień publicznych, które ogólnie charakteryzują się wyższymi wymogami formalnymi.
Istotne jest również to, że zgodnie z art. 7 pkt 30 ustawy - Prawo zamówień publicznych, pod pojęciem wykonawcy należy rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która oferuje na rynku wykonanie robót budowlanych lub obiektu budowlanego, dostawę produktów lub świadczenie usług lub ubiega się o udzielenie zamówienia, złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie zamówienia publicznego. Pzp nie przewiduje wobec Wykonawcy będącego osobą fizyczną obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej. Stanowisko takie wynika jednoznacznie z wyjaśnień Urzędu Zamówień Publicznych, które zachowują aktualność: „Ustawodawca nie stawia więc wobec wykonawcy - osoby fizycznej - obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej“ (https://www.uzp.gov.pl/baza-wiedzy/interpretacja-przepisow/opinie-archiwalne/brak-podstaw-do-zadania-zaswiadczenia-z-ewidencji-dzialalnosci-gospodarczej).
Taka praktyka niesie ze sobą ryzyko nadmiernego ograniczenia możliwości zawierania kontraktów z osobami fizycznymi posiadającymi prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, położnej lub lekarza. Umowy cywilnoprawne odgrywają istotną rolę w zapewnianiu elastyczności systemu udzielania świadczeń zdrowotnych – umożliwiają placówkom medycznym uzupełnianie niedoborów kadrowych, a specjalistom podejmowanie dodatkowej pracy poza etatem. Wprowadzenie całkowitego zakazu lub znacznego ograniczenia tej formy zatrudnienia pogłębia problemy z dostępnością personelu, zwłaszcza tam, gdzie liczba etatów jest niewystarczająca. Aktualne brzmienie art. 26 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej powoduje, że jego interpretacja jest bardzo rygorystyczna – jako nieobejmująca osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.
W celu usprawnienia systemu udzielania zamówień na świadczenia zdrowotne i umożliwienia podmiotom leczniczym bardziej elastycznego i zgodnego z prawem pozyskiwania wykwalifikowanego personelu, zwracam się z pytaniem:
Czy możliwa jest zmiana brzmienia art. 26 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej, która będzie dopuszczać możliwość objęcia konkursami ofert również osób posiadających prawo wykonywania zawodu pielęgniarki, położnej lub lekarza, które nie prowadzą działalności gospodarczej?
Z wyrazami szacunku Dorota Łoboda
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9898 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.45.2025.CP
Warszawa, 24 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11775 Poseł Doroty Łobody w sprawie udzielania
zamówień na świadczenia zdrowotne, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 - 3 ustawy o działalności leczniczej1, zwanej dalej: „ustawą
o działalności” podmiot leczniczy spełniający przesłanki określone w art. 4, art. 5 ust. 1
i art. 6 ustawy Prawo zamówień publicznych2, zwany dalej: "udzielającym zamówienia",
może udzielić zamówienia na udzielanie w określonym zakresie świadczeń zdrowotnych,
zwanego dalej: "zamówieniem", podmiotowi wykonującemu działalność leczniczą lub
osobie legitymującej się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń
zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny, zwanym dalej
"przyjmującym zamówienie".
Przedmiot zamówienia nie może wykraczać poza rodzaj działalności leczniczej lub zakres
świadczeń zdrowotnych wykonywanych przez przyjmującego zamówienie, zgodnie
z wpisem do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, o którym mowa
w art. 100 ustawy o działalności. Udzielenie zamówienia następuje w trybie konkursu ofert,
zgodnie z art. 26 ust. 3 wskazanej ustawy. Lekarz, lekarz dentysta, pielęgniarka, położna,
fizjoterapeuta oraz diagnosta laboratoryjny są osobami uprawnionymi na podstawie
odrębnych przepisów, tj. ustaw regulujących wykonywanie tych zawodów.
Jak wskazano powyżej z art. 26 ust. 2 ustawy o działalności wynika, że rodzaj działalności
leczniczej lub zakres świadczeń zdrowotnych wykonywanych przez przyjmującego
zamówienie musi być zgodny z wpisem do rejestru podmiotów wykonujących działalność
leczniczą (zwanego dalej: „RPWDL”). W myśl art. 100 ustawy o działalności wpis do RPWDL
może uzyskać podmiot, który zamierza wykonywać działalność leczniczą jako podmiot
leczniczy. Czytając literalnie ten przepis można byłoby zatem uznać, że jedynie podmioty
lecznicze mogłyby być przyjmującym zamówienie, bowiem art. 100 ustawy
o działalności odnosi się tylko do nich. Jednocześnie wykluczałoby to osoby wykonujące
działalność leczniczą w formie praktyki zawodowej mimo tego, że są pośrednio wymienione
w art. 26 ust. 1 ustawy o działalności jako podmioty wykonujące działalność leczniczą.
Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności podmiot wykonujący
działalność leczniczą to podmiot leczniczy, o którym mowa w art. 4 ustawy
o działalności oraz lekarz, pielęgniarka, fizjoterapeuta lub diagnosta laboratoryjny
wykonujących zawód w ramach działalności leczniczej jako praktykę zawodową, o której
1 Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 poz. 450, ze zm.).
2 Ustawa z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 132, ze zm.).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
mowa w art. 5 ustawy o działalności. Literalnie czytając powyższe przepisy, również
wszystkie inne osoby legitymujące się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania
świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny byłyby
wykluczone z możliwości przewidzianych w art. 26 ust. 1 ustawy o działalności, chyba że
prowadzą podmiot leczniczy. W takiej sytuacji jednak niepotrzebne byłoby wymienienie
takiej kategorii osób w art. 26 ust. 1 ustawy o działalności. Dodatkowo ustawa nie określa
kim jest osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń
zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny. W art. 2 ust. 1 pkt
2 ustawy o działalności określono jedynie, że należy ona do kategorii osób wykonujących
zawód medyczny, obok osoby uprawnionej na podstawie odrębnych przepisów do
udzielania świadczeń zdrowotnych. Wydaje się zatem, że ustawodawca rozróżnił te dwie
kategorie osób wykonujących zawód medyczny.
W doktrynie wskazuje się, że „…na tle przytoczonej definicji wątpliwości budzi drugie ze
wskazanych kryteriów, nie wiadomo bowiem, na czym polega „legitymowanie się nabyciem
fachowych kwalifikacji”. W szczególności sporne jest, czy status zawodowy osoby je
posiadającej powinien wynikać z przepisów prawa, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Tym
samym zastosowane w powołanej definicji kryteria nie pozwalają na sformułowanie
precyzyjnego katalogu zawodów medycznych oraz wymogów stawianych osobom je
wykonującym.” Aktualnie wskazówką do określenia katalogu takich osób może być art. 1
ust. 1 pkt 1 ustawy o niektórych zawodach medycznych3 - na podstawie art. 17 i 18 należy
uznać, że osoby te mają prawo do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Stosownie
natomiast do art. 5 pkt 34 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych4 świadczenie opieki zdrowotnej to świadczenie zdrowotne,
świadczenie zdrowotne rzeczowe i świadczenie towarzyszące. Dopuszczalne wydaje się
zatem przyjęcie, że każda osoba uprawniona na podstawie odrębnych przepisów do
udzielania świadczeń zdrowotnych to jednocześnie osoba legitymująca się nabyciem
fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub
w określonej dziedzinie medycyny
W przywołanych w interpelacji wynikach kontroli Najwyższej Izby Kontroli wskazano, że
„do kategorii osób legitymujących się nabyciem fachowych kwalifikacji należą m.in.
asystentki dentystyczne, dietetycy, higieniści dentystyczni, logopedzi, masażyści,
opiekunowie medyczni, ortoptyści, protetycy słuchu, psychoterapeuci, technicy
elektroradiolodzy, technicy ortopedzi, i terapeuci zajęciowi.”. Częściowo zatem katalog ten
pokrywa się z katalogiem zawodów określonym w ustawie o niektórych zawodach
medycznych. Dodatkowo stwierdzono, że „obok podmiotów wykonujących działalność
leczniczą, przyjmującym zamówienie może być osoba legitymująca się nabyciem fachowych
kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej
dziedzinie medycyny. Ustawa nie wymienia konkretnych zawodów, które należy zaliczyć do
tej kategorii. W słowniku ustawowym osoby legitymujące się nabyciem fachowych
kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub
w określonej dziedzinie medycyny zostały zaliczone, razem z osobami uprawnionymi na
podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych, do kategorii osób
wykonujących zawód medyczny. Oznacza to, że osoby legitymujące się nabyciem
fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub
w określonej dziedzinie medycyny to osoby inne niż uprawnione na podstawie odrębnych
przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych”. Z powyższego NIK wywiódł, że
„zamówienia na udzielanie świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie (tj. art. 26
ustawy o działalności) można bowiem udzielić jedynie podmiotowi wykonującemu
działalność leczniczą lub osobie legitymującej się nabyciem fachowych kwalifikacji do
udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie, lub określonej dziedzinie
3 Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1972, ze zm.)
4 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 146, ze zm.)
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
medycyny. Osoby, którym udzielono przedmiotowych zamówień, nie wykonywały
działalności leczniczej w rozumieniu przepisów ustawy o działalności leczniczej, nie
prowadziły działalności gospodarczej. Nie zaliczały się więc do kategorii podmiotów
wykonujących działalność leczniczą, ani do kategorii osób legitymujących się nabyciem
fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub
określonej dziedzinie medycyny. W takiej sytuacji nie było możliwe zawarcie z tymi
osobami umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych w trybie wskazanym w art. 26 ustawy
o działalności leczniczej”. Powyższa wykładnia NIK ma jednak wady,
w szczególności przy interpretacji przywołanych przepisów wzięto pod uwagę jedynie ich
literalne brzmienie, bez uwzględnienia kontekstu i w konsekwencji wykładni systemowej
i celowościowej. Należy bowiem wskazać, że każda osoba uprawniona na podstawie
odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych jest jednocześnie osobą, która
cechuje się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych
w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny. Dodatkowo z wykładni
celowościowej wynika, że zamierzonym zabiegiem ustawodawcy było dopuszczenie do
konkursów jak najszerszej kategorii osób wykonujących zawody medyczne, bowiem
wyeliminowano konieczność dysponowania lokalem oraz aparaturą i sprzętem medycznym
odpowiadającymi wymaganiom przewidzianym dla zakładów opieki zdrowotnej oraz
spełniania warunków określonych w przepisach o działalności gospodarczej (por. art. 35
ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej).
W literaturze wskazano w zakresie osób legitymujących się nabyciem fachowych
kwalifikacji, że „do tak zdefiniowanego grona osób legitymujących się nabyciem fachowych
kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej
dziedzinie medycyny możemy zaliczyć lekarza, dentystę, pielęgniarkę, położną
nieprowadzących praktyki zawodowej, tzn. niewykonujących działalności leczniczej
w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej”5.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
5 T. Zimna, 2.2. Przyjmujący zamówienie na świadczenia zdrowotne [w:] Zawieranie umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej, Warszawa 2014.).
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.45.2025.CP
Warszawa, 24 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11775 Poseł Doroty Łobody w sprawie udzielania
zamówień na świadczenia zdrowotne, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 - 3 ustawy o działalności leczniczej1, zwanej dalej: „ustawą
o działalności” podmiot leczniczy spełniający przesłanki określone w art. 4, art. 5 ust. 1
i art. 6 ustawy Prawo zamówień publicznych2, zwany dalej: "udzielającym zamówienia",
może udzielić zamówienia na udzielanie w określonym zakresie świadczeń zdrowotnych,
zwanego dalej: "zamówieniem", podmiotowi wykonującemu działalność leczniczą lub
osobie legitymującej się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń
zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny, zwanym dalej
"przyjmującym zamówienie".
Przedmiot zamówienia nie może wykraczać poza rodzaj działalności leczniczej lub zakres
świadczeń zdrowotnych wykonywanych przez przyjmującego zamówienie, zgodnie
z wpisem do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, o którym mowa
w art. 100 ustawy o działalności. Udzielenie zamówienia następuje w trybie konkursu ofert,
zgodnie z art. 26 ust. 3 wskazanej ustawy. Lekarz, lekarz dentysta, pielęgniarka, położna,
fizjoterapeuta oraz diagnosta laboratoryjny są osobami uprawnionymi na podstawie
odrębnych przepisów, tj. ustaw regulujących wykonywanie tych zawodów.
Jak wskazano powyżej z art. 26 ust. 2 ustawy o działalności wynika, że rodzaj działalności
leczniczej lub zakres świadczeń zdrowotnych wykonywanych przez przyjmującego
zamówienie musi być zgodny z wpisem do rejestru podmiotów wykonujących działalność
leczniczą (zwanego dalej: „RPWDL”). W myśl art. 100 ustawy o działalności wpis do RPWDL
może uzyskać podmiot, który zamierza wykonywać działalność leczniczą jako podmiot
leczniczy. Czytając literalnie ten przepis można byłoby zatem uznać, że jedynie podmioty
lecznicze mogłyby być przyjmującym zamówienie, bowiem art. 100 ustawy
o działalności odnosi się tylko do nich. Jednocześnie wykluczałoby to osoby wykonujące
działalność leczniczą w formie praktyki zawodowej mimo tego, że są pośrednio wymienione
w art. 26 ust. 1 ustawy o działalności jako podmioty wykonujące działalność leczniczą.
Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności podmiot wykonujący
działalność leczniczą to podmiot leczniczy, o którym mowa w art. 4 ustawy
o działalności oraz lekarz, pielęgniarka, fizjoterapeuta lub diagnosta laboratoryjny
wykonujących zawód w ramach działalności leczniczej jako praktykę zawodową, o której
1 Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 poz. 450, ze zm.).
2 Ustawa z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 132, ze zm.).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
mowa w art. 5 ustawy o działalności. Literalnie czytając powyższe przepisy, również
wszystkie inne osoby legitymujące się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania
świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny byłyby
wykluczone z możliwości przewidzianych w art. 26 ust. 1 ustawy o działalności, chyba że
prowadzą podmiot leczniczy. W takiej sytuacji jednak niepotrzebne byłoby wymienienie
takiej kategorii osób w art. 26 ust. 1 ustawy o działalności. Dodatkowo ustawa nie określa
kim jest osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń
zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny. W art. 2 ust. 1 pkt
2 ustawy o działalności określono jedynie, że należy ona do kategorii osób wykonujących
zawód medyczny, obok osoby uprawnionej na podstawie odrębnych przepisów do
udzielania świadczeń zdrowotnych. Wydaje się zatem, że ustawodawca rozróżnił te dwie
kategorie osób wykonujących zawód medyczny.
W doktrynie wskazuje się, że „…na tle przytoczonej definicji wątpliwości budzi drugie ze
wskazanych kryteriów, nie wiadomo bowiem, na czym polega „legitymowanie się nabyciem
fachowych kwalifikacji”. W szczególności sporne jest, czy status zawodowy osoby je
posiadającej powinien wynikać z przepisów prawa, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Tym
samym zastosowane w powołanej definicji kryteria nie pozwalają na sformułowanie
precyzyjnego katalogu zawodów medycznych oraz wymogów stawianych osobom je
wykonującym.” Aktualnie wskazówką do określenia katalogu takich osób może być art. 1
ust. 1 pkt 1 ustawy o niektórych zawodach medycznych3 - na podstawie art. 17 i 18 należy
uznać, że osoby te mają prawo do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Stosownie
natomiast do art. 5 pkt 34 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych4 świadczenie opieki zdrowotnej to świadczenie zdrowotne,
świadczenie zdrowotne rzeczowe i świadczenie towarzyszące. Dopuszczalne wydaje się
zatem przyjęcie, że każda osoba uprawniona na podstawie odrębnych przepisów do
udzielania świadczeń zdrowotnych to jednocześnie osoba legitymująca się nabyciem
fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub
w określonej dziedzinie medycyny
W przywołanych w interpelacji wynikach kontroli Najwyższej Izby Kontroli wskazano, że
„do kategorii osób legitymujących się nabyciem fachowych kwalifikacji należą m.in.
asystentki dentystyczne, dietetycy, higieniści dentystyczni, logopedzi, masażyści,
opiekunowie medyczni, ortoptyści, protetycy słuchu, psychoterapeuci, technicy
elektroradiolodzy, technicy ortopedzi, i terapeuci zajęciowi.”. Częściowo zatem katalog ten
pokrywa się z katalogiem zawodów określonym w ustawie o niektórych zawodach
medycznych. Dodatkowo stwierdzono, że „obok podmiotów wykonujących działalność
leczniczą, przyjmującym zamówienie może być osoba legitymująca się nabyciem fachowych
kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej
dziedzinie medycyny. Ustawa nie wymienia konkretnych zawodów, które należy zaliczyć do
tej kategorii. W słowniku ustawowym osoby legitymujące się nabyciem fachowych
kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub
w określonej dziedzinie medycyny zostały zaliczone, razem z osobami uprawnionymi na
podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych, do kategorii osób
wykonujących zawód medyczny. Oznacza to, że osoby legitymujące się nabyciem
fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub
w określonej dziedzinie medycyny to osoby inne niż uprawnione na podstawie odrębnych
przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych”. Z powyższego NIK wywiódł, że
„zamówienia na udzielanie świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie (tj. art. 26
ustawy o działalności) można bowiem udzielić jedynie podmiotowi wykonującemu
działalność leczniczą lub osobie legitymującej się nabyciem fachowych kwalifikacji do
udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie, lub określonej dziedzinie
3 Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1972, ze zm.)
4 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 146, ze zm.)
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
medycyny. Osoby, którym udzielono przedmiotowych zamówień, nie wykonywały
działalności leczniczej w rozumieniu przepisów ustawy o działalności leczniczej, nie
prowadziły działalności gospodarczej. Nie zaliczały się więc do kategorii podmiotów
wykonujących działalność leczniczą, ani do kategorii osób legitymujących się nabyciem
fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub
określonej dziedzinie medycyny. W takiej sytuacji nie było możliwe zawarcie z tymi
osobami umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych w trybie wskazanym w art. 26 ustawy
o działalności leczniczej”. Powyższa wykładnia NIK ma jednak wady,
w szczególności przy interpretacji przywołanych przepisów wzięto pod uwagę jedynie ich
literalne brzmienie, bez uwzględnienia kontekstu i w konsekwencji wykładni systemowej
i celowościowej. Należy bowiem wskazać, że każda osoba uprawniona na podstawie
odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych jest jednocześnie osobą, która
cechuje się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych
w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny. Dodatkowo z wykładni
celowościowej wynika, że zamierzonym zabiegiem ustawodawcy było dopuszczenie do
konkursów jak najszerszej kategorii osób wykonujących zawody medyczne, bowiem
wyeliminowano konieczność dysponowania lokalem oraz aparaturą i sprzętem medycznym
odpowiadającymi wymaganiom przewidzianym dla zakładów opieki zdrowotnej oraz
spełniania warunków określonych w przepisach o działalności gospodarczej (por. art. 35
ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej).
W literaturze wskazano w zakresie osób legitymujących się nabyciem fachowych
kwalifikacji, że „do tak zdefiniowanego grona osób legitymujących się nabyciem fachowych
kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej
dziedzinie medycyny możemy zaliczyć lekarza, dentystę, pielęgniarkę, położną
nieprowadzących praktyki zawodowej, tzn. niewykonujących działalności leczniczej
w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej”5.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
5 T. Zimna, 2.2. Przyjmujący zamówienie na świadczenia zdrowotne [w:] Zawieranie umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej, Warszawa 2014.).
-- 3 of 3 --