Interpelacja w sprawie godła RP i jego zgodności z zasadami heraldyki i tradycji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11772
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie godła RP i jego zgodności z zasadami heraldyki i tradycji
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 14-08-2025
Szanowna Pani Minister,
godło Rzeczypospolitej Polskiej ma niemal sto lat. Projekt wprowadzony w 1927 roku, z niewielkimi modyfikacjami, pozostaje wciąż obowiązujący. Już wówczas, ale również współcześnie, jest on krytykowany przez ekspertów od heraldyki oraz historyków jako niespełniający wymogów tradycji i heraldyki. Zgodnie z ustawą z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 299) orzeł jest trójwymiarowy, nie zaś dwuwymiarowy, jak wymaga tego heraldyka. Co więcej, przepaska biegnąca przez skrzydła orła jest srebrna, podczas gdy heraldyczna tradycja wymaga barwy złotej. Współcześnie jedynie pazury orła są złote, a nie całe łapy, co również budzi krytykę. Dodatkowo skrzydła orła są zakończone gwiazdą – dawniej w tym miejscu znajdował się trójliść. Krytykowany jest także brak prześwitów w koronie pomiędzy kwiatonami. Tematem ożywionej dyskusji pozostaje również kształt i wygląd korony w godle. Wielu ekspertów wskazuje, że zgodnie z tradycją korona powinna być zamknięta; przedmiotem debaty jest także brak krzyża w koronie i ewentualna potrzeba jego przywrócenia.
Należy również zaznaczyć, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 września 2022 r. w sprawie sposobu używania wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej oraz barw Rzeczypospolitej Polskiej do celów wspólnej identyfikacji wizualnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2102) stało się impulsem do wzmożonej dyskusji na temat zmiany polskiego godła. Wizerunek orła przedstawiony w tym rozporządzeniu zawiera niektóre ze wspomnianych wyżej zmian. Oczywiście orzeł w rozporządzeniu nie jest oficjalnym godłem Polski, jednakże jest na nim wzorowany i może stanowić zapowiedź potencjalnych zmian ustawowych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje podjąć prace legislacyjne zmierzające do rewizji obecnego wizerunku godła Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z zasadami heraldyki i tradycji historycznej?
Czy ministerstwo zasięgało lub zamierza zasięgnąć opinii ekspertów z dziedziny heraldyki i historii w kontekście potencjalnych zmian w wyglądzie godła?
Jakie było uzasadnienie wprowadzenia zmian w wizerunku orła zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 września 2022 r. i czy mogą one stanowić podstawę do zmian ustawowych w godle?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę uwzględnienia opinii obywateli w sprawie symboli narodowych, w szczególności godła, i czy planowane są działania mające na celu zbadanie świadomości społecznej oraz oczekiwań w tym zakresie?
Czy w ministerstwie prowadzone są prace nad opracowaniem spójnej koncepcji modernizacji godła, która uwzględniałaby zarówno wymogi heraldyczne, jak i historyczne symbole tożsamości państwowej?
Z wyrazami szacunku Piotr Górnikiewicz
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3909 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11772 posła Piotra Górnikiewicza z 25 sierpnia 2025 roku
w sprawie godła RP i jego zgodności z zasadami heraldyki i tradycji, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
W Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzone są prace nad nową ustawą
mającą zastąpić ustawę z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej
Polskiej oraz o pieczęciach państwowych.
W założeniach prac mieści się dostosowanie godła do zasad heraldyki oraz nowych
technologii graficznych, a także ustalenie parametrów barw we współczesnych systemach
graficznych, natomiast nie przewidywano radykalnego odejścia od znaku zaprojektowanego
przez Zygmunta Kamińskiego w 1927 r.
Ad 2 i 5.
W celu wzmocnienia kompetencji projektodawcy oraz usprawnienia procesu legislacyjnego
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego 21 maja 2025 r. powołał Zespół Ekspercki do
opracowania projektu ustawy o symbolach państwowych Rzeczypospolitej Polskiej.
Do zadań Zespołu należy:
1) rekomendowanie Ministrowi rozwiązań prawnych celem wskazania rozwiązania
przeznaczonego do realizacji w projekcie ustawy o symbolach państwowych
Rzeczypospolitej Polskiej;
2) opracowanie projektu ustawy o symbolach państwowych Rzeczypospolitej Polskiej,
w tym uzasadnienia oraz Oceny Skutków Regulacji wraz z załącznikami oraz projektami
aktów wykonawczych, w celu przedłożenia do dalszych prac legislacyjnych;
3) współpraca ze środowiskiem heraldyków, historyków, przedstawicieli organizacji
pozarządowych i stowarzyszeń twórczych zajmujących się symboliką państwową oraz
ze stroną samorządową;
4) przygotowanie wniosku o wpis projektu ustawy o symbolach państwowych
Rzeczypospolitej Polskiej do Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów.
W składzie Zespołu znaleźli się także eksperci z dziedziny heraldyki i historii, w tym m.in.
ekspert z Komisji Heraldycznej, ekspert z Polskiego Towarzystwa Heraldycznego czy
ekspert z Polskiego Towarzystwa Historycznego.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 3.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 września 2022 r. w sprawie sposobu używania
wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej zostało przygotowane
w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i tam należy kierować szczegółowe pytania na ten
temat.
Ad 4.
Prace nad projektem nowej ustawy rozpoczęły się w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa
Narodowego w 2017 r. Wstępny projekt ustawy został skierowany do konsultacji
publicznych, w tym kierunkowo do opinii 30 organizacji, oraz udostępniony w Biuletynie
Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji w zakładce Rządowy Proces
Legislacyjny. Konsultacje trwały od 5 do 27 października 2021 r. Łącznie wzięło w nich udział
95 podmiotów. Spośród nich 78 stanowiły osoby fizyczne, a 17 osoby prawne. W wyniku
konsultacji wskazano w projekcie szereg obszarów kontrowersyjnych, wymagających
modyfikacji lub dodatkowego opracowania. Decyzja o powołaniu Zespołu Eksperckiego
wychodzi naprzeciw postulatom zgłoszonym przez biorące udział w konsultacjach
organizacje i opinię publiczną.
Wznowiony obecnie proces legislacyjny związany z opracowaniem projektu ustawy będzie
obejmował także konsultacje społeczne.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --